III SAB/Gl 60/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie w zakresie udostępnienia informacji publicznej; 4) zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 16 grudnia 2022 r. M. T. (dalej: skarżący) złożył skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej przez Wójta Gminy N. (dalej: Wójt, organ). W skardze, skarżący podniósł, że termin na udzielenie odpowiedzi upłynął bezskutecznie 18 listopada 2022 r. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 3 listopada 2022 r. skarżący złożył do Wójta wniosek o przesłanie w formie elektronicznej nieprzetworzonych skanów zanonimizowanej decyzji o warunkach zabudowy ustalającej warunki zabudowy na działce [...] z obrębu M. wraz z kompletną analizą i załącznikami graficznymi na adres e-mail [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że czynności w tej sprawie bez jego winy nie zostały zrealizowane w terminie, a powstałe opóźnienie w załatwieniu sprawy było związane z chorobą kierownika referatu jako jedynej osoby, która w tym zakresie mogła podejmować działania w tej sprawie. Wskazał przy tym, że Gmina N. jest małą gminą i aktualnie kierownik referatu przebywa na urlopie poprzedzającym przejście na emeryturę. Niezwłocznie po stwierdzeniu opóźnienia Wójt podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy i pismem z 16 stycznia 2023r. udzielił żądanej informacji publicznej. W piśmie procesowym z 10 marca 2023 r., skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wskazał w nim, że o udzielenie informacji publicznej w związku z działaniami zmierzającymi do ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną o powierzchni nie przekraczającej 1 % powierzchni dziatki ewidencyjnej numer [...] w M. (ponad 1 hektar) ubiega się od kilku lat. Wprawdzie Gmina N. podjęła uchwałę Nr[...]w dniu 14 maja 2020 roku w sprawie przystąpienia do opracowania Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. - w granicach administracyjnych i zawarła umowę o dzieło numer [...] w dniu 11 stycznia 2021 r., to jednak projektu planu miejscowego wciąż nie ma i nie jest wiadomym, kiedy będzie sporządzony. Bezspornym jest także, że Gmina N. jest małą Gminą, ale ustawa o dostępie do informacji publicznej funkcjonuje w obrocie prawnym od 22 lat, a wiec urzędnikom powinna być znana. Jej przepisy dają możliwość przedłużenia okresu oczekiwania na udzielenie informacji publicznej a zawiadomienie o przedłużeniu terminu nie jest czynnością skomplikowaną. Nikt nie powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia a bezczynność urzędu Gminy N. nie dotyczy tylko tej jednej sprawy. W ocenie skarżącego nie jest żadnym wytłumaczeniem, że kierownik odchodzi na emeryturę, a inny pracownik choruje, bowiem organ ma funkcjonować 5 dni w tygodniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 przywołanej ustawy). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z kolei, zgodnie z brzmieniem § 1b art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, został upoważniony w kompetencję o charakterze merytorycznym, uprawniającą go do rozstrzygnięcia we własnym zakresie o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Wreszcie na podstawie § 2 art. 149 p.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku zaś nieuwzględnienia skargi - Sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, Sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z 6 września 1997 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) Przesądzenie powyższego i tym samym uznanie że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli - to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12). W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Wójt Gminy N. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. Wójt Gminy N. – co wynika z art. 11a ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 ro o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 40) jest organem gminy. Tym samym spoczywa na nim obowiązek udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych i podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. W rozpatrywanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia w formie elektronicznej nieprzetworzonych skanów zanonimizowanej decyzji o warunkach zabudowy na działce [...] z obrębu M. z analizą i załącznikami graficznymi. Skarżący powołał się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują (wyrok WSA w Białymstoku z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 60/22). W przedmiotowej sprawie, organ nie kwestionował prawa skarżącego do wnioskowanych dokumentów, podnosząc jedynie problemy kadrowe. Wniesienie skargi spowodowało reakcję organu, który wnioskowane dokumenty przesłał skarżącemu 13 stycznia 2023 r. Tymczasem niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2512/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 160/22). W ustawowym 14-dniowym terminie wniosek skarżącego nie został rozpoznany. Wobec tego stwierdzić należy o pozostawaniu Wójta w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 3 listopada 2022 r. Stwierdzona bezczynność wynikała z przyczyn leżących po stronie organu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. Świadczy o tym reakcja Wójta na złożoną skargę i zrealizowanie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Trzeba jednak zauważyć, że wskazane przez Wójta w odpowiedzi na skargę braki kadrowe nie mogą stanowić usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych (wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19). Sąd stwierdził, że organ udostępnił skarżącemu wnioskowane dokumenty, zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i zasądził na rzecz skarżącego uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.