III SA/Gl 547/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Asesor WSA Barbara Orzepowska – Kyć (spr.), Asesor WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Ref. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi I.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] określającą dla I.G. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za [...] r. w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej organ I-szo instancyjny powołał między innymi § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.). W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż skarga nie jest zasadna i w związku z tym wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 r., wydanym w sprawie o sygnaturze I FSK 1713/07, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości o następującej treści: "czy w świetle przepisu § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) faktura wystawiona przez podmiot niezarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". W myśl art. 187 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm; dalej p.p.s.a.) jeżeli przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów. Instytucja zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości ma służyć wyjaśnieniu poważnych wątpliwości interpretacyjnych związanych z treścią przepisów prawnych. Wątpliwości muszą dotyczyć kwestii prawnych o zasadniczym znaczeniu w sprawie, w której powstały. O wątpliwościach tych można mówić, gdy wynikają ze stanu ustawodawstwa i orzecznictwa. Chodzi przy tym o wątpliwości, które wiążą się z możliwością różnego rozumienia przepisów prawnych. Podstawą do uznania, że wystąpiła przesłanka z art. 187 § 1 p.p.s.a. do wystąpienia z pytaniem prawnym będzie również pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przedstawione do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne dotyczy rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle interpretacji § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r., w myśl którego - w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W orzecznictwie sądów administracyjnych występują dwa odmienne sposoby interpretacji użytego w § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) wskazanego wyżej rozporządzenia pojęcia "podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur". Wskazana wyżej rozbieżność występuje także w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle późniejszego § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.), mającego taką samą treść jak - będący przedmiotem zagadnienia prawnego w sprawie I FSK 1713/07 - § 50 ust. 4 pkt. 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. W wyroku z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 533/07 Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że jedynie zarejestrowani podatnicy, posługujący się prawidłowym numerem identyfikacji podatkowej są obowiązani oraz jednocześnie uprawnieni do dokumentowania swojej sprzedaży fakturami VAT, które stosownie do art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.; dalej u.p.t.u.) upoważniają ich odbiorców do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego. Podobny pogląd wyrażony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2008 r., sygn. akt I FSK 1015/07, gdzie stwierdzono, że faktury wystawione przez podatników niezarejestrowanych, są fakturami wystawionymi przez podatników nieuprawnionych w rozumieniu § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia ministra Finansów z 2002 r., niedającymi prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Sąd ten jednak uwzględniając skargę kasacyjną podatnika uznał, że w okolicznościach tej sprawy wykładnia art. 19 ust. 1 i 2 u.p.t.u. dokonana powinna być zgodnie z wyrażoną w art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności w celu realizacji zasady neutralności podatku VAT. Odmienne stanowisko co do wykładni § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a wskazanego wyżej rozporządzenia zawarte zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2008 r., sygn. akt I FSK 219/07 i 4 września 2008 r., sygn. akt I FSK 1009/07. W wyrokach tych stwierdzono, że dla uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług nie ma znaczenia dopełnienie przez niego obowiązku rejestracji przewidzianego w art. 9 ust. 1 u.p.t.u. Istotne jest jedynie, czy podmiot ten rzeczywiście wykonuje czynności opodatkowane w okolicznościach wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Skoro niedopełnienie obowiązku rejestracji przez podatnika podatku od towarów i usług nie zwalnia go z ustawowego obowiązku wystawiania faktur stwierdzających wykonanie czynności opodatkowanych, to nie można takiego podatnika uznać za podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur w rozumieniu § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a wskazanego wyżej rozporządzenia. W sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem, badana jest prawidłowości decyzji organu I-wo instancyjnego w zakresie dotyczącym nieuwzględnienia faktur wystawionych przez podatnika niezarejestrowanego jako podatnika VAT, w podstawie do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawionego w sprawie I FSK 1713/07, którego aspekt prawny jest zbieżny ze sprawą rozpoznawaną obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, będzie miało wpływ także na orzeczenie w tej ostatniej sprawie. Rozstrzygniecie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie miało bowiem znaczenie dla oceny, czy faktury wystawione w [...] przez podatnika niezarejestrowanego jako podatnika VAT, stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W myśl art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od "wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym". Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące interpretacji § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) wskazanego wyżej rozporządzenia, ma znaczenie nie tylko w sprawie, w której wystąpiono z zagadnieniem prawnym, lecz także dla innych podobnych sprawach. Skoro więc wydanie orzeczenie w niniejszej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 1713/07, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.