III SA/Gl 739/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-02-03
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze, która kończy postępowanie rekrutacyjne, podlega kontroli sądu administracyjnego jako czynność z zakresu administracji publicznej?Ratio decidendi
Informacja o wynikach naboru na wolne stanowisko urzędnicze, pochodząca od organu administracji i rozstrzygająca w sposób władczy o prawach i obowiązkach kandydatów, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Postępowanie konkursowe, nawet jeśli dotyczy stanowiska, z którym wiąże się stosunek pracy, ma charakter administracyjny, a jego wyniki mogą być kwestionowane przed sądem administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżąca zakwestionowała czynność organu "A" w K. dotyczącą informacji o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Skarżąca nie została powiadomiona o odrzuceniu jej kandydatury z powodu rzekomych braków formalnych. Organ argumentował, że jego procedura nie przewiduje takiego powiadomienia, a skarżąca nie spełniła wymogów formalnych, w tym nie przedstawiła wymaganych dokumentów i nie wykazała umiejętności obsługi komputera. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia procedur, zasad otwartości i jawności naboru, twierdząc, że złożyła wszystkie wymagane dokumenty i nie było wymogu wykazywania doświadczenia zawodowego.Rozstrzygnięcie
1) stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądzono od "A" w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B. D. na czynność "A" w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od "A" w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi B. D. jest czynność "A" ("A") w K. w przedmiocie informacji o wynikach naboru na wolne stanowisko urzędnicze.
Z akt sprawy wynika, że 15 czerwca 2020 r. "A" wnioskował o wszczęcie procedury naboru na kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze "specjalista do spraw informacji i ewidencji Wydziału Nadzoru". Ogłoszenie o konkursie opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej 12 sierpnia 2020 r. Natomiast zarządzeniem z 15 czerwca 2020 r. powołał Komisję w celu przeprowadzenia postępowania konkursowego na powyższe stanowisko.
Do konkursu przystąpiło 7 kandydatów, w tym skarżąca.
Po pierwszym etapie naboru Komisja spośród 6 ofert, gdyż jedna nie spełniała wymogów formalnych wyłoniła trzech kandydatów spełniających wymagania formalne i ustaliła termin następnego etapu na dzień 7 września 2020 r. W kolejnym etapie wyłoniono kandydata na wolne stanowisko, co zostało ogłoszone 18 września 2020 r. w BIP.
Z Informacją o wyniku naboru nie zgodziła się skarżąca, która pismem z 6 października 2020 r. zwróciła się do "A" o wyjaśnienie przyczyn odrzucenia jej kandydatury z udziału w konkursie oraz braku powiadomienia o tym fakcie. W odpowiedzi z 14 października 2020 r. organ wyjaśnił, że obowiązująca w "A" procedura Pr-06 "Zatrudnianie pracowników" wydanie 5 (obowiązująca od 1.08. 2013 r.) nie przewiduje powiadomienia kandydata o negatywnym rozpatrzeniu jego oferty. Powyższa procedura stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2019 r., poz.1429). Natomiast, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz.265) organ niezwłocznie po przeprowadzeniu konkursu upowszechnia informację o wyniku naboru przez umieszczenie jej w Biuletynie Urzędu i Biuletynie Kancelarii. Mając na względzie powyższe organ uznał zarzut o rozstrzygnięciu naboru bez powiadomienia skarżącej o odrzuceniu jej oferty za niezasadny. Dodatkowo podkreślił, że w następstwie wstępnej selekcji kandydatów Komisja prowadząca nabór stwierdziła brak spełnienia wymagań formalnych zgłoszenia skarżącej. Nie załączyła bowiem kopii dyplomu [...] Szkoły Wyższej Handlowej wykazanej w CV; wskazano miejsca pracy nie załączając dokumentów potwierdzających zatrudnienie; w liście motywacyjnym i CV brak jest zapisów dotyczących umiejętności obsługi komputera, co jest wymogiem niezbędnym. Organ podkreślił również, że zgodnie z przyjętą procedurą na wymagania formalne składają się w szczególności wymagania niezbędne do podjęcia pracy na danym stanowisku oraz komplet podpisanych dokumentów określonych w ogłoszeniu o naborze, które je potwierdzają. Samo wykształcenie jest wymogiem koniecznym a jego potwierdzenie stanowi wymóg formalny. Nadto zgodnie z procedurą oferty kandydatów niespełniające stawianych wymagań formalnych nie biorą udziału w kolejnym etapie selekcji a kandydaci nie są o tym informowani. Kandydatura skarżącej ze względu na brak spełnienia wymogów formalnych nie brała udziału w kolejnym etapie selekcji. Protokół z przeprowadzonego konkursu stanowi informację publiczną i zostanie udostępniony skarżącej na formalnie złożony wniosek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz piśmie z 25 października 2020 r. i 16 stycznia 2021 r. skarżąca zarzuciła organowi naruszenie procedur, zasad otwartości i jawności przeprowadzenia naboru na stanowisko urzędnicze. W uzasadnieniu podkreśliła, że odpowiadając na ogłoszenie nr [...] z 12 sierpnia 2020 r. w zakreślonym w nim terminie (do 31.08.2020 r.) złożyła 25 sierpnia 2020 r. dokumenty potwierdzające wymagania niezbędne. W ogłoszeniu nie było wzmianki o wykazaniu doświadczenia zawodowego czy stażu pracy jako wymogu niezbędnego. Została też poinformowana o powiadomieniu telefonicznym o dalszym przebiegu rekrutacji. Wobec braku jakiejkolwiek informacji i ukazaniu się informacji o rozstrzygnięciu konkursu na stronie internetowej urzędu zwróciła się 22 września 2020 r. o wyjaśnienie sprawy. Uzyskała ustne wyjaśnienie o brakach formalnych w zgłoszeniu, które skutkowały odrzuceniem jej kandydatury. Powyższe skutkowało żądaniem z 6 października 2020 r. o udzielenie wyjaśnień na piśmie.
Nie zgadzając się z uzyskanymi wyjaśnieniami, które w jej ocenie zawierały nieprawdziwe informacje gdyż złożyła wszystkie dokumenty wymienione w ogłoszeniu skarżąca wywiodła przedmiotową skargę na przeprowadzenie naboru bez uwzględnienia jej kandydatury. W ogłoszeniu nie było wymogu złożenia dokumentów potwierdzających doświadczenie zawodowe czy stażu pracy a przedłożony dyplom studiów magisterskich był wystarczający dla potwierdzenia posiadania wykształcenia średniego, które stanowiło wymóg niezbędny. Dyplom studiów licencjackich był zatem zbędny. Na koniec skarżąca podkreśliła, że nie można uznać za brak formalny dokumentów, które nie były wymagane w ogłoszeniu ani odrzucać oferty bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu przedstawił przebieg postępowania rekrutacyjnego, które zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązująca w urzędzie procedurą Pr-06 "Zatrudnianie pracowników". Nabór przeprowadziła specjalnie w tym celu powołana Komisja, która oceniała oferty kandydatów pod kątem spełnienia wymogów formalnych oraz przeprowadzała rozmowy kwalifikacyjne. Z czynności sporządziła protokół naboru wyłaniający nie więcej niż 5 kandydatów. Końcowa treść ogłoszenia została uzgodniona z kierownikiem Wydziału Nadzoru. Podkreślono, że podczas wstępnej selekcji ofert brano pod uwagę terminowość dostarczenia dokumentów, kompletność dokumentów wg listy zamieszczonej w części ogłoszenia "Wymagane dokumenty i oświadczenia". Uznano, ze samo wykształcenie stanowi wymóg konieczny a jego potwierdzenie wymóg formalny. W przypadku wpisania w CV poprzednich miejsc pracy wymagane były dokumenty potwierdzające zatrudnienie. W przypadku skarżącej nie przedłożono dyplomu GWSH, której ukończenie wpisano w CV, jak również dokumentów potwierdzających zatrudnienie we wskazanych miejscach pracy. Podkreślono, że skarżąca nie wykazała umiejętności obsługi komputera co było wymogiem niezbędnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; w skrócie "ppsa"). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Do zakresu właściwości sądu administracyjnego należy m.in. kontrola legalności innych niż decyzje administracyjne oraz postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.
Przedmiotem swej skargi w istocie jest informacja o wyniku naboru na ogłoszenie nr [...] z 12 sierpnia 2020 r., która ukazała się 18 września 2020 r. w Biuletynie Praca w Służbie Cywilnej. Skarga została nadana 15 października 2020 r. za pośrednictwem organu ("A"). Termin nadania skargi mieści się w terminie do jej złożenia liczonym od daty ogłoszenia o naborze. Nie jest przedmiotem zaskarżenia pismo wyjaśniające organu z 6 października 2020 r.
Sąd stwierdza, że tak określony przedmiot prawidłowo wniesionej skargi mieści się w obszarze jego kognicji, bowiem informacja o wynikach naboru na wolne stanowisko urzędnicze jest czynnością z zakresu administracji publicznej wskazaną w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Postępowanie konkursowe prowadzone w przedmiocie naboru na wolne stanowisko urzędnicze jest procedurą zmierzającą do nawiązania stosunku pracy, a więc relacji poddanej regulacjom prawa prywatnego. Jednakże nie można jednocześnie pominąć, że czynności konkursowe nie mają charakteru cywilnoprawnego lecz administracyjny normowany przepisami ustawy o służbie cywilnej, na co wskazuje sam organ w piśmie z 14 października 2020 r. i ustalonej na jej podstawie procedury Pr-06, która jednakże nie została sądowi udostępniona. Nie wskazano jej także w ogłoszeniu o naborze z 12 sierpnia 2020 r., chociaż w ramach tego postępowania rozstrzyga się o uprawnieniach dostępu do wykonywania służby publicznej, które wynikają z publicznego prawa podmiotowego gwarantowanego obywatelom mocą art. 60 Konstytucji RP. Z tej przyczyny słusznie podnosi się w orzecznictwie NSA, że informacja o wynikach wyboru naboru, która kończy postępowanie rekrutacyjne z uwagi na fakt, że pochodzi od organu administracji i rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach kandydatów – osób znajdujących się poza organizacją aparatu administracyjnego - stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Innymi słowy, kontroli sądu administracyjnego podlega samo postępowanie konkursowe, natomiast w sprawach związanych stricte z zatrudnieniem otwarta jest droga sądowa przed sądem powszechnym (por. Stelina, Jakub. Art. 15. W: Ustawa o pracownikach samorządowych. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer, 2016.).
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia dopuszczalności skargi w przedmiocie postępowania konkursowego i zasad zaskarżenia skargą do sądu administracyjnego tego postępowania.
Wskazać więc należy, że w postanowieniu z 13 grudnia 2003 r. (II SA 1432/00), jak i w postanowieniu z dnia 9 maja 2001 r. (II SA 3381/00) oraz w wyroku z dnia 14 lutego 2001 r. (II SA 2908/00) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że rozstrzygnięcia wyników konkursu, w tym konkursu na wyższe stanowiska w służbie cywilnej, są aktami stosowania prawa przez organ administracji i podlegają kognicji sądów administracyjnych. Konkurs poprzedza powstanie stosunku pracy i kończy się rozstrzygnięciem w postępowaniu konkursowym - ustaleniem jego wyników.
Wobec ustalenia, że czynności podejmowane w toku konkursu, na podstawie i w granicach prawa, przez organ administracji publicznej mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie. Ogłoszenie konkursu i zgłoszenie w nim udziału przez określoną osobę nie jest źródłem powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego pomiędzy uczestnikiem konkursu a organem administracji publicznej przeprowadzającym konkurs. Powstałe w związku z prowadzeniem konkursu stosunki prawne między uczestnikami konkursu a organem administracji publicznej nie są oparte na równości (równorzędności) podmiotów. Sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej.
W świetle zatem orzecznictwa sądów administracyjnych postępowanie konkursowe skoro jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, to badanie zgodności z prawem wyników konkursu podlega kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 24.04.2012 r. sygn. akt I OSK 857/12, LEX 1145133, wyrok NSA z dnia 31.08.2004 r., sygn. akt OSK 460/04, LEX nr 156420). Orzeczenia te wskazują na upoważnienie sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem wyników konkursu.
Podkreślić należy, że kontroli sądu podlega samo postępowanie konkursowe, natomiast w sprawach związanych stricte z zatrudnieniem otwarta jest droga sądowa przed sądem powszechnym.
Powyższe prowadzi do wniosku, że postępowanie konkursowe, z którym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1889 r. ze zm., usc) - zmierzające do wyłonienia kandydata na stanowisko pracy w służbie cywilnej - jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 Korpus służby cywilnej tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych w: urzędach wojewódzkich oraz innych urzędach stanowiących aparat pomocniczy terenowych organów administracji rządowej podległych ministrom lub centralnym organom administracji rządowej. Nie ma też wątpliwości, że jest jednostką budżetową wojewody wskazaną w art. 53 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewódzkiej administracji rządowej (tj. Dz. U. 2015 r., poz. 525) i działa na podstawie ustawy z 21 grudnia 2001 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. Nr 5, poz.44 ze zm., dalej ustawa), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 września 2002 roku w sprawie zasad organizacji Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (Dz. U. nr 154 .poz.1279) oraz Regulaminu.
Postępowanie konkursowe prowadzone jest w celu wyłonienia kandydata na dane stanowisko i jest zamkniętym etapem ustalającym wyniki konkursu. Kolejny zaś etap to powstanie określonego nowego stosunku pracy. Art. 9 usc stanowi, że w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy Prawa pracy, a spory o roszczenia ze stosunku pracy w służbie cywilnej rozpatrywane są przez sądy pracy. Tak więc przepis ten wyraźnie odnosi się do stosunku pracy. Natomiast postępowanie konkursowe nie jest prowadzone w ramach stosunku pracy, a ma jedynie doprowadzić do nawiązania takiego stosunku co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 13.12.2000 r. w sprawie II SA 1432/00; postanowienie z 9.05.2001 r. w sprawie II SA 3381/00; wyrok NSA z 14.02.2001 r. w sprawie II SA 2908/00; wyrok NSA z 27.02.2002 r. w sprawie II SA 2629/01, CBOIS).
Nie bez znaczenia dla oceny charakteru prowadzonego postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko pracy w służbie cywilnej jest status "A". Art. 18 ustawy stanowi, że Zadania Inspekcji wykonują następujące organy: Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, zwany dalej "Głównym Inspektorem"; wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zwanego dalej "wojewódzkim inspektorem", jako kierownika wojewódzkiej inspekcji jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wchodzącej w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. W rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach należących do zakresu zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia - Główny Inspektor (art. 21).
Kompetencje wojewódzkiego inspektora jakości handlowej działającego w imieniu wojewody są kompetencjami organu administracji publicznej. Tego rodzaju kompetencje posiada również w postępowaniu konkursowym, które kończy się ustaleniem jego wyników.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że informacja o wyniku naboru na ogłoszenie nr [...] z 12 sierpnia 2020 r. oraz ocena zgodności przeprowadzonego konkursu z przepisami prawa jest formą zakończenia określonej czynności, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Należy podkreślić, że informacja organu administracji publicznej o wynikach naboru na wolne stanowisko pracy w służbie cywilnej nie pozostaje bez wpływu na sytuację osoby zainteresowanej, która w odpowiedzi na ogłoszenie konkursu wzięła w nim udział. Postępowanie konkursowe zakończone ustaleniem jego wyników w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację osoby uczestniczącej w tym konkursie. Wywołuje bowiem skutek prawny jaki wiąże się z wynikami konkursu, to jest możliwością objęcia określonego stanowiska w "A".
Skoro przeprowadzenie konkursu przez organ administracji publicznej jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o służbie cywilnej i konkurs ma być przeprowadzony w sposób określony prawem, to jednocześnie muszą istnieć gwarancje, które zapewnią wszystkim uczestnikom takiego konkursu równe szanse, bez dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny oraz przeprowadzenia konkursu według prawnie określonych reguł. W przypadku naruszenia tych uprawnień czynnością organu administracji publicznej, przez naruszenie przepisów prawa określających przeprowadzenie konkursu, uczestnik konkursu ma prawo do ochrony sądowej.
Przechodząc natomiast do dalszej części rozważań wskazać należy, że rozpatrując sprawę merytorycznie brak było podstaw do stwierdzenia, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy.
Zgodnie z art. 6 usc "Każdy obywatel ma prawo do informacji o wolnych stanowiskach pracy w służbie cywilnej, a nabór do służby cywilnej jest otwarty oraz konkurencyjny". Przyjęte w ustawie zasady otwartości i konkurencyjności mają gwarantować możliwość udziału w konkursie wszystkich osób spełniających warunki formalne niezbędne do objęcia stanowiska (np. w zakresie posiadanego wykształcenia i stażu pracy), a ponadto zapewniać równe ich traktowanie przez organ administracji publicznej, który z mocy ustawy ma kompetencje do obsadzania określonych stanowisk. Z punktu widzenia osób ubiegających się o stanowisko konkurs ma zapewnić przestrzeganie konstytucyjnych zasad, a w szczególności równego traktowania (art. 32 Konstytucji) i prawa do dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach (art. 60 Konstytucji).
Otwartość wiąże się z realizacją konstytucyjnego wymogu zapewnienia obywatelom równego dostępu do służby publicznej. Z tego względu nabór na stanowiska pracy w służbie cywilnej przybiera postać sformalizowanego postępowania rekrutacyjnego opartego na zasadach obiektywizmu, jawności i przejrzystości (transparentności). Z drugiej strony celem przeprowadzenia naboru jest także realizacja postulatu zapewnienia zawodowego, rzetelnego i bezstronnego wykonywania zadań publicznych przez organy inspekcji, która stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową, do czego winien się przyczynić dobór kadr według kryteriów merytorycznych. Mamy tu zatem do czynienia z konkurencyjnością naboru, a więc cechą, która ma doprowadzić do wyłonienia najlepszego kandydata do pracy.
Z punktu widzenia systematyki i przedmiotu prawa pracy czynności związane z naborem i stosunki prawne z tym związane mają charakter tzw. stosunków poprzedzających nawiązanie stosunku pracy. Oprócz komentowanej ustawy znajdują do nich zastosowanie także ogólne regulacje prawa pracy dotyczące zwłaszcza takich kwestii, jak ochrona godności i innych dóbr osobistych kandydatów do pracy, zakaz dyskryminacji.
Przepisy o naborze wpływają na ocenę prawidłowości przeprowadzenia procedury rekrutacyjnej ujęte zostały w ustawie o służbie cywilnej oraz wskazanej przez organ procedurze Pr-06, która nie została sądowi przedstawiona. Nie została też wskazana w ogłoszeniu o naborze. Informowanie zaś uczestnika konkursu, że zapoznać się z procedura konkursową może w trybie dostępu do informacji publicznej w ocenie Sądu należy uznać za uchybienie w zakresie przejrzystości konkursu.
Nadto skoro przeprowadzenie konkursu przez organ administracji publicznej jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i konkurs ma być prowadzony w sposób określony prawem, to muszą być stosowane gwarancje prawne, które zapewnią równe szanse uczestnikom konkursu. W ocenie sądu, przedmiotowe postępowanie konkursowe nie zostało przeprowadzone w sposób gwarantujący równe szanse wszystkim uczestnikom postępowania rekrutacyjnego.
Wskazać należy, że nabór na wolne stanowisko urzędnicze składa się z trzech etapów: ogłoszenia o naborze (art. 26, 28 usc), rozstrzygnięcia merytorycznego (art. 29, 29a, art. 30 usc) oraz podania do publicznej wiadomości wyników naboru (art. 31 usc).
Jak wynika z ogłoszenia zawiera ono wydzielone akapity: warunki pracy, zakres zadań, wymagania niezbędne, wymagania dodatkowe, dokumenty i oświadczenia niezbędne, dokumenty i oświadczenia dodatkowe, terminy i miejsca składania dokumentów, dane osobowe – klauzula informacyjna, inne informacje.
W ramach wymagań niezbędnych wskazano; wykształcenie średnie w obszarze administracji, umiejętność obsługi komputera, znajomość ustawy o jakości handlowej (...), dyspozycyjność wyjazdów służbowych, posiadanie obywatelstwa polskiego, korzystanie z pełni praw publicznych, niekaralność za umyślne przestępstwo a dokumentów i oświadczeń niezbędnych: CV, list motywacyjny, kopie dokumentów potwierdzających spełnienie wymagania niezbędnego w zakresie wykształcenia, oświadczenie o posiadaniu obywatelstwa polskiego, oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych, oświadczenie o niekaralności.
Niezależnie wskazano na wymagania dodatkowe i potwierdzające je dokumenty oraz oświadczenia ograniczające się do kopii dokumentów potwierdzających wymaganie dodatkowe w zakresie wykształcenia.
Skarżąca złożyła CV i list motywacyjny, kserokopię odpisu dyplomu ukończenia studiów magisterskich na kierunku administracja, oświadczenie o posiadaniu obywatelstwa polskiego, oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych, oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Dokumenty poza kserokopią zostały podpisane odręcznie i opatrzone datą.
Należy też wskazać, że w CV skarżąca wskazała na ukończenie Zespołu Szkół [...], liceum ogólnokształcącego, [...] Wyższej Szkoły [...] w K. (administracja-specjalność administracja samorządowa) i Wyższej Szkoły [...] w S. (administracja publiczna i samorządowa). Jako doświadczenie zawodowe wskazała m.in. zatrudnienie w Urzędzie Miasta w T. (poborca podatkowy), [...] Urzędzie Wojewódzkim (administrator, staż), II Urzędzie Skarbowym w K., w Sądzie Rejonowym w T. i M. (obsługa sądu, pomocnik sekretarza, protokolant). Jako ukończone kursy; podstawowa obsługa komputera IBM (1996 r.), podstawowej obsługi komputera (2006 r.), użytkowanie poczty elektronicznej (2006 r.) a jako dodatkowe kwalifikacje: obsługę urządzeń biurowych, znajomość obsługi komputera, prawo jazdy kat. B.
Jednocześnie wskazać należy, że organ przedłożył "Wniosek o wszczęcie procedury naboru" oraz opis stanowiska pracy, gdzie na str. 5 pkt 11 Wymagane kompetencje wskazano kompetencje – wymogi niezbędne - wykształcenie wyższe profilowane, przeszkolenie z zakresu kpa a pkt 12. Wymagane doświadczenie zawodowe, wymogi niezbędne 3-5 lat pracy w obszarze rolno-spożywczym. Wymogi te nie znalazły pełnego odzwierciedlenia w ogłoszeniu.
Organ przedłożył także ogłoszenie o naborze, które potwierdza dane wskazane przez skarżącą czyli wymóg niezbędny wykształcenia średniego w obszarze administracji a dodatkowe wyższe profilowane oraz dokumenty niezbędne (w zakresie niezbędnego wykształcenia) i dodatkowe (potwierdzające spełnienie wymagania dodatkowego wykształcenia).
Dalej organ wyjaśnił, że do konkursu zgłosiło się 7 kandydatów i przedstawił 3 formularze oceny kandydatów dopuszczonych do etapu rozmowy kwalifikacyjnej oraz Protokół naboru. Z protokołu tego nie wynika czyja oferta i dlaczego została odrzucona. Opis jest lakoniczny i w istocie bez treści. Nie wskazuje przyczyn odrzucenia oferty z przyczyn formalnych ani podstawy prawnej i faktycznej niedopuszczenia oferty tego kandydata do oceny merytorycznej. Dalsza część protokołu odnosi się do kolejnego etapu wyboru, w którym wyłoniono trzech kandydatów wskazanych w kolejności alfabetycznej. Odstąpiono z racji pandemii od testu wiedzy i umiejętności ale przeprowadzono 9 i 14 września rozmowy kwalifikacyjne ujęte w formularzu. Kandydaci uzyskali odpowiednio 48,1, 34,4 i 45 pkt. Jak wynika z ogłoszenia wybrano jedynego kandydata, który nie zrezygnował z przyjęcia oferty pracy. Oferty zostały złożone kandydatom telefonicznie.
Z protokołu nie wynika czy oferentów informowano o odrzuceniu oferty, jak również wynikach selekcji właściwej i sposobie informowania o odstąpieniu od testu wiedzy i przejściu do etapu rozmowy kwalifikacyjnej, co jest istotne w kontekście różnych terminów przeprowadzonych rozmów.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachowano wskazanych standardów. W toku postępowania rekrutacyjnego ustalone i ogłoszone reguły były jednakowe dla wszystkich kandydatów, ale ulegały zmianie. Nabór nie został przeprowadzony zgodnie z publicznie ogłoszonymi regułami rekrutacji, to oznacza, że nie spełniał wymogu otwartości i konkurencyjności.
Sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających odrzucenie oferty skarżącej. Nie zostały one wskazane w Protokole naboru a wyjaśnienia udzielone skarżącej w piśmie z 14 października 2020 r. nie spełniają warunków przejrzystości ani równej konkurencji. Z protokołu nie wynika czy istotnie oferta skarżącej została odrzucona i dlaczego, gdyż nie wskazuje nazwiska oferenta ani też kandydatów, którzy nie przeszli do kolejnego etapu ani przyczyny takiego rozstrzygnięcia. Ogólnikowe wskazanie nie spełniają wymagań formalnych czy analiza merytoryczna ofert pod kątem spełnienia wymagań niezbędnych i dodatkowych kreślonych w ogłoszeniu bez ich wskazania jest niewystarczająca dla weryfikacji działania rzetelności Komisji.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że na podstawie sporządzonego przez Komisję protokołu naboru niemożliwe jest dokonanie oceny prawidłowości jego przeprowadzenia. Nie wiadomo z niego dlaczego oferta skarżącej została odrzucona ani dlaczego do dalszego etapu zostały dopuszczone wskazane trzy osoby. To, że protokół został sporządzony wg wzoru F-7/pr-06 nie zwalnia Komisji ze sporządzenia go w sposób oddający przebieg procesu rekrutacyjnego i zajęte w jego toku przez Komisję stanowiska w trakcie naboru w odniesieniu do wszystkich uczestników. Z protokołu nie wynikają informacje udzielone skarżącej w piśmie z 14 października 2020 r.
Zasada otwartości wymaga, aby publicznie ogłoszone reguły naboru na wolne stanowisko pracy w służbie cywilnej były w pełni zachowane w toku postępowania konkursowego. W rozpoznawanej sprawie w ocenie sądu organ odstąpił od ogłoszonych reguł konkursu. Należy zgodzić się ze skarżącą, że spełniła ona wymagania niezbędne uprawniające ja do przystąpienia do konkursu w zakresie wymagań niezbędnych. Wymagania dodatkowe nie mogą decydować o odrzuceniu oferty, gdyż mogą jedynie wpływać na jej ocenę w procesie rekrutacyjnym i wyższą punktację kandydata. Ofertę stanowią łącznie CV, list motywacyjny oraz inne przedłożone dokumenty oraz oświadczenia. Jeżeli organ ma wątpliwości może żądać oryginałów dokumentów wskazanych w ofercie.
Z kolei konkurencyjność postępowania kwalifikacyjnego ma zapewniać równość traktowania kandydatów w dostępie do pracy w służbie cywilnej. Zdaniem Sądu tak rozumiana konkurencyjność postępowania nie została zachowana, gdyż nie przestrzegano w trakcie postępowania rekrutacyjnego wcześniej ustalonych reguł. Dowodzi tego m.in. udzielona informacja wyjaśniająca, która nie znajduje odzwierciedlenia w Protokole naboru. Dodatkowo nie znajduje odzwierciedlenia w treści CV i ogłoszeniu, gdyż nie wymagano od kandydatów wykazania kopii dokumentów potwierdzających zatrudnienie ani posiadanych umiejętności obsługi komputera. Wskazane w tym zakresie zapisy w CV skarżącej spełniają wymogi ogłoszenia. Nie można też zgodzić się z organem, że skoro wykształcenie jest wymogiem koniecznym a jego potwierdzenie wymogiem formalnym, to te podlegają uzupełnieniu na wezwanie w zakreślonym terminie. Skarżąca złożyła dokumenty 25 sierpnia a termin ich składania upływał 31 sierpnia. Komisja prowadziła nabór od 6 sierpnia 2020 r. rozmowy z 3 kandydatami prowadzono w dniach 9 i 14 września a ogłoszenie o wyniku naboru ukazało się 18 września 2020 r., stosownie do treści art. 31 ust. 1 usc.
Celem upublicznienia wyników naboru jest stworzenie mechanizmu, który zapewnia gwarancje prawidłowości rekrutacji, ale także uruchomienia trybu jej weryfikacji.
Wobec powyższego sąd uznał, ze nabór w tym konkursie został przeprowadzony z naruszeniem art. 6 usc oraz art. 32 i 60 Konstytucji RP. Skarżąca bez możliwości zapoznania się z przesłankami odrzucenia jej oferty i bez ich wyartykułowania przez Komisję w Protokole naboru została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.
Ponieważ przedmiotem kontroli Sądu był wyłącznie wynik naboru na wolne stanowisko pracy w służbie cywilnej a skarżąca w tym naborze nie uczestniczyła z racji niezgodnego z prawem działania organu, który konkurs przeprowadził to Sąd stwierdził bezskuteczność czynności poinformowania o wynikach konkursu przeprowadzonego niezgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy i publicznie ogłoszonymi regułami rekrutacji. Nie sposób wykluczyć innego wyniku konkursu w przypadku dopuszczenia do niego skarżącej, jak również przeprowadzenia testu wiedzy. Odstąpienie od niego z przyczyn pandemii po ogłoszeniu naboru stanowiło zmianę reguł w jego toku. Wobec powyższych rozważań stwierdzić należy, że wynik naboru nie jest rezultatem prawidłowo przeprowadzonego postępowania konkursowego, z zachowaniem ustalonych reguł przeprowadzania takiego naboru (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 16.08.2018 r. II SA/Rz 419/18, WSA w Łodzi z 28.02.2014 r. III SA/Łd 1126/13, WSA w Warszawie z 21.01.2015 r. IV SA/Wa 2013/14, NSA z 2104.2016 r. I OSK 1626/14, CBOIS). Organ ponownie przeprowadzając postępowanie konkursowe uwzględni powyższe zastrzeżenia oraz wynikające z ustawy a w szczególności wskazane w art. 29a i art. 30 ust. 2 pkt 4 usc. To z protokołu naboru musi wynikać uzasadnienie dokonanego naboru w zestawieniu z innymi kandydatami i spełnieniu przez nich w największym stopniu wymagań dodatkowych.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 § 1 oraz art. 200 i 205 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło