III SA/Gl 85/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia [...] r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji naraża skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności podniósł, iż z uwagi na błędy po stronie organów wykonalność decyzji skutkować będzie egzekucja należności określonej na podstawie rozstrzygnięcia wydanego z naruszeniem przepisów prawa. W ocenie skarżącego egzekucja całej stwierdzonej decyzją należności podatkowej spowoduje, iż bieżące rozliczenia z kontrahentami staną się niemożliwe, a co za tym idzie powstaną zaległości, które w sposób istotny wpłyną na jego kondycję ekonomiczną i możliwość finansową nabycia nowego towaru od dostawców czy też pokrycia wynagrodzeń pracowników. Jednocześnie wskazano, iż skarżący cały czas aktywnie prowadzi działalność gospodarczą, posiada kontrahentów, w stosunku do których zobowiązany jest regulować należności. Obecnie płynność finansowa działalności nie podlega zachwianiu, strona regularnie reguluje zobowiązania wobec ZUS oraz Urzędów Skarbowych, zatrudnia pracowników, pokrywając ich wynagrodzenia bez jakichkolwiek opóźnień. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego pod nazwą "A" istnieje na rynku już wiele lat, posiada stałych kontrahentów, na rzecz których wykonuje usługi i od których nabywa towar celem ich zrealizowania. Ponadto skarżący zobowiązany jest regulować należności w terminie wobec dostawców bowiem w przeciwnym razie istnieje ryzyko zakończenia współpracy, podczas której zostały wypracowane korzystne warunki sprzedaży towaru. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż brak możliwości opłacenia swoich dostawców skutkować będzie dalszymi konsekwencjami w postaci braku możliwości nabycia towaru, w następstwie czego podatnik nie będzie zdolny wykonać zamówień swoich stałych odbiorców, co w ostateczności spowoduje ich utratę. Natomiast zablokowanie kont bankowych i poczynienie innych czynności egzekucyjnych bezsprzecznie wpłynie na płynność finansową, którą w ostateczności odczują pracownicy firmy, jako że powstanie ryzyko konieczności zmniejszenia kadry poprzez wypowiedzenie umów o prace. Strata odbiorców usług może skutkować zapoczątkowaniem upadłości skarżącego. Zaś ewentualny proces pozyskiwania nowych klientów oraz zbudowania zaufania do swojego dostawcy jest procesem bardzo żmudnym i może trwać nawet przez dłuższy okres czasu. Jak dalej argumentuje pełnomocnik skarżącego dostawcy, obecnie dokonują sprzedaży towaru na rzecz skarżącego z odroczonym terminem. Natomiast pozbawienie go możliwości uregulowania bieżących należności swoich kontrahentów spowoduje, iż dostawcy nie będą zainteresowani dalszą sprzedażą w powyższej formie lecz z naturalnych gospodarczych względów żądać będą zapłaty za gotówkę w dniu wydania towaru lub w bardzo krótkim. Egzekucja należności pociągnie zatem za sobą ten skutek, iż skarżacy nie będzie w stanie wywiązać się z bieżących należności wobec kontrahentów, a zajęcie rachunku bankowego spowoduje, iż prowadzenie działalności gospodarczej nie będzie w ogóle możliwe przez dłuższy okres czasu, z uwagi na unieruchomienie przedmiotowego środka płatniczego. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji, w ocenie skarżącego, spowoduje pozbawienie go środków pieniężnych, z których to pokrywa bieżące zobowiązania zarówno wobec kontrahentów jak i wobec organów Państwa (ZUS oraz US), w następstwie czego dojdzie do utraty płynności finansowej, której odbudowanie może nastąpić dopiero po upływie dłuższego czasu przy dużym nakładzie sił. Pełnomocnik skarżącego podkreślił również, iż w przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu wyegzekwowanych środków pieniężnych, odbudowa działalności może być znacznie utrudniona albo i nawet niemożliwa, bowiem ze wzglęgu na konkurencyjność w przedmiotowej branży, utrata odbiorcy jest bardzo łatwa, natomiast jego odzyskanie pociąga za sobą znaczny nakład pracy i czasu. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż brak możliwości uregulowania bieżących zobowiązań wobec kontrahentów spowoduje, iż skarżacy pozostawać będzie w zwłoce, a co za tym idzie zobowiązany zostanie do zapłaty odsetek ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Na stronie, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl. To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę. Jednakże w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Co prawda szeroko nakreślił aktualną sytuację finansową prowadzonej przez siebie działalności, jednakże nie przedstawiła żadnych dowodów i nie udokumentował w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie kompleksowej oceny ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji. Samo przekonanie skarżącego, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest niewystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Należy przy tym zauważyć, że aktach sprawy brak jest również dokumentów umożliwiających Sądowi samodzielne dokonanie oceny sytuacji skarżącego i ustalenie czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. W rezultacie uniemożliwiło to Sądowi ocenę wpływu wykonania tej decyzji na sytuację majątkową i finansową strony. Tym bardziej, iż jak podaje skarżący cały czas aktywnie prowadzi działalność gospodarczą, jego płynność finansowa nie podlega zachwianiu, posiada kontrahentów, w stosunku do których reguluje należności oraz regularnie reguluje zobowiązania wobec ZUS oraz Urzędów Skarbowych, zatrudnia pracowników, pokrywając ich wynagrodzenia bez jakichkolwiek opóźnień. Wskazać przy tym należy, że do wykazania realnej możliwości ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest wystarczający sam wywód strony. Wnioskodawca powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., o sygn. akt GZ 120/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a tego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił. Nadto należy zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 450/09), natomiast strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że takie skutki w stosunku do niej mogłyby wystąpić. Również sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku stanowi zwykłe następstwo takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek egzekucji spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy zauważyć również, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt IIOZ 19/15). Mając zatem na względzie, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających jego żądania, jak również fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.