III SA/Gl 716/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 26 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie skargi na działalność Dyrektora [...] Mieszkań postanawia: odrzucić skargę Pismem z 2 lipca 2025 r. J. K. (dale: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. (dalej: organ) z dnia 26 maja 2025 r. nr [...], którą to uchwałą za bezzasadną uznano skargę skarżącego na działalność Dyrektora [...] Mieszkań. Zaskarżonej uchwale pełnomocnik strony zarzucił nieważność wskazując, że organ błędnie procedował w sprawie przyjmując, że skarga dotyczy działalności Dyrektora [...] Mieszkań. Dodał, że pierwotną przyczyną inicjującą uchwałę był wniosek Prezydenta B. z 10 kwietnia 2025 r., który nieprawidłowo zidentyfikował wystąpienie pełnomocnika skarżącego z 7 kwietnia 2025 r. Podkreślił, że interpretacja ww. wystąpienia winna nastąpić zgodnie z jego osnową, a nie nazwą pisma, a podnoszone tam fakty i dowody znajdują się w kognicji Prezydenta B. Do skargi pełnomocnik skarżącego dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 29 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony prze wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, jak wynika z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga niniejsza natomiast dotyczy uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 26 maja 2025 r. nr [...], podjętej na podstawie art. 229 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), a zatem stanowiącej załatwienie skargi wniesionej uprzednio przez skarżącego w trybie przepisu art. 227 k.p.a., zamieszczonego w dziale VIII k.p.a. (pt. "Skargi i wnioski"). Stosownie do treści tego przepisu, przedmiotem skargi w nim przewidzianej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). W sprawie skarga została złożona w trybie skargowo-wnioskowym i jako taka nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, bowiem jego skarga jest oczywiście bezzasadna, o czym orzeczono na podstawie art. 247 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane taksatywnie w ustawie. Stosownie do art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że jej przedmiotem jest uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia 26 maja 2025 r. nr [...] , która dotyczy skargi na działalność Dyrektora [...] Mieszkań. Stanowi ona o rozpoznaniu skargi wniesionej w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. (skargi i wnioski), tj. tzw. skargi powszechnej. Zaznaczyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, iż w sprawach dotyczących trybu skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane we wspomnianym trybie nie są bowiem aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Takie postępowanie skargowe stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483), dalej Konstytucja RP, prawo składania petycji, skarg i wniosków (art. 63 Konstytucji RP). Przedmiotem skargi wniesionej zgodnie z art. 227 i nast. k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie to cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie w tym trybie nie kończy się zatem władczym aktem, podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Innymi słowy, skarga złożona w trybie art. 227 i nast. k.p.a. stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, niedający podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc również postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. postanowienia NSA z: 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1899/15; 2 grudnia 2025 r., III OSK 2111/25). Analiza przywołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w B., podjęta w ramach postępowania skargowego unormowanego przepisami działu VIII k.p.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego, nie mieszcząc się w żadnej z powyżej wymienionych kategorii aktów. Właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania czy pracy organu administracji, jak i jego pracowników, gdyż jest to wewnętrzna sprawa organów. Sprawy skargowe, a zatem i uchwały organów stanowiących samorządu terytorialnego podejmowane w tym trybie, nie należą do właściwości sądu administracyjnego. Postępowanie to nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Z taką sytuacją mamy również do czynienia nawet wtedy, gdy zawiadomienie o załatwieniu sprawy ma formę uchwały organu gminy (miasta), ponieważ sprawy te nie zostały poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienia: NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1497/16; NSA z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13; WSA w Poznaniu z 19 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 811/25; WSA w Warszawie z 25 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1651/25). Konkludując, skoro zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu ujętym w art. 3 § 2 p.p.s.a., działając na podstawie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji postanowienia. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl.