III SA/Gl 751/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-02-02

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys-Kmiecik, Aleksandra Żmudzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, która nie uwzględnia prawidłowo obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej oraz zawiera inne naruszenia delegacji ustawowej, podlega stwierdzeniu nieważności, mimo podjęcia późniejszej uchwały korygującej?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która nieprawidłowo określa stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, w szczególności w odniesieniu do infrastruktury telekomunikacyjnej, oraz narusza delegację ustawową, stanowi istotne naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności z mocą wsteczną (ex tunc). Podjęcie późniejszej, korygującej uchwały nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, gdyż stwierdzenie nieważności ma skutki od daty podjęcia wadliwej uchwały, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na jej podstawie.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Jasienica z 2019 r. ustalającą stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, zarzucając jej sprzeczność z art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych. Wojewoda wskazał na nieprawidłowe określenie stawek opłat w odniesieniu do infrastruktury telekomunikacyjnej oraz inne naruszenia delegacji ustawowej. Rada Gminy Jasienica podjęła następnie nową uchwałę w 2021 r., uwzględniając uwagi Wojewody. Mimo to, Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności pierwotnej uchwały.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Jasienica z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XIII/183/19 w przedmiocie ustalenia opłat za zajęcie pasa drogowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Zaskarżoną uchwałą z 5 grudnia 2019r. nr XIII/183/19 Rada Gminy Jasienica ustaliła wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych położonych w granicach administracyjnych gminy Jasienica na cełe niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. W podstawie prawnej wskazała art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. 2019 r., poz. 506 ze zm.; dalej u.s.g.), art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. 2018 r., poz. 2068 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1461). W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda Śląski wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały nr XIII/183/19 z dnia 5 grudnia 2019r. jako sprzecznej z art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru wskazał, że w toku badania legalności przedmiotowej uchwały uznał, iż jest ona niezgodna z prawem bowiem Rada Gminy Jasienica nie wypełniła należycie delegacji ustawowej określonej w art. 40 ust. 8 ustawy, a mianowicie nie określiła lub nie określiła w sposób prawidłowy stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej (tj. stawki opłaty za zajęcie, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy w stosunku do obiektów I urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, stawki opłaty za zajęcie, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy w stosunku do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej oraz stawkę opłaty za zajęcie, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy w stosunku do obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej). Ponadto niezgodnie z prawem określiła stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w art. 40 ust 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy. Analizując regulacje spornej uchwały organ nadzoru stwierdził, że w ramach zajęcia pasa drogowego o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy (zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dotyczącego umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam oraz zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3) w ogóle pominęła ustalenie stawki opłaty dla obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Podkreślił, że przepisy § 4 i § 5 uchwały w ogóle nie uwzględniają stawki opłaty dla obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej; uregulowania takiego brak również w pozostałych przepisach uchwały. Zatem podsumował, że uchwała pozbawiona jest obligatoryjnych elementów, co przesądza o jej legalności w całości. Oceniając regulacje zawarte w § 2 i § 3 uchwały skonkludował, że "sieć I urządzenia telekomunikacyjne, o których mowa w ustawie z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2062)" nie jest tym samym co: "obiekty i urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej" w rozumieniu art. 40 ust. 8 ustawy, nie było więc dopuszczalne posługiwanie się powyższymi pojęciami zamiennie. W konsekwencji tego ustalanie stawek opłat, o których mowa w art. 40 ust. 8 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w odniesieniu do sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 7 maja 2010r. stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności w całości. Ponadto w treści § 2 uchwały Rada określiła stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego celem budowy sieci i urządzeń telekomunikacyjnych (...), gdy tymczasem z delegacji ustawowej wynika, że Rada zobowiązana była ustalić stawkę opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Zatem w sposób istotny zawężyła zakres przedmiotowy pobieranej opłaty zawężając ją wyłącznie do budowy, zamiast do prowadzenia robót w pasie drogowym, co stanowi istotne naruszenie art. 40 ust. 8 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy. Również w sposób sprzeczny z prawem określiła zakres przedmiotowy stosowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy w § 3-5 uchwały, a wszelkie próby zawężenia, czy dookreślenia tychże elementów, stanowią modyfikację przepisów ustawowych, a w konsekwencji tego niepełną realizacją delegacji ustawowej - co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości. W ocenie organu nadzoru również dokonane przez ustawodawcę, w art. 40 ust. 9 ustawy, wyliczenie kryteriów, które uwzględnia się przy ustalaniu wysokości stawek ma charakter katalogu zamkniętego, co oznacza brak możliwości wprowadzania w uchwałach innych niż wymienione przez ustawodawcę w delegacji, kryteriów różnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Zatem Rada Gminy różnicując wysokość przedmiotowej stawki opłaty ze względu na nieznane ustawie kryteria związane: z rodzajem handlu czy rodzajem akcji promocyjnych, naruszyła w sposób istotny art. 40 ust. 9 ustawy. Nieprawidłowe uregulowanie przez Radę Gminy stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy jest równoznaczne z tym, że Rada nie wypełniła upoważnienia wynikającego z art. 40 ust. 8 ustawy w zw. z ust. 2 pkt 4 i ust. 9 ustawy, co stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości. Podkreślono także, że przepis § 3 ust. 3 uchwały stanowi przekroczenie delegacji ustawowej określonej art. 40 ust. 8 ustawy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wobec skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały. Wyjaśniła chronologię czynności konkludując, że wobec uwag stawianych przez Wojewodę Śląskiego w dniu 27 kwietnia 2021r. zarządzeniem Wójta nr 0050.59.2021 przeprowadzono w terminie od 4 do 14 maja 2021r. konsultacje społeczne projektu uchwały w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych położonych w granicach administracyjnych gminy Jasienica na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. W wyznaczonym terminie konsultacji nie złożono żadnych wniosków, opinii i uwag dotyczących projektu uchwały. Projekt tej uchwały szczegółowo został omówiony na Komisji Budżetowej w dniu 18 maja 2021r. i pozytywnie zaopiniowany. Następnie w dniu 27 maja 2021r. Rada Gminy Jasienica podczas obrad na sesji podjęła Uchwałę nr XXIX/395/21 w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych położonych w granicach administracyjnych gminy Jasienica na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, w dniu 31 maja 2021r. Nie była kwestionowana w trybie nadzoru prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.), w tym także na akty uchwalane przez organy stanowiące gmin. Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Jednak nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762). Przedmiotem skargi i kontrolą Sądu objęta została uchwała Nr XIII/183/19 Rady Gminy Jasienica z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych położonych w granicach administracyjnych gminy Jasienica na cełe niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt. 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od doręczenia uchwały lub zarządzenia. W przedmiotowej sprawie, w ustawowym terminie organ nadzoru nie podjął czynności nadzorczych zmierzających do stwierdzenia nieważności przepisów uchwały, które weszły w życie i były stosowane. Organ nadzoru zaskarżył sporną uchwałę do sądu administracyjnego w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. Uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Ani przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadzają innych kryteriów oceny sądu niż zgodność zaskarżonego aktu organu gminy z przepisami prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Zatem sprzeczność uchwały (zarządzenia) z prawem musi być oczywista i bezpośrednia (por: wyrok WSA w Warszawie z 21 marca.2007, sygn. IV SA/Wa 2296/06, LEX nr 320813). Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie, Rada Gminy uznała za zasadne zarzuty Wojewody zawarte w skardze i podjęła nową uchwałę z uwzględnieniem uwag organu nadzoru. Jednakże w związku z tym zaskarżone przepisy spornej uchwały z 5 grudnia 2019 r. nie obowiązują z mocą ex nunc, natomiast stwierdzenie ich nieważności eliminuje je z obrotu z mocą ex tunc. Wejście w życie nowej uchwały nie powoduje więc bezprzedmiotowości postępowania, bowiem skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty podjęcia są dalej idące, niż utrata mocy zaskarżonej uchwały poprzez uchylenie jej regulacjami nowej uchwały. Sąd posiada uprawnienia do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a więc orzeczenia o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć istotne znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu. Organ nadzoru kwestionując w opisanym zakresie uregulowania uchwały uznał, że jej postanowienia w istotny sposób naruszają prawo, co czyni uzasadnionym wniosek o stwierdzenie ich nieważności. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela to stanowisko, zaaprobowane również przez Radę Gminy, czemu dała wyraz w odpowiedzi na skargę. Wskazać należy, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Stosownie do treści art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego uchwalane przez organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, są ustanawiane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Powyższe oznacza, że materia prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego i musi być zgodna z treścią przepisów ustawy upoważniającej oraz pozostawać w zgodzie z treścią innych ustaw i przepisów wykonawczych. Materia prawa miejscowego może jedynie uzupełniać regulacje ustawowe wyłącznie w kwestiach wyraźnie wskazanych w upoważnieniu. Przekroczenie granic zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, zawsze stanowi istotne naruszenie prawa, nawet wówczas, gdy jest wynikiem błędnej wykładni przepisu upoważniającego lub dążeniem organu stanowiącego do osiągnięcia rezultatów moralnie (społecznie) uzasadnionych. Odnosząc się do zarzutu, iż Rada Gminy w sposób nieprawidłowy uregulowała stawki opłaty w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, należy zgodzić się z argumentacją organu nadzoru. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zgodnie z art. 40 ust. 2 w/w ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. W myśl natomiast art. 40 ust 8 ustawy o drogach publicznych organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł. Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze zauważyć należy, że trafnie organ nadzoru zauważył, że Rada Gminy nie wypełniła prawidłowo delegacji ustawowej z art. 40 ust. 8 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1-4 w/w ustawy. W art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, jak wyżej wskazano, ustawodawca posługuje się bowiem pojęciem obiektu oraz urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej, gdzie znaczenie tych pojęć nie jest tożsame, albowiem obiekt telekomunikacyjny nie jest urządzeniem telekomunikacyjnym, a podział ten ma istotne znaczenie bowiem w tej regulacji ustawodawca w art. 40 ust. 8 zróżnicował stawki opłat w zależności od tego czy zajęcie pasa drogowego związane jest z obiektami czy też z urządzeniami infrastruktury telekomunikacyjnej. Niewątpliwie nie są to pojęcia tożsame. Zatem Rada Gminy nie ustaliła prawidłowo stawki opłat za zajęcie pasa drogowego w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, co należy ocenić jako istotne naruszenie prawa. Skoro Rada Gminy postanowiła uwzględnić zarzuty Wojewody, czemu dała wyraz w nowej uchwale z 27 maja 2021r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych położonych w granicach administracyjnych gminy Jasienica na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem I ochroną dróg (opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, w dniu 31 maja 2021r.) i zgodnie z jej treścią utraciła moc zaskarżona uchwała z 5 grudnia 2019 r., to pozostaje do rozważenia zasadność wniosku Wojewody o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Sąd podziela stanowisko Wojewody, że stwierdzone naruszenia prawa przez Radę Gminy, przejawiające się przekroczeniem norm kompetencyjnych przewidzianych ustawą, niepełne zrealizowanie upoważnienia, nieprecyzyjne skonstruowanie przepisu powodujące daleko idące problemy z jego wykładnią stanowią istotne naruszenie prawa, będące podstawą dla stwierdzenia nieważności spornej uchwały w całości. Zaskarżona uchwała wprawdzie utraciła swój byt z mocy nowej uchwały, ale jak już wcześniej zaznaczono ze skutkiem ex nunc. Tymczasem w okresie od wejścia w życie poprzedniej, zaskarżonej uchwały do czasu wejścia w życie nowej uchwały zakwestionowane regulacje obowiązywały i mogły wywołać wynikające z jej treści skutki. Zaakcentować jednak należy, że stwierdzenie nieważności uchwały powoduje, że takie orzeczenie ma skutek prawny ex tunc. Zatem wyeliminowanie uchwały zgodnie z kierunkiem skargi nie przesądza o jej bezprzedmiotowości. Jak już wskazano inne są bowiem skutki prawne, jakie niesie ze sobą uchylenie (bądź ewentualnie zmiana) uchwały i stwierdzenie jej nieważności. Mianowicie, uchylenie (zmiana) uchwały wywołuje skutki od daty uchwalenia, na przyszłość - ex nunc, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej (lub zmienionej) uchwały, natomiast stwierdzenie jej nieważności wywołuje skutki dalej idące i sięga wstecz, aż do daty jej podjęcia - ex tunc, co oznacza, że taki akt prawny od samego początku nie mógł skutecznie kształtować praw i obowiązków jego adresatów. Zaskarżona uchwała przed wejściem w życie nowej uchwały mogła mieć pełne zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych w czasie jej obowiązywania. Dopiero stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały wywołuje skutek od dnia chwili jej podjęcia (por. m.in. wyrok NSA z 9 października 2019r., sygn. II OSK 2554/18). Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na jej podstawie. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r., sygn. W 5/94, a także wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. OSK 1290/04; z dnia 27 września 2007 r., sygn. II OSK 1046/07; z dnia 1 września 2010 r., sygn. I OSK 368/10 oraz z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1783/10). W konsekwencji uchylenie zaskarżonej uchwały przed wydaniem wyroku nie czyniło bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej skargi. Podobny pogląd wyraził tut. Sąd w podobnej sprawie w wyroku z 24 listopada 2020r. o sygn. akt III SA/Gl 381/20, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło