IV SA/Gl 1026/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a: odmówić podjęcia zawieszonego postępowania sądowego W piśmie z dnia [...] adwokat K.H., działając jako kurator dla nieobecnego J.N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 342/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braku formalnego poprzez niezłożenie dokumentu, określającego umocowanie do reprezentowania skarżącego. Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1796/12, w którym uchylił wyżej wymienione postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] sygn. akt [...] ustanowiono dla J.N. kuratora w osobie adwokata K.H. w celu reprezentowania jego interesów w postępowaniu administracyjnym a zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, żeby zapewnić rzeczywistą reprezentację nieobecnej strony i obronę jej interesów należy dopuścić możliwość podjęcia przez kuratora, w imieniu J.N., czynności polegającej na wniesieniu do sądu administracyjnego skargi na ostateczną decyzję. Jednocześnie podkreślono, że jeśli po wniesieniu skargi miejsce pobytu J.N. pozostaje nieznane, to na wniosek osoby zainteresowanej Sąd winien ustanowić dla niego kuratora. W razie zaś braku stosownego wniosku Sąd może zawiesić postępowanie. Następnie postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 1026/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie ze względu na nieznane miejsce pobytu skarżącego. Po rozpoznaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 164/13 uchylił postanowienie z dnia 7 stycznia 2013 r. podkreślając, iż po wniesieniu skargi przez kuratora Sąd powinien był podjąć dalsze czynności celem zapewnienia osobie nieznanej z miejsca pobytu możliwości obrony jej praw, w szczególności poprzez pouczenie stron, które działają bez adwokata lub radcy prawnego o treści art. 78 i art. 79 P.p.s.a., dotyczących instytucji ustanowienia kuratora w postępowaniu sądowym. Kierując się powyższymi wskazaniami tut. Sąd pouczył organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. o treści art. 78 i art. 79 P.p.s.a. oraz o możliwości wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla skarżącego nieznanego z miejsca pobytu. Poza tym zwrócono się do Centrum Personalizacji Dokumentów MSW Wydziału Udostępniania Danych w Warszawie o nadesłanie informacji na temat aktualnego miejsca zameldowania J.N. Niestety pomimo wysiłków nie udało się go ustalić. Natomiast na skutek działania adwokat K.H. zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wystąpił z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla J.N. w postępowaniu sądowoadministracyjnym a jednocześnie prokurator Prokuratury Rejonowej G. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaniechali wystąpienia z tym wnioskiem. Ponadto sama adwokat wystąpiła o ustanowienie jej kuratorem w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu wyjaśniono, że sąd z urzędu nie może ustanowić kuratora dla nieobecnego, gdyż ustanowienie jego następuje na wniosek osoby zainteresowanej, którą jest przede wszystkim strona, czyli skarżący i organ, jak również uczestnik postępowania działający na prawach strony oraz prokurator. Dodano również, iż zarówno organ pierwszej instancji, nie będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego jak i sam kurator nie jest uprawniony do wystąpienia z powyższym wnioskiem. Tym samym z powodu nieznanego miejsca pobytu skarżącego oraz braku wniosku osoby zainteresowanej o ustanowienie dla niego kuratora tut. Sąd uznał, że została spełniona przesłanka do zawieszenia postępowania. Na postanowienie z dnia 25 lipca 2013 r. adwokat K.H. wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia z uwagi na m.in. błędną wykładnię pojęcia "osoby zainteresowanej" i jednocześnie twierdząc, iż organ pierwszej instancji jest uprawniony do złożenia wniosku o ustanowienie w postępowaniu sądowoadministracyjnym kuratora dla nieobecnego. W dniu 25 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie (sygn. akt I OZ 1004/13), w którym oddalił powyższe zażalenie. W uzasadnieniu stwierdzono, że ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest możliwe wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Natomiast pod tym pojęciem należy rozumieć stronę i podmioty działające w postępowaniu na prawach strony w myśl art. 12 P.p.s.a. A zatem ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest możliwe wyłącznie na wniosek strony, uczestnika postępowania na prawach strony oraz uczestnika postępowania. Tym samym zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., który nie jest żadnym z wyżej wymienionych podmiotów nie mógł wystąpić z wnioskiem o ustanowienie kuratora a ponadto sąd administracyjny z urzędu nie może ustanowić kuratora, dlatego zasadnym było zawieszenie niniejszego postępowania. Pismem z dnia [...] adwokat K.H. złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na okoliczność, iż przed tut. Sądem są w toku sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 765/13, IV SA/Gl 766/13, IV SA/Gl 881/13, II SA/Gl 261/13 i II SA/Gl 512/13, w których kurator ustanowiony w postępowaniu administracyjnym został uznany przez Sąd za umocowanego do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdaniem adwokat nie ma przeszkód aby również w niniejszej sprawie kurator reprezentował skarżącego J.N. a tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, że postępowaniu nie można nadać biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 128 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności: 1) w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku; 2) w razie utraty zdolności sądowej – od dnia ustalenia ogólnego następcy prawnego; 3) w razie braku przedstawiciela ustawowego – od dnia jego ustanowienia; 4) gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Ponadto art. 190 P.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie skargę w imieniu J.N. wniosła adwokat K.H. działająca, w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...], w którym została ustanowiona kuratorem dla nieobecnej strony w postępowaniu administracyjnym. Jednakże zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1796/12 oraz z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 164/13 uznano prawo wyżej wymienionego kuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego aby w ten sposób zapewnić rzeczywistą reprezentację nieobecnej strony i obronę jej interesów. Jednocześnie wskazano po pierwsze, na możliwość wyznaczenia, na wniosek osoby zainteresowanej, kuratora dla skarżącego nieznanego z miejsca pobytu a po drugie, w sytuacji braku powyższego wniosku na możliwość zawieszenia postępowania. Pomimo podjętych działań przez tut. Sąd ani nie udało się ustalić adresu zameldowania skarżącego ani żadna z osób zainteresowanych nie wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie dla niego kuratora. W związku z powyższym tut. Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe. Natomiast zasadność tego zawieszenia została potwierdzona postanowieniem NSA z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt I OZ 1004/13. Tym samym Sąd, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w przedmiotowej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie może uznać za wystarczające do podjęcia postępowania twierdzenie adwokat K.H. jakoby podstawą do nadania dalszego biegu niniejszej sprawie był fakt, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach są w toku inne sprawy, w których działa ona jako kurator ustanowiony w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym Sąd, na mocy art. 128 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.