IV SA/Gl 1600/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-11-20

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej, prawidłowo postąpił, opierając się na orzeczeniu lekarskim jednostki drugiego stopnia, które nie rozpoznało choroby, mimo istnienia wcześniejszego orzeczenia jednostki pierwszego stopnia, która chorobę rozpoznała?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, jest związany orzeczeniem lekarskim jednostki drugiego stopnia, nawet jeśli jest ono odmienne od orzeczenia jednostki pierwszego stopnia. Brak rozpoznania choroby zawodowej przez jednostkę drugiego stopnia uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej przez organ administracyjny, niezależnie od wcześniejszych ustaleń i długoletniego narażenia na czynniki szkodliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła K.D., u którego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. stwierdził chorobę zawodową – pylicę górników kopalń. Pracodawca wniósł odwołanie, kwestionując jednoznaczność diagnozy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uchylił decyzję organu I instancji i odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na odmiennym orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (jednostki II stopnia), które nie rozpoznało pylicy. Skarżący K.D. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zasięgnięcia opinii kolejnego biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 235¹ i art. 235 ² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.), stwierdził u K.D. chorobę zawodową w postaci pylicy górników kopalń, wymienioną w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny wskazał, iż K.D. był zatrudniony w Kompanii Węgla Kamiennego S.A. Oddział KWK "A" w latach 1982-2008 jako robotnik niewykwalifikowany, górnik, górnik przodowy, rabunkarz, cieśla i metaniarz górniczy pod ziemią, gdzie był narażony na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 3,0 do 3,3 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO2 od 2 do 10%. Strona została w dniu 10 sierpnia 2010 r. zbadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. w Poradni Chorób Zawodowych i lekarze rozpoznali u niej chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla (orzeczenie lekarskie nr [...]). Podstawą rozpoznania pylicy były zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 r. W obrazie rtg płuc wykonanym w dniu 2 sierpnia 2010 r. stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. W konsekwencji organ sanitarny uznał, że biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową, wykonane badanie pirometryczne oraz ocenę rtg płuc, istnieją podstawy do rozpoznania z wysokim prawdopodobieństwem choroby zawodowej u K.D. w postaci pylicy górników kopalń węgla. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pracodawca strony - Kompania Węgla Kamiennego S.A. Oddział KWK "A" postulując o jej uchylenie w całości, bowiem wyniki badań nie wskazały w sposób jednoznaczny na wystąpienie u K.D. pylicy górników kopalń. Lekarze specjaliści rozpoznali u niego jedynie z wysokim prawdopodobieństwem przywołaną chorobę zawodową, natomiast kodeksowa definicja choroby zawodowej, określona w art. 235¹ Kodeksu pracy, wymaga jednoznacznego stwierdzenia istnienia choroby zawodowej, a nie prawdopodobnego jej stwierdzenia. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u K.D. choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235' Kodeksu pracy, która stanowi, iż za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W sprawie K. D. postępowanie wyjaśniające wykazało, że pracował w warunkach narażenia na pył kamienno - węglowy (zwłókniający) w latach 1982-2008 w KWK "A" w R. jako robotnik, górnik, górnik przodowy, rabunkarz, cieśla i metaniarz górniczy pod ziemią. Był on również badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową - pylica górników kopalń węgla, gdyż w obrazie rtg płuc wykonanym w dniu 2 sierpnia 2010 r. ujawniono zagęszczenia ogniskowe odpowiadające efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego K. D. był badany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z dnia [...] r. nr [...], nie rozpoznali u niego choroby zawodowej - pylicy płuc, bowiem w obrazie radiologicznym klatki piersiowej z dnia 16 listopada 2009 r., z dnia 2 sierpnia 2010 r. i z dnia 19 stycznia 2011 r., wykonanym w projekcji pacjenta na stojąco, nie ujawniono zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku oraz zalecili kontrolne badanie za rok. Zdaniem lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. W związku z otrzymaniem orzeczeń lekarskich o różnych diagnozach radiologicznych organ odwoławczy uzyskał pisemne stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. o podtrzymaniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. nr [...] o rozpoznaniu pylicy górników kopalń węgla u K. D., jak również pismo z dnia [...] r. znak [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S,, stanowiące wynik ponownej analizy dokumentacji lekarskiej K.D. i radiogramów klatki piersiowej z dnia 16 listopada 2009 r., z dnia 2 sierpnia 2010 r. i z dnia 19 stycznia 2011 r., w którym wskazano na brak obecności na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej rozsianych zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny, co nie pozwala na postawienie rozpoznania pylicy płuc. W toku postępowania odwoławczego K.D. został poinformowany, w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji (pismo z dnia 4 października 2011 r. k-25 akt administracyjnych). W dniu 12 października 2011 r. powiadomił telefonicznie, iż nie posiada nowych dowodów w sprawie oraz nie zgadza się z rozbieżnościami orzeczeń lekarskich, bowiem w trakcie wieloletniej pracy pod ziemią w narażeniu na pył kamienno - węglowy nabawił się pylicy płuc. Po przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego, zatem choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik K. D. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a końcowo brak zasięgnięcia opinii kolejnego biegłego by rozwiać wszelkie wątpliwości co do istnienia przypadku choroby zawodowej, jak również naruszenie prawa procesowego, tj. § 6 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy i niepodjęcie niezbędnych czynności mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego, takich jak zwrócenie się do lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad skarżącym o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego o pracę w godzinach nadliczbowych oraz o udostępnienie dokumentacji medycznej z wynikami badań profilaktycznych, dodatkowo zarzucił naruszenie art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, iż skarżący nie cierpi na chorobę zawodową. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ nie wyjaśnił sprzeczności między dwoma orzeczeniami lekarskimi i zupełnie pominął w swoich rozważaniach orzeczenie na podstawie, którego rozpoznano chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska i przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, iż w dniu 9 października 2012 r. skarżący uzyskał orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] o stwierdzeniu u niego choroby zawodowej na podstawie ostatniego radiogramu rtg z dnia 20 kwietnia 2012 r. i załączył jego kserokopię do akt sądowych (k-31). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, organ odwoławczy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz właściwych rozważań prawnych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, który stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem konkretne schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869) oraz po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z tego powodu w prowadzonym postępowaniu przedmiotem badania organów jest ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunków pracy jako narażających na powstanie tej choroby oraz stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą o tymi warunkami pracy. Sposób i tryb postępowania w tym zakresie reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wydane na podstawie ustawowego upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym rozporządzeniem podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1), który po otrzymaniu zgłoszenia kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 4). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający stosowne kwalifikacje i zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 1 - 3 przywołanego rozporządzenia. Nadto, § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z akt administracyjnych i oceny narażenia zawodowego skarżący pracował w latach 1982-2008 w warunkach narażenia na działanie pyłu węgla kamiennego, stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3.2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego powyżej rozporządzenia. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, a nadto okoliczność ta nie jest sporna. Jednakże dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie tego schorzenia poprzez uprawnioną placówkę diagnostyczną. Skarżący został poddany badaniom w dwóch jednostkach orzeczniczych (I i II stopnia), to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., ale tylko pierwsza z nich rozpoznała u niego chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla kamiennego (orzeczenie z dnia [...] r. nr [...]). W opinii tej jednostki podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku i w obrazie rtg płuc skarżącego wykonanym w dniu 2 sierpnia 2010 r. stwierdzono obecność takich zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej, z tego powodu uznano, że istnieją podstawy do rozpoznania z wysokim prawdopodobieństwem pylicy górników kopalń węgla. Z kolei w opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...], lekarze specjaliści nie rozpoznali u skarżącego choroby zawodowej - pylicy płuc, gdyż w obrazie radiologicznym klatki piersiowej z dnia 16 listopada 2009 r., z dnia 2 sierpnia 2010 r. i z dnia 19 stycznia 2011 r., wykonanym w projekcji pacjenta na stojąco, nie ujawniono zmian radiologicznych odpowiadających pylicy płuc zgodnie ze standardami pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku. Zdaniem tamże orzekających lekarzy, podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Jednakże takich zmian u skarżącego nie stwierdzono również w obrazie radiologicznym klatki piersiowej z dnia z dnia 2 sierpnia 2010 r., jak i późniejszym z dnia 19 stycznia 2011 r. Wspomniane opinie sporządzone w toku postępowania administracyjnego były przedmiotem oceny organu odwoławczego, który uzyskał pisemne stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. o podtrzymaniu orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu u skarżącego pylicy górników kopalń węgla wraz z informacją, iż stopień nasilenia stwierdzonych u skarżącego zmian pyliczych jest niewielki i odpowiada pylicy drobnoguzkowej ograniczonej, w takich przypadkach, niezależnie od posługiwania się przy opisie zdjęć tymi samymi standardami radiograficznymi pylic stanowiącymi załącznik do Międzynarodowej Klasyfikacji Pylic z 1980 roku, mogą istnieć różnice w ich ocenie pomiędzy osobami odczytującymi te same zdjęcia, tym niemniej w myśl obowiązujących przepisów, wydane przez jednostkę drugiego stopnia orzeczenie lekarskie w trybie odwoławczym jest ostateczne (k- 22 akt administracyjnych). Dodatkowo organ odwoławczy uzyskał z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pisemne wyjaśnienia z dnia 21 września 2011 r., stanowiące wynik ponownej analizy dokumentacji lekarskiej i radiogramów klatki piersiowej z dnia 16 listopada 2009 r., z dnia 2 sierpnia 2010 r. i z dnia 19 stycznia 2011 r., w których biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym potwierdzone w dochodzeniu epidemiologicznym narażenie na pył kamienno-węglowy z zawartością krzemionki w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne przez okres zatrudnienia skarżącego oraz aktualną ocenę radiologiczną, zdaniem tej jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, nie istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc, bowiem nie stwierdzono u niego na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej rozsianych zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny (k-24 akt administracyjnych). Podkreślić trzeba, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zostało wydane na podstawie najnowszego badania radiogramu klatki piersiowej skarżącego z dnia 19 stycznia 2011 r. Nie można zatem zarzucić organowi odwoławczemu, że opierał się na niepełnym, czy też nieaktualnym materiale dowodowym. Przywołane orzeczenia lekarskie stanowią dowód podlegający ocenie organu administracji, ale chodzi tu o kontrolę prawidłowości orzeczenia pod względem formalnym oraz pod kątem logiczności wniosków wyciągniętych przez biegłego. Nie oznacza to jednak, że państwowy inspektor sanitarny, wydający decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 5 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1078/06, Lex nr 315089 oraz z dnia 12 maja 2010 r. o sygn. akt II OSK 335/10, Lex nr 597546). Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r. o sygn. akt I SA 1801/00 (Lex nr 77663), iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą. W kontekście powyższych uwag należy rozumieć związanie organu opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne ani też Sądy, zatem nie mogą one samodzielnie podważać opinii specjalistów. Z tego powodu, o ile orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, tj. zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, to organ jest takim orzeczeniem związany. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przywołane orzeczenia lekarskie oraz pisemne wyjaśnienia wydane zostały, na podstawie samodzielnie przeprowadzonych badań, przez specjalistyczne jednostki orzecznicze (I i II stopnia). W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organ odwoławczy przyjął, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wobec jej nierozpoznania w orzeczeniu jednostki drugiego stopnia. Uwzględniając przepisy przedmiotowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które precyzyjnie określają kolejne etapy i procedury postępowania nie można zatem uwzględnić zarzutów skargi. Organ odwoławczy w zasadzie związany był ustaleniami dokonanymi w ostatnim orzeczeniu lekarskim, odpowiadającym wymogom stawianym opinii w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego był inny, niż wynikający z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym. Orzeczenie jednostki drugiego stopnia zawiera dostatecznie przekonujące uzasadnienie, stąd też organ odwoławczy miał podstawy do uznania tego orzeczenia za wiarygodne, a dokonana jego ocena nie narusza zasad uregulowanych w art. 80 K.p.a. Co więcej, organ odwoławczy zwrócił się o zajęcie stanowiska wobec wydanych w rozpatrywanej sprawie odmiennych orzeczeń i uzyskał pisemne wyjaśnienia obu jednostek orzeczniczych, które podtrzymały swoje konkluzje. Nie ulega wątpliwości, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję jest zobowiązany wziąć pod uwagę treść obu orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. Zdaniem lekarzy w niniejszym postępowaniu nie było konieczności sięgania po dodatkową dokumentację, uznali oni, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania orzeczenia. Zważywszy na zarzut skargi, zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zatem, jak wynika z powyższego, zarówno organy wydające decyzje, jak i Sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze. Co najwyżej w sytuacji, gdy właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W niniejszej sprawie organ odwoławczy z powyższego uprawnienia w pełni skorzystał, o czym świadczy zarówno pisemne stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.- Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r., jak i pisemne wyjaśnienia z dnia [...] r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i reguł prowadzenia postępowania dowodowego, określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Prawidłowo organ odwoławczy ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, a wyprowadzone z nich wnioski nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, jak również prawidłowo zastosował odpowiednie przepisy prawa materialnego. Należy podkreślić, że zasadnie w decyzji organu odwoławczego stwierdzono, że proces pyliczny przebiega powoli i może się ujawnić w każdym czasie od ustania narażenia. Pylica może się rozwinąć także w wiele lat po ustaniu narażenia na działanie czynnika szkodliwego, przy czym upływ czasu od ustania narażenia nie jest w tym przypadku przeszkodą do stwierdzenia tej choroby zawodowej. Na marginesie trzeba jednak nadmienić, że placówka orzecznicza drugiego stopnia może się wypowiedzieć tylko na skutek odwołania pracownika lub byłego pracownika, którego w tej sprawie nie złożono, lecz nie stanowi to uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w powyższych okolicznościach sprawy, kiedy to skarżący w konsekwencji uzyskał w dniu 9 października 2012 r. pozytywne orzeczenie. Jednakże nie wpływa ono na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, albowiem prawidłowość zaskarżonej decyzji ocenia się na datę jej wydania (tj. [...] r.). Uwzględniając przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, określającego procedury i etapy postępowania w zakresie stwierdzania chorób zawodowych również z urzędu, Sąd nie dostrzegł uchybień pozwalających na wzruszenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 K.p.a.). Zatem, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. organ ten zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał jego prawidłowej oceny, w myśl art. 80 K.p.a. Z tych przyczyn nie można mu zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, gdyż przepisy te zostały w sposób właściwy i poprawny zastosowane. Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę orzeczniczą drugiego stopnia, w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, uniemożliwiało stwierdzenie u niego choroby zawodowej, a dla wyniku sprawy nie ma znaczenia okoliczność, iż przez wiele lat pracował on w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego. W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione z przyczyn wyżej wskazanych oraz przy równoczesnym stwierdzeniu przez Sąd braku innych naruszeń prawa dających podstawę do wzruszenia zaskarżonej decyzji w sposób wskazany w art. 145 § 1 p.p.s.a., należało skargę oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło