III SA/Gl 828/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-08-09
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli nabywca w momencie dostawy nie posiadał ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, mimo że później uzyskał taki numer i rozliczył podatek w swoim kraju?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że odmowa zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wyłącznie z powodu braku ważnego numeru identyfikacyjnego nabywcy w momencie dostawy, gdy nabywca później uzyskał taki numer, rozliczył podatek w swoim kraju, a polski podatnik wykazał dowody faktycznego dokonania dostawy i poniesienia przez nabywcę ciężaru podatku, narusza zasadę proporcjonalności i może prowadzić do podwójnego opodatkowania. Sąd wskazał, że kluczowe jest faktyczne dokonanie dostawy i rozliczenie podatku przez nabywcę, a formalne uchybienia, jeśli nie prowadzą do uchylania się od opodatkowania, nie powinny pozbawiać prawa do stawki 0%.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która odmówiła prawa do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy maku do rumuńskiego kontrahenta. Organ uznał, że nabywca nie posiadał ważnego numeru identyfikacyjnego VAT w momencie dostawy, co stanowiło naruszenie art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Strona skarżąca argumentowała, że przepisy krajowe powinny być interpretowane w świetle prawa wspólnotowego, a brak ważnego numeru w momencie dostawy nie powinien pozbawiać prawa do stawki 0%, zwłaszcza gdy nabywca później uzyskał numer i rozliczył podatek w Rumunii, co mogłoby prowadzić do podwójnego opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. j. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1 uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 1418 zł ( słownie: jeden tysiąc czterysta osiemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pracownicy [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie upoważnień z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...] przeprowadzili u podatnika ""A" " Spółka Jawna, P. , ul. [...] odpowiednio:
- kontrolę doraźną w zakresie sprawdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonanych na rzecz rumuńskiego kontrahenta o numerze [...] (w dniach: [...] r.),
- kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres [...] r. do [...] r. (w dniach: [...] r.).
Mając na względzie ustalenia kontrolne postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] wszczęto wobec ww. podatnika postępowanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2010 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy stał się podstawą do wydania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. decyzji z dnia [...] r. znak: [...]. Podstawą prawną decyzji pierwszej instancji były: art. 207 § 1 i 2, art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), - dalej O.p. art. 42 ust. 1, art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), - dalej ustawa o VAT, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 74, poz. 444).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w [...] r. strona dokonała dostawy maku niebieskiego w ilości [...] kg, dla nabywcy: "B" NIP: [...]. Powyższa transakcja została udokumentowana fakturą VAT nr [...] z dnia [...] r., wartość dostawy: [...] EUR., VAT 0%, po przeliczeniu na PLN [...] zł, VAT 0% . Przedmiotowa faktura została ujęta pod pozycją 1 rejestru sprzedaży WDT za [...] r. i rozliczona w deklaracji dla podatku od towarów i usług za ww. okres.
Na podstawie wyciągu bankowego nr [...] z dnia [...] r. organ ustalił, że strona otrzymała zapłatę w dniu [...] r. Z kolei na podstawie informacji uzyskanych w Polskiej Aplikacji VIES organ ustalił, że firma: "B" NIP: [...] w dacie zawarcia transakcji, tj. w dniu [...] r. nie posiadała ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jako początek aktywności ww. firmy dla transakcji wewnątrzwspólnotowych widnieje data: [...] r. Wg danych historycznych dla ww. kontrahenta zarejestrowano również aktywność w okresie od [...] r. do [...] r.
Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem, że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy (...).
Zdaniem organu pierwszej instancji z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że stronie nie przysługuje prawo do zastosowania stawki podatku VAT 0%. Spółka nie dopełniła bowiem warunku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0% pod warunkiem, że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10 na fakturze stwierdzającej dostawę towarów. Zaś transakcje te winny zostać opodatkowane zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 74, poz. 444) według stawki podatku 3%.
W związku z powyższym organ dokonał ustalenia kwoty podatku z uwzględnieniem zasad określonych przepisami ustawy o podatku VAT, a mianowicie art. 29 ust. 1 zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku.
Organ dokonał następującego wyliczenia podatku należnego dla transakcji udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z dnia [...] r. [...] EUR, po przeliczeniu na PLN wartość brutto: [...] zł wartość netto: [...] zł , stawka podatku 3%, wartość podatku:[...] zł.
Biorąc pod uwagę powyższe organ dokonał prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2010 r. Rozbieżności w rozliczeniu podatku należnego dotyczyły tylko dostawy opodatkowanej stawką 3% VAT. Stąd organ uznał że zobowiązanie podatkowe powinno wynieść [...] zł; a nie jak w deklaracji VAT - 7 za październik 2010 r. , w której podatnik wykazał podatek w wysokości [...] . W związku z powyższym różnica w kwocie [...] zł stanowi według organu zaległość podatkową.
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji strona żądając jej uchylenia w całości rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT a także nieuwzględnienie postanowień Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Podkreśliła, że przedmiotem sporu jest w niniejszej sprawie rozbieżność w ocenie zakresu warunków, których spełnienie powoduje, iż dana dostawa może zostać uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę, uprawniającą do stawki 0%.
Zdaniem strony, organ pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania pominął obowiązujące w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług prawo wspólnotowe, tj. postanowienia ww. Dyrektywy. I tak w kwestii warunków formalnych stawianych w przypadku uznania danej sprzedaży za dostawę wewnątrzwspólnotową należy odwołać się do art. 20 Dyrektywy, w której europejski ustawodawca oparł się na dwóch przesłankach, które jako jedyne winny przesądzać o kwalifikacji danej dostawy do kategorii wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów:
- rozporządzenie jak właściciel, rzeczowym majątkiem ruchomym,
- transport owego majątku ruchomego do nabywcy przez sprzedawcę, co finalnie powinno zakończyć się w miejscu przeznaczenia w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie rozpoczęcia wysyłki lub transportu towaru.
Strona uznała, że przedmiotowa wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów miała miejsce, co potwierdził organ pierwszej instancji w treści sformułowanego do zaskarżonej decyzji uzasadnienia, wskazując na niezaktualizowanie numeru podatkowego rumuńskiego odbiorcy towarów jako jedyną przeszkodę w zastosowaniu stawki 0%. Potwierdzeniem prawidłowości przedstawionego stanowiska jest natomiast jest orzecznictwo ETS - tu m.in. wyrok z dnia 06.04.2006 r. w sprawie C-245/04 EMAG Handel Eder czy orzeczenia polskich sądów administracyjnych tu: wyrok NSA w Warszawie z dnia 28.01.2010 r. sygn. akt I FSK 1421/08 czy uchwała NSA z dnia 11.10.2010 r. sygn. akt I FPS 1/10.
Decyzją z [...] r. nr [...] na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy utrzymał decyzję pierwszej instancji w mocy .
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowi zasadność stanowiska organu pierwszej instancji w przedmiocie niemożności skorzystania przez Podatnika z opodatkowania towarów według stawki 0% przy dostawie na rzecz rumuńskiego kontrahenta.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o VAT, przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju z zastrzeżeniem ust. 2-8.
Organ zaznaczył także, że z kolei art. 13 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Organ wskazał, iż stosownie natomiast do treści art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki 0%, pod warunkiem że:
- podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów:
- podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Organ odwoławczy uznał, iż porównując powyższe przepisy z zapisami prawa wspólnotowego, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w pkt (10) Preambuły Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1 z późn. zm., zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE) postanowiono, że w okresie przejściowym wewnątrzwspólnotowe transakcje dokonywane przez podatników innych niż podatnicy zwolnieni, należy opodatkowywać w państwach członkowskich przeznaczenia według stawek i na warunkach określonych przez te państwa członkowskie.
Organ zaznaczył, że z kolei według art. 138 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz, dokonane dla innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, działających w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów.
Organ odwoławczy wskazał, że art. 131 ww. Dyrektywy stanowi natomiast, iż zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 (czyli również zwolnienie wynikające z ww. art. 138) stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.
Zdaniem organu z przedstawionych regulacji wynika, że zastosowanie zwolnienia dotyczącego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (w polskich warunkach przewidzianego jako stawka 0%) nie ma charakteru bezwarunkowego. Wskazuje na to chociażby okoliczność, że ustawodawca wspólnotowy, ustanawiając to zwolnienie nakazał uwzględnić inne przepisy Wspólnoty oraz pozostawił państwom członkowskim możliwość wprowadzenia rozwiązań zapobiegających nadużyciom, z którymi musi łączyć się ograniczenie możliwości stosowania zwolnienia w określonych sytuacjach.
Ponadto według organu w dalszych przepisach Dyrektywy ustawodawca wspólnotowy położył duży nacisk na kwestię formalnego podejścia do transakcji wewnątrzwspólnotowych, poświęcając cały rozdział Dyrektywy 112 identyfikacji podatników.
Organ wskazał, że z art. 216 Dyrektywy wynika, że identyfikacja podatników ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego stosowania przepisów przejściowych w zakresie opodatkowania wewnątrzwspólnotowych transakcji. Organ zauważył, że art. 27 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) 1798/2003 z dnia 7.10.2003 r. (obowiązującego w październiku 2010 r.) stanowi jednoznacznie o istotności uzyskania w dowolnym momencie przez właściwe organy Państwa Członkowskiego z danych przechowywanych zgodnie z przepisami art. 22, potwierdzenia ważności numeru identyfikacyjnego dla potrzeb podatku VAT, na podstawie którego dana osoba dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub usług lub taką dostawę otrzymała. Tak więc dokonanie wewnątrzwspółnotowego nabycia towarów następuje na podstawie ważnego numeru identyfikacyjnego, a nie niezależnie od jego ważności. Nie wystarczy zatem zdaniem organu, by był to numer właściwy, musi być on też aktywny, a więc ważny w dacie dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowej. Inna wykładnia pozbawiałaby znaczenia regulacje m.in. wskazanego wyżej art. 27 rozporządzenia 1798/2003, który znajduje się w rozdziale V tego rozporządzenia zatytułowanym "Przechowywanie i wymiana informacji charakterystycznych dla transakcji wewnątrzwspólnotowych" - państwa członkowskie nie byłyby bowiem w stanie w sposób szybki i prawidłowy ustalić podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku VAT. Potrzeba identyfikacji podatników wynika również zdaniem organu jednoznacznie z art. 214 Dyrektywy 112, który podkreśla potrzebę identyfikacji podatnika nie tylko na potrzeby dostaw towarów (świadczenia usług) na terytorium danego państwa (a więc krajowych) - art. 214 ust. 1 lit. a Dyrektywy 112, ale również identyfikację podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów (por. art. 214 ust. 1 lit. b - c Dyrektywy 112). Posłużenie się przez podatnika numerem właściwym nie może być samo w sobie skuteczne - konieczne jest według organu upewnienie się przez drugą stronę transakcji (w okolicznościach sprawy podatnika dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej), że w momencie dokonywania dostawy jest to numer identyfikacyjny będący numerem ważnym, brak aktywowania takiego numeru skutkuje bowiem brakiem uprawnienia do zastosowania do takiej dostawy wewnątrzwspólnotowej stawki VAT 0%, nawet w przypadku, gdy ten numer identyfikujący podatnika dokonującego nabyć wewnątrzwspólnotowych zostanie aktywowany później.
Przekładając powyższe na przepisy krajowe organ wskazał, że zwolnienie od opodatkowania czynności wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jakie wyrażone zostało we wskazanym art. 138 ust. 1 Dyrektywy 112 swoją odpowiednią regulację znalazło w cytowanym art. 42 ustawy o podatku od towarów i usług, przewidującym wprawdzie, że czynność taka opodatkowaniu podlega, jednakże przy zastosowaniu stawki podatku w wysokości 0%. Prowadzi to do efektywnego opodatkowania dostawy towarów w kraju ich konsumpcji przy jednoczesnym skorzystaniu z prawa do odliczenia podatku naliczonego po stronie dostawcy, co powoduje zachowanie zasady neutralności podatku VAT.
Organ uznał, że warunki przewidziane w art. 42 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług są konieczne do szybkiego i rzetelnego ustalenia podatkowego statusu obu stron transakcji i umożliwiają zweryfikowanie zasadności zastosowania 0% stawki podatku VAT już w momencie wystawienia faktury, a następnie w toku ewentualnej kontroli, a zatem służą realizacji w przypadku transakcji transgranicznych możliwości skutecznego zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania zwolnień (tu: stawki 0%) oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć, co jest celem akceptowanym i popieranym przez normy Dyrektywy 112 (tu: art. 131). Organ wyjaśnił, że z tego względu ustawodawca krajowy zastosowanie "zerowej" stawki podatku do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów zasadnie uzależnił, między innymi od tego (ust. 1 pkt 1 art. 42 ustawy o VAT), że podatnik musi dokonać dostawy na rzecz takiego nabywcy, który posiada właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy. Tylko wówczas istnieje gwarancja opodatkowania w kraju nabywcy i kontroli takiej transakcji przez oba państwa właściwe dla określonych stron danej czynności.
Ponadto warunek posiadania przez nabywcę właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego stanowi zdaniem organu proporcjonalny środek służący skutecznej realizacji celu określonego w art. 131 Dyrektywy 112, nie wymaga on bowiem szczególnie skomplikowanej procedury (numer identyfikacyjny nabywcy może być łatwo przekazany przy określaniu jego innych danych takich jak firma, adres siedziby itp.), a zarówno organy jak i ewentualny kontrahent takiego nabywcy dysponują systemem umożliwiającym weryfikację podanego numeru identyfikacyjnego nabywcy, chociażby poprzez możliwość skorzystania ze strony internetowej - potwierdzenia nadania numeru - VAT Validation Response. Organ podkreślił, że ustawodawca krajowy zawarł też w art. 97 ust. 17-19 ustawy o podatku od towarów i usług, przepisy przewidujące procedurę sprawdzenia zidentyfikowania określonego podmiotu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Uprawnienie do dokonania takiego potwierdzenia powierzył wyłącznie krajowym organom podatkowym, tj. naczelnikowi urzędu skarbowego oraz biuru wymiany informacji o podatku VAT. Na potwierdzenie tej tezy organ przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 stycznia 2008 r., I FSK 158/07, z 17 marca 2009 r., I FSK 146/08, z 14 lipca 2009 r. I FSK 964/08, z 26 listopada 2009 r., I FSK 1449/08, z 16 czerwca 2010 r. I FSK 1075/09, z 6 lipca 2010 r., I FSK 1153/09, czy z 19 stycznia 2011 r., I FSK 80/10.
Reasumując, z przytoczonych przepisów prawa krajowego oraz zapisów Dyrektywy 112 dotyczących identyfikacji podatników i zwolnień od podatku, w tym przede wszystkim art. 131 i art. 138 tej Dyrektywy, jak i przepisów rozporządzenia 1798/2003 wskazujących na znaczenie wymiany między Państwami Członkowskimi informacji o ważności numerów identyfikacyjnych podatników dla transakcji wspólnotowych zdaniem organu wynika, że identyfikacja krajowa, niespełniająca wymogów, o których mowa w art. 215 Dyrektywy 112 nie może zastąpić identyfikacji unijnej i nie można ich utożsamiać. Organ podkreślił, że tylko bowiem ważność numeru identyfikacyjnego nadanego w kształcie przewidzianym w art. 215 Dyrektywy 112, którego prawidłowość i aktywność może być sprawdzona zarówno przez kontrahentów z innych państw członkowskich, jak i przez organy państw członkowskich (np. w ramach systemu VIES) zapewnia prawidłowe i proste stosowanie zwolnienia z tytułu dostaw wewnątrzwspólnotowych (art. 138 Dyrektywy 112) - czy, jak w polskiej ustawie, opodatkowania takich dostaw stawką 0% - oraz zapobiega wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć (por. art. 131 Dyrektywy 112).
Organ powtórzył, że aby zatem wywóz towaru do innego państwa członkowskiego mógł być opodatkowany stawką 0%, muszą być spełnione warunki odnoszące się do podmiotu będącego nabywcą w innym państwie oraz muszą być spełnione przesłanki uznania WDT za opodatkowaną według stawki 0%, wynikające z art. 42 ustawy o podatku od towarów i usług.
Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie strona dokonała w dniu [...] r. dostawy towarów na rzecz podmiotu rumuńskiego - ""B" Nr [...] , która to transakcja została ujęta przez Podatnika w deklaracji VAT-7 za październik 2010 r. jako wewnątrzwspólnotową dostawa towarów ze stawką 0%.
Organ zaznaczył, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wydał zaskarżoną decyzję, w której odmówił podatnikowi prawa do zastosowania przy przedmiotowej dostawie 0% stawki podatku VAT, z uwagi na niedopełnienie warunku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jednocześnie opodatkowując sporną transakcję według 3% krajowej stawki podatku.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. dokonana przez organ pierwszej instancji wykładnia przepisów jest prawidłowa, a przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie potwierdziło brak przesłanek do opodatkowania dostaw towarów stawką 0% przewidzianych dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT). W opinii organu odwoławczego najistotniejsze było zbadanie w pierwszej kolejności faktu spełnienia formalnych przesłanek badanej transakcji pod kątem treści art. 42 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ podkreślił że nie ulega wątpliwości, że w dacie dokonywania badanej dostawy kontrahent dostawcy nie dysponował ważnym numerem spełniającym wymogi wynikające z art. 42 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jak również zapisów Dyrektywy wydanych w powyższym zakresie. Jak bowiem ustalono na podstawie bazy VIES rumuński nabywca posługujący się numerem: [...] był w okresie od [...] r. do [...] r. podmiotem nieaktywnym dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Dla organu odwoławczego informacje uzyskane z ww. bazy stanowiły wystarczające potwierdzenie okoliczności, będących podstawą do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ podkreślił także, że dane zamieszczane w VIES pochodzą od właściwych organów podatkowych państw członkowskich i brak jest podstaw, aby kwestionować ich poprawność, szczególnie gdy nie istnieją - w tym przedłożone przez Stronę - żadne dowody, pozwalające nabrać wątpliwości co do wiarygodności zamieszczonych w bazie VIES danych o kontrahencie Spółki.
Organ odwoławczy zgodził się z twierdzeniem organu pierwszej instancji, że ponieważ doszło do niespełnienia jednego z warunków, określonych w art. 42 ust. 1 pkt ustawy o podatku od towarów i usług, koniecznego do zastosowania 0% stawki VAT rozliczenie podatkowe kwestionowanej transakcji musiało nastąpić tak, jak przy dostawie krajowej, czyli według stawki obowiązującej na te towary w Polsce, co też w sprawie uczyniono.
Organ wspomniał także, że umieszczenie na fakturze numeru identyfikacyjnego, który nie jest aktywny i nie potwierdza, że transakcji wewnątrzwspólnotowej dokonuje podatnik działający w takim charakterze, nie spełnia również wymogów z art. 226 Dyrektywy 112, nie można bowiem uznać, że zgodne z tym przepisem jest zamieszczenie na fakturze numeru, który na moment dokonania dostawy nie jest numerem ważnym, a więc takim, pod którym w istocie nabywca otrzymał towary, o których mowa w art. 138 tej Dyrektywy.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania - naruszenia prawa materialnego, organ wskazał, że w istocie sprowadzają się one do wykładni przepisów wspólnotowych, która w ocenie strony - odmiennie niż zdaniem organów obu instancji - prowadzi do wniosku niezgodności przepisów krajowych, a przede wszystkim art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, z odpowiednimi normami unijnymi.
Organ wskazał, że kwestia wpływu posłużenia się numerem identyfikacyjnym podatnika, który w momencie dokonywania dostawy wspólnotowej nie jest numerem ważnym (aktywnym) na zastosowanie stawki 0%, a co za tym idzie - zgodności wymogów zawartych w art. 42 ust. 1 pkt ustawy o VAT, z odpowiednimi przepisami wspólnotowymi, była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, zarówno na tle Dyrektywy 112 (jak i wcześniejszej VI Dyrektywy). Ugruntowana zdaniem organu linia orzecznicza w tym zakresie potwierdza słuszność rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji, jak również jest zgodna ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ odwoławczy w niniejszej decyzji.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia Pełnomocnika Strony, w świetle którego art. 20 Dyrektywy 112 powinien stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia, wyjaśnił że w normie tej ustanowiono jedynie definicję "wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów", z jego elementami składowymi. Jednakże przepis ten sam w sobie nie zawiera warunków formalnych, od spełnienia których uzależnione jest zastosowanie zwolnienia (w Polsce stawki 0%) dla transakcji wewnątrzwspólnotowych - taką możliwość skonstruowania i wprowadzenia warunków formalnych umożliwia krajom członkowskim wskazany wyżej art. 131 czy chociażby pkt (10) ww. Dyrektywy.
Organ uznał za bezzasadne twierdzenie Podatnika, że w rozpatrywanej sprawie, w efekcie podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, mamy do czynienia z podwójnym opodatkowaniem tej samej dostawy. Zaznaczyć bowiem trzeba, że z samego faktu potraktowania przez nabywcę — który nie posiadał ważnego (tu: aktualnego) numeru identyfikacyjnego na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych - spornej transakcji jako nabycia wewnątrzwspólnotowego, od którego to nabycia został uiszczony podatek, nie można wywodzić, że było to działanie prawidłowe, a w konsekwencji nie może to przemawiać za prawem Strony do zastosowania stawki 0%.
Organ zaznaczył, że orzecznictwo wskazane przez Stronę w odwołaniu, dotyczy kwestii odpowiedniego udokumentowania przez podatnika przeprowadzonych transakcji wewnątrzwspólnotowych dowodami, o których mowa w art. 42 ust. 3 lub ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższe nie było przedmiotem niniejszego postępowania, a więc analiza tych wyroków pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. strona złożyła skargę do WSA w Gliwicach. W skardze strona powieliła w głównej mierze zarzuty podniesione już w odwołaniu. Skarżący ponownie wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo materialne poprzez niewłaściwą wykładnię art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a także nieuwzględnienie postanowień Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Wskazał, że przedmiotem sporu jest w niniejszej sprawie rozbieżność w ocenie dokonanej zarówno przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. , jak i Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. zakresu warunków, których spełnienie powoduje, iż dana dostawa może zostać uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę, uprawniającą do stawki 0%.
W ocenie Skarżącej stanowisko organów administracji podatkowej wskazujące na niezaktualizowanie numeru podatkowego rumuńskiego odbiorcy towarów jako jedynej przeszkody w zastosowaniu stawki 0% jest błędne, bowiem opiera się wyłącznie na postanowieniach ustawy o podatku od towarów i usług, pomijając w tym zakresie postanowienia Dyrektywy 112. Strona nie zgodziła się z powoływaniem się przez organ odwoławczy na art. 131 i 138 Dyrektywy i wskazywanie na "dopuszczalność odmiennej od wspólnotowej regulacji dokonywanej przez państwa członkowskie". Zdaniem strony przywołana w zaskarżonej decyzji preambuła, nie stanowi normy prawa, zawiera jedynie dyspozycje określonego zachowania i tłumaczy motywacje i racje jakimi kierował się wspólnotowy ustawodawca.
Ustosunkowując się do zawartej w skardze argumentacji, Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko stwierdził, że zarzuty skargi są w znacznej części powieleniem zarzutów odwołania.
Ponadto organ nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego zawartym w posumowaniu skargi w kwestii dotyczącej chybionego powoływania się w zaskarżonej decyzji na rozwiązania mieszczące się w preambule Dyrektywy 112. Zdaniem organu preambuła mimo, że nie formułuje określonych nakazów postępowania dla adresatów aktu normatywnego, to jednak odgrywa istotną rolę w procesie rozumienia pozostałej treści aktu dla którego została stworzona - co niejednokrotnie zostało podkreślone w piśmiennictwie i orzecznictwie. Jej zadanie polega na ukierunkowaniu rozumienia poszczególnych unormowań, określeniu ich charakteru oraz wskazaniu systemu wartości, które należy uwzględniać przy ich interpretacji. Zdaniem organu nie można zatem uznać, że powołanie się przez organ odwoławczy na sformułowania zawarte w pkt 10 Preambuły Dyrektywy 112, celem dokonania prawidłowej wykładni pozostałych przepisów tejże Dyrektywy, pozbawione jest znaczenia prawnego.
W związku z powyższym organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.
Wskazać też należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.
Na wstępie zauważyć trzeba, iż tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie może doprowadzić do wydania decyzji zgodnej z prawem materialnym. Zastosowanie przepisów prawa materialnego determinowane jest bowiem przez ustalenia faktyczne, których prawidłowość zależy wprost od wszechstronnego, zgodnego z zasadą prawdy materialnej rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Te wymogi procesowe zawarte zostały w art. 122, 180, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej.
Ponadto jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej jest zasada zaufania do organów podatkowych, z której wynika powinność stosowania przepisów prawa materialnego w warunkach bezstronności i uwzględniania okoliczności korzystnych dla strony.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych zasad postępowania, a w konsekwencji także do naruszenia prawa materialnego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy prawidłowym jest rozstrzygnięcie organów odmawiające stronie prawa do zastosowania 0 % stawki podatku VAT z tytułu dostawy towaru – maku dokonanej w październiku 2010r. na rzecz rumuńskiego kontrahenta udokumentowanej fakturą VAT [...] z dnia [...] o wartości netto [...] Euro i zastosowanie wobec tej dostawy 3 % stawki podatku VAT z tej jedynie przyczyny, iż strona nie spełniła formalnego wymogu w zakresie posiadania przez kontrahenta rumuńskiego ważnego numeru identyfikacyjnego w momencie dostawy wewnątrzwspólnotowej. Organy w toku postępowania uzyskały bowiem informacje z Polskiej Aplikacji VIES dotyczących firmy "B" NIP: [...] na podstawie których ustalono, że kontrahent rumuński nie posiadał ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych w dacie dokonania przez stronę skarżącą spornej wewnątrzwspólnotowej dostawy. Podkreślono przy tym, iż w okresie od [...] r. do [...] r. nie miała miejsca aktywność ww. rumuńskiego kontrahenta.
Organy przy tym nie zakwestionowały faktu dostawy wewnątrzwspólnotowej. W tym względzie strona na potwierdzenie zawartej transakcji - dostawy wewnątrzwspólnotowej przedłożyła następujące dokumenty: fakturę VAT [...] z dnia [...] r., specyfikacje wysłanego towaru, dokument CMR, na którym widnieje podpis potwierdzający odbiór towaru w ilości brutto zgodnie ze specyfikacją, fakturę VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawioną przez "C" Sp. z o. o., Z. , ul. [...] dokumentującą wykonaną usługę transportu ww. towarów, dowód zapłaty - elektronicznie wygenerowany wydruk z konta bankowego [...] dokumentujący wpływ kwoty [...] EURO.
Ponadto podatnik przedłożył: decyzję Ministerstwa Finansów Publicznych (z tłumaczeniem na język polski) z dnia [...] r., w której zawiadomiono o przyjęciu wniosku "B" o wpis do Rejestru Podmiotów Wewnątrzwspólnotowych z informacją, że wpisanie do tego Rejestru będzie skutkowało począwszy od daty zakomunikowania niniejszej decyzji, zgodnie z art. 45 Rozporządzenia Rządu nr 92/2003 w sprawie postępowania podatkowego, wyjaśnienie kontrahenta rumuńskiego (z tłumaczeniem na język polski) w sprawie aktywności jego numeru VAT- UE, sporządzone w języku rumuńskim dokumenty -według wyjaśnienia A. C.- będące odpowiednikami polskich deklaracji VAT-7 kontrahenta rumuńskiego oraz informacje VAT- UE za wrzesień i październik 2010 r., zapytanie w formie e-maila wystosowane przez Spółkę w dniu [...] r. w sprawie statusu fiskalnego firmy "B". NIP: [...] z odpowiedzią na powyższe zapytanie udzielone przez Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Bukareszcie z 19.04.2011r., z której wynika, że: załączone dokumenty potwierdzają, że rumuńska firma jest czynnym podatnikiem VAT od 04.08.2010 r. oraz, iż w Rumunii wprowadzono od 01.04.2010 r. jako obowiązkowy przy transakcjach wewnątrz rynku UE Rejestr Przedsiębiorców Wewnątrzunijnych, który upoważnia firmę do zwrotu VAT, a ww. firma dopełniła w terminie wymagań dotyczących procedury VAT.
Podkreślić także należy, iż strona konsekwentnie w trakcie postępowania odwoławczego oraz w skardze akcentowała to, iż kontrahent rumuński dokonał zgłoszenia przedmiotowej transakcji do opodatkowania i rozliczył ją w ramach złożonej deklaracji VAT, co skutkuje zdaniem strony podwójnym opodatkowaniem podatkiem VAT tej samej dostawy.
Spór sprowadza się do okoliczności, czy podatnik, który dokonał dostawy na terytorium innego państwa członkowskiego traci uprawnienie do zastosowania 0%, tylko z tego powodu, że w chwili dokonania dostawy nie spełnione zostały wymogi przepisów prawa krajowego, w zakresie posiadania przez nabywcę ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2010 r., o sygn. akt I FSK 1941/08 uznał, że jeżeli spełnione zostały wszystkie wymogi przepisów prawa krajowego, oprócz jednego tj. rejestracji Spółki jako podatnika VAT UE i to na skutek błędnego przekonania o prawie do używania podawanego w fakturach numeru, a jednocześnie nie istniało zagrożenie nie opodatkowania transakcji, to uchybienie to nie powinno pozbawiać Spółki stosowania stawki 0%, skoro sama czynność bezsprzecznie została dokonana.
Przepisy ustawy o VAT zawierające pojęcie dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz stanowiące o warunkach zwolnienia takiej dostawy z podatku (poprzez zastosowanie stawki 0%) z prawem do odliczenia podatku naliczonego, przywołane w zaskarżonej decyzji, jako podstawa rozstrzygnięcia unormowane są w art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ustawy o podatku VAT .
I tak zgodnie z art. 13 w/w ustawy przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju z zastrzeżeniem ust. 2-8. Z art. 13 ust. 2 wynika natomiast, iż przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. W myśl zaś art. 42 ust. 1 wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki 0 % , pod warunkiem że: podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer dentyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowny dla podatku od wartości dodanej i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów; (...).
Powołane przepisy ustawy o VAT zawierające pojęcie dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz stanowiące o warunkach zwolnienia takiej dostawy z podatku (poprzez zastosowanie stawki 0%) z prawem do odliczenia podatku naliczonego, oparte są na przepisach Dyrektyw VAT 2006/112/WE tj. art. 131, art. 138, 139 ust. 1, art. 216 mających swoje korelacje w poprzednio obowiązujących regulacjach VI Dyrektywy, a to art. 28c część A lit. a i art. 22 (w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.) .
I tak z art. 131 Dyrektywy VAT 2006/112/WE wynika, iż zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć . Zgodnie zaś z art. 138 Państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium wspólnoty, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz , dokonane dla innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, działającym w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów. Z powołanych regulacji można wnioskować, że zwolnienie dla dostawy towarów wywożonych do innego państwa członkowskiego jest fundamentalnym, konstrukcyjnym elementem zasad opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych, gdyż przepisy te zawierają nakaz zastosowania zwolnień przez państwa członkowskie. Można też wskazać, że występują trzy elementy warunkujące prawo do objęcia danej transakcji zwolnieniem:
- występuje dostawa, tj. przeniesienie prawa do dysponowania towarem, jak właściciel;
- towary, będące przedmiotem dostawy powinny być wysyłane lub transportowane pomiędzy państwami członkowskimi, przy czym wysyłka lub transport może być dokonana zarówno przez dostawcę lub nabywcę lub na ich rzecz;
- dostawa towarów powinna być dokonana dla innego podatnika lub osoby prawnej nie będącej podatnikiem, działającym w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów.
W art. 214, art. 215 i art. 216 Dyrektywy 112 nałożono na państwa członkowskie obowiązek podjęcia środków :
- niezbędnych do zidentyfikowania za pomocą indywidualnego numeru każdego podatnika ;
- zapewnienia poprzedzenia indywidualnego numeru prefiksem, umożliwiającym identyfikację Państwa Członkowskiego nadającego ten numer,
- zapewnienia, aby systemy identyfikacyjne umożliwiały identyfikację podatników oraz do zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów przejściowych w zakresie opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych.
NSA w przedmiotowym wyroku (1941/08) odwołał się do orzeczenia ETS z dnia 27 września 2007 r., C-409/04, w którym w pkt 70 uzasadnienia stwierdzono: "Biorąc pod uwagę odpowiedź udzieloną na dwa pierwsze pytania, należy uznać, że poza przesłankami dotyczącymi działania w charakterze podatnika, przeniesienia prawa do rozporządzania towarem, jak właściciel i fizycznego przemieszczenia towarów pomiędzy dwoma państwami członkowskimi nie można uzależniać od spełnienia jakiejkolwiek innej przesłanki w celu zakwalifikowania danej czynności, jako wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów". Odpowiednio z powyższych przyczyn nie powinno się kwestionować także wewnątrzwspólnotowej dostawy.
NSA w powołanym wyżej wyroku odwołał się również do innej tezy zawartej w przytoczonym wyroku ETS, która brzmi: "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru i wewnątrzwspólnotowe nabycie tego towaru stanowią w rzeczywistości jedną i tę samą czynność gospodarczą, nawet jeśli jest ona źródłem różnych praw i obowiązków zarówno dla stron, jak i dla organów podatkowych zainteresowanych państw członkowskich. Zatem każdemu wewnątrzwspólnotowemu nabyciu towarów opodatkowanemu w państwie członkowskim, w którym zakończono wewnątrzwspólnotową wysyłkę lub wewnątrzwspólnotowy transport towarów, zgodnie z art. 28a ust. 1 lit. a akapit pierwszy VI Dyrektywy, odpowiada dostawa zwolniona z opodatkowania w państwie członkowskim, w którym ta wysyłka lub transport zostały rozpoczęte, zgodnie z art. 28c część A lit. a akapit pierwszy VI Dyrektywy. Wynika z tego, że zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej odpowiadającej nabyciu wewnątrzwspólnotowemu pozwala na unikanie podwójnego opodatkowania, a tym samym naruszania zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT."
Z powyższych względów Sąd uznał, że zakwestionowanie prawa skarżącej do zastosowania zerowej stawki podatku w odniesieniu do dostawy udokumentowanej fakturą VAT [...] tylko z tego powodu, że w październiku 2010r. rumuński kontrahent nie posiadał ważnego numeru identyfikacyjnego i dopiero od dnia 4.11.2010r. nabywca rumuński, co ustalono na podstawie sytemu VIES taki numer uzyskał nie byłoby prawidłowe, gdyby jednocześnie nabywca zapłacił w Rumuni stosowny podatek. Prowadziłoby to bowiem do podwójnego opodatkowania tej samej wewnątrzwspólnotowej dostawy i tym samym naruszało zasadę neutralności podatku VAT.
Przepis art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT stanowi, iż wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów. Interpretacja tej regulacji przedstawiona przez organy podatkowe naruszałaby także zasadę proporcjonalności w sytuacji, gdy dostawa została faktycznie dokonana na teren innego państwa Unii Europejskiej, podatek został tam zapłacony, a jedyną przesłanką i to przesłanką formalną wprowadzoną przepisem krajowym byłaby okoliczność spóźnienia w stosunku do dostawy i to nieznacznie rejestracji nabywcy jako podatnika VAT UE.
Sąd kontrolując sporną decyzję uznał, iż nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają okoliczności wynikające z dokumentów przez stronę przedstawionych organom. Wynika z nich, iż firma "B" wniosek o wpis do Rejestru Podmiotów Wewnątrzwspólnotowych złożyła do Ministerstwa Finansów Publicznych Krajowej Agencji Administracji Podatkowej w Rumunii w dniu 4.08.2010r., który to organ poinformował, iż wpisanie do tego rejestru będzie skutkowało począwszy od daty zakomunikowania tej decyzji. Natomiast z pisma Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Bukareszcie wynika, iż firma "B" od 4.08.2010r. jest czynnym podatnikiem VAT oraz, iż od 1.08.2010r. w Rumunii wprowadzono jako obowiązkowy przy transakcjach wewnątrz rynku UE Rejestr Przedsiębiorców Wewnątrzunijnych upoważniający firmy do zwrotu podatku VAT i firma "B"dopełniła w terminie wymagań dotyczących procedury VAT. Jednocześnie w piśmie tym wyrażono uwagę iż " trudno stwierdzić kiedy udostępniono nowy rumuński system podatkowy w systemie VIES . Możliwe że opóźnienie utrudnia sprawdzenie przez polski urząd skarbowy". Wskazane okoliczności w ocenie Sądu świadczą o tym, iż kontrahent rumuński podjął kroki mające na celu uzyskanie ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Natomiast to z jakich przyczyn państwo członkowskie sfinalizowało czynności podmiotu, który podjął działania w celu dopełnienia wymagań formalnych związanych z uzyskaniem numeru identyfikacyjnego nie może powodować pozbawienia kontrahenta polskiego prawa do zastosowania 0% stawki podatku VAT w sytuacji, gdy o ile zostanie to potwierdzone w wyniku postępowania dodatkowego przeprowadzonego przez organy podatkowe kontrahent rumuński opodatkował sporną dostawę podatkiem VAT .
W opisanym stanie faktycznym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dotyczącej podatku za wskazany sporny okres rozliczeniowy organy podatkowe jednoznacznie ustalą, czy miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i czy nabywca poniósł ekonomiczny ciężar podatku, a jeśli tak to uwzględnią przy rozpoznawaniu sprawy wyżej zaprezentowany pogląd prawny Sądu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło