III SA/Gl 896/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga "A" w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. nr [...] z [...] r. w przedmiocie uchylenia postanowienia "A" w N. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania tej "A" w kwestii negatywnego zaopiniowania wniosku M. L. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do sprzedaży w sklepie spożywczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Złożenie przedmiotowej skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 41 ust. 3 w zw. z ust. 1 oraz ust. 4 i 5 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 70 poz. 473 ze zm.) gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych powołują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast). Do ich kompetencji należy w szczególności inicjowanie działań w zakresie przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracją społeczną osób uzależnionych od alkoholu, szczegółowo określonym w art.41 ust. 1 powołanej ustawy. Ponadto, stosownie do art. 18 ust. 1 w zw. z ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, przy czym organ ten wydaje zezwolenie po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy regulującymi zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy. Oznacza to, że w postępowaniu o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych "A" pełni funkcję opiniującą i pomocniczą dla organu administracji właściwego dla wydania zezwolenia. Aby w danej sprawie mogła być skutecznie wniesiona skarga do Sądu administracyjnego, musi istnieć pozytywna przesłanka procesowa, jaką jest dopuszczalność drogi sądowej. Niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej może mieć miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04). Przyjąć należy, iż aby stwierdzić, że skarżący jest legitymowany do wniesienia skargi winien on wykazać się istnieniem interesu prawnego, rozumianego jako istnienie związku miedzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno-prawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi" (postanowienie WSA w Gdańsku z 30 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 527/07). Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, LEX Nr 81964). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma prawna kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Cechami interesu prawnego jest to, że ma on charakter indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 194). W ocenie Sądu skarżący nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie, brak jest bowiem normy prawnej, z której wynikałoby uprawnienie "A" do działania w charakterze strony w sprawie z wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz osoby fizycznej. Odnośnie rodzaju spraw, w których organ jednostki samorządu terytorialnego posiada legitymację procesową jako strona w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Pogląd taki sformułowano w uzasadnieniu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. OPS 1/03. NSA stwierdził, iż w takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. W orzecznictwie stwierdza się także, że organ administracji publicznej, który wydał w I instancji decyzję administracyjną, nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia przez organ II instancji z uwagi na brak interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazać tu należy przykładowo wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04 (niepubl.), uchwałę NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, (ONSA 2003, nr 4, poz. 115), uchwałę NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, (ONSA 2001, nr 1, poz. 17), postanowienie NSA z dnia 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, (ONSA 1990, nr 4, poz. 7). Powyższe poglądy potwierdził NSA w wyroku z 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt: II OSK 869/06 (LEX nr 322777), gdzie stwierdził, że "wyłączona jest możliwość realizowania przez gminę jako podmiotu, którego rolą i obowiązkiem jest reprezentowanie w danym postępowaniu administracyjnym interesu publicznego, a konkretnie interesu wspólnoty gminnej z realizowaniem przez nią w tym samym postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu sądowoadministracyjnym swojego interesu prawnego jako osoby prawnej. Ta zróżnicowana pozycja prawna gminy wyłącza bowiem możliwość równoczesnego występowania jej organów w charakterze organu I instancji, rozstrzygającego indywidualną sprawę administracyjną oraz gminy w charakterze strony biorącej udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym". Sąd orzekający stwierdził, że poglądy powyższe zachowują aktualność w stanie faktycznym niniejszej sprawy mimo, iż skarżącym nie jest sama gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, działająca przez ustawowe organy, lecz "A", która jest tworzona w trybie przewidzianym przepisami ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi i nie jest komisją rady gminy w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zakres wykonywanych zadań i charakter wydawanych rozstrzygnięć – opiniodawczy dla organu wykonawczego gminy, rozpatrującego merytorycznie wniosek strony w sprawie z zakresu administracji publicznej – zbliżają działania "A" do działania organu administracji, któremu z wyżej wymienionych względów nie przysługuje legitymacja procesowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w punktach 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne sąd odrzuca skargę. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.