III SA/Gl 509/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-01-14
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Beata Machcińska, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który uzyskał dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w ramach art. 15gg ustawy COVID-19 na okres od lipca do września 2020 r., może jednocześnie uzyskać zwolnienie z opłacania składek ZUS na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 za okres od marca do maja 2020 r. dla tych samych pracowników, bez obowiązku zwrotu całości dofinansowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19, zakazujący uzyskiwania pomocy w zakresie "takich samych tytułów wypłat", należy interpretować jako zakaz wielokrotnego dofinansowywania tych samych świadczeń ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z zatrudnianiem pracowników ze środków publicznych. Kluczowe jest jednoczesne wystąpienie tożsamego przedmiotu, podmiotu oraz okresu wniosku. Uzyskanie zwolnienia z opłacania składek ZUS na podstawie art. 31zo za inny okres (marzec-maj 2020 r.) nie wyklucza możliwości uzyskania dofinansowania wynagrodzeń na podstawie art. 15gg za okres późniejszy (lipiec-wrzesień 2020 r.), ponieważ nie dotyczy to tego samego okresu. W związku z tym, organy błędnie zinterpretowały przepis, nakładając obowiązek zwrotu dofinansowania.Stan faktyczny
Spółka D. spółka komandytowa otrzymała dofinansowanie na ochronę miejsc pracy ze środków FGŚP na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 na okres od lipca do września 2020 r. Wcześniej uzyskała zwolnienie z opłacania składek ZUS na podstawie art. 31zo tej ustawy za okres od marca do maja 2020 r. dla tych samych pracowników. Organy uznały, że doszło do naruszenia art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 z powodu uzyskania pomocy w zakresie "takich samych tytułów wypłat" i nakazały zwrot całości dofinansowania. Spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, kwestionując błędną wykładnię przepisów przez organy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Urzędu Pracy w K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 7.097 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. spółka komandytowa w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr SKO.OG-COVID/41.12/4/2024/4180 w przedmiocie określenia kwoty dotacji do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Urzędu Pracy w K. z dnia 24 stycznia 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 7.097 zł (słownie: siedem tysięcy dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr SKO.OG-COVID/41,12/4/2024/4180 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej powoływane jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), którą to organ ten po rozpoznaniu odwołania D. sp. Komandytowa z siedzibą w C. – dalej strona, skarżąca, od decyzji Dyrektora [...] Urzędu Pracy w K. – dalej Organ, WUP - z dnia 24 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania do zwrotu w łącznej kwocie 84844,02 zł przekazanego w trybie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. - Dz.U. z 2023r., poz. 1327 ze zm.; dalej: " ustawa COVID 19 , specustawa covidowa") utrzymał sporną decyzję w mocy.
Stan sprawy jest następujący:
WUP decyzją z dnia 24 stycznia 2024r. określił przypadającą do zwrotu kwotę, pobranego przez stronę dofinansowania, powiększonego o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, dotyczącą środków pomocowych przekazanych przez WUP w K. w trybie art. 15gg specustawy covidowej na podstawie wniosku z dnia 31 lipca 2020r. o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: "FGŚP") na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Dofinansowanie to przekazane zostało stronie w trzech transzach po 28 429,18 zł i dotyczyło wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne 14 pracowników, na trzy miesiące począwszy od 1 lipca 2020r. do 30 września 2020r.
Składając wniosek o dofinansowanie Spółka złożyła oświadczenie, że zna obowiązki wynikające m.in. z art. 15gg ust.18 specustawy covidowej dotyczące rozliczenia dofinansowania w terminie 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń oraz, że zobowiązuje się do ich spełnienia. Strona nie rozliczyła przyznanych z wniosku środków finansowych w terminie ustawowym tj. do 30 października 2022r., nie złożyła dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania środków pomocowych z FGŚP oraz dokumentów potwierdzających zatrudnianie pracowników w okresie dofinansowania, na których otrzymała świadczenie.
W dniu 11 marca 2021r. Beneficjent przekazał przez portal elektroniczny dokumenty rozliczeniowe, w tym: formularz rozliczeniowy, wykaz pracowników na dzień złożenia wniosku, wykaz pracowników, którym przekazano pomoc (tzw. formularz rozliczeniowy), potwierdzenia przelewów wynagrodzeń, potwierdzenie przelewów zaliczek na poczet podatku dochodowego do Urzędu Skarbowego i składek ZUS za okres lipiec - wrzesień 2020r. Jednocześnie strona zwróciła niewykorzystane środki w kwocie 463,64 zł.
W wyniku wstępnej weryfikacji rozliczenia WUP stwierdził: brak potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia jednego z pracowników, brak potwierdzenia zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i opłacenia składek ZUS za okres lipiec - wrzesień 2020r. dwóch pracowników oraz brak oświadczenia o zapoznaniu pracowników o przetwarzaniu ich danych przez WUP w K. (oświadczenie RODO).
Jednocześnie ustalono, że wraz z wnioskiem strona złożyła oświadczenie, iż wnioskodawca nie ubiegał się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy oraz, że nie zamierza skorzystać ze zwolnień w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, o których mowa w specustawie covidowej, przy jednoczesnym braku zaznaczenia opcji o skorzystaniu z ww. zwolnień.
Na podstawie danych z Aplikacji Centralnej WUP powziął informację o skorzystaniu przez stronę z pomocy na wynagrodzenia pracowników w części dotyczącej składek ZUS, o której mowa w art. 31zo specustawy covidowej za okres marzec- maj 2020r., w konsekwencji czego wstępną weryfikację rozliczenia strony zakończono wynikiem negatywnym.
Mimo wezwania strony o skorygowanie dokumentacji rozliczeniowej oraz zwrot udzielonego dofinansowania w części dotyczącej nienależnej składki na ubezpieczenia społecznego strona nie zastosowała się do wezwania.
Dokonana wpłata strony kwoty 463,64 zł z 11 marca 2021r. została rozliczona przez organ na poczet części podlegającej zwrotowi należności głównej oraz części odsetek.
WUP powziął informację, iż strona skorzystała ze zwolnienia z art. 31zo specustawy covidowej w zakresie obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne za okres marzec - maj 2020r. w kwotach: 9 833,30 zł, 11115,80 zł 19 414,95 zł).
WUP stwierdził, że wykazem pracowników sporządzonym na dzień składania przez stronę wniosku o świadczenie z art. 15 gg specustawy covidowej ustawy, objęto pracowników nieuprawnionych do skorzystania z tego świadczenia, gdyż skorzystały one wcześniej z pomocy na podstawie art. 31zo specustawy covidowej. W konsekwencji powyższej weryfikacji rozliczenia, o którym mowa w art. 15g ust. 17b pkt 2 w zw. z art.. 15gg ust. 21 specustawy covidowej, WUP końcowo negatywnie zweryfikował rozliczenie środków na rzecz ochrony miejsc pracy dokonane przez stronę .
W związku ze skorzystaniem z pomocy w okresie przekraczającym łącznie okres trzech m-cy oraz uzyskaniem pomocy z FGŚP w odniesieniu do tych samym pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy oraz brak wykazu pracowników uprawnionych do świadczeń wypłacanych z FGSP sporządzanego na dzień złożenia wniosku WUP pismem z dnia 31 października 2023r. wezwał stronę do zwrotu dofinansowania .
Strona nie dokonała zwrotu.
W dniu 3 listopada 2023r. strona przez portal www.praca.gov.pl. przekazała: formularz rozliczeniowy, wykaz pracowników, którym przekazano pomoc, potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia, dotyczącej dwóch pracowników zgłoszenia do ubezpieczenia oraz imienne miesięczne o należnych składkach za okres lipiec - wrzesień 2020r. oraz oświadczenie dotyczące braku rozliczenia ZUS w zakresie zwolnienia z art. 31zo specustawy covidowej w momencie składania wniosku i oświadczenie RODO.
Dyrektor WUP w K. w dniu 5 grudnia 2023r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu całości dofinansowania wraz z należnymi odsetkami i oddalając wniosek strony o dopuszczenie dowodu z dokumentów przekazanych w dniu 3 listopada 2023r. podniósł, że bezspornie dokumentacja rozliczeniowa przez beneficjenta pomocy została przekazana do WUP w K., po upływie ustawowego terminu, przewidzianego dla tej czynności określonego w art. 15gg ust. 19 ust. 23 specustawy covidowej.
W ocenie WUP dokumentacja rozliczeniowa przekazana po terminie - zdaniem organu - nie mogła być wzięła pod uwagę.
W sytuacji, gdy nie został skorygowany tzw. kalkulator rozliczeniowy i formularz rozliczeniowy oraz nie zwrócono dotacji w części dotyczącej nienależnych środków pomocowych przekazanych na składki ubezpieczenia społecznego (nawet przy hipotetycznym wzięciu pod uwagę treści dokumentów złożonych przez stronę z opóźnieniem) - zdaniem organu - należało uznać, że przedmiotowa dotacja nie została rozliczona, w przewidzianym na tę czynność terminie.
WUP podkreślił, iż przeprowadzone postępowanie dowiodło, że strona w stosunku do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy uzyskała: zwolnienie z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne za trzy miesiące (od marca 2020r. do maja 2020r.) z art. 31zo specustawy coyidowej. W tej sytuacji, gdy Spółka uzyskała środki pomocowe z FGŚP - z art. 15gg przedmiotowej specustawy za okres lipiec - wrzesień 2020r. winno ono podlegać zwrotowi .
W ocenie WUP użyty w art. 15gg ust. 7 specustawy covidowej zwrot "takie same tytuły" należy rozumieć jako wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenia społeczne niezależnie od nazw miesięcy, za które są wypłacane z maksymalnym limitem, trzech miesięcy.
W odwołaniu od decyzji strona podniosła zarzut błędnej wykładnię art. 15gg ust. 9, 19, 19, 20, 23a i 23 specustawy covidowej poprzez objęcie treścią wniosku wymogu stawianego Beneficjentowi co do złożenia oświadczeń nie wymaganych wprost przez prawo, a tym samym kwestionowania prawdziwości danych wniosku w zakresie wykraczającym poza art. 15gg ust. 9 specustawy covidowej.
Nie kwestionując, że nie dokonano rozliczenia otrzymanego dofinansowania w terminie określonych w art. 15gg ust. 18 specustawy covidowej podniosła, że rozliczenie wniosku (chociaż po terminie) zostało złożone w dniu 11 marca 2021r., co w jej opinii winno skutkować tym, że organ zaniecha domagania się zwrotu całości dotacji.
Za takim zachowaniem organu - zdaniem wnoszącej odwołanie - miało przemawiać to, że ten na etapie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydaniem decyzji dotyczącej zwrotu określonej kwoty dofinansowania dysponował dokumentami przesłanymi przez Spółkę za pismem z dnia 3 listopada 2023r. Według odwołującej nie można podzielić poglądu organu, że przedsiębiorca nie może łączyć środków pomocowych z art. 31zo i art. 15gg specustawy " w kontekście wykładni pojęcia "takich samych tytułów".
W odwołaniu zarzucono organowi pierwszej instancji także naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 6, art. 7, art.7a, art. 8 k.p.a.
Kolegium zaskarżoną decyzją nie uwzględniło odwołania.
Przywołało art. 15gg ust. 1-29 specustawy covidowej i podzieliło pogląd WUP, że przez pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć "wynagrodzenie pracownika i składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia". Powyższe zdaniem Kolegium oznacza, że zachodzi niemożność łączenia wypłaty z art. 15gg specustawy covidowej z innymi wypłatami (np. wynikającymi z art. 31zo, czy też z art. 15g lub art. 15zzb tej ustawy) dotyczącymi tych samych tytułów wypłaty, niezależnie od tego, że okres którego miałaby dotyczyć wypłata przedmiotowego dofinansowania jest inny niż okres na jaki udzielono inne świadczenie. W takim wypadku przy zbiegu realizacji obu świadczeń dofinansowanie, o którym mowa w art. 15gg specustawy covidowej mogłoby zostać udzielone jedynie jako uzupełnienie do pełnych 3 miesięcy, gdyby dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i składek na ubezpieczenia społeczne przyznane w ramach innych świadczeń określonych w tej ustawie, nie obejmowało 3 miesięcznego okresu.
Skoro strona wykorzystała maksymalny okres 3 miesięcy na jaki możliwe było przyznanie pomocy, korzystając ze zwolnienia z obowiązku płacenia składek na ubezpieczania społeczne w okresie od marca 2020r. do maja 2020r. tj. pomocy o której mowa w art. 31zo specustawy covidowej nie była uprawniona do złożenia 31 lipca 2020r. wniosku o dofinansowanie, o którym mowa w art. 15gg specustawy covidowej.
W konsekwencji wypłacone dofinansowanie z art. 15gg specustawy covidowej, podlega zwrotowi w całości .
W ocenie Kolegium strona w oświadczeniu złożonym przy wniosku z dnia 31 lipca 2020r. udzieliła nieprawdziwej informacji, że nie ubiegała się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników, w zakresie takich samych tytułów na rzecz ochrony miejsc pracy.
Zdaniem Kolegium ziściła się okoliczność do wydania decyzji o zwrocie środków pomocowych wraz odsetkami skoro strona nie rozliczyła środków pomocowych w terminie (podstawowym), o którym mowa w art. 15gg ust. 19 specustawy covidowej, a także w terminie dodatkowo jej zakreślonym (30 dni od otrzymania wezwania - co w przedmiotowej sprawie miało miejsce 16 sierpnia 2023r.), o którym mowa w art. 15gg ust. 23a przedmiotowej ustawy.
W ocenie Kolegium opóźnione działanie Spółki i przedłożenie dodatkowej dokumentacji rozliczeniowej w listopadzie 2023r., gdy już zaistniał obowiązek zwrotu przez Spółkę całości dofinansowania, nie mogło doprowadzić do tego, że Dyrektor WUP K. powstrzymałby się od wydania decyzji w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty pobranego dofinansowania.
W skardze do WSA w Gliwicach strona postawiła organowi zarzut naruszenia;
1. art. 15gg ust. 7 specustawy covidowej poprzez jego błędną wykładnię opartą na piśmie Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii nr [...] z dnia 8 marca 2021 r.
2. art. 15gg ust. 9, 10, 19 i 20 specustawy covidowej wskutek błędnej wykładni i przyjęcia, że skarżąca złożyła nieprawdziwe oświadczenie we wniosku o przyznanie dotacji jak i rozliczeniu dotacji oraz że nie wykonała obowiązków rozliczeniowych w sposób nakazany przez ustawodawcę,
3. art. 15gg ust. 23 i 23 a specustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnej wykładni art. 15gg ust. 7, 9,10,19 i 20 specustawy i przyjęcie, że skarżąca podlega sankcji zwrotu całości otrzymanej dotacji.
4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez:
a) nierozpoznanie zarzutów odwołania w zakresie nieważności postępowania będącej skutkiem rażącego naruszenia przez organ I instancji art. 78 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a, art. 75 k.p.a. i art. 10 k.p.a.
b) nierozpoznanie zażalenia na postanowienie na postanowienie Dyrektora WUP w K. z dnia 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych strony zgłoszonych w piśmie z dnia 3 stycznia 2024 r.
W konsekwencji wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora WUP w K. z dnia 24 stycznia 2024 r. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z obowiązującymi przepisami, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym .
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Przeprowadzona w zakreślonych ramach kontrola sprawy wykazała, w ocenie Sądu, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dokonane zostały z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia więc ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Ustawa COVID-19 przewidywała różne formy pomocy przedsiębiorcom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji w związku z epidemią SARS-CoV-2. Wsparcie to co do zasady obejmowało ochronę miejsc pracy przy współudziale finansowania przez wskazane w ustawie podmioty wynagrodzeń oraz świadczeń im towarzyszących. Ochrona miejsc pracy stanowiła jeden z celów omawianej ustawy, dlatego poszczególne jej przepisy (w tym przykładowo art. 15g, 15gg i 15zzb) dotyczą dofinansowania wynagrodzenia zatrudnianych przez przedsiębiorcę pracowników, ustalając określone warunki tych świadczeń.
Stosownie do treści art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19, podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:
1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, lub
2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub
3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.
Podmiotom tym przysługują środki z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należne od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 2). Świadczenia, o których mowa w ust. 1 przywołanego przepisu oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 6). Podmiot, o którym mowa w ust. 1 może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7). Przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (art. 15gg ust. 7a). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który złożył oświadczenie dotyczące spełniania warunku spadku obrotów, o którym mowa w art. 15g ust. 9, lub kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3, niezgodnie ze stanem faktycznym lub nie sporządził na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddał się kontroli, jest obowiązany do zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy, z którego otrzymał środki, całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. W takim przypadku dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23). Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23a). W przypadku niewywiązania się z obowiązku określonego w ust. 8 podmiot jest obowiązany do zwrotu całego otrzymanego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika, któremu wypowiedziano umowę z przyczyn niedotyczących tego pracownika, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie (art. 15gg ust. 23b). Od decyzji dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, o których mowa w ust. 28, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 15gg ust. 27).
Z kolei zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,
3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.
- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Istota sporu między skarżącym, a organem sprowadzała się do wykładni art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19. Poza świadczeniem otrzymanym na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w okresie od 1 lipca do 30 września 2020 r., skarżący wcześniej uzyskał świadczenie określone w art. 31zo ustawy COVID-19 w postaci zwolnienia z opłacania składek ZUS w odniesieniu do tych pracowników, za miesiące od marca do maja 2020 r. W okolicznościach niniejszej sprawy organy uznały, że skarżący w sposób niedozwolony uzyskał pomoc przyznaną na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19.
W ocenie Sądu redakcja powyższych przepisów, ale też innych przepisów ustawy COVID-19 wskazuje na fakt, że stanowisko organu o maksymalnym terminie dla wszystkich świadczeń przyznawanych na ich podstawie (3 miesiące) nie jest prawidłowe. Przepisy tej ustawy odrębnie wskazują bowiem terminy, na które określone w nich świadczenia mogły zostać udzielone (art. 15g ust. 16, art. 15ga ust. 7, art. 15gg ust. 6, art. 15zzb ust. 5 ustawy COVID-19). Termin 3 miesięcy nie jest, jak wywodzą to organy orzekające w sprawie, terminem wspólnym dla wszystkich świadczeń. Każde z nich korzysta z odrębnej regulacji tej kwestii, chociaż dla niektórych ze świadczeń maksymalny okres ich udzielenia jest analogiczny. Trzymiesięczny termin świadczenia liczony jest każdorazowo od miesiąca złożenia konkretnego wniosku, z odpowiednim zastrzeżeniem, charakterystycznym dla poszczególnych świadczeń (art. 15g ust. 18, art. 15gg ust. 7 i art. 15zzb ust. 12). W przypadku dofinansowania, jakie otrzymał skarżący w niniejszej sprawie, chodzi o zastrzeżenie zawarte w art. 15gg ust. 7.
Kluczowe znaczenie dla sprawy ma interpretacja przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19. Argumentacja organów orzekających w sprawie prowadzi do wniosku, że zwrot "takich samych tytułów wypłat" oznacza, iż w przypadku, gdy np. podmiot ubiegający się o pomoc uzyskał już dofinansowanie na podstawie jednego z przepisów ustawy w postaci dofinansowania wynagrodzenia za pracę i składek ZUS od tego wynagrodzenia dla konkretnych pracowników za okres trzech miesięcy, to już z tego tytułu nie może uzyskać pomocy finansowej w postaci dofinansowania wynagrodzeń tych pracowników i składek ZUS od tego wynagrodzenia za inne okresy. Według powyższej argumentacji zwrot "takie same tytuły wypłat" oznacza wynagrodzenie oraz składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń na rzecz ochrony miejsc pracy w sensie generalnym.
Analogiczny problem był już kilkakrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach różnych trybów i rodzajów udzielania pomocy z Tarczy Antykryzysowej COVID-19 dla przedsiębiorców. Ustawa COVID-19 zawiera bowiem różne rodzaje pomocy, jednocześnie określa ona mechanizm kolizyjny dla przyznawania pomocy z różnego tytułu. Oczywistym jest, że z tego samego tytułu przedsiębiorca nie może uzyskać pomocy w różnych trybach przewidzianych w ustawie COVID-19. Rzecz jednak w tym, jak należy rozumieć zwrot "pomoc w zakresie (...) takich samych tytułów wypłat", tzn. czy należy jego rozumienie ograniczyć do samych pracowników bez względu jakiego elementu wypłaty oraz okresu dotyczy.
Nie można zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy eliminuje możliwość przyznania świadczenia na innej podstawie, w tym na podstawie przepisu art. 31zo ustawy COVID-19. Żaden z przepisów w/w ustawy nie wskazuje, że omawiane przepisy wzajemnie się wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego (por. wyroki NSA z 2 marca 2022 r., I GSK 21/22, I GSK 19/22, z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 284/22; wyrok WSA w Gdańsku z 22 października 2022 r., I SA/Gd 1082/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie NSA wskazuje się, iż w przypadku złożenia wniosków o pomoc finansową na podstawie różnych przepisów ustawy COVID-19, pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzenia za pracę oraz należności składkowych od tego wynagrodzenia – przysługuje do wynagrodzeń tych samych pracowników na podstawie poszczególnych wskazanych podstaw prawnych, zatem za więcej niż jeden okres trzymiesięczny (por. przykładowo wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22). Prawidłowa wykładnia przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 powinna prowadzić do wniosku, że przepis ten zakazuje wielokrotnego dofinansowywania wyłącznie tych samych świadczeń ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z zatrudnianiem pracowników ze środków publicznych. Zawarte w art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy interpretować w ten sposób, iż obejmują one jednocześnie trzy elementy: tożsamy przedmiot, podmiot oraz okres konkretnego wniosku, na podstawie którego uzyskano dofinansowanie. Zwrot ten oznacza, iż uprawnione jest dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników za inny trzymiesięczny okres. W konsekwencji art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie innych przepisów tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników, jeżeli dofinansowanie to dotyczyło innego okresu.
Podkreślić w kontekście powyższego należy, że z żadnego przepisu ustawy COVID-19 nie wynika, aby przyznanie pomocy na podstawie jednego przepisu tej ustawy eliminowało możliwość uzyskania dofinansowania na podstawie innej regulacji tego aktu, oczywiście w przypadku spełnienia wskazanych w przepisach warunków przyznawania takiej pomocy.
Stanowisko takie jest również dominujące w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych wydawanych na gruncie stosowania art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 (por. m.in. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 marca 2024 r., II SA/Go 759/23, WSA w Poznaniu z 19 czerwca 2024 r., III SA/Po 173/24, WSA w Szczecinie z 14 lutego 2024 r., I SA/Sz 478/24, WSA w Łodzi z 30 stycznia 2024 r., I SA/Łd 844/23).
Podczas interpretacji przepisów ustawy COVID-19 nie można pomijać celu ustawy, jakim jest ochrona miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom w tym zakresie, w tym zachowanie zasady sprawiedliwości podziału środków publicznych w szczególnym okresie pandemicznym. Przedstawiona powyżej interpretacja przepisów ustawy o COVID-19 uwzględniająca zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę równości, w ocenie Sądu realizuje wskazane cele.
Potwierdzeniem powyższej argumentacji jest doprecyzowanie art. 15gg ustawy COVID-19, polegające na wprowadzeniu do ustawy dodatkowego art. 15gg ust. 7a, w myśl którego przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. Jednoznacznie zatem ustawodawca w tym przepisie stwierdził, że przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy. Tym samym regulacja ta potwierdza, że ograniczenie wynikające z art. 15gg ust. 7 dotyczy tego, iż nie można podwójnie dofinansowywać tego samego okresu (por. powołany wyżej wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22).
Uznać zatem należało, że w odniesieniu do pracowników objętych wnioskiem złożonym na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 skarżąca nie uzyskała pomocy w zakresie takich samych tytułów wypłat, skoro uprzednio uzyskane wsparcie, na podstawie, art. 31zo dotyczyło innych miesięcy. Nie można tym samym skutecznie obronić sformułowanej przez organy tezy o otrzymaniu przez skarżącego podwójnego dofinansowania, z naruszeniem przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19.
Wobec powyższych okoliczności uznać należało, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem omówionych wyżej przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię.
Odnosząc się natomiast do argumentu organów obu instancji, iż przesłanką prawną uzasadniająca żądanie zwrotu dofinansowania w wyniku realizacji wniosku strony z dnia 31 lipca 2020r. jest także okoliczność nie spełnienia wymagań określonych w art. 15gg ust. 19 i 20 w dodatkowym terminie określonym w art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, w ocenie Sądu nie może on uzasadniać legalności wydanych w sprawie decyzji. U podstaw podejmowanych działań w sprawie przez WUP leżała błędna wykładnia przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID 19. W tej sytuacji, gdy działania organu podejmowane od początku były skutkiem nieprawidłowej, nieznajdującej oparcia w prawie interpretacji przepisu normującego zasady przyznania środków pomocowych w ramach ustawy COVID 19 żądanie zwrotu od strony dofinansowania w oparciu o regulacje z art. 15gg ust. 23a nie może zasługiwać na uwzględnienie, zwłaszcza iż ostatecznie strona za pośrednictwem portalu www praca .gov.pl 3 listopada 2023r. wymagane dokumenty przekazała.
W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c).
Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w treści art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło