III SA/Gl 824/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Miasta C. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 24 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 24 lipca 2024 r. nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: organ, IZ) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z 30 kwietnia 2024 r. Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z 17 kwietnia 2024 r. zobowiązującą Miasto C. (dalej: Beneficjent, skarżąca, strona) realizujące projekt pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", do zwrotu otrzymanego dofinansowania w wysokości 20 940,73 zł stanowiące płatność ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz środków budżetu krajowego, otrzymane na podstawie umowy nr [...] z 22 lutego 2022 r. o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej: RPO WSL). W podstawie prawnej organ powołał art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 566), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1270 ze zm., dalej: "u.f.p.") oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.). Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny. W dniu 22 lutego 2022 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 a Miastem C. umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: "umowa o dofinansowanie projektu"). Projekt był realizowany w okresie od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie realizacji projektu głównym celem projektu była poprawa jakości procesu kształcenia w trzech szkołach podstawowych w C., umożliwiająca zwiększenie szans edukacyjnych 268 uczniów i 329 uczennic poprzez: - organizację zajęć przyczyniających się do wzrostu ich kompetencji kluczowych na rynku pracy oraz właściwych postaw i umiejętności, w tym zajęć wyrównawczych, kół zainteresowań, - organizację zajęć specjalistycznych w formie wsparcia dla uczniów z SP[...], - organizację programu szkolenia nauczycieli przyczyniającego się do wzrostu ich kompetencji dla 156 nauczycieli (125K) w zakresie zgodnym z zaplanowanym wsparciem na rzecz uczniów, - wzbogacenie zaplecza dydaktycznego szkoły, wyposażenie szkolnych pracowni i wdrożenie nowych metod kształcenia opartych na narzędziach do nauczania metodą eksperymentu z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Zgodnie z zapisami § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie Beneficjenta. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu zostaną uznane za kwalifikowane. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu. Beneficjent w dniu 28 lipca 2023 r. złożył pierwszą wersję wniosku o płatność nr [...] za okres od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Jednocześnie Beneficjent załączył potwierdzenie zwrotu niewykorzystanych w projekcie środków w wysokości 5 006,83 zł. W procedurze zatwierdzania wniosku o płatność [...], Beneficjent wykazał wydatki dotyczące zakupu wyposażenia multimedialnej pracowni przedmiotów przyrodniczych w SP nr [...] (m.in. mapy, globusy, magnetyczne plansze, bryły, szkolne laboratoria, 2 monitory interaktywne), pracowni multimedialnej matematycznej w SP nr [...] (m.in. 1 monitor interaktywny, mapy, zestawy instrumentów, gry edukacyjne, karty magnetyczne, multimedialny układ słoneczny) oraz doposażenia SP nr [...] (tablica magnetyczna sucha). Zakupy poczynione celem doposażenia pracowni w okresie trzech miesięcy przed zakończeniem projektu, spowodowały wątpliwości w zakresie możliwości efektywnego wykorzystania zakupionych sprzętów/pomocy w trakcie trwania projektu, ponieważ doposażenie szkół rozliczane we wniosku o płatność nr [...] zostało zakupione w ramach zadania 4, którego zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie okres realizacji zaplanowano od 1 lutego 2022 r. do 30 września 2022 r. W związku z czym IZ wezwała Beneficjenta do złożenia szczegółowych wyjaśnień późnego zakupienia sprzętu oraz jego wykorzystania w ramach realizacji projektu. W dniu 14 września 2023 r. Beneficjent przedłożył drugą wersję wniosku o płatność nr [...]. Do złożonego wniosku Beneficjent przedłożył również pismo stanowiące wyjaśnienia do złożonego wniosku o płatność, w których wskazał, że "Beneficjent dokonał zakupów sprzętów i pomocy dydaktycznych do 3 [...] szkół biorących udział w niniejszym projekcie - Wykonawca został wybrany w sposób konkurencyjny poprzez ogłoszenie w Bazie konkurencyjności. W związku z faktem, iż w sierpniu 2022 r. został ogłoszony przetarg na "Oprogramowanie specjalistyczne systemu [...] oraz dostawa sprzętów multimedialnych do pracowni szkolnych w ramach projektu pn. Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", został wybrany wykonawca, który zrealizował całość zamówienia przed rozpoczęciem zajęć we wrześniu 2022 r. Po zakończeniu postępowania, powstały oszczędności na zadaniu, które zamierzano wydać na zakup niezbędnych pomocy dydaktycznych na zajęcia do szkół. Na początku 2023 r. podjęto decyzję o ogłoszeniu postępowania w Bazie konkurencyjności w zakresie sprzętu i pomocy dydaktycznych mieszczącą się w granicach budżetu projektu. Szkoły zmodyfikowały zapotrzebowania i po przeprowadzonych postępowaniach wyłoniono wykonawców dostaw. Beneficjent wskazał jednocześnie, że pomoce dydaktyczne były używane od dnia dostawy tj. od 22 lutego 2023 r., a sprzęt multimedialny od dnia 17 kwietnia 2023 r. Ponadto Beneficjent przedstawił harmonogram wykorzystywania sprzętu multimedialnego oraz pomocy dydaktycznych w poszczególnych szkołach oraz na poszczególnych zajęciach. Następnie pismem z dnia 10 października 2023 r., IZ uznała, że argumentacja Beneficjenta dotycząca wykorzystania sprzętu w ramach projektu w ostatniej fazie realizacji projektu oraz powołanie się przez Beneficjenta, iż na zakup tych pomocy dydaktycznych na zajęcia do szkół przeznaczono powstałe oszczędności są w opinii IZ niewystarczające do uznania wydatków w pełnej wysokości za kwalifikowalne. IZ wskazała dalej, że przedmiotowe wydatki pozbawione są cech niezbędności, ponieważ większość zajęć w ramach projektu była realizowana bez użycia tego sprzętu, a uczniowie jedyne przez okres trzech miesięcy realizacji projektu mogli z nich korzystać, w związku z czym IZ uznała te wydatki częściowo za niekwalifikowane. IZ uznając, że w związku z tym, że wydatki te nie były zaplanowane nie było możliwości odniesienia się do ilości godzin zajęć, w trakcie których sprzęt miał być wykorzystywany przez uczniów projektu, wobec czego "jako punkt odniesienia w celu wyliczenia kwoty uznanej za niekwalifikowalną przyjęła okres od 1 września 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. (10 miesięcy-tj. od kolejnego miesiąca po rozstrzygnięciu postępowania, w wyniku którego powstały oszczędności przeznaczone na zakup dodatkowego sprzętu) w stosunku do ilości miesięcy, w których sprzęt był wykorzystywany przez uczestników na zajęciach w trakcie trwania projektu, tj. 3 miesiące". Zgodnie z tą metodologią IZ uznała za niekwalifikowalne wydatki bezpośrednie w łącznej wysokości 17 062,82 PLN, poniesione w całości z dofinansowania oraz przypadające na nie koszty pośrednie w wysokości 3 412,56 PLN (17 062,82 PLN x 20%), łącznie 20 475,38 zł. Na etapie weryfikacji końcowego wniosku o płatność [...] za okres od 1 marca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. IZ zidentyfikowała nieprawidłowości w zakresie: - wydatków poniesionych na zakup sprzętu i doposażenia (tj. zakup 2 monitorów interaktywnych dla SP [...], zakup 1 monitora interaktywnego dla SP [...], zakup tablicy magnetycznej suchej dla SP [...]) które w ocenie IZ nie zostały poniesione zgodne z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu, nie były niezbędne do realizacji projektu oraz nie zostały dokonane w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, co stanowi naruszenie podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. e), f) i g) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej jako: "Wytyczne"). Kwota wydatków uznanych za niekwalifikowane w przedstawionym zakresie wyniosła łącznie 20 475,38 zł. Kwota wydatków uznanych za niekwalifikowane w związku z koniecznością zachowania montażu finansowego wyniosła łącznie 465,35 zł. IZ pismem z dnia 30 listopada 2023 r. wezwała Beneficjenta, na podstawie § 15 umowy o dofinansowanie projektu z dnia 22 lutego 2022 r. oraz art. 207 ust. 8 pkt 1) u.f.p., do zwrotu środków w wysokości 20 475,38 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania tj. od dnia 13 lutego 2023 r. do dnia zwrotu przedmiotowej kwoty w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania. Następnie pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. IZ, na podstawie § 15 umowy o dofinansowanie projektu z dnia 22 lutego 2022 r. oraz art. 207 ust. 8 pkt 1) UFP, wezwała Beneficjenta do zwrotu kwoty w wysokości 465,35 PLN wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania tj. od dnia 13 lutego 2023 r. do dnia zwrotu przedmiotowej kwoty w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków we wskazanym zakresie i terminie. W związku z powyższym, w dniu 7 lutego 2024 r. Zarząd Województwa Śląskiego działając na podstawie art. 207 u.f.p. podjął uchwałę nr [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania przez Beneficjenta otrzymanego na podstawie umowy nr [...] z dnia 22 lutego 2022 r. o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia 9 lutego 2024 r. Do dokumentacji postępowania administracyjnego włączone zostały jako dowody w postępowaniu materiały zgromadzone przez IZ RPC WSL, w tym: wniosek o dofinansowanie realizacji projektu nr [...], wniosek o płatność nr [...] wraz z korespondencją prowadzoną z Beneficjentem, dokumenty dotyczące postępowania na zakup sprzętu i doposażenia oraz na zakup oprogramowania [...]. W wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, IZ ustalił, że Beneficjent wykazał wydatki dotyczące zakupu wyposażenia multimedialnej pracowni przedmiotów przyrodniczych w SP nr [...] (m.in. mapy, globusy, magnetyczne plansze, bryły, szkolne laboratoria, 2 monitory interaktywne), pracowni multimedialnej matematycznej w SP nr [...] (m.in. 1 monitor interaktywny, mapy, zestawy instrumentów, gry edukacyjne, karty magnetyczne, multimedialny układ słoneczny) oraz doposażenia SP nr [...] (tablica magnetyczna sucha). IZ wskazała dalej, że zakupy poczynione celem doposażenia pracowni w okresie trzech miesięcy przed zakończeniem projektu, budzą wątpliwości w zakresie możliwości efektywnego wykorzystania zakupionych sprzętów/pomocy w trakcie trwania projektu, ponieważ doposażenie szkół rozliczane we wniosku o płatność nr [...] zostało zakupione w ramach zadania 4, którego zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie okres realizacji zaplanowano od 1 lutego 2022 r. do 30 września 2022 r. W związku z tymi ustaleniami IZ wezwała Beneficjenta do złożenia szczegółowych wyjaśnień odnośnie późnego zakupienia sprzętu oraz wykorzystania w ramach realizacji projektu. Do dokumentacji postępowania administracyjnego włączone zostały jako dowody w postępowaniu materiały zgromadzone przez IZ RPC WSL, w tym: wniosek o dofinansowanie realizacji projektu nr [...], wniosek o płatność nr [...] wraz z korespondencją prowadzoną z Beneficjentem, dokumenty dotyczące postępowania na zakup sprzętu i doposażenia oraz na zakup oprogramowania [...]. W związku z powyższym ponieważ Beneficjent nie dokonał zwrotu środków we wskazanym zakresie i terminie Zarząd Województwa Śląskiego decyzją z 17 kwietnia 2024 r. o nr [...] zobowiązał Beneficjenta realizującego ww. projekt pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", do zwrotu otrzymanego dofinansowania w wysokości 20 940,73 zł. W uzasadnieniu ww. decyzji organ m.in., stwierdził, że wydatki, poniesione na zakup 2 monitorów interaktywnych dla SP nr [...] (WYD092), zakup 1 monitora interaktywnego dla SP nr [...] (WYD094) oraz zakup tablicy magnetycznej suchej dla SP nr [...] (WYD105), dokonane zostały na końcowym etapie realizacji projektu, gdyż koniec okresu realizacji projektu przypadał na dzień 30 czerwca 2023 r., podczas gdy zakupu wyposażenia i pomocy dydaktycznych dokonano w kwietniu 2023 r. Mając powyższe na uwadze organ zauważył, że zakupiony sprzęt był wykorzystywany jedynie przez ostatnie 2 miesiące i 13 dni realizacji projektu na założone 17 miesięcy realizacji projektu. W związku z czym przyjął, że zakupiony sprzęt nie był wykorzystywany w projekcie przez 7 miesięcy i tym samym wysokość środków niekwalifikowanych wynosi łącznie kwotę 20 475,38 zł (17 062,82 zł koszty bezpośrednie + 3 412,56 zł koszty pośrednie 20%). - poz. 4.1.1. - wydatek na zakup 2 monitorów interaktywnych na kwotę 15 500,00 zł 15 500,00 zł: 10 miesięcy = 1 550,00 zł x 7 miesięcy = 10 850,00 zł - poz. 4.1.2. - wydatek na zakup 1 monitora interaktywnego na kwotę 7 750,00 zł 7 750,00 zł: 10 miesięcy = 775,00 zł x 7 miesięcy = 5 425,00 zł - poz. 4.1.3. - wydatek na zakup tablicy magnetycznej suchej na kwotę 1 125,46 zł 1 125,46 zł: 10 miesięcy = 112,546 zł x 7 miesięcy = 787,82 zł 10 850,00 zł + 5 425,00 zł + 787,82 zł = 17 062,82 zł + 3 412,56 zł (20 %) = 20 475,38 zł W ocenie organu, Beneficjent już na przełomie sierpnia i września był w stanie oszacować wysokość wygenerowanych oszczędności, ponieważ znał już wówczas kwotę umowy z wykonawcą na dostawę specjalistycznego oprogramowania systemu [...] oraz dostawę sprzętów multimedialnych do pracowni szkolnych i winien już wówczas podjąć szybkie i skuteczne działania związane z zakupem dodatkowego wyposażenia do szkół. Beneficjent jest bowiem zobowiązany na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie do podejmowania działań, tak by projekt był realizowany zgodnie z jej postanowieniami. Natomiast jak wynika z analizy wyjaśnień Beneficjenta i dokumentów postępowania na zakup dodatkowego sprzętu, po przeprowadzeniu rozeznania wśród szkół pod koniec roku 2022, dopiero w dniu 9 lutego 2023 r. przeprowadzono szacowanie wartości zamówienia, a w dniu 15 lutego 2023 r. ogłoszono postępowanie w Bazie konkurencyjności, które zakończyło się podpisaniem umowy z wybranym wykonawcą dopiero w dniu 4 kwietnia 2023 r. Z wyjaśnień Beneficjenta wynikało, że zamówione dodatkowe wyposażenie było wykorzystywanie w projekcie na zajęciach w szkołach podstawowych według harmonogramu od dnia dostawy, tj. dopiero od dnia 17 kwietnia 2023 r. W ocenie organu opieszałość Beneficjenta, polegająca na kilkumiesięcznej analizie potrzeb szkół oraz przeprowadzeniu wyboru wykonawcy spowodowały, że dodatkowe wyposażenie do szkół zostało bardzo późno dostarczone (w dniu 17 kwietnia 2023 r.), co w konsekwencji spowodowało, że sprzęt zakupiony z powstałych oszczędności był wykorzystywany przez uczestników projektu przez niecałe 3 miesiące. W ocenie organu wydatki poniesione na zakup, dodatkowego sprzętu (nieplanowanego pierwotnie, a zapotrzebowanego wyłącznie z uwagi na powstałe oszczędności) zostały poniesione zatem w sposób nieuzasadniony, nieracjonalny i niecelowy, co jest niedopuszczalne, gdyż w ramach projektu mogą być finansowane wyłącznie wydatki dokonane w sposób racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Organ przeanalizował dokonane przez Beneficjenta zakupy w kwietniu 2023 r. w kontekście postanowień umowy o dofinansowanie projektu (§ 4 ust 1), zgodnie z którymi Beneficjent zobowiązał się realizacji projektu z należytą starannością w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego. Organ wskazał, że w umowie o dofinansowanie projektu wskazany został sposób jego realizacji przez Beneficjenta, oparty na podstawowych zasadach finansów publicznych oraz pomocniczo - kodeksu cywilnego. Sposób ten w sposób spójny i kompleksowy określa jakimi zasadami winien się Beneficjent posługiwać przy realizacji projektu. Zdaniem organu, Beneficjent zobowiązany był do rozważenia, pod kątem celowości, racjonalności i rzetelności w jaki sposób postąpić, aby jak najpełniej (najstaranniej) wydatkować powstałe oszczędności. Mając na względzie okoliczności niezbędne do zakupienia dodatkowego sprzętu (ustalenie wartości oszczędności - pozyskanie informacji zwrotnej ze szkól na temat potrzeb oraz przeprowadzenie samej procedury zgodniej z Wytycznymi), zdaniem Organu działania Beneficjenta nie spełniły warunków, o których mowa w § 4 ust 1 umowy. Beneficjent dysponując stwierdzoną pulą oszczędności, oraz identyfikując je odpowiednio wcześnie (początkiem września 2022 r., a nie w drugiej połowie października 2022 r.) mógł dobrać inny, bardziej efektywny sposób wydatkowania pozyskanych środków, który mógł zapewnić bardziej staranną realizację celu projektu, a nie korzystać z formy zagospodarowania oszczędności, która jak wykazano w stanie faktycznym niniejszej sprawy doprowadziła do późnego zakupu sprzętu. Nadto organ zauważył, że skoro Beneficjent zdecydował o rodzaju wydatków na które spożytkować miał powstałe oszczędności z przetargu, za racjonalne uznać można byłoby jedynie takie działanie, które doprowadziłoby do jak najszybszego zakupu wyposażenia do szkół, aby nauczyciele i uczniowie uczestniczący w projekcie mogliby wykorzystywać w projekcie zakupiony sprzęt jak najdłużej. Wówczas zakupione wyposażenie miałoby szansę, zgodnie z twierdzeniem Beneficjenta, być realną odpowiedzią na potrzeby uczniów i nauczycieli oraz ubogacić prowadzone zajęcia. Zdaniem organu wyjaśnienie Beneficjenta, że "wszystkie zakupione sprzęty w ramach projektu były w pełni wykorzystywane przez uczestników projektu uczniów i nauczycieli tak aby ubogacić przebieg zajęć" nie uzasadniają poniesienia wydatku na tak późnym etapie realizacji projektu, ponieważ większość zajęć w ramach projektu, którego okres realizacji trwał 17 miesięcy, realizowana była na zajęciach w pracowniach szkolnych bez użycia zamówionego sprzętu, a uczniowie mogli wykorzystywać ten sprzęt jedynie przez okres niecałych 3 miesięcy realizacji projektu. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że przedmiotowe wydatki nie były również niezbędne do realizacji projektu, co także jest niedopuszczalne. Zdaniem organu bez znaczenia dla oceny kwalifikowalności poniesionego wydatku pozostaje okoliczność podniesiona przez Beneficjenta, że "wszystkie zakupione sprzęty są nadal wykorzystywane przez tych samych uczniów i nauczycieli którzy brali udział w projekcie w danych szkołach i posłużą im jeszcze przez kolejne lata edukacji w danej szkole". Termin zakupu dodatkowego wyposażenia daje podstawę do stwierdzenia, że poniesiony wydatek na ten cel nie był niezbędny do realizacji celu projektu, lecz został poniesiony, by uzyskać wyposażenie dla Beneficjenta na przyszłość. Według organu dla oceny celowości, racjonalności i zasadności oceny poniesionych wydatków istotnym jest również cel zawarcia umowy o dofinansowanie projektu, gdyż wszystkie działania w projekcie muszą wpisywać się w cel projektu wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C." głównym celem projektu była poprawa jakości kształcenia w trzech szkołach podstawowych w C. poprzez m.in. wzbogacenie zaplecza dydaktycznego szkoły, wyposażenie szkolnych pracowni i wdrożenie nowych metod kształcenia opartych na narzędziach do nauczania metodą eksperymentu z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Cel ten miał być realizowany od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2023 r., zatem miał zakreślone ramy czasowe. Organ uznaje, że zakup monitorów interaktywnych oraz tablicy magnetycznej suchej na końcowym etapie realizacji projektu nie służy realizacji celu projektu jakim była poprawa jakości kształcenia w okresie jego realizacji, albowiem uczestnicy projektu (uczniowie oraz nauczyciele) w bardzo krótkim czasie, w stosunku do okresu realizacji projektu, mogli wykorzystywać dodatkowo zakupiony sprzęt. Organ wskazał, że realizacja projektu była podzielona na zadania i wykonanie zadania nr 4, zakładającego doposażenie pracowni szkolnych oraz wdrożenie nowych form nauczania opartych na narzędziach cyfrowych, zaplanowana była w pierwszej części realizacji projektu od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 30 września 2022 r. W okresie tych 8 miesięcy Beneficjent winien dokonać zakupu zaplanowanego, niezbędnego do realizacji projektu wyposażenia tak, aby uczestnicy projektu przez pozostały okres realizacji projektu (od października 2022 r. do czerwca 2023 r.) mogli z niego efektywnie korzystać. Wyznaczenie czasu na tego rodzaju działanie było uzasadnione tym, że Beneficjent chciał zapewnić uczestnikom projektu możliwość korzystania z zakupionego sprzętu w trakcie roku szkolnego. W ocenie organu nawet gdyby przyjąć, że Beneficjent mógł dokonać zakupu dodatkowego wyposażenia z powstałych po zakończeniu postępowania w sierpniu 2022 r. oszczędności, to nie sposób zgodzić się jednak z tak długim opóźnieniem w podejmowaniu niezbędnych działań mających na celu finalizację tego zakupu. Jak bowiem wykazano Beneficjent przystąpił do obliczenia kwoty powstałych oszczędności dopiero po upływie blisko 2 miesięcy od zawarcia umowy z dostawcą sprzętu z pierwotnej dostawy, tj. w drugiej połowie października 2022 r. Ostatecznie cały proces zakończono dostawą sprzętu w drugiej połowie kwietnia 2023 r., co oznacza, że zwłoka w zakupie dodatkowego sprzętu trwała aż 7 miesięcy, co było okresem dłuższym niż ten, w trakcie którego uczestnicy projektu mogli z niego korzystać (nie całe 3 miesiące). Nadto organ wskazał, że zakupione w projekcie wyposażenie miało być odpowiedzią na zdiagnozowane potrzeby konkretnych uczestników biorących udział w projekcie w terminie założonym na jego realizację. Zakupione zaś w końcowej fazie realizacji projektu dodatkowe wyposażenie, ze względu na bardzo krótki okres jego wykorzystywania, nie mogło natomiast służyć zdiagnozowanym uczestnikom projektu wystarczająco długo, aby mogło spełnić swoje zadanie, tj. wzbogacić i poprawić jakość kształcenia. Organ stwierdził, że Beneficjent dysponował niezbędnym i wystarczającym wyposażeniem przez znaczną część realizacji projektu (około 14 miesięcy do kwietnia 2023 r.), zatem dokonując zakupu dodatkowego sprzętu Beneficjent wykorzystał środki dofinansowania dedykując je swojej działalności, która miała być prowadzona po zakończeniu projektu i nie była finansowana ze środków unijnych. Posiadając dodatkowe wyposażenie dopiero od drugiej połowy kwietnia 2023 r. Beneficjent sprostał de facto oczekiwaniom uczniów, nie będących uczestnikami projektu, którzy rozpoczęli naukę w kolejnym roku szkolnym. Wykorzystane środki wspierały w takim stanie rzeczy działalność poza projektem, zaś środki dofinansowania mogą finansować tylko działania w ramach projektu w wyznaczonych ramach czasowych. W przeciwnym przypadku za niepotrzebny można byłoby uznać harmonogram realizacji projektu - chronologię pewnych działań oraz sekwencję pewnych czynności. Wówczas znaczenie miałoby samo wykorzystanie środków, a nie czas i faza projektu, gdzie dokonywanie zakupów niezbędnego do realizacji projektu sprzętu/wyposażenia odbywa się w początkowej fazie realizacji projektu, by zapewnić możliwość korzystania z niego przez uczestników projektu w trakcie trwania projektu. W związku z powyższym ww. decyzją Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] z uwagi na wyżej stwierdzone nieprawidłowości zobowiązano Beneficjenta do zwrotu kwoty 20 940,73 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych. Od powyższej decyzji Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpoznanie. W treści odwołania zawarł analogiczne zarzuty jak w treści skargi, dlatego zostaną one omówione w dalszej części uzasadnienia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Zarząd Województwa Śląskiego wskazaną na wstępie decyzją z dnia 24 lipca 2024r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji IZ wskazał, że wszystkie działania w projekcie muszą wpisywać się w cel projektu wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C." głównym celem projektu była poprawa jakości kształcenia w trzech szkołach podstawowych w C. poprzez m.in. wzbogacenie zaplecza dydaktycznego szkoły, wyposażenie szkolnych pracowni i wdrożenie nowych metod kształcenia opartych na narzędziach do nauczania metodą eksperymentu z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Cel ten miał zakreślone ramy czasowe, miał bowiem być realizowany od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i uznał, że zakup monitorów interaktywnych oraz tablicy magnetycznej suchej na końcowym etapie realizacji projektu nie służył realizacji celu projektu jakim była poprawa jakości kształcenia w okresie jego realizacji, ponieważ uczestnicy projektu w bardzo krótkim czasie, w stosunku do okresu realizacji projektu, mogli wykorzystywać dodatkowo zakupiony sprzęt. Co więcej, doposażenie pracowni szkolnych oraz wdrożenie nowych form nauczania opartych na narzędziach cyfrowych (Zadanie nr 4), zaplanowane było w pierwszej części realizacji projektu od 1 lutego 2022 r. do 30 września 2022 r. A zatem w okresie tych 8 miesięcy Beneficjent winien był dokonać zakupu zaplanowanego, niezbędnego do realizacji projektu wyposażenia tak, aby uczestnicy projektu przez pozostały okres realizacji projektu (od października 2022 r. do czerwca 2023 r.) mogli z niego efektywnie korzystać. Ponadto zdaniem organu, nawet gdyby przyjąć, że Beneficjent mógł dokonać zakupu dodatkowego wyposażenia z powstałych po zakończeniu postępowania w sierpniu 2022 r. oszczędności, to nie sposób zgodzić się z tak długim opóźnieniem w podejmowaniu niezbędnych działań mających na celu finalizację tego zakupu. Beneficjent przystąpił do obliczenia kwoty powstałych oszczędności dopiero po upływie blisko 2 miesięcy od zawarcia umowy z dostawcą sprzętu z pierwotnej dostawy, tj. w drugiej połowie października 2022 r. Ostatecznie cały proces zakończono dostawą sprzętu w drugiej połowie kwietnia 2023 r., co oznacza, że zwłoka w zakupie dodatkowego sprzętu trwała aż 7 miesięcy. A to oznacza, że był to okres dłuższy niż ten, w trakcie którego uczestnicy projektu mogli ze sprzętu korzystać, tj. niepełne 3 miesiące. Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo przedłużającej się procedury po stronie jednego z oferentów, to wszelką odpowiedzialność za finalizację przedmiotu umowy o dofinansowanie ponoszą strony, które ją zawarły. Zdaniem organu całą argumentację dot. celu projektu odnieść należy również do sposobu wydatkowania, a sposób ten wprost został określony w Wytycznych- 6.2 pkt 3 lit. e), f) i g): e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu, f) jest niezbędny do realizacji celów projektu został poniesiony w związku z realizacją projektu, g) został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Nadto, biorąc pod uwagę charakter środków zgodnie z art. 44 u.f.p., stanowiącym: "3. Wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, h) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań, 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań". Organ w kontekście sposobu wydatkowania uznał, że Beneficjent dysponował niezbędnym i wystarczającym wyposażeniem przez znaczną część realizacji projektu (przez okres około 14 miesięcy). Tym samym dokonując zakupu dodatkowego sprzętu Beneficjent wykorzystał środki dofinansowania dedykując je swojej działalności, która miała być prowadzona po zakończeniu projektu i nie była finansowana ze środków unijnych. Organ odwoławczy zauważył, że Beneficjent sprostał tak naprawdę oczekiwaniom uczniów, którzy dopiero mieli rozpocząć naukę w kolejnym roku szkolnym. Wykorzystane środki wspierały działalność poza projektem, zaś środki dofinansowania mogą finansować tylko działania w ramach projektu w wyznaczonych ramach czasowych, a ramy czasowe zostały jasno wskazane. Organ odwoławczy nadmienił, że Beneficjent, zawierając umowę o dofinansowanie projektu zobowiązał się do wykorzystania przyznanego dofinansowania na warunkach określonych w tej umowie. Przyjął na siebie określone obowiązki związane z rozliczeniem dofinansowania oraz odpowiedzialność za jego wykorzystanie. Organ I instancji w treści decyzji z 17 kwietnia 2024r. nr [...] przywołał również konkretne zapisy z umowy o dofinansowanie (§ 2 ust. 4, § 3 ust. 4, § 4 ust. 1 i 4 ,§ 5). W związku z czym zdaniem organu Beneficjent wydatkował środki niezgodnie z procedurami, wypełniając tym samym przesłankę wskazaną w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a do obowiązujących procedur zalicza się w szczególności: umowę o dofinansowanie oraz Wytyczne. W ocenie organu naruszono bezspornie umowę o dofinansowanie projektu. Organ ustalając szkodę rzeczywistą nie ma większych trudności z jej wykazaniem i wyliczeniem, co zresztą wykonał. W analizowanym stanie faktycznym i prawnym jest to kwota, którą Beneficjent winien jest zwrócić (co uczynił, z zastrzeżeniem zwrotu) i stanowi o wartości szkody realnej jaką poniósł budżet UE. W tej sytuacji organ nie mógł postąpić inaczej, jak tylko wezwać Beneficjenta do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, co zresztą uczynił. Z uwagi na fakt, że większość zajęć w ramach projektu była realizowana bez użycia pomocy dydaktycznych (monitory interaktywne, tablica magnetyczna), a uczniowie jedyne przez okres trzech miesięcy realizacji projektu mogli z nich korzystać - IZ uznała te wydatki częściowo za niekwalifikowane. Jako punkt odniesienia w celu wyliczenia kwoty uznanej za niekwalifikowalną przyjęty został okres od 1 września 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. (10 miesięcy - tj. od kolejnego miesiąca po rozstrzygnięciu postępowania, w wyniku którego powstały oszczędności przeznaczone na zakup dodatkowego sprzętu) w stosunku do ilości miesięcy, w których sprzęt był wykorzystywany przez uczestników na zajęciach w trakcie trwania projektu, tj. 3 miesiące". Zgodnie z tą metodologią uznano za niekwalifikowalne wydatki bezpośrednie w łącznej wysokości 17 062,82 PLN, poniesione w całości z dofinansowania oraz przypadające na nie koszty pośrednie w wysokości 3 412,56 PLN (17 062,82 PLN x 20%), łącznie 20 475,38 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie pierwszoinstancyjne miało miejsce z zachowaniem reguł oceny dowodów, a także z formułowaniem wniosków wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ rozpatrzył nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, w prowadzonej sprawie dowodami były dokumenty, tj.: - Umowa oraz wniosek o dofinansowanie, - Wnioski o płatność, w tym weryfikacja końcowego wniosku o płatność, w którym IZ zidentyfikowała nieprawidłowości, - Wyjaśnienia/zastrzeżenia Beneficjenta. W konsekwencji organ stwierdził, iż Beneficjent wydatkował środki niezgodnie z procedurami, wypełniając przesłankę wskazaną w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Organ zaakcentował, że Beneficjent nie dotrzymał postanowień § 4 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie projektu stanowiącego, iż zobowiązuje się on do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego. Konsekwencją powyższego jest fakt wystąpienia w niniejszej sprawie nieprawidłowości, bowiem Beneficjent nie dochował wymogów realizacji projektu i tym samym naruszył § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zdaniem organu Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Wskazane naruszenia stanowią, zdaniem IZ, nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013. W świetle powyższego, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt oraz ust. 9 pkt 1 u.f.p. "środki wykorzystane z naruszeniem procedur" podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Organ doszedł do przekonania, iż w sprawie doszło do naruszenia procedur. Racjonalne i efektywne wydatkowanie środków to także późniejsze efektywne wykorzystanie w projekcie zakupionych produktów. Jeżeli większość podręczników mogła być wykorzystana w okresie realizacji projektu zaledwie przez część okresu jego trwania i jedynie przez 33 % uczestników, wówczas nie można mówić o efektywnym zarządzaniu środkami publicznymi". W konsekwencji organ stwierdził, że Beneficjent wydatkował przyznane dofinansowanie z naruszaniem Wytycznych (rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, podrozdział 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku pkt 3 lit. e, f i g), tj. przedstawione do rozliczenia koszty związane z zakupem, powstałego z oszczędności, dodatkowego wyposażenia: - nie zostały poniesione zgodnie z postanowieniami umowy wskazującymi m.in. obowiązek realizacji projektu w zakresie określonym i zatwierdzonym we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; - nie były niezbędne do realizacji celów projektu i nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu; - nie zostały dokonane w sposób racjonalny i efektywny. W ocenie organu Beneficjent naruszając zapisy powyższych Wytycznych, naruszył tym samym zapisy § 4 ust. 1 i 4 umowy nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. W świetle stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wydatkowania przez Beneficjenta środków na zakup, powstałego z oszczędności, dodatkowego wyposażenia. Organ uznał wydatki poniesione na ten cel, wykazane we wniosku o płatność nr [...] za okres od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. za niekwalifikowalne w ramach ww. projektu. W związku z powyższym organ uznał za nieprawidłowość kwotę w wysokości 20 475,38 zł (bezpośrednie: 17 062,85 zł oraz pośrednie 3 412,56 zł). Podsumowując rozważania organ stwierdził, iż Beneficjent nie dotrzymał postanowień § 4 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie projektu stanowiącego, iż Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego. Konsekwencją powyższego jest fakt wystąpienia w niniejszej sprawie nieprawidłowości, bowiem Beneficjent nie dochował wymogów realizacji projektu i tym samym naruszył § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zdaniem organu Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Od powyższej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia 24 lipca 2024 r. skarżąca pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1.bezpodstawne zastosowanie art. 207 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. i przyjęcie, iż środki objęte decyzją zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.; 2. naruszenie art. 6 ustawy k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 u.f.p. poprzez wydanie decyzji nie znajdującej podstaw w obowiązujących przepisach prawa w szczególności zakresie ustalenia kwoty wydatków niekwalifikowalnych wedle metodologii własnej organu, nie wynikającej z przepisów prawa; 3. naruszenie art.7, art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w wyniku zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dowolną ocenę dowodów, formułowanie wniosków niewynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego; 4. naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji z pominięciem zarzutów skarżącej dotyczących celu projektu jakim było wzbogacenie zaplecza dydaktycznego szkoły i wyposażenie szkolnych pracowni oraz zachowania należytej staranności w realizacji procedur o udzielenie zamówienia, a także realizacji wskaźników projektu. Skutkiem przedmiotowych uchybień było naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez uznanie za niekwalifikowalne określonych w zaskarżonej decyzji wydatków. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] r. z dnia 17 kwietnia 2024 r w sprawie zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Beneficjent m.in., wskazał, że jednym z celów projektu była poprawa jakości kształcenia poprzez wzbogacenie zaplecza dydaktycznego szkoły i wyposażenie szkolnych pracowni. Wobec tak ujętego celu każde doposażenie sfinansowane z dofinansowania i nie kwestionowane co do zakresu rzeczowego skutkuje wzbogaceniem zaplecza dydaktycznego. Zdaniem Beneficjenta nie można mu zarzucić, że wydatki poniesione na ten cel były nieuzasadnione, nieracjonalne czy niecelowe, gdyż ich skutkiem było właśnie wzbogacenie zaplecza dydaktycznego szkoły i wyposażenie szkolnych pracowni. Wedle prezentowanej w decyzji argumentacji należałoby przyjąć, że wydatek jest niekwalifikowany, gdyż nadmierne wzbogacenia zaplecza dydaktycznego jest w projekcie nieefektywne. Według strony pozbawione logiki jest rozumowanie, że wydatki nie były niezbędne dla realizacji celu projektu, taka argumentacja świadczy o tym, że w ocenie organu cel projektu został zrealizowany na zbyt wysokim poziomie tj. nadmiernie wzbogacono w ramach posiadanych środków zaplecze szkoły. Przeczy to zasadom gospodarowania środkami publicznymi - dążeniom uzyskania jak najlepszych efektów z danych nakładów. Pula dofinansowania została przez Beneficjenta w całości wykorzystana zgodnie z celem projektu i przy założeniu maksymalnych możliwych do osiągnięcia korzyści Beneficjenta, który jest podmiotem realizującym zadania publiczne, a nie przedsiębiorcą, w związku z czym jego zysk pozostaje zyskiem finansów publicznych. Do przedmiotowej argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ zdaniem strony nie odniósł się w żadnej mierze konsekwentnie pomijając w prowadzonym wywodzie aspekt tego celu projektu. W ocenie strony z samego faktu, że organ dwukrotnie wydłużył w sprawie prowadzone postępowanie administracyjne wynika, że uznał ją za sprawę szczególnie zawiłą, wymagającą pogłębionej analizy lub dodatkowych czynności. Na taka postawę liczył skarżący otrzymując kolejne zawiadomienia o zmianie terminu zakończenia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organu nie sposób doszukać się jednak jakichkolwiek rozważań świadczących o pogłębionej analizie sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez skarżącego zarzutów. W szczególności brak jest odniesienia się przez organ do opisanego przez skarżącą procesu udzielenia zamówienia na kwestionowane wydatki, z którego zdaniem skarżącej jednoznacznie wynika, że dochował należytej staranności w wydatkowaniu środków publicznych w ramach realizacji projektu. W żadnej mierze organ nie odniósł się do trudności jakie skarżący napotkał w udzieleniu zamówienia, ani do wskaźników projektu, z których jednoznacznie wynika, że projekt zrealizowano zgodnie z umową. Przedmiotowe aspekty organ pomija wskazując, że niezależnie od przedłużającej się procedury udzielenia zamówienia z przyczyn leżących po stronie jednego z oferentów to odpowiedzialność ponosi Beneficjent. Skarżąca stwierdziła, że może ponosić odpowiedzialność za własne działania i zaniechania, nie sposób natomiast przypisać jej odpowiedzialności za działania oferentów aplikujących o udzielenie zamówienia w projekcie którym działając z należytą starannością skarżąca nie mogła zapobiec. Zdaniem skarżącej sposób obliczenia kwoty wydatku uznanego za niekwalifikowalny i przyjęta w tym zakresie metodologia nie znajduje żadnego oparcia w przepisach i nie może stanowić podstawy decyzji administracyjnej. Przyjęte przez organ założenie o proporcjonalnym pomniejszeniu wydatków kwalifikowalnych w stosunku do liczby miesięcy realizacji projektu z uwzględnieniem miesiąca września 2022 r. jako pierwszego wedle którego zdaniem organu możliwe było realizowanie zajęć z wykorzystaniem nowego sprzętu jest wadliwe. Według strony na uzasadnienie swego stanowiska organ wskazał, że Beneficjent przy zachowaniu zasad należytej staranności mógł już w miesiącu wrześniu 2022 r. doprowadzić do dostarczenia nowego dodatkowo zakupionego sprzętu i od tego miesiąca prowadzić zajęcia z jego wykorzystaniem. Z takim stanowiskiem zdaniem strony nie sposób się zgodzić ponieważ obowiązujące przy zakupie procedury i terminy uniemożliwiały doprowadzenie do dostawy sprzętu w ciągu miesiąca, a przyjęte przez organ założenie jest oderwane uwarunkowań faktycznych i poczynione w sposób zupełnie dowolny. Zdaniem skarżącej zważywszy na cele projektu brak było możliwości przyjęcia innego rozwiązania. Według skarżącej obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się do ogólnych podstaw jej wydania, legitymacji do działania organu, ustalonych przez orzecznictwo definicji i w przeważającej mierze mogłoby zostać powielone do decyzji wydanych w odmiennych stanach faktycznych. Rozważania nad podaną przez skarżącego w obszernym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacją mają charakter lakoniczny i ogólnikowy, brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów skarżącej odnośnie zrealizowania celu projektu wzbogacenia zaplecza dydaktycznego szkoły i doposażenia pracowni, a także braku podstaw prawnych dla przyjętej metodologii wyliczeń. Strona nadmieniła, że organ nie uzasadnił swojego stanowiska dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, a przyjęte stanowisko obarczone jest błędem dowolności. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie sprostała podstawowemu wymogowi stawianemu postępowaniu odwoławczemu tj. odniesieniu się do wszystkich zarzutów sformułowanych przez stronę podczas postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ między innymi podniósł, iż większość zajęć w ramach projektu, którego okres realizacji trwał 17 miesięcy, realizowana była na zajęciach w pracowniach szkolnych bez użycia zamówionego sprzętu, a uczniowie mogli wykorzystywać ten sprzęt jedynie przez okres niecałych 3 miesięcy realizacji projektu. Mając powyższe na uwadze w ocenie organu przedmiotowe wydatki nie były również niezbędne do realizacji projektu. Termin zakupu dodatkowego wyposażenia daje podstawę do stwierdzenia, że poniesiony wydatek na ten cel nie był niezbędny do realizacji celu projektu, lecz został poniesiony, by uzyskać wyposażenie dla Beneficjenta na przyszłość. Beneficjent dysponując stwierdzoną pulą oszczędności, oraz identyfikując je odpowiednio wcześnie mógł dobrać inny, bardziej efektywny (krócej rozłożony w czasie i zrealizowany znacznie szybciej) sposób wydatkowania pozyskanych środków, który mógł zapewnić bardziej staranną realizację celu projektu. Ustalone w sprawie okoliczności pozwoliły stwierdzić, że brak było podstaw do uchylenia decyzji organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2024 r. poz. 1276 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5, podejmowane z zakresu administracji publicznej. Sąd przyjął za prawidłowy stan sprawy ustalony przez organ. Istotą sporu jest wykorzystanie przez skarżącą środków objętych zaskarżoną decyzją z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., który stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o finansach publicznych, w szczególności jej art. 207 ust. 1 pkt 2. Stanowi on, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Stosownie zaś do art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Ugruntowanym już w orzecznictwie stanowiskiem jest, że poprzez inne procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. należy rozumieć nie tylko przepisy prawa powszechnego krajowego i unijnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę (np. wyroki NSA: z 14 września 2023 r., I GSK 1283/22; z 13 kwietnia 2023 r., I GSK 173/19; z 11 października 2018 r., I GSK 931/18; z 12 października 2018 r., I GSK 1076/18, z 11 lipca 2018 r., I GSK 712/18; wyroki: WSA w Warszawie z 13 października 2017 r., V SA/Wa 1316/17; WSA w Gliwicach z 12 marca 2018 r., IV SA/Gl 815/17 i z 27 lutego 2018 r., IV SA/Gl 886/17). Za podstawę orzekania w niniejszej sprawie Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez IZ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, gdyż nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że w skardze podniesiono zarzuty zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dowolnej oceny materiału dowodowego, formułowania wniosków nie wynikających z zebranego materiału dowodowego. Z dokonanej przez Sąd analizy stanowiska Beneficjenta wynika, że zarzuty te dotyczyły przede wszystkim wadliwości dokonanej przez IZ oceny materiału dowodowego, skutkującej uznaniem, że miało miejsce naruszenie przez stronę procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków w rozumieniu w art. 184 ust. 1 u.f.p., i jednocześnie miało stanowić nieprawidłowość w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L. z 2013, nr.347, poz.320; dalej: rozporządzenie 1303/2013.). W przedmiotowej sprawie do obowiązujących procedur zalicza się w szczególności: umowę nr [...] z 22 lutego 2022 r. o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C." oraz Wytyczne, w których wskazane jest pojęcie nieprawidłowości (rozdział 3 Definicje, pkt 1 lit. o). Jak wynika z akt sprawy w dniu 22 lutego 2022 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 a Miastem C. umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C.", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt był realizowany w okresie od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że wydatki, poniesione na zakup 2 monitorów interaktywnych dla SP nr [...] (WYD092), zakup 1 monitora interaktywnego dla SP nr [...] (WYD094) oraz zakup tablicy magnetycznej suchej dla SP nr [...] (WYD105), dokonane zostały na końcowym etapie realizacji projektu, gdyż koniec okresu realizacji projektu przypadał na dzień 30 czerwca 2023 r., podczas gdy zakupu wyposażenia i pomocy dydaktycznych dokonano w kwietniu 2023 r. Zgodnie z wyjaśnieniami Beneficjenta "umowę podpisano dnia: 4 kwietnia 2023 z terminem realizacji umowy do 14 dni tj. do 18 kwietnia 2023 r. Wykonawca wywiązał się z umowy i dnia 17 kwietnia 2023 r. dostarczył zamówiony sprzęt do szkół co zostało potwierdzone protokołami zdawczo odbiorczymi". Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że zakupiony sprzęt był wykorzystywany jedynie przez ostatnie 2 miesiące i 13 dni realizacji projektu na założone 17 miesięcy realizacji projektu. Sąd podzielił stanowisko organu, że Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu zobowiązał się do: - realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego (§ 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie), - ponoszenia wydatków zgodnie z Wytycznymi (§ 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie). W związku z powyższym zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko IZ, że po stronie skarżącej powstała nieprawidłowość polegająca na: 1. poniesieniu wydatków na zakup sprzętu i doposażenia (tj. zakup 2 monitorów interaktywnych dla SP [...], zakup 1 monitora interaktywnego dla SP [...], zakup tablicy magnetycznej suchej dla SP [...]), niezgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu, gdyż nie były niezbędne do realizacji projektu oraz nie zostały dokonane w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, co stanowi naruszenie podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. e), f) i g) Wytycznych. 2. niedostosowaniu montażu finansowego oraz kosztów pośrednich na całości projektu, co stanowi naruszenie zapisów § 2 ust 4. oraz § 5 umowy o dofinansowanie projektu nr [...]. Nadto jak wyżej wskazano większość zajęć w ramach projektu, którego okres realizacji trwał 17 miesięcy, realizowana była na zajęciach w pracowniach szkolnych bez użycia zamówionego sprzętu, a uczniowie mogli wykorzystywać ten sprzęt jedynie przez okres niecałych 3 miesięcy realizacji projektu. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że przedmiotowe wydatki nie były również niezbędne do realizacji projektu. Ponadto termin zakupu dodatkowego wyposażenia oznacza, że poniesiony wydatek na ten cel nie był niezbędny do realizacji celu projektu, lecz został poniesiony, by uzyskać wyposażenie dla Beneficjenta na przyszłość. Beneficjent dysponując stwierdzoną pulą oszczędności, oraz identyfikując je odpowiednio wcześnie mógł dobrać inny, bardziej efektywny (krócej rozłożony w czasie i zrealizowany znacznie szybciej) sposób wydatkowania pozyskanych środków, który mógł zapewnić bardziej staranną realizację celu projektu. Sąd uznał, że Beneficjent wydatkował przyznane dofinansowanie z naruszaniem Wytycznych (rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, podrozdział 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku pkt 3 lit. e, f i g), tj. przedstawione do rozliczenia koszty związane z zakupem, powstałego z oszczędności, dodatkowego wyposażenia: - nie zostały poniesione zgodnie z postanowieniami umowy wskazującymi m.in. obowiązek realizacji projektu w zakresie określonym i zatwierdzonym we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; - nie były niezbędne do realizacji celów projektu i nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu; - nie zostały dokonane w sposób racjonalny i efektywny. W konsekwencji powyższego, Beneficjent wydatkował środki niezgodnie z procedurami, wypełniając przesłankę wskazaną w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Z treści art. 184 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Do obowiązujących procedur zalicza się w szczególności: umowę nr [...] z dnia 22 lutego 2022 r. o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C." oraz Wytyczne z dnia 21 grudnia 2020 r., których zapisy Beneficjent naruszył w związku z czym kwota wydatków uznanych za niekwalifikowalne w ramach przedmiotowego projektu pn. "Rozwój edukacji w szkołach podstawowych w C." należy uznać za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego. Beneficjent nie dochował wymogów realizacji projektu i tym samym naruszył § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013. W związku z powyższym, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt oraz ust. 9 pkt 1 u.f.p. "środki wykorzystane z naruszeniem procedur" podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W ocenie Sądu na podstawie okoliczności ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego trafnie uznano, że wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację projektu nastąpiło z naruszeniem procedur przewidzianych w umowie o dofinansowanie i stanowiło zasadną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji o zwrocie dofinansowania uzyskanego przez beneficjenta. W konsekwencji Sąd nie stwierdził zarzucanego przez skarżącą naruszenia przez organ art. 207 ust.1 pkt. 2 u.f.p. w zw. z art.184 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że środki na realizację projektu były wykorzystane z naruszeniem procedur. Ponieważ organ w zw. z procedurami obowiązującymi skarżącą przy wykorzystaniu środków przewidział skutki określone w umowie. Zdaniem Sądu, organ nie naruszył art. 6 k.p.a., w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 u.f.p., ponieważ zaskarżona decyzja odpowiadała prawu. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi, odnoszące się do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., Zarzuty te są przy tym ogólnikowe i nie podważają konkretnych ustaleń organu, które szczegółowo i obszernie zostały zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec prawidłowych ustaleń organu twierdzenie skarżącej, że pominięcie ustaleń dotyczących zasadności wydatku jest niezasadne, nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa, która w sposób szczegółowy, jasny i kompletny wyjaśnia zarówno ustalony stan faktyczny w sprawie, podaje podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, jak i wskazuje jakie działania Beneficjenta miały wpływ na stwierdzenie naruszenia procedur. Sąd uznał, że Zarząd Województwa w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, stosownie do art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie doszło zatem do naruszenia powyższych zasad postępowania administracyjnego, organy obu instancji podjęły bowiem wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i w sposób wyczerpujący nie tylko zebrały, ale i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, odnosząc się także do argumentacji podniesionej przez spółkę. Sąd stwierdził, że wbrew argumentacji skargi organ drugiej instancji rozważył wszystkie dowody, dokonał ich oceny, a następnie wynik tej oceny przedstawił w prawidłowo sporządzonym, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnieniu decyzji administracyjnej. To, że wnioski wyprowadzone przez Beneficjenta są inne, nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów procedury. Skoro nie budzi wątpliwości, że Beneficjent nie wypełnił określonych w umowie o dofinansowanie obowiązków, jakie przyjął do realizacji podpisując ją. Tym samym zasadnie Zarząd Województwa przyjął, że Beneficjent naruszył obowiązujące go procedury i w sprawie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Skutkowało to obowiązkiem wydania decyzji o zwrocie środków, zgodnie z regułami wskazanymi w art. 207 u.f.p., skoro Beneficjent, mimo wezwania w trybie art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p., nie zwrócił wszystkich wymagalnych należności. W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie oraz przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji; szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącej zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i odpowiedzi na skargę – a skład orzekający tut. Sądu w pełni podziela wyrażone tam stanowiska i poglądy. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie./ W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.