III SO/Gl 11/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Szpitala "A" SA w T. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi [...] Szpitala "A" SA w T. grzywnę w wysokości [...] (słownie: [...] ) złotych, 2. zasądzić od Dyrektora [...] Szpitala "A" SA w T. na rzecz wnioskodawczyni A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Szpitala "A" SA w T. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z [...] r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ pomimo wymierzenia mu grzywny postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2021 r. sygn. akt III SO/Gl 16/20 nadal nie przekazał skargi do Sądu. Pismem z dnia [...] r. wezwano organ administracji do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Organ nie wypełnił nałożonego obowiązku, nadesłał jednak skargę z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Dotyczy to również skarg mających formę dokumentów elektronicznych. Co do zasady organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi z dnia [...] r. była jednak bezczynność organu administracji w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a to oznacza że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.Dz. U. z 2019 r. poz.1429 ze zm.), w szczególności art. 21 pkt 1, zgodnie z którym organ administracji przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a spełnia trzy dopełniające się funkcje. Jej główną funkcją niewątpliwie pozostaje dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązków. Wskazana grzywna służy ponadto zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości, stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Funkcją grzywny jest jednak także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Wymierzając organowi grzywnę sąd bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). Natomiast w kwestii wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, iż ustawodawca do uznania sądu pozostawił ustalenie jej kwoty, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Reasumując, z treści art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch warunków, tj. złożenia wniosku o wymierzenie grzywny oraz niewykonania w ogóle lub wykonania po upływie ustawowego terminu obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wydanie postanowienia o nałożeniu kary grzywny nie powoduje stanu rzeczy osądzonej. Jeżeli zatem dany organ pomimo uprzedniego ukarania grzywną w dalszym ciągu nie wypełnia obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. musi liczyć się z możliwością obciążenia go kolejną grzywną za nieprzekazanie skargi w celu umożliwienia stronie rozpoznania jej skargi przez sąd. Wymierzenie grzywny może więc nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, również jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpi przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900), podobnie jak też okoliczność uporczywego niewypełniania obowiązków przez organ, która to ma charakter obciążający przy miarkowaniu wysokości grzywny. Wymierzenie kolejnej grzywny względem organu Sąd uznał za zasadne przede wszystkim biorąc pod uwagę postawę organu, który pomimo korzystania w przedmiotowym postepowaniu z pomocy profesjonalnego pełnomocnika po ukaraniu grzywną w dalszym ciągu jej nie przekazał. W żaden sposób nie ustosunkował się również do złożonego przez skarżącą kolejnego wniosku z [...] r. o wymierzenie organowi grzywny kolejnej grzywny, zaś skargę skutecznie przekazał dopiero przy piśmie z [...] r. Z tych względów Sąd ocenił, że pomimo, iż na dzień orzekania w przedmiotowej sprawie obowiązek przekazania skargi został ostatecznie wykonany przez organ, to wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie był pozbawiony podstaw. Wymierzenie grzywny ma w tym przypadku służyć zapobieżeniu wystąpienia tego rodzaju naruszeń ze strony organu w innych sprawach i ma na celu zdyscyplinować organ w takim zorganizowaniu swojej obsługi prawnej oraz administracyjno-biurowej, która będzie umożliwiała rozpoznanie skarg składanych na działania i zaniechania tego organu w rozsądnym czasie (z poszanowaniem prawa skarżących do sądu). W tym stanie rzeczy, mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego oraz treść art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Tytułem zwrotu kosztów postępowania zasądzono wnioskodawcy kwotę [...] zł, na którą składa się: wpis sądowy uiszczony od wniosku o wymierzenie organowi grzywny ([...] zł) oraz wynagrodzenie dla reprezentującego wnioskodawcę pełnomocnika procesowego z wyboru ([...] zł). Zwrot kwoty kosztów postępowania stronie uzasadnia art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Kwota [...] zł, stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego, ustalona została na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Przepis ten stanowi, że stawka minimalna za udział radcy prawnego (z wyboru) w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w innej sprawie wynosi [...] zł.