III SAB/Gl 441/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. R. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do rozpatrzenia wniosku skarżącego, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zawrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 12 września 2025 r. skarżący R. B. B. – dalej strona, skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania jego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Domagał się w nim zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w sprawie w zakreślonym terminie, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej 5000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wniósł też o rozpoznanie sprawy w postepowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy złożył 12 października 2023 r. do Wojewody Śląskiego. Pismem z dnia 28 lipca 2025 zgłosił organowi pełnomocnika w postępowaniu i prośbę o przekazanie wniosku zgodnie z właściwością do Wojewody [...] albowiem zmianie uległ adres jego pobytu na W. ul. [...]. Ponieważ wniosek nie został załatwiony, złożył ponaglenie z dnia 9 września 2025r, które pozostało bez odpowiedzi. Mimo tego do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał od organu Wojewody Śląskiego ani informacji o przekazaniu wniosku wg właściwości do Wojewody [...], ani decyzji, ani informacji o stanie sprawy czy terminie jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Potwierdził, że 23 października 2023r. wpłynął do Wojewody Śląskiego wniosek skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy i stwierdził, że przedmiotowy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania albowiem skarżący wzywany do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie stawił się w organie celem dopełnienia tej czynności. Organ wskazał przy tym, że art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 337 z późn. zm., dalej: u.o.p.u.) wprowadza zawieszenie terminu załatwienia sprawy do 30 września 2025 r., co oznacza, że bezzasadny jest zarzut bezczynności. Bezczynność w niniejszej sprawie nie miała bowiem miejsca, a wskazana ustawa, ma zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, ale do wszystkich wymienionych w tym przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców. Wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym przez skarżącego wnioskiem wskazał, że do organu wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Ponadto pandemia COVID-19, doprowadziła do powstania zaległości i wydłużenia czasu procedowania prowadzonych spraw. Organ zwrócił również uwagę, na obowiązujące przepisy art. 100c i 100 d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy określające i wydłużające zawieszenie biegu terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych przez wojewodów. Zawiadomieniem z dnia 13 października 2025r. Wojewoda Śląski na podstawie art. 65 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził niewłaściwość swoją jako Wojewody Śląskiego do załatwienia wniosku strony i przekazał wniosek do załatwienia wg właściwości Wojewodzie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z bezczynnością mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Zgodnie z art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. § 1a. Zawiadomienie o przekazaniu sprawy zawiera również informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w zakresie danych przetwarzanych przez organ przekazujący, chyba że wnoszący podanie posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie. § 2. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W orzecznictwie i doktrynie na gruncie regulacji art. 65 § 1 k.p.a. prezentowany jest pogląd, że niewywiązywanie się organu administracji publicznej z obowiązku przekazania podania do organu właściwego stanowi bezczynność procesową, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2022 komentarz do art. 65, M. Jaśkowska, A. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, komentarz do art. 65, Warszawa 2023, Lex/el.; H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2019; postanowienie NSA z 26 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SAB 145/97, Glosa 1999 nr 3, s. 30; wyroki NSA: z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2122/14; z 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1824/17; z 11 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 4003/21; CBOSA; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc do oceny objętego skargą postępowania podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postępowanie prowadzone przez Wojewodę Śląskiego od dnia jego zainicjowania wnioskiem strony z 12.10.2023 o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w toku którego to zmianie uległa właściwość organu do załatwienia wniosku na Wojewodę [...] co zostało zgłoszone organowi w dniu 28 lipca 2025r. ( vide k -26 akt sprawy). W konsekwencji tegoż zgłoszenia pismem z dnia 28 lipca 2025r. Wojewoda Śląski był zobowiązany do przekazania wniosku strony zgodnie z właściwością do Wojewody [...]. Organ do dnia wniesienia skargi do WSA w Gliwicach nie podjął jednak w sprawie ww. wniosku żadnych czynności, nawet pomimo wpływu złożonego przez stronę ponaglenia z 9 września 2025 r., a następnie skargi do tut. Sądu z 12 września 2025 r. Podjęcie czynności przekazania wniosku strony do właściwego organu Wojewody [...] nastąpiło dopiero 13 października 2025r. Zatem z powyższego wynika, że od dnia wpływu wniosku skarżącego z informacją do Wojewody Śląskiego, iż właściwym w sprawie załatwienia wniosku z 12 października 2023r o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jest od dnia 30 lipca 2025r Wojewoda [...] do dnia jego przekazania zgodnie z właściwością, tj. przez ponad 2, 5 miesiąca, organ nie nadał sprawie biegu. W tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda Śląski pozostawał w bezczynności w przekazaniu zgodnie z właściwością wniosku skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy do Wojewody [...], przy czym z uwagi na to, że w dacie orzekania przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, bowiem organ przekazał wniosek zgodnie z właściwością w dniu 13 października 2025 r., nie było podstaw do orzekania o obowiązku organu do przekazania wniosku. Nałożenie przez Sąd obowiązku dokonania żądanej czynności, w sytuacji gdy strona uzyskała jej spełnienie, stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bowiem dublujące to, co zostało już zrealizowane. Skoro organ przekazał już wniosek strony zgodnie z właściwością, to zdezaktualizowała się konieczność wydania orzeczenia zobowiązującego organ do dokonania czynności. Postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, a zatem konieczne było jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 2. sentencji wyroku. Zaistnienie powyższej sytuacji nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku orzekania, czy w sprawie miała miejsce bezczynność i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, organ pozostawał w niniejszej sprawie w bezczynności, o czym orzeczono jak w pkt 2 sentencji wyroku, przy czym z uwagi na treść przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. należało stwierdzić, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podziela stanowisko, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy rozpatrywanej indywidualnie. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14). W ocenie Sądu, mając jednak na uwadze, że organ przekazał wniosek strony organowi właściwemu po 2,5 miesiącach od daty jego wpływu, należało stwierdzić, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1. sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.