III SA/Gl 822/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-03-23
Skład orzekający: Beata Machcińska, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo uznały brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, pomimo przedstawienia przez niego dokumentacji medycznej wskazującej na leczenie schorzeń barku w okresie zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego sprawy. W szczególności, organy nie uwzględniły w sposób należyty dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego, która wskazywała na leczenie schorzeń barku w okresie zatrudnienia, co mogło mieć wpływ na ustalenie związku przyczynowego z narażeniem zawodowym.Stan faktyczny
Skarżący R. P. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak wpisów w dokumentacji medycznej dotyczących rozpoznania i leczenia schorzenia w okresie zatrudnienia i do roku po jego zakończeniu, a także na istnienie czynników pozazawodowych (urazy, zmiany zwyrodnieniowe). Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że jego praca fizyczna jest przyczyną dolegliwości i przedstawił dodatkową dokumentację medyczną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 lipca 2025 r. nr NS-HP.2332.2.22.2025 w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z 24.07.2025 r., nr NS-HP.2332.2.22.2025, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 z późn. zm., dalej: k.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1836) po rozpatrzeniu odwołania R. P. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia 27 maja 2025 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku wym. w poz. 19/4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 27 maja 2025 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C., stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u strony - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku wym. w poz. 19/4 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego oraz na podstawie orzeczeń lekarskich wystawionych przez: Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z dnia 30 marea 2023 r.) oraz Klinikę Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Oddziału [...] im. [...] w L. (orzeczenie nr [...] z dnia 16 maja 2024 r.).
PPIS w C. ustalił na podstawie zgromadzonego materiału, iż skarżący pracował w okresie;
od 16 września 1978 r. do 31 maja 1986 r. w Przedsiębiorstwie B w M. (zakład zlikwidowany) na stanowisku murarza;
od 10 lipca 1986 r. do 15 sierpnia 1986 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie Remontowo-Budowlanym w M. (zakład nie istnieje) na stanowisku murarza;
od 16 sierpnia 1986 r. do 28 lutego 1991 r. w Zrzeszeniu S w G. (podmiot zlikwidowany) na stanowiskach murarza oraz wykonawcy zleceń murarz- malarz;
od 16 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1990 r. na budowie eksportowej w C. w S w S. (podmiot zlikwidowany) na stanowisku murarza;
od 1 marca 1991 r. do 22 maja 1991 r. w Przedsiębiorstwie S Sp. z o.o. w K. (obecna siedziba firmy zlokalizowana w S.) na stanowisku murarza;
od 5 sierpnia 1991 r. do 30 listopada 1992 r. w Przedsiębiorstwie E Sp. z o.o. w S. (działalność zakończona) na stanowisku murarza;
od 1 sierpnia 1993 r. do 29 października 1993 r. w Przedsiębiorstwie K w M. (zakład nie istnieje) na stanowisku murarza;
od 1 czerwca 1994 r. do 30 września 1994 r. w Zakładzie R w M. (zakład zlikwidowany) na stanowisku murarza;
od 10 października 1994 r. do 31 grudnia 1994 r. w Zakładzie J w B. (podmiot zlikwidowany) na stanowisku majstra budowlanego;
od 3 kwietnia 1995 r. do 31 lipca 1995 r. w Przedsiębiorstwie P w M. (zakład nie istnieje) na stanowisku robotnika budowlanego;
od 1 sierpnia 1995 r. do 30 września 1995 r. w Spółce P w M. (zakład nie istnieje) na stanowisku robotnika budowlanego:
od 2 września 1996 r. do 5 lutego 2001 r. prowadząc działalność gospodarczą pn. U (działalność zlikwidowana);
od 6 listopada 1996 r. do 30 listopada 1996 r. w H S.A. w K. (obecnie S S.A. z siedzibą w W.) na stanowisku murarza na budowie eksportowej w Niemeczech;
od 12 czerwca 1997 r. do 24 września 1997 r. w Przedsiębiorstwie P Sp. z o.o. w K. (zakład zakończył działalność) na stanowisku murarza-tynkarza;
od 27 stycznia 1998 r. do 28 lutego 1998 r. w M Sp. z o.o. w M. (zakład nie istnieje) na stanowisku murarza:
od 16 marca 1998 r. do 22 czerwca 1998 r., od 19 sierpnia 1998 r. do 23 grudnia 1998 r., od 1 lutego 1999 r. do 30 czerwca 1999 r. w "B" S.A. w W. (obecnie; "U" S.A.) na stanowiskach; izolatora, robotnika budowlanego, izolera oraz zbrojarza;
od 4 sierpnia 1999 r. do 21 grudnia 1999 r., od 10 stycznia 2000 r. do 19 grudnia 2000 r. w W Sp. z o.o. w C. (zakład nie istnieje) na stanowisku murarza-izolera oraz murarza (ocieplenia):
od 5 marca 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. w Przedsiębiorstwie S Sp. w K. (zakład zlikwidowany) na stanowisku murarza - tynkarza elewacji;
od 15 kwietnia 2004 r. do 1 czerwca 2004 r., od 16 sierpnia 2004 r. do 18 grudnia 2004 r., od 7 kwietnia 2005 r. do 8 grudnia 2005 r., od 23 marca 2006 r. do 4 grudnia 2006 r., od 7 marca 2007 r. do 15 sierpnia 2007 r., od 1 października 2007 r. do 15 grudnia 2007 r., od 15 stycznia 2008 r. do 8 grudnia 2008 r., od 6 maja 2009 r. do 30 października 2009 r., od 23 listopada 2009 r. do 14 grudnia 2009 r., od 9 lutego 2010 r. do 19 października 2010 r., od 15 marca 2011 r. do 1 czerwca 2011 r., od 14 maja 2013 r. do 16 grudnia 2013 r. w F Sp. z 0.0. w C. na stanowiskach: pracownika budowlanego na eksporcie, pracownika budowlanego na budowie eksportowej, pracownika budowlanego, malarza, malarza-izolera oraz malarza-montera elewacji.
Skarżący był badany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z dnia 30 marca 2023 r.).
W wywiadzie zgłaszał dolegliwości bólowe obu stawów barkowych od ponad 20 łat z ograniczeniem ruchomości oraz bóle kręgosłupa. Dnia 5 maja 2016 r. przeprowadzono leczenie operacyjne ("Zespół bólowy stawu ramiennego prawego na tle nienaprawialnego całkowitego uszkodzenia rotatorów"). W karcie opisowej informacja o urazie barku prawego z następowym nasileniem dolegliwości bólowych ok. 3 lata wcześniej.
W wywiadzie w Poradni Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy skarżący podawał uraz stawu barkowego lewego wiele lat temu. Konsultujący badanego w Poradni specjalista ortopeda stwierdził w badaniu fizykalnym bolesność palpacyjną w rzucie ścian obu obręczy barkowych, ograniczenie ruchomości obu stawów ramienno-łopatkowych we wszystkich płaszczyznach oraz obustronnie dodatni test Hawkinsa, Jergassona . Badania MRI stawów barkowych z dnia 16 listopada 2010 r., 10 grudnia 2014 r. oraz 14 lutego 2022 r. nie wykazały cech zapalenia okołostawowego barków. Biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego, dokumentację medyczną, konsultację ortopedyczną, przebyte urazy obu stawów barkowych oraz ocenę narażenia zawodowego nie pracującego od 2013 r., lekarze nie znaleźli podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.
Następnie Strona była badana w jednostce orzeczniczej II stopnia - Klinice Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Oddziale [...] im. [...] w L., gdzie również nie rozpoznano choroby zawodowej (orzeczenie nr [...] z dnia 16 maja 2024 r.).
Lekarze wyjaśnili, iż choroby zawodowe układu ruchu nie powstają w następstwie ostrego urazu. W przypadku strony nie zostały spełnione formalne kryteria wymagane do rozpoznania choroby zawodowej. W udostępnionej dokumentacji medycznej brak jakichkolwiek wpisów dotyczących rozpoznania i leczenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku zarówno w okresie zatrudnienia jak i roku po zakończeniu pracy zawodowej. Stwierdzone u ww. zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowego obojczykowego prawego i ich następstwa, opisane w wyniku badania MR z 2010 r., nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być rozpoznane jako choroba zawodowa. Zmiany zwyrodnieniowe stawów barkowych występują z dużą częstotliwością w populacji ogólnej, często nakładają się na inne już istniejące zmiany patologiczne układu ruchu, są też skutkiem przebytych urazów oraz zużycia biologicznego postępującego z wiekiem.
Z wywiadu wynika, że skarżący okresowo był leczony ortopedycznie najprawdopodobniej w związku z przebytymi urazami - pacjent potwierdził uraz barku prawego w latach 90’ ubiegłego wieku. Ponadto w karcie informacyjnej z 2016 r. znajduje się wpis o urazie "ok. 3 lata temu upadek - uraz barku prawego z następowym nasileniem dolegliwości bólowych, bólowym ograniczeniem ruchomości w stawie ramienno-łopatkowym prawym we wszystkich płaszczyznach ruchu z uczuciem tarcie i przeskakiwania", wówczas stwierdzono nienaprawialne uszkodzenie stożka rotatorów. Wykonywana przez ww. praca fizyczna w licznych zakładach pracy oraz w ramach prowadzenia własnej działalności gospodarczej mogła okresowo obciążać układ ruchu w tym stawy barkowe, natomiast nie jest to wystarczający warunek uznania etiologii zawodowej. Wobec faktu, że dolegliwości bólowe barku występowały również w dłuższych okresach braku aktywności zawodowej nie można wykazać związku czasowego z wykonywaną pracą zawodową. Wobec powyższego (istnienie potwierdzonego czynnika pozazawodowego) oraz braku rozpoznania przewlekłego zapalenia okołostawowego barku w okresie aktywności zawodowej orzecznicy stwierdzili, iż nie ma podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy.
W piśmie z dnia 2 lipca 2024 r. skarżąc nie zgodził się z treścią orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w L., podkreślając, iż jego praca w zawodzie przyczyniła się do powstania dolegliwości zdrowotnych. W związku z powyższym PPIS w C. zwrócił się do orzeczników Instytutu Medycyny Pracy w L. (pismo z dnia 1 października 2024 r.) z prośbą o ustosunkowanie się do wyjaśnień złożonych przez ww.
W piśmie z dnia 18 października 2024 r. orzecznicy odpowiedzieli, iż z dokumentacji dot. narażenia zawodowego oraz charakteru wykonywanej pracy wynika, że strona w całym okresie zatrudnienia wykonywała pracę fizyczną, która mogła okresowo obciążać układ ruchu w tym stawy barkowe, natomiast nie jest to wystarczający warunek uznania etiologii zawodowej. Podkreślili, iż w powyższym przypadku główną podstawą orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej były przesłanki medyczne. Lekarze podtrzymali merytoryczną treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 16 maja 2024 r. oraz wskazali, iż wyjaśnienia złożone przez stronę nie mają wpływu na treść ww. orzeczenia lekarskiego.
W piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. skarżący podkreślił ponownie, że wykonywana przez niego praca fizyczna jest przyczyną jego problemów z barkami, powołując się przy tym na wypowiedzi rehabilitantów na stronach internetowych. Do pisma dołączył kopię karty informacyjnej z dnia 22 sierpnia 2024 r. wystawionej przez A Sp. z o.o. w K.
PPIS w C. w związku z powyższym zwrócił się do orzeczników Instytutu Medycyny Pracy w L. z prośbą o ustosunkowanie się do w/w pisma oraz karty informacyjnej.
W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2025 r. orzecznicy wyjaśnili, iż dołączona do pisma dokumentacja medyczna nie wnosi istotnych dowodów w prowadzonym postępowaniu. Z załączonej karty informacyjnej wynika, że podczas pobytu w placówce medycznej pacjent był leczony operacyjnie z powodu schorzenia barku lewego. Wskazali, że zastrzeżenia co do ostatecznych wniosków zawartych w orzeczeniu lekarskim wydanym przez Instytut są bezpodstawne, zaś informacje dostępne na stronach internetowych, w tym na portalach o różnych profilach medycznych, skierowane do potencjalnych klientów nie są źródłem specjalistycznej wiedzy, na której opiera się orzecznictwo o chorobach zawodowych.
W odwołaniu skarżący zakwestionował decyzję organu I instancji.
Odwołujący Organowi pierwszej instancji i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, art. 7 kpa , art. 80 kpa, błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na wydaną decyzję polegający na mylnym przyjęciu, że skarżący nie spełnia formalnych kryteriów wymaganych do rozpoznania choroby zawodowej, podczas gdy okoliczności sprawy posiadanej przez niego dokumentacji medycznej i badań fizykalnych, jednoznacznie wynika, że do urazu barków doszło w wyniku świadczonej przez niego pracy - a w konsekwencji tego, choroby zawodowej: błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydaną decyzję polegający na mylnym przyjęciu, że w udostępnionej dokumentacji medycznej pacjenta brak jakichkolwiek wpisów dotyczących rozpoznania i leczenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku zarówno w okresie zatrudnienia, jak i do roku po zakończeniu pracy zawodowej - podczas gdy skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji zgubienia jego dokumentacji medycznej oraz wpisania jego dolegliwości w sposób ogólny przez lekarzy prowadzących. Do odwołania dołączono dokument w postaci kserokopii historii choroby wystawiony przez Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. [...] w P.
Organ II instancji nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 24.07.2025r utrzymał ja w mocy podzielając w całości ustalenia prawne na ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy. Zaznaczył przy tym, iż orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej. Uprawnień do zmiany takiego orzeczenia nie posiada również sąd administracyjny, gdyż nie posiada wiadomości specjalnych przynależnych lekarzom orzekającym w uprawnionych, z mocy § 5 rozporządzenia, jednostkach orzeczniczych, a ponadto sąd ten nie zastępuje właściwych organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw administracyjnych (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 554/15). Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.
Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia (wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 451/21, wyrok WSA w K. z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 571/23).
W ocenie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy w L. są kompletne i wewnętrznie niesprzeczne, brak jest zatem podstaw do uznania, że budzą one istotne wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Odnosząc się do zarzutu Strony, iż Organ nie poczynił żadnych ustaleń mających na celu uzyskanie dokumentacji medycznej skarżącego, wyjaśnił, iż zgodnie z § 6 ust. 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w przypadku gdy zakres informacji zawarty w dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz może wystąpić do lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika o udostępnienie dokumentacji medycznej. Dokumentacja w sprawie została uznana przez lekarzy za wystarczającą do wydania orzeczenia lekarskiego. Jak wskazali orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy w L. zgodnie z udostępnioną dokumentacją medyczną brak jest jakichkolwiek wpisów dotyczących rozpoznania i leczenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku u Pana R. P. zarówno w okresie zatrudnienia jak i do roku po zakończeniu pracy zawodowej.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił organowi;
1. naruszenie art. 6 ust. 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wystąpienia przez lekarzy orzeczników do placówki medycznej, w której podejmował skarżący leczenie - pomimo jego wyraźnych wskazań co do tego, że dokumentacja medyczna zaginęła; pomimo tego lekarze nie zwrócili się do przedmiotowej placówki celem potwierdzenia tych okoliczności ewentualnie uzyskania dalszej (potrzebnej) dokumentacji, a jedynie poprzestali na stwierdzeniu, że schorzenie nie ma związku z chorobą zawodową;
2. naruszenie art. 6 ust. ł rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezrefleksyjne uznanie prawidłowości wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, podczas gdy orzeczenia te pozostają w sprzeczności z
pozostałym materiałem dowodowym - w tym dokumentacją medyczną skarżącego i okolicznościami przez niego podnoszonymi;
3. naruszenie art. 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezrefleksyjne uznanie prawidłowości wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, podczas gdy orzeczenia te pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodov/ym - v/ tym* dokumentacją medyczną skarżącego i okolicznościami przez niego podnoszonymi;
4. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 § ł k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentów przedłożonych przez skarżącego - oraz zawnioskowanych przez niego świadków, podczas gdy dowody te mają istotne znaczenie dla niniejszej sprawy;
5. naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 7 k.p.a. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz naruszenie zasad tegoż postępowania określonych w powyższym przepisie, w szczególności niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, albowiem organ administracji wydał przedmiotową decyzję przyjmując, że materiał dowodowy zebrany w sprawie świadczy o tym, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku należącego do grupy przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, co jest podstawą do wydania decyzji
podczas gdy skarżący w sposób precyzyjny wyjaśnił, jakie czynności wykonywał (w miejscu pracy), jak i że nieprzerwanie od lat 90 cierpiał z powodu objawów chorobowych - a nie rzekomego ostrego urazu; przedłożył dokumentację medyczną, która nie została przez organ uwzględniona, odmówiono również przesłuchania świadków;
6. naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 80 k.p.a., albowiem swobodna ocena dowodów winna być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, czyli organ administracji winien opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ i ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, w niniejszej sprawie zaś organ administracji w żaden sposób nie dążył do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie zbadał przede wszystkim czy w miejscach pracy wskazanych przez odwołującego - a które obecnie nie istnieją - były wykonywane prace (przez R. P.), które narażały go na powstanie choroby zawodowej;
7. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydaną decyzję polegający na mylnym przyjęciu, że skarżący nie spełnia formalnych kryteriów wymaganych do rozpoznania choroby zawodowej, podczas gdy z okoliczności sprawy - tj. wywiadu przeprowadzonego z R. P., posiadanej przez niego dokumentacji medycznej i badań fizykalnych, jednoznacznie wynika, że do urazu barków doszło w wyniku świadczonej przez niego pracy - a w konsekwencji tego, choroby zawodowej;
8. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydaną decyzję polegający na mylnym przyjęciu, że praca wykonywana przez skarżącego mogła jedynie okresowo obciążać układ ruchu, podczas gdy praca zawodowa skarżącego w całości spowodowała powstanie choroby zawodowej;
9. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydaną decyzję polegający na mylnym przyjęciu, że w udostępnionej dokumentacji medycznej pacjenta brak jakichkolwiek wpisów dotyczących rozpoznania i leczenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku zarówno w okresie zatrudnienia, jak i do roku po zakończeniu pracy zawodowej - podczas gdy skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji zgubienia jego dokumentacji medycznej (szczegóły w uzasadnieniu) oraz wpisania jego dolegliwości w sposób ogólny przez lekarzy prowadzących; okoliczności te były zgłaszane lekarzom orzecznikom, którzy nie poinstruowali skarżącego w jaki sposób może odnaleźć zagubioną przez placówkę medyczną dokumentację; dopiero po złożeniu skargi do Rzecznika Praw Pacjenta udało się odnaleźć część zagubionej dokumentacji;
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o; uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej jej decyzji I instancji i ustalenie choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy
dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków: W. L. i R. P. na fakt: czynności wykonywanych przez stronę w zakładach pracy, jak i na fakt; podejmowania przez niego leczenia nieprzerwanie od lat 90, stanu zdrowia odwołującego; dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza ortopedy na fakt: stanu zdrowia skarżącego, daty powstania schorzenia; czy schorzenie ma związek z pracą zawodową skarżącego, czy schorzenie stanowi chorobę zawodową; dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej skarżącego na fakt: jego sytuacji zdrowotnej, podejmowanego leczenia od około 1990 roku, wykonanych badań; podnosząc przy tym, że nie miał możliwości przedłożenia dokumentacji wcześniej, gdyż placówka medyczna, w której leczył się - oświadczyła, że dokumentacja medyczna zaginęła. Dopiero po złożeniu skargi u Rzecznika Praw Pacjenta - część dokumentacji odnalazła się i wynika z niej że było podejmowane leczenie już od 1990 roku, było to bezpośrednio związane ze schorzeniami barku - które to z kolei schorzenie powstało z uwagi na pracę zawodową (ciężką pracę fizyczną) ; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt.
I lit. a, b, c ustawy). Z kolei, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
II Dokonując kontroli wydanej w niniejszej sprawie decyzji w oparciu o wskazane kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235- k.p., zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Stwierdzenie choroby zawodowej przez organ inspekcji sanitarnej wymaga zatem niewątpliwie zaistnienia łącznie następujących przesłanek;
- rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych;
- wykonywanie pracy w "narażeniu zawodowym", a więc z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo narażeniem pozostającym w związku ze sposobem wykonywania pracy;
- ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane "narażeniem zawodowym".
Istotne jest przy tym, że istnienie tych przesłanek lub ich brak, organ sanitarny obowiązany jest ustalić prowadząc postępowanie zgodnie z wymogami przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i mając na uwadze postanowienia w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27 czerwca 1997r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2022r. Nr 125, poz. 437 ze zm.), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wskazanych w tym
rozporządzeniu. Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).
Poza sporem jest, że u skarżącego lekarze orzecznicy i w ślad za nimi organy PIPS nie stwierdziły podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywanej pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku .
Spór sprowadza się do ustalenia czy zasadnie została podjęta taka decyzja i istotnie brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywanej pracy u skarżącego.
W tym sporze Sąd podziela zarzuty skarżącego, co do niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.
Zgodzić się należy z organami, że istotnym elementem (przesłanką) do stwierdzenia choroby zawodowej jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u danej osoby określonym schorzeniem medycznym a narażeniem zawodowym. Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Jednocześnie należy wskazać na pozostający w związku z powyższym, obowiązek organów administracji dążenia do tzw. prawdy obiektywnej poprzez podejmowanie z urzędu lub też na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.).
Możliwości w tym zakresie daje przepis § 8 ust. 2 w/w rozporządzenia i zasady postępowania określone w k.p.a. Powołany przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest zatem ustalenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, mających zasadnicze dla rozstrzygnięcia znaczenie.
Zaniechanie, podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego kwestii zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do Sądu, a mających istotne znaczenie jako, że dotyczyły stanu faktycznego w zakresie ustalenia i oceny narażenia zawodowego - świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, a to art. art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., jak i art. 84 § 1 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie wykazano jednoznacznie zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną, że skarżący w okresie aktywności zawodowej nie miał stwierdzonego rozpoznania przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Lekarze orzecznicy z Instytutu Medycyny Pracy w L. zwrócili bowiem uwagę iż w udostępnionej dokumentacji medycznej brak jest jakichkolwiek wpisów rozpoznania i leczenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku w okresie zatrudnienia i do roku po zakończeniu pracy zawodowej.
Jednakże zauważenia wymaga co skarżący zaakcentował w skardze i poparł dowodami dołączonymi do skargi iż takową dokumentację medyczną posiada. W szczególności załączono zaświadczenia wystawione przez NZO [...] sp. z o.o. Poradnię [...] w M. opatrzone podpisami chirurga ortopeda traumatologa. Jakkolwiek zaświadczenia te nie są do końca czytelne dla Sądu jednak wynika z nich, iż skarżący był leczony z tytułu bólu barku. Tak np. w zaświadczeniu z karty nr 8 dołączonej do skargi z dnia 09.04.2003r czy w zaświadczeniu z dnia 23.02.2006r (k-10) gdzie stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe w stawie obojczykowe barkowym, blokada. Skoro w tych przykładowych zaświadczeniach wpisano rozpoznanie dot. zapalenia stawu obojczykowe barkowego i zastosowano leczenie co miało miejsce w okresie zatrudnienia nie można zaakceptować twierdzeń organu II instancji co do legalności decyzji organu I instancji opartej na zebranym w sprawie materiale dowodowym w tym wskazanego orzeczenia lekarskiego, że skarżący w okresie aktywności zawodowej nie miał stwierdzonego rozpoznania zapalenia okołostawowego barku w okresie zatrudnienia.
Zdaniem Sądu jakkolwiek słusznie wskazał PPIS w treści spornej decyzji iż orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego jednak tylko wtedy gdy opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego, co w sprawie nie nastąpiło z uwagi na w/w dokumenty.
W ocenie Sądu orzeczenie jednostki orzeczniczej Instytutu Medycyny pracy z dnia 16.05.2024r budzi zastrzeżenia z uwagi na podniesione okoliczności co powoduje iż decyzja orzekająca o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie może być oceniona jako zgodna z prawem.
Wskazując na powyższe mankamenty postępowania wyjaśniającego, Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za co najmniej przedwczesne. Decyzja administracyjna powinna bowiem zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, a taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony.
W konsekwencji, zaskarżoną decyzję uznać należało za wydaną z naruszeniem zasad postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu, i podjąć wszelkie niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia faktycznego sprawy a dopiero następnie dokonać oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Niezbędne jest przy tym jednoznaczne ustalenie że skarżący w okresie zatrudnienia i do roku po jej ustaniu miał lub nie stwierdzone rozpoznanie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ ustali czy skarżący w tym okresie czasu miał takowe rozpoznanie, a jeśli tak czy zostało to spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
W tym stanie rzeczy. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło