IV SA/Gl 292/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Szpitala Powiatowego w Z. z dnia [...] r. w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szpitala Powiatowego w Z. z dnia [...] r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Szpitala Powiatowego w Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 12 listopada 2017 r. skarżący G. D. zwrócił się do Szpitala Powiatowego w Z. drogą mailową z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie: 1. przekazania informacji dotyczącej udzielonych w 2016 roku zamówień publicznych, których wartość faktyczna nie przekroczyła wyrażonej w złotych kwoty 30.000 euro. 2. przekazania informacji, jaka była ogólna wartość netto i brutto udzielonych w 2016 roku zamówień publicznych których wartość faktyczna nie przekroczyła wyrażonej w złotych kwoty 30.000 euro. 3. przekazania wartości netto i brutto zamówień publicznych udzielonych w 2016 roku których wartość faktyczna nie przekroczyła wyrażonej w złotych kwoty 30000 euro w podziale rodzajowym na dostawy, usługi i roboty budowlane a następnie w ramach danego rodzaju zamówienia w podziale na dany przedmiot zamówienia. 4. przekazania informacji dotyczącej udzielonych w 2017 roku zamówień publicznych których wartość szacunkowa nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 30.000 euro. 5. przekazania informacji jaka jest ogólna wartość netto i brutto udzielonych w 2017 roku zamówień publicznych których wartość szacunkowa nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 30.000 euro. 6. przekazania wartości netto i brutto zamówień publicznych udzielonych w 2017 roku których wartość szacunkowa nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 30000 euro w podziale rodzajowym na dostawy, usługi i roboty budowlane a następnie w ramach danego rodzaju zamówienia w podziale na dany przedmiot zamówienia. Wnioskodawca wskazał, że powyższe dane potrzebne są mu do przeprowadzenia analizy zasadności wydawania środków publicznych w jednostkach samorządowych oraz zgodności zamówień z przedmiotową ustawą. W piśmie z dnia 27 listopada 2017 r. Dyrektor Szpitala Powiatowego w Z. udzielił odpowiedzi w zakresie pkt 1 wniosku. Ponadto decyzją z tej samej daty odmówił udzielenia skarżącemu informacji publicznej w części wskazanej w pkt 2-6 wniosku z dnia 13 listopada 2017 r. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Szpitala Powiatowego w Z., decyzją z dnia [...] r. odmówił udostępnienia informacji publicznej w części wskazanej w pkt 2 – 6 wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że żaden przepis obowiązującego prawa nie nakłada na Szpital Powiatowy w Z. obowiązku: 1. sporządzania informacji o wartości brutto udzielonych zamówień; 2. sporządzania informacji o wartości ani netto, ani brutto z podziałem na dostawy, usługi i roboty budowlane, a następnie na dany przedmiot zamówienia. Podniósł, że żądanie zawarte we wniosku dotyczy uzyskania informacji przetworzonej to jest takiej informacji, która została opracowana specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1.09.2011 r. sygn. akt IV SA/GL 880/11). Informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 672/17). Następnie organ wskazał, że według art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 492/17 wskazał, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku. Ponadto Sąd stwierdził, że szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 492/17). Organ stwierdził, że brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Dodał, że konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek, z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej, istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2359/16). Organ podniósł, że zaspokojenie żądań zawartych we wniosku wymagałoby podjęcia przez Szpital Powiatowy w Z. niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe by stworzyć dokumentację na potrzeby udzielenia odpowiedzi na wniosek. Podkreślił, że żaden przepis prawa nie nakłada na Szpital Powiatowy w Z. obowiązku: sporządzania informacji o wartości brutto udzielonych zamówień ani sporządzania informacji o wartości netto, czy brutto z podziałem na dostawy, usługi i roboty budowlane, a następnie na dany przedmiot zamówienia. Wobec tego organ nie dysponuje takimi informacjami, które objęte są wnioskiem skarżącego. Organ podkreślił, że w chwili składania wniosku skarżący nie wskazał konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu żądanej informacji publicznej. Wobec tego brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej, uniemożliwił poczynienie przez organ stosownych ustaleń, a w konsekwencji uwzględnienie wniosku. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G. D. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej polegającego na zaniechaniu obligatoryjnej czynności wezwania wnioskodawcy celem wykazania spełnienia przez niego przesłanki szczególnego znaczenia żądanych informacji dla interesu publicznego oraz zaniechaniu uzasadnienia, na czym polega w przedmiotowej sprawie przetworzenie żądanych informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że Dyrektor Szpitala Powiatowego w Z. dopuścił się naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które z mocy art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), mają zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie niewątpliwe było, że treść wymienionych we wniosku skarżącego informacji, stanowi informację publiczną oraz, że Dyrektor Szpitala Powiatowego w Z. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powodem odmowy udostępnienia informacji publicznej, określonej we wniosku skarżącego było stwierdzenie przez wymieniony podmiot, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, a skarżący nie wykazał, iż jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślenia zatem wymagało, że według art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W związku z tym – jak wielokrotnie podkreślono w orzecznictwie sądowym – w razie stwierdzenia, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, organ jest zobowiązany do poinformowania wnioskodawcy, iż wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej powinien zostać uzupełniony poprzez wskazanie okoliczności uzasadniających, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odmowa udostępnienia informacji przetworzonej – w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – może bowiem nastąpić jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca nie spełni warunku określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, którym jest konieczność wykazania, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1737/12, publ. w internetowej bazie orzeczeń). Natomiast z analizy akt administracyjnych wynika, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Szpitala Powiatowego w Z. nie dokonał powyższej czynności. Wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznanej za informację przetworzoną, bez uprzedniego wezwania skarżącego o wykazanie interesu publicznego, dla którego szczególnie istotne jest uzyskanie wnioskowanej informacji. Stwierdzić zatem należało, że wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, bez uprzedniego wezwania skarżącego o wykazanie interesu publicznego, dla którego szczególnie istotne jest uzyskanie wnioskowanej informacji, doprowadziło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, według których organ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i do wskazania w uzasadnieniu decyzji ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia z jednoczesnym przedstawieniem dowodów, na których się oparł. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, organ jest zobowiązany wskazać w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Tego warunku również nie spełnił organ w uzasadnieniach obydwu decyzji wydanych w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zatem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Przepis art. 200 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania, na które składał się wpis od skargi w kwocie 200 zł.