IV SA/Gl 1153/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej; Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r., starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata M.K Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 22 czerwca 2016 r., wspomniany wyżej adwokat zażądał przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatom ustanowionym z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Stosownie do treści § 2 ust. 1 tego aktu wykonawczego, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W tym miejscu należy podkreślić, iż po myśli § 20 przywołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945 oraz postanowienia tego Sądu: z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14 oraz z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 518/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Trzeba w tym miejscu dodać, że choć wnioskujący adwokat sformułował swoje żądanie domagając się "zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej..." (patrz: protokół rozprawy - karta nr 55 akt sprawy), to jednak sam fakt użycia przezeń w tym zakresie zwrotu "nieopłaconej" nie może być uznany za równoznaczny ze złożeniem oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś § 20 wspomnianego rozporządzenia nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (stanowisko wyrażone zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie - vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, publ. LEX nr 1215161 oraz A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 20 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2015 r.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że wnioskujący pełnomocnik nie wypełnił dyspozycji § 20 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., albowiem nie złożył wymaganego stosownie do brzmienia tego przepisu oświadczenia. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U., poz. 1801). Z przepisu tego wynika bowiem, że chociaż niniejsze - nowe - rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed tą datą, stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.