IV SA/Gl 1455/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-18
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Edyta Żarkiewicz – Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy sanitarne prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej (zespół cieśni nadgarstka) u skarżącej, uwzględniając pozazawodowe czynniki ryzyka i czas, jaki upłynął od zakończenia narażenia zawodowego, mimo istnienia objawów choroby i okresów pracy w narażeniu?Ratio decidendi
Organy sanitarne naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77, 107 § 3 i 88 K.p.a., a także przepisy dotyczące chorób zawodowych (art. 235¹ K.p. i nast., § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych), nie rozpoznając należycie istoty sprawy i nie oceniając prawidłowo przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej. Uzasadnienia decyzji nie spełniały wymogów formalnych, a ocena opinii lekarskich była powierzchowna. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o stwierdzenie u niej choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił stwierdzenia choroby, podobnie jak Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania. Organy oparły się na opiniach lekarskich, które rozpoznały zespół cieśni nadgarstka, ale stwierdziły brak podstaw do uznania jego zawodowej etiologii ze względu na pozazawodowe czynniki ryzyka (otyłość, zaburzenia lipidowe, HTZ, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego) oraz fakt ustania istotnego narażenia zawodowego w 1990 r. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, wskazując na powtarzalny i monotypowy charakter pracy oraz na fakt, że objawy występowały jeszcze przed operacją stawu biodrowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] Nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. odmówił stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Z 2009 r. Nr 105, poz. 869). Orzeczenie wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...]
M. G. wniosła od powyższej decyzji odwołanie kwestionując ustalenie organu dotyczące charakteru wykonywanej przez nią pracy, która w jego ocenie nie miała cech monotypowości. Odwołująca wskazała, że praca w szwalni, na maszynach szwalniczych i prasowalniczych oraz przy kontroli jakości miała cechy ruchów powtarzalnych i monotypowych. Natomiast czas jaki upłynął od zakończenia zatrudnienia w szwalniach do złożenia wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej wynikał z niewiedzy posiadania zespołu cieśni nadgarstka. M. G. podkreśliła, że na drętwienie rąk - nadgarstków skarżyła się jeszcze przed wykonaną w 2007 r. operacją stawu biodrowego, a na pierwsze badanie EMG została skierowana dopiero mając 55 lat.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 Kodeksu pracy, który stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym".
Organ ustalił, że M. G. pracowała w warunkach obciążających kończyny górne w stawach nadgarstkowych w latach 1975-1978 w Zakładach A w Ł. (zakład zlikwidowano) jako szwaczka i brakarz, w latach 1978-1987 w Zakładach B - Zakład nr[...]w D. (zakład zlikwidowano) jako brakarz i krawiec - brakarz, w latach 1986-2001 w Zakładach C - Zakład nr [...] w S. (zakład zlikwidowano) jako brakarz i brygadzista szwalni, w roku 2002 w Zakładzie D w S. - Zakład w S. jako szwaczka maszynowa, w latach 2003-2004 E Sp. z o.o. w W. - Hipermarket [...] w S. na stanowisku sprzedawca, w roku 2006 w Zakładzie F z o.o. w S. jako krawcowa, w latach 2008 (do nadal) w centrum ochrony G Sp. z o.o. jako konserwator powierzchni użytkowej, w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Dodatkowo pracowała w niepełnym wymiarze czasu pracy w roku 1989 w Przedsiębiorstwie H w K. (zakład zlikwidowano) jako krawcowa, a w latach 2006-2007 w Zakładzie I w W. jako montażysta spinek do bielizny.
Zaakcentowano, że M. G. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...]), gdzie lekarze specjaliści po wykonaniu badania neurograficznego wykonanego w dniu 28 kwietnia 2009 r., 7 lipca 2010 r. i 30 września 2010 r. rozpoznali obustronny zespół cieśni nadgarstka, jednakże biorąc pod uwagę istnienie pozazawodowych czynników ryzyka (otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, zmiany zwyradniające kręgosłupa szyjnego) oraz fakt ustania istotnego narażenia zawodowego w 1990 r., orzekli o braku z przeważającym prawdopodobieństwem podstaw do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii schorzenia. Następnie w skutek zastrzeżeń M. G. do powyższego orzeczenia lekarskiego, została ona przebadana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...], w którym również nie rozpoznano choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie wydano na podstawie analizy zatrudnienia, czynności wykonywanych w trakcie pracy, a także biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od zakończenia zatrudnienia.
M. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ponownie zakwestionowała ustalenie organów orzekających w sprawie, dotyczące ustania w 1990 r. jej istotnego narażenia zawodowego, powodującego powstanie cieśni nadgarstka jako choroby zawodowej. Podkreśliła, że do roku 2001 r. pracowała w Zakładach B wykonując pracę jako brakarz, a zatem związaną z dużym wysiłkiem pracy obu rąk. Następnie w 2002 r. jako szwaczka maszynowa pracowała w Zakładzie D wykonując pracę nadwyrężającą dłonie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, bowiem powołane w sprawie opinie lekarskie są spójne i wyczerpujące.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrocie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście uznano, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona również stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała, że wydane w toku postępowania administracyjnego decyzje organów sanitarnych nie odpowiadają wymogom prawa.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako K. p., zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Jednocześnie wymaga zaakcentowania, że w art. 2352 K.p. ustanowiono ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej, co musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Dla jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu okres ten wynosi 1 rok.
Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia.
Należy jednocześnie podkreślić, że organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 800/11 i powołane w nim orzecznictwo, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez jednostki medyczne, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego (vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11, dostępny w tej samej internetowej bazie orzeczeń). Organ powinien jednak ocenić orzeczenie lekarskie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem zasad wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie jako K.p.a. W konsekwencji w każdym przypadku organ administracyjny jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz ocenienia, czy dana okoliczność została udowodniona, stosownie do art. 80 K.p.a.
Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej powołano się na wydane w toku postępowania opinie lekarskie. Wskazano, że w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S., zwanym dalej jako "WOMP", lekarze specjaliści rozpoznali obustronny zespół cieśni nadgarstka, jednakże biorąc pod uwagę istnienie pozazawodowych czynników ryzyka (otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, zmiany zwyradniające kręgosłupa szyjnego) oraz fakt ustania istotnego narażenia zawodowego w 1990 r. orzekli o braku z przeważającym prawdopodobieństwem podstaw do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii schorzenia. Natomiast w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., zwanym dalej jako "IMPZŚ", po przeanalizowaniu zatrudnienia i wykonywanych w jego trakcie czynności nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka, biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od zakończenia jej zatrudnienia oraz charakter wykonywanej przez nią pracy.
W tym miejscu przyjdzie wskazać, że stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Oceniając uzasadnienia wydanych w toku niniejszego postępowania rozstrzygnięć można jednoznacznie stwierdzić, że nie odpowiadają one wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Organy poprzestały w zasadzie na przedstawieniu ustaleń i wniosków końcowych opinii lekarskich. Nie podjęto nawet próby dokonania własnych ustaleń, przeprowadzenia stosownych rozważań prawnych, czy też oceny wydanych w sprawie obu opinii lekarskich. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co stanowi samodzielną podstawę uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji.
Dodatkowo brak merytorycznego odniesienia się do wszystkich aspektów rozpatrywanej sprawy uniemożliwia Sądowi ocenę rozstrzygnięć w niej podjętych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to wyłącznie organ sanitarny prowadzi postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej i to jego zadaniem jest ustalenie wystąpienia wymaganych do tego przesłanek. Wprawdzie wydane w sprawie opinie lekarskie są do tego niezbędne, jednak mają charakter pomocniczy, a ich wnioski nie zwalniają organu od obowiązku ich oceny oraz przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami określonymi w przepisach K.p.a.
Zdaniem Sądu, organy sanitarne zaniechały ustalenia przesłanek wynikających z art. 2351 K.p., przez co nie rozstrzygnęły sprawy co do istoty. Nie ustalono, czy warunki pracy skarżącej, w którymkolwiek zakładów pracy mogły spowodować wystąpienie u niej choroby zawodowej cieśni nadgarstka, a tym samym czy skarżąca pracowała w narażeniu zawodowym. Organy poprzestały wyłącznie na przedstawieniu przebiegu pracy zawodowej skarżącej oraz podaniu opisu wykonywanych czynności. Powinny natomiast precyzyjne podać ramy czasowe pracy skarżącej w narażeniu zawodowym, co ma istotne znaczenie ze względu na treść art. 2352 K.p., jak również uzasadnić dlaczego w danym zakładzie pracy takie warunki nie występowały. Zauważyć przyjdzie, iż w obu sporządzonych na potrzeby niniejszego postępowania opiniach lekarskich, jednoznacznie wskazano okres narażenia zawodowego skarżącej na lata: 1978-1980, 1986-1990, 2002 r. (2 miesiące), 2003-2004 r., 2006 r. (1 miesiąc), 2008 r. do nadal. Zatem nieuprawnione było wykluczenie przesłanek do stwierdzenia u niej choroby zawodowej z powodu upływu czasu od zakończenia jej zatrudnienia.
Organ pierwszej instancji potwierdził, że w większości zakładów pracy, skarżąca obciążała kończyny górne w stawach nadgarstkowych, jednakże były to czynności powtarzalne bez cech monotypowości. Zabrakło jednakże uzasadnienia takiego stanu rzeczy, co przy charakterystyce pracy skarżącej, np. obsługa maszyn szwalniczych, zszywanie elementów odzieży, prasowanie, może budzić wątpliwości. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji potwierdził, że skarżąca pracowała w warunkach obciążających kończyny górne w stawach nadgarstkowych. Odmienne ustalenie organu odwoławczego nie zostało poddane pod rozwagę w dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym poza przytoczeniem wniosków opinii lekarskich, nie odniesiono się do okresu pracy skarżącej w narażeniu zawodowym. W rezultacie organ pomimo ustalenia pracy skarżącej w narażeniu zawodowym odmówił stwierdzania choroby zawodowej.
Istniejących sprzeczności i wątpliwości nie można zweryfikować na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych kart oceny narażenia zawodowego oraz wydanych opinii lekarskich, gdyż zawarte w nich informacje są również rozbieżne i zawierają braki. Organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 14 grudnia 2010 r. przesłał do WOMP opinię dotyczącą narażenia zawodowego skarżącej w związku z wykonywaną pracą, której w końcowym zdaniu wskazał, że w okresie zatrudnienia wykonywane przez skarżącą czynności zawodowe okresowo miały charakter czynności powtarzalnych, lecz bez cech monotypowości. Nie zawarto żadnego uzasadnienia takiego stwierdzenia, w tym precyzyjnego oznaczenia ram czasowych "okresowo wykonywanych czynności (...)". Należy zwrócić przy tym uwagę, że poszczególne karty oceny narażenia zawodowego podkreślają pracę skarżącej przy obciążeniu kończyn górnych, a nadto ocena pracy skarżącej w Zakładach B. wykazała, iż warunki wykonywanej tam przez nią pracy stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Nie można również tracić z pola widzenia, że lekarze IMPZŚ, jak i lekarze WOMP dysponując przedstawioną przez organ oceną narażenia zawodowego skarżącej uznali za okres narażenia zawodowego lata: 1978-1980, 1986-1990, 2002r. (2 miesiące), 2003-2004 r., 2006 r. (1 miesiąc), 2008 r. do nadal. W konkluzji orzeczenia WOMP zwrócono jednakże uwagę na fakt ustania istotnego narażenia zawodowego w 1990 r., co miało bezpośredni wpływ na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wymaga podkreślenia, że obowiązujące przepisy nie wiążą możliwości stwierdzenia choroby zawodowej od ustalenia pracy w "istotnym narażeniu zawodowym", lecz ogólnie w narażeniu zawodowym, przez co należy rozumieć takie warunki pracy lub szkodliwe czynniki tam występujące, które mają bezpośredni związek z powstałym schorzeniem. Ponadto, opinia WOMP nie zawiera uzasadnienia dlaczego ustalono, że ustanie "istotnego narażenia zawodowego" miało miejsce właśnie w 1990 r., skoro w tej samej opinii wskazuje się, iż wykonywane w takcie zatrudnienia (do nadal) czynności zawodowe miały charakter powtarzalny, lecz bez monotypii (por. k-25 akt administracyjnych). Zasadnicze znaczenie ma tu również sam fakt potwierdzenia w badaniu EMG wystąpienia u skarżącej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Następnie opinia lekarska IMPZŚ potwierdza okres narażenia zawodowego podany przez WOMP, jednakże określa wyłącznie ogólnie, że po przeanalizowaniu okresów zatrudnienia oraz czynności wykonywanych w jego trakcie, biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od zakończenia zatrudnienia oraz charakter pracy wyklucza się możliwość rozpoznania choroby zawodowej. W tym zakresie nie dokonano w sprawie rzetelnej oceny narażenia zawodowego skarżącej, opisania jego charakteru i czasu trwania. Opinia WOMP zwraca jednocześnie uwagę na czas jaki upłynął od zakończenia zatrudnienia, choć skarżąca pracuje w narażeniu zawodowym do nadal (por. k-38 akt administracyjnych).
Dodatkowo w opinii WOMP powołano się na pozazawodowe czynniku ryzyka powstania u skarżącej choroby zawodowej, takie jak: otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej oraz zmiany zwyradniające kręgosłupa szyjnego. W ocenie Sądu nie dokonano przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowe czynniki w jednoznaczny sposób wykluczają zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia. W aktach administracyjnych brak jest dokumentacji lekarskiej potwierdzającej wystąpienie u skarżącej wskazanych przez biegłych pozazawodowych czynników. Z oświadczeń skarżącej wynika wyłącznie fakt przebycia operacji stawu biodrowego. Kwestia ta również nie została należycie wyjaśniona i nie odniosły się do niej organy w toku postępowania administracyjnego.
Podsumowując ocenę wydanych w sprawie opinii lekarskich, przyjdzie stwierdzić, że wbrew ocenie organów orzekających w sprawie nie są one spójne i wyczerpujące. Najlepszym tego przykładem jest opinia IMPZIŚ, której wartość dowodowa jest nikła, a przecież IMPZIŚ jest jednostką orzeczniczą drugiego stopnia, która powinna wyjaśniać istniejące wątpliwości i odpowiadać na zarzuty osoby poddającej się badaniu w WOMP. Opinia IMPZIŚ jest lakoniczna i jak już wskazano wcześniej zawiera istotne braki, które uniemożliwiają jej weryfikację, a tym bardziej bezkrytyczne przyjęcie jej wniosków. Nie ma ona waloru opinii zupełnej i wystarczającej, gdyż nie przeprowadzono w niej żadnej oceny dokumentacji lekarskiej skarżącej, nie wykonano jakichkolwiek badań oraz nie odniesiono się do wskazanych przez WOMP pozazawodowych czynników ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka u skarżącej. W konsekwencji nie wiadomo na czym oparto się wywodząc brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, skoro nie dokonano żadnych ustaleń i rozważań, ograniczając się do końcowego wniosku, który budzi uzasadnione wątpliwości.
W tym stanie rzeczy, wydanie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji odbyło się z naruszeniem reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77, art. 107 § 3 i art. 88 K.p.a., jak również z treścią art. 235¹ K.p. i nast., a także § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Organy sanitarne nie rozpoznały należycie istoty sprawy skarżącej i nie oceniły prawidłowo przesłanek uprawniających do stwierdzenia choroby zawodowej bądź jej braku.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę poczynione wyżej rozważania i zwrócić się do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o wydanie uzupełniającej opinii, ewentualnie przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe. Zadaniem organu jest przede wszystkim precyzyjne ustalenie, czy i w jakim okresie skarżąca pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej cieśni nadgarstka i kiedy to narażenie ustało. Kwestia ta ma decydujące znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ze względu na ograniczenie zawarte w art. 2352 K.p., który zawiera ramy czasowe rozpoznania choroby zawodowej, pomimo ustania zatrudnienia w narażeniu zawodowym. Dalsze rozważania dotyczące ewentualnych czynników pozazawodowych ryzyka powstania u skarżącej choroby zawodowej, będzie uzależnione od wyników ustalenia okresów jej pracy w narażeniu zawodowym. Trzeba bowiem zauważyć, że istnieje domniemanie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a istniejącymi w środowisku pracy warunkami narażającymi na jej powstanie. Jest to domniemanie wzruszalne, jednakże wymaga przekonującego wykazania, że nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z wykonywaną pracą, gdyż istnieją inne pozazawodowe czynniki wywołujące chorobę zawodową. Ostatecznie organ sanitarny po zebraniu i analizie całokształtu materiału dowodowego winien wydać decyzję administracyjną, której uzasadnienie będzie spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji w rozstrzygnięciu nie oparto się o treść art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło