IV SA/Gl 1062/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania dotyczącego zasiłku celowego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej; Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. Sąd orzekł o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie. Następnie, postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata F.B. W dniu 31 marca 2016 r. wspomniany pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia o odrzuceniu skargi. Równocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zgodnie z przepisanymi normami. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanej sprawie zastosowanie mają zasady określone w uregulowaniach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż w świetle § 3 przywołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945 oraz postanowienia tego Sądu: z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14 oraz z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 518/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przywołane orzeczenia zostały wprawdzie wydane w okresie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461 ze zm.), jednak nie budzi wątpliwości, że wyrażone w nich stanowisko jest w pełni aktualne również na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Trzeba w tym miejscu dodać, że choć wnioskujący adwokat sformułował swoje żądanie domagając się "przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej...", to jednak sam fakt, użycia przezeń w tym zakresie zwrotu "nieopłaconej" nie może być uznany za równoznaczny ze złożeniem oświadczenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś § 3 wspomnianego rozporządzenia nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (stanowisko wyrażone zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie - vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, publ. LEX nr 1215161 oraz A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2016 r.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że wnioskujący pełnomocnik nie wypełnił dyspozycji § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., albowiem nie złożył wymaganego stosownie do brzmienia tego przepisu oświadczenia. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.