III SA/Gl 776/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, że nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej. Nie posiada żadnego majątku ruchomego lub nieruchomego. Nie są też prowadzone żadne operacje bankowe na jej kontach, albowiem te zostały zlikwidowane z uwagi na posiadane zadłużenie (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę rzędu 2.411,94 zł (vide: bilans wraz z rachunkiem zysków i strat sporządzony na dzień [...] r.). Uchwałą nr [...] nadzwyczajne zgromadzenie wspólników podjęło decyzję o jej rozwiązaniu z dniem [...] r. Na likwidatora powołano prezesa zarządu tejże Spółki. Dlatego też do wniosku dołączono sporządzony na dzień [...] r. bilans wraz z rachunkiem zysków i strat oraz zeznaniem podatkowym CIT-8, z którego ustalono, że Spółka od początku roku 2017 wypracowała przychód rzędu 2.800,07 zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie 15.914,06 zł przyniósł stratę wynoszącą 13.113,99 zł. Natomiast w okresie od [...] r. do [...] r. jej przychody zmniejszyły się do 381,92 zł, podczas gdy koszty ich uzyskania zamykały się w kwocie 2.793,86 zł. Tym samym rok obrotowy zamknięto stratą wynoszącą 2.411,94 zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano: - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat sporządzony na dzień [...] r.; - zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie składanych deklaracji VAT, PIT-4R i PIT-11; - raporty kasowe sporządzone do [...] r.; - aktualne zaświadczenie o zamknięciu rachunków bankowych; - zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i innej wierzytelności pieniężnej; - informacje dodatkowe do sprawozdania finansowego za 2017 r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu, o ile ta wykaże, tj. udowodni, przedstawi w sposób przekonujący, unaoczni (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że nie ma wystarczających środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy więc od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że choć skarżąca Spółka znajduje się w likwidacji to okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o uwzględnieniu złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, że jej kapitał własny wynosi 111.602,89 zł (vide: bilans na dzień [...] r.). Wprawdzie w ostatnich latach z prowadzonej działalności poniosła stratę, która wynosiła: 55.531,10 zł (na dzień [...] r.), 13.113,99 zł (na dzień [...] r.), 2.411,94 zł (na dzień [...] r.) oraz 34.170,35 zł (na dzień [...] r.), niemniej jednak jej kapitał (fundusz) zapasowy pozostał wielkością stałą wynoszącą 132.659,92 zł (por. bilans za 2016 i 2017 r.). Co istotne wskazana wyżej strata była wynikiem nadwyżki ponoszonych w tym okresie wydatków, które kształtowały się na poziomie: 62.816,44 zł (rok [...]), 15.914,06 zł ([...] r.), 2.793,86 zł ([...] r.) i 34.653,89 zł ([...] r.) przy przychodzie Spółki, który w tym okresie wynosił: 7.285,34 zł ([...] r.), 2.800,07 zł ([...]r.), 381,92 zł ([...] r.) i 483,54 zł ([...] r.). Pojawia się zatem pytanie jakie było pochodzenie wydatkowanych w roku 2017 i 2018 środków, skoro te przekroczyły wypracowany przychód oraz posiadane w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne. Według złożonego oświadczenia Spółka wierzytelności dochodzonych na drodze sądowej lub komorniczej nie posiada. Nie zaciągała też kredytów i pożyczek, podczas gdy z przedłożonej do akt dokumentacji ustalono, że [...] r. skierowano zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym do Spółki z o.o. "A" w K.. Natomiast dokumenty księgowe w postaci bilansów, po stronie pasywów, zobowiązania z tytułu kredytów lub pożyczek zawierają. W tej sytuacji nie sposób uznać jakoby złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że skarżąca jako osoba prawna musi wykazać nie tylko, że posiadane środki nie są wystarczające na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie jest w stanie ich pozyskać, mimo iż podjęto wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na ten cel (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11 oraz z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 612/14, publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie z przedłożonej dokumentacji źródłowej wynikało, że skarżąca Spółka mimo niewielkich przychodów nie zaprzestała ponoszenia wydatków i choć twierdzi, że jej rachunki bankowe zostały zlikwidowane, to zaświadczenie z "B" z dnia [...] r., które przedłożyła, informacji o likwidacji rachunku nr [...] nie zawiera. Co więcej prowadzona egzekucja komornicza dalej kierowana jest do posiadanych w tymże banku rachunków (vide: zawiadomienie z dnia [...] r.). Podobnie w bilansie Spółki posiadane środki pieniężne stanowią łącznie saldo dodatnie wynoszące: 11.781,61 ([...] r.), 11.267,11 zł ([...] r.) oraz 10.670,09 zł ([...] r.), choć raport kasowy z ostatniego okresu po stronie przychodów zawiera kwotę 765,90 zł, a po stronie wydatków kwotę 1.046,28 zł i 185,00 zł. Wcześniejszych raportów w aktach sprawy brak, choć mają istotne znaczenie, skoro rachunki bankowe w "B" zamknięto w [...] i [...] 2016 r., a Spółka posiadała środki we wskazanych wyżej kwotach, które z pewnością gdzieś deponowała. Wprawdzie wysokość tych środków nie jest wystarczająca, aby uiścić należny od wniesionej skargi wpis sądowy, niemniej jednak należy zauważyć, że dopóki źródło finansowania ponoszonych w Spółce wydatków, które po postawieniu Spółki w stan likwidacji wynosiły: 15.914,06 zł, 2.793,86 zł i 34.653,89 zł przy przychodzie Spółki rzędu: 2.800,07 zł, 381,92 zł i 483,54 zł (vide: rachunek zysków i strat na dzień [...] r., [...] r. oraz [...] r.) nie zostanie podane, złożony wniosek jako niekompletny nie będzie zasługiwał na pozytywne rozpoznanie. Tym bardziej, że w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszystkich informacji na temat sytuacji finansowej, w której się znajduje lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FZ 225/08, LEX nr 493657 oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.