IV SA/Gl 1074/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-06-13
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne wszczęte w wyniku sprzeciwu przedsiębiorcy wobec czynności kontrolnych, jeśli sprzeciw został wniesiony po zakończeniu tych czynności?Ratio decidendi
Postępowanie kontrolne, nawet jeśli jego wynik jest rozpatrywany w kontekście przepisów KPA, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA. Sprzeciw wniesiony po zakończeniu czynności kontrolnych nie może skutkować wszczęciem nowego postępowania administracyjnego, a tym bardziej jego umorzeniem. W takiej sytuacji decyzje organów obu instancji, które umorzyły postępowanie administracyjne, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem ich nieważności.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła sprzeciw wobec czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Sprzeciw został wniesiony po zakończeniu kontroli. Organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne, uznając sprzeciw za bezprzedmiotowy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do WSA, domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. Zasądzono od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263), art. 84 c ust. 3, 9, 16 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) oraz art. 104, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. po rozpatrzeniu pisma A Sp. z o.o. z/s. w P. z dnia [...] r. ([...], data wpływu 25.07.2012r.) w sprawie "zastrzeżeń strony wraz ze sprzeciwem" w trybie art. 84 c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dot. kontroli o numerze protokołu [...] z dnia [...] r. postanowił umorzyć postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 lipca 2012 r. wszczął postępowanie administracyjne w związku ze sprzeciwem strony z dnia 19 lipca 2012 r. w trybie art. 84c ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Podniósł, że z protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniu [...] r. przez upoważnionych przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w sklepie w R. przy ul. [...] należącym do spółki A Sp. z o.o. z siedzibą w P. wynika, iż kontrola została wszczęta w dniu 19 lipca 2012 r. o godz. 12.10 i zakończona w tym dniu o godz. 13.20.
Organ podniósł, że zgodnie z zapisami art. 84 c ust. 3 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania kontroli przez organ kontroli skarżący mógł wnieść w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. Tymczasem sprzeciw strony wpłynął w dniu 25 lipca 2012 r., już po zakończeniu czynności kontrolnych. W związku z powyższym sprzeciw strony wniesiony po zakończeniu kontroli nie może wywołać skutków prawnych przewidzianych w art. 84c ust. 9 ustawy z dnia 02 lipca 2012 r. o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem nie może wstrzymać czynności kontrolnych już zakończonych. Podkreślił, że instytucja sprzeciwu wobec czynności organów kontrolnych służy wyłącznie wstrzymaniu czynności kontrolnych przez organ kontroli.
W świetle powyższego – zdaniem organu - postępowanie wszczęte sprzeciwem strony było bezprzedmiotowe, a co za tym idzie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie administracyjne.
Od tej decyzji odwołanie złożyła Sp. z o.o. A z/s. w P. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uwzględnienie sprzeciwu w całości. Strona zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, umorzenie postępowania bez wcześniejszego ustalenia działań organu naruszających prawa strony i przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji. Odwołujący uważał, że organ I instancji niewłaściwie zastosował art. 105 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie wszczęte w wyniku kontroli nie było bezprzedmiotowe. Według skarżącego naruszone zostały przepisy postępowania przez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego obywateli, czym naruszone zostały przepisy art. 7, 8 i 9 k.p.a.. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 84 c ust. 9, ust. 12 ustawy z dnia 02 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej poprzez rozpoznanie sprzeciwu po upływie terminu 3 dni do jego rozpatrzenia. Odwołujący wskazywał, że organ I instancji naruszył przepisy art. 84 c ust. 9 w związku z art.105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania - zamiast merytorycznego rozpoznania sprzeciwu z jednoczesnym odstąpieniem od wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie czynności kontrolnych.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami), [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. przeprowadzili czynności kontrolne w sklepie położonym w R. ul. [...] należącym do strony w dniu 19 lipca 2012 r.. Dokładny czas trwania kontroli podany został w protokole kontroli nr [...] (data rozpoczęcia 19 lipca 2012 r. godz.12.10, data zakończenia 19 lipca 2012 r. godz.13.20). W opinii organu odwoławczego, nie można się zgodzić się z zarzutem strony dotyczącym naruszenia przez organ I instancji art. 84 c ust.9 i ust. 12 ustawy z dnia 04 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, albowiem rozpatrzenie sprzeciwu wniesionego po zakończeniu czynności kontrolnych organu nie może skutkować wydaniem postanowienia o odstąpieniu lub kontynuowaniu czynności kontrolnych, albowiem czynności te zostały już zakończone. Organ odwoławczy zauważył, że wniesienie sprzeciwu wstrzymuje czynności kontrolne będące w toku, zaś rozpatrzenie sprzeciwu może wywołać skutek w postaci odstąpienia od wstrzymanych czynności kontrolnych, bądź ich kontynuowania. Sprzeciw może wywoływać skutki jedynie w stosunku do czynności będących w toku, w żadnym natomiast przypadku nie może dotyczyć czynności kontrolnych już zakończonych. A Sp. z o.o. wniósł sprzeciw w trybie art. 84 c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pismem z dnia 19 lipca 2012 r. (data wpływu do Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w R. –25 lipca 2012 r.), tak więc już po zakończeniu czynności kontrolnych. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt. VI SA/Wa 2018/09 sprzeciw wniesiony po zakończeniu kontroli nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, ponieważ nie można wstrzymywać czynności kontrolnych już zakończonych. W wyroku tym sąd uznał zasadność stosowania w takiej sytuacji art.105 k.p.a.. W postępowaniu o rozpatrzenie sprzeciwu stosownie do treści art. 84c ust. 16 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w sprawach nie uregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 105 §1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że organ I instancji czynności kontrolne podjął w związku z otrzymaniem zawiadomienia o wprowadzaniu do obrotu produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i mogą stanowić istotne zagrożenie zdrowia lub życia ludzi. W związku z powyższym stwierdził, że organ I instancji postąpił zgodnie z przepisami odstępując od wysłania na podstawie art. 79 ust. 2 pkt. 2 i 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W opinii organu postępowanie w sprawie prowadzenia postępowania administracyjnego toczyło się w oparciu o przepisy prawa materialnego opisanego w zaskarżonej decyzji oraz prawa procesowego (K.p.a.), zaś postępowanie w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu odbywa się w oparciu o przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W opinii organu odwoławczego, nie ma uzasadnienia również zarzut naruszenia w prowadzonym postępowaniu przepisów w postaci art. 7, 8 i 9 k.p.a., albowiem organ I instancji po otrzymaniu informacji z Komendy Miejskiej Policji w R. o wprowadzaniu do obrotu w sklepie położonym w R. ul. [...] produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi., przeprowadził czynności kontrolne w czasie których ustalił naruszenie przez stronę obowiązujących przepisów prawnych. Stwierdził sprzedaż produktów, które mogły stwarzać zagrożenie życia lub zdrowia człowieka. Przeprowadzając czynności kontrolne pracownicy wylegitymowali się, okazując legitymacje służbowe i upoważnienia do wykonywania kontroli, wpisując miedzy innymi numery upoważnień do protokołu kontroli. Będąca w sklepie pracownica odmówiła podpisania okazanych upoważnień. Nie może więc strona w tym zakresie czynić organowi zarzutu. Nadto wskazał, że wbrew twierdzeniom strony, w protokole umieszczono przyczynę przeprowadzenia kontroli bez zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka z o.o. A z/s. w P. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, umorzenie postępowania bez wcześniejszego ustalenia działań organu, naruszających prawa strony oraz przepisy o swobodzie działalności gospodarczej oraz brak właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności podnoszonych w treści sprzeciwu i odwołania, w tym zarzutu odnoszącego się do rozpoznania sprzeciwu po upływie wymaganego ustawą terminu. Nadto skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie mimo, iż postępowanie wszczęte w wyniku złożenia sprzeciwu nie było bezprzedmiotowe. Ponadto podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 84c ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 04 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (zwanej dalej u.s.d.g.) poprzez rozpatrzenie sprzeciwu po upływie terminu 3 dni na jego rozpatrzenie, podczas gdy po upływie tego terminu z mocy prawa winien zajść skutek równoznaczny z wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 84 c ust. 9 pkt. 1 u.s.d.g.. Nadto strona skarżąca wskazała na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenie art. 84c ust. 9 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania - zamiast merytorycznego rozpoznania sprzeciwu z jednoczesnym odstąpieniem od wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie czynności kontrolnych. W uzasadnieniu opisano przebieg kontroli i rozwinięto powyżej opisane zarzuty. Skarżąca nadmieniła, że nie można uznać za zgodne z literą prawa działania organu polegającego na rozpatrywaniu środków zaskarżenia po upływie wyznaczonego do tego terminu ustawowego, a następnie uchylaniu się przez organ od skutków takiego działania poprzez wskazywanie na bezprzedmiotowość postępowania, albowiem przyjmując zasadność takiego działania, uznalibyśmy za dozwolone celowe przedłużanie postępowania przez organ administracji, który w tym czasie zakończy kontrolę, by następnie wskazać, iż prowadzone postępowanie w sprawie złożonego sprzeciwu jest bezprzedmiotowe. Strona skarżąca podkreśliła, że przyjmując nawet, że czynności kontrolne faktycznie się zakończyły, należy wskazać, iż żaden przepis nie ogranicza prawa wniesienia sprzeciwu do czasu zakończenia czynności kontrolnych. Artykuł 84c ust. 3 ustawy o u.s.d.g. stanowi, iż "sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli." W powołanym artykule nie ma mowy o dodatkowym ograniczeniu instytucji sprzeciwu. Całkowicie niezasadne jest twierdzenie organu, iż wniesienie tego środka prawnego ograniczone jest momentem zakończenia czynności kontrolnych. Takie twierdzenia nie znajdują żadnego oparcia w przepisach prawa i sprzeczne są z ratio legis przepisu, który miał zapobiegać nadużyciom organów kontrolujących. Gdyby instytucja ta mogłaby być stosowana tylko w trakcie trwania czynności kontrolnych strona byłaby de facto pozbawiona możliwości skutecznego jej wykorzystania. Organ kontrolujący mógłby bowiem naruszać przepisy prawa, a następnie formalnie szybko zakończyć kontrolę, pozbawiając szansy na sformułowanie sprzeciwu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po myśli z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263) do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Zgodnie z 84c ust. 1 u.s.d.g. przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 z zastrzeżeniem art. 84d. Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
1) odstąpieniu od czynności kontrolnych,
2) kontynuowaniu czynności kontrolnych (art. 84c ust. 9 u.s.d.g.).
Na postanowienie, w którym mowa w ust. 9, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Rozstrzygnięcie zażalenia następuje w drodze postanowienia, nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia (art. 84c ust. 10 u.s.d.g. ). Przy czym z mocy art. 84c ust. 16 u.s.d.g. do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że strona skarżąca wniosła sprzeciw w ramach postępowania kontrolnego.
Należy w tym miejscu wyraźnie wskazać, że postępowanie kontrolne należy uznać za postępowanie odrębne od postępowania administracyjnego Wynikające bowiem z art. 84c ust. 16 u.s.d.g. odesłanie do stosowania w zakresie nieuregulowanym w powołanej ustawie przepisów k.p.a. w żadnym razie nie może być rozumiane jako nadanie postępowaniu kontrolnemu charakteru postępowania administracyjnego. Skoro zaś postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie u.s.d.g. oraz ustawy o inspekcji sanitarnej nie ma charakteru postępowania administracyjnego, to oznacza, że sprzeciw wniesiony w postępowaniu kontrolnym, nie prowadzi do wszczęcia nowego postępowania względem postępowania kontrolnego, a zwłaszcza nie wszczyna postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a.
Należy także wykluczyć możliwość przyjęcia, że ma ono charakter postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Postanowienie tego typu nie tylko nie jest wydawane w postępowaniu administracyjnym, ale też nie kończy postępowania, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie jest to także postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Postanowienie to nie podlega także zaskarżeniu w trybie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Powyżej opisane stanowisko jest stanowiskiem ugruntowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - patrz postanowienia NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1417/12, z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2911/12, z dnia 17 grudnia 2010 r. , sygn. akt I OSK 1030/10, z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 120/12 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
Sąd w składzie tu orzekający w pełni podziela zaprezentowane przez NSA w przedmiotowej materii poglądy.
Oczywistą konsekwencją tego jest to, że Sąd nie podziela odosobnionego poglądu zaprezentowanego we wskazanym przez organ odwoławczy wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt. VI SA/Wa/2018/09.
Według art. 145 § 1 pkt. 2 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Natomiast art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 813). Innymi słowy decyzja taka została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Zatem cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.
Taka zaś sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Jak już wyżej wskazano postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie u.s.d.g. oraz ustawy o inspekcji sanitarnej nie ma charakteru postępowania administracyjnego, to oznacza, że sprzeciw wniesiony w postępowaniu kontrolnym, nie prowadzi do wszczęcia nowego postępowania względem postępowania kontrolnego, a zwłaszcza nie wszczyna postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a..
Artykuł 1 k.p.a. stanowi, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:
1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;
2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;
3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;
4) w sprawach wydawania zaświadczeń.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ I instancji mimo braku jakichkolwiek podstaw prawnych ku temu, wszczął w sprawie przedmiotowego sprzeciwu odrębne (nowe) postępowanie administracyjne zakończone ostateczną, a zaskarżoną tu decyzja organu odwoławczego.
Przeto też zarówno decyzja organu I instancji wydana umarzająca postępowanie administracyjne, jak też zaskarżona decyzja utrzymująca tą decyzję w mocy są decyzjami wadliwymi , rażąco naruszającymi obowiązujący porządek prawny.
Stąd też mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w z zw. z art. 135 tej ustawy, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia ją poprzedzającego. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 cyt. ustawy.
Stwierdziwszy zatem z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wspomnianej ustawy nieważność wyżej wymienionych orzeczeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostał zwolniony od obowiązku ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych skargi,
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu, a konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, iż organ I instancji zobligowany jest załatwić kwestię pisma strony skarżącej "zastrzeżeń ze sprzeciwem" we właściwej tu formie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło