III SA/Gl 585/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi skarżąca Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W jego uzasadnieniu podała, że nie budzi wątpliwości okoliczność, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją podlegającą wykonaniu, a w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne do rozpoznania wniosku, gdyż skarżona decyzja jest decyzją ostateczną i w związku z tym wykonalną, a nie istnieje jakikolwiek przepis prawa powszechnie obowiązującego wyłączający wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Dalej powołała się na okoliczności wskazane w treści skargi, w szczególności brak jednolitego stanowiska w Służbie Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Następnie przytoczyła liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których uznano zasadność skargi i uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Ponadto wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyła, że obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Wskazała, że w związku z niebagatelną kwotą już uiszczoną przez Spółkę jest zmuszona podtrzymać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie groziłoby to utratą płynności finansowej, a w konsekwencji upadłością, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniosła, że ponosi duże straty finansowe, nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne, ale uiszcza kary pieniężne, podczas gdy dokonania czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie udowodniono żadnym prawomocnym orzeczeniem. W związku z tym wskazano, że Spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez sąd przedmiotowej sprawy. Powołano się przy tym na orzeczenia innych sądów administracyjnych odnośnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy p.p.s.a wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro strona dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącej Spółki (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Nie jest wystarczające samo przekonanie, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. GZ 120/04 i postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r., sygn. FZ 65/04, dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić trzeba, że strona skarżąca uzasadniając swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazała na brak jednolitego stanowiska w Służbie Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być jednak uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można bowiem utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt II OZ 250/14, LEX nr 1447295). Podnieść jednak należy, że w uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka podniosła także, że wysokość nałożonej kary w kwocie [...] zł zaważy na kondycji Spółki, mając na uwadze "niebagatelną" kwotę już uiszczoną przez skarżącą oraz toczące się postępowania w przedmiocie wymierzenia kary. Jednakże Spółka nie wskazała, jaka to konkretnie kwota została już uiszczona oraz w żaden sposób nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej, ani nie potwierdziła jej dokumentami źródłowymi, z których wynikałaby faktyczna sytuacja skarżącej jako podmiotu gospodarczego. Nie podała także, jakie postępowania są prowadzone z udziałem Spółki i na jakim są etapie. Zatem – jak podano wyżej - samo wskazanie, że ewentualne wyegzekwowanie nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki nie jest wystarczające dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.