IV SA/Po 492/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-08-23
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając wniosek za nieprecyzyjny i nie wykazujący interesu publicznego w przypadku informacji przetworzonej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji nie rozważyły prawidłowo, czy żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. W przypadku informacji przetworzonej, organ powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego, a następnie ocenić wniosek.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie wszelkiej dokumentacji przetargowej. Wójt Gminy umorzył postępowanie, uznając wniosek za nieprecyzyjny i niemożliwy do realizacji w tej formie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, ale następnie samo umorzyło postępowanie. WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO, uznając, że organy nie rozważyły prawidłowo charakteru informacji jako przetworzonej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Tarnowo Podgórne. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 13 marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IV SA/Po 492/17
Uzasadnienie
Wójt Gminy Tarnowo Podgórne decyzją z dnia 13.03.2017r. nr [...] wydaną na podstawie art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej j.t. Dz.U.2016 poz. 1764, dalej u.d.i.p.), - art. 104, art. 105 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2016 poz.23 z późn. zm., dalej k.p.a.), umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia [...] (dalej skarżący) informacji publicznej poprzez umożliwienie przeglądania wszelkiej dokumentacji przetargowej.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznych i umożliwienie przeglądania wszelkiej dokumentacji przetargowej. Skarżący składając wniosek nie określił przedziału czasowego jakiego informacja ma dotyczyć. W zależności od tego z jakiego okresu czasowego wnioskodawca informacji potrzebuje - informacja może być zakwalifikowana jako informacja prosta lub przetworzona.
Pismem z dnia z dnia 23 stycznia 2017 r. Wójt poinformował wnioskodawcę, iż wniosek złożony w takiej formie nie może być rozpatrzony, gdyż skuteczne udzielenie informacji wymaga określenia ram czasowych wniosku lub tematów zagadnień, które skarżącego interesują.
Wezwanie zostało skarżącemu skutecznie doręczone w dniu 25 lutego 2017 r. co znajduje potwierdzenie w podpisanym przezeń zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Skarżący w terminie 14 dni od otrzymania powyższego pisma nie złożył wniosku o udostępnienie informacji ze wskazaniem jakiego okresu dotyczy lub jakich tematów. W odpowiedzi na zawiadomienie wręcz potwierdził, że "chce i żąda" wglądu do całej dokumentacji przetargowej.
W ocenie organu udostępnienie informacji w tej formie i w takiej ilości, oznacza przygotowanie całej dokumentacji przetargowej do przeglądania, oddelegowanie pracownika do tej czynności przynajmniej na kilkanaście dni i jest niemożliwe gdyż może spowodować zakłócenia w pracy Urzędu.
Wójt wskazał, że w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł [...] nie wskazując żadnej argumentacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 24.04.2017r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że odwołanie nie jest usprawiedliwione. Wyjaśniono, że skarżący wystąpił do organu I instancji o udostępnienie wskazanych we wniosku informacji, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy tej ustawy służą zaspokojeniu, występującemu z określonym żądaniem podmiotowi, prawa do informacji. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej jest nią każda informacja o sprawach publicznych, polegająca na udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie (art. 1 ust.1). Precyzując to pojęcie należy przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej.
Udostępnienie stanowi czynność materialno - techniczną lub też jest dokonane po przetworzeniu żądanych informacji, jeśli ze względu na ich rodzaj jest to wymagane. Udostępnienia dokonuje organ administracyjny, który jest w posiadaniu takich informacji, na każde żądanie wnioskodawcy.
Nie mogą być natomiast w niniejszym trybie udostępniane informacje publiczne, które z racji swej istoty są ogólnie dostępne lub zostały wcześniej upublicznione. Dokumenty dotyczące przetargów publicznych podlegają opublikowaniu za pośrednictwem Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy, zgodnie z art. 7 ust 1 w zw. z art. 8,2 u.d.i.p. Z powołanej regulacji wynika, że udostępnienie informacji publicznej w tej formie wyłącza obowiązek udostępnienia takich informacji na wniosek zainteresowanego (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r. I OSK 462/11, czy wyrok NSA z 25 września 2008 r. I OSK 416/08). Na wniosek udzielana jest informacja publiczna, która nie została wcześniej udostępniona w BIP lub innym publikatorze.
Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ do którego skierowano odpowiedni wniosek, powinien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Dysponent informacji publicznej jest bowiem zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią, inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] nie wskazując żadnej argumentacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Pismem z dnia 22.08.2017r. pełnomocnik skarżącego (ustanowiony w dniu 12.08.2017r.) wniósł o zniesienie terminu rozprawy i jej odroczenie argumentując to tym, że w tym samym terminie musi uczestniczyć na rozprawie wyznaczonej w Sądzie Rejonowym w Chodzieży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę rozpoznawanej skargi stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej u.d.i.p.).
Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej zawiera art. 4 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, w tym organy jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie przepisów Konstytucji i właściwych ustaw wykonują zadania administracji publicznej, korzystając ze środków prawnych o charakterze władczym, właściwych władzy państwowej.
Definicję ustawową pojęcia organów jednostek samorządu terytorialnego zawiera art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym o ile w kodeksie jest mowa o organach jednostek samorządu terytorialnego - rozumie się przez to organy gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze. Niewątpliwie zatem przyjąć należy, że Wójt Gminy Tarnowo Podgórne, jako organ wykonawczy Gminy Tarnowo Podgórne, stanowi organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wobec tego w przedmiotowej sprawie Wójta Gminy Tarnowo Podgórne należało uznać za zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.
Przechodząc do analizy charakteru żądanej we wniosku informacji, należy odwołać się do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p, który stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Innymi słowy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych rozumianych jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa. Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji oraz danych które podlegają reżimowi ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji.
Przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne bowiem jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio. Jeżeli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to nie podobna odmówić im przymiotu zadań publicznych. (tak: wyrok NSA z dnia 18.11.2013r. o sygn.I OSK 1558/13, publ. LEX nr 1404009, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751)
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach (lit. c) oraz o majątku, którym dysponują (lit. f). Natomiast art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. stanowi o udostępnieniu informacji publicznej, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych.
Mając na uwadze przywołane poglądy i przedstawioną wykładnię prawa, stwierdzić należy, że żądane przez skarżącego umożliwienie dostępu do "wszelkich wniosków i dokumentacji przetargów publicznych z anonimizacją danych osobowych" jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa ta znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów wytworzonych przez podmiot wykonujący zadania publiczne i odnoszących się do jego działalności o charakterze publicznym. Informacja o przetargach publicznych odnosi się bezpośrednio do działania podmiotu, który został powołany celem wykonywania zadań Gminy, a ponadto wykonującego powierzone mu zadanie ze środków pochodzących ze środków publicznych.
Reasumując, żądane przez skarżącego informacje dotyczące wszelkich wniosków i dokumentacji przetargów publicznych mają charakter informacji publicznej. Dotyczą bowiem sposobu dysponowania środkami publicznymi, natomiast Wójt Gminy Tarnowo Podgórne jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia (por. np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 września 2014r., sygn. akt. II SAB/Ke 29/14 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 08.03.2016r., sygn. II SAB/Ol 12/16, publ. CBOSA). Organ zresztą nie kwestionował, że żądana przez wnioskodawcę informacja ma status informacji publicznej i że jest zobligowany do jej udzielenia.
Wniosek skarżącego z dnia 02.02.2017r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które zostało uregulowane przepisami wyżej przywołanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w sprawie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego.
Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest zatem postępowaniem administracyjnym, uregulowanym zasadniczo przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, do którego – w określonym zakresie mają również zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe oznacza, że Wójt powinien zakończyć wszczęte na wniosek strony skarżącej postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej – udzielić wnioskodawcom odpowiedzi w formie zwykłego pisma.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a w szczególności bezsporne jest, że organ I instancji pismem z dnia 14.02.2017r. wezwał skarżącego do podania numerów spraw, które go interesują, względnie do określenia tematów oraz okresu wytworzenia żądanej informacji. Wójt uzasadnił to tym, że brak żądanego doprecyzowania z uwagi na obszerność żądanej dokumentacji uniemożliwia realizację wniosku skarżącego. Wójt powołał się na art.14 ust.2 u.d.i.p. i wskazał, że brak doprecyzowania żądanej informacji przez skarżącego będzie skutkować umorzeniem postępowania.
Niespornym jest, że skarżący w zakreślonym mu terminie złożył pismo z dnia 28.02.2017r. w którym domagał się dostępu do wszystkich dokumentów przetargowych. Tym samym skarżący odpowiedział na wezwanie organu, lecz nie zmienił swego stanowiska w zakresie żądania wniosku.
Sąd orzekający podziela co do zasady argumentację Kolegium opartą na wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 07.06.2011r. o sygn. I OSK 462/11 (publ. CBOSA), zgodnie z którą organ administracji publicznej w przypadku informacji udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej nie ma obowiązku dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu. (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OSK 416/08, LEX nr 490132) Wynika to w sposób jednoznaczny już tylko z wykładni gramatycznej treści art. 10 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniania na wniosek. Udostępnienie zatem informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, nawet wówczas gdy udostępnienie informacji w Biuletynie nastąpiło już po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia także wykładnia celowościowa, nie jest celowe ponowne udostępnianie informacji publicznej udostępnionej już w Biuletynie, skoro umożliwia to kopiowanie tej informacji, jej wydruk, przesłanie oraz przeniesienie na odpowiedni powszechnie stosowany nośnik informacji, czyli możliwość przetwarzania jej tymi wszystkimi sposobami, które z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 12 ust. 2 u.d.i.p. ma umożliwić podmiot udostępniający informację publiczną.
Jednakże w ocenie Sądu orzekającego uwadze Kolegium umknęło, że skarżący jasno określił we wniosku, że żąda udostępnienia wszystkich wniosków i wszelkiej dokumentacji przetargowej. Swoje stanowisko podtrzymał w stanowiącym odpowiedź na wezwanie Wójta piśmie z dnia 28.02.2017r., gdzie jednoznacznie wskazał, że żąda przejrzenia całej dokumentacji przetargowej. Mimo udostępniania w BIP ogłoszeń o przetargach, wniosków i wyników przetargów w BIP nie są udostępniane wszystkie dokumenty przetargowe (m.in. projekty, odpowiednie licencje i innego rodzaju dokumenty). Na stronie internetowej BIP Gminy Tarnowo Podgórne znajdują się ogłoszenia o przetargach i ogłoszenia o wynikach przetargów. Brak jest tam jednak szczegółowej dokumentacji, natomiast jak już wspomniano skarżący wnioskował o wszelkie dokumenty dotyczące przetargów z dokonaniem ich anonimizacji.
W zaistniałej sytuacji, skoro żądana informacja jest informacją publiczną, która w całości nie została opublikowana w BIP, to Wójt co do zasady był zobligowany do jej udzielenia skarżącemu mając na uwadze, że wniosek ten dotyczy całej dokumentacji przetargowej.
Jednakże w ocenie Sądu orzekającego organ I instancji z prawidłową argumentacją dotyczącą przejrzenia dużej ilości dokumentacji w związku z przedmiotowym wnioskiem i konieczności delegowania pracownika do wykonywania czynności związanych z tym wnioskiem, nieprawidłowo nie rozważył, czy przedmiotowy wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Z kolei organ odwoławczy nie dostrzegł tego uchybienia.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poza informacją prostą istnieje możliwość żądania dostarczenia informacji przetworzonej. Przy czym uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest możliwe jedynie w takim zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W powołanej ustawie brak jest definicji pojęcia "informacji przetworzonej", w związku z tym prawidłowe rozumienie tego terminu wiąże się z oceną konkretnego stanu faktycznego w danej sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sam fakt, iż czynności niezbędne do podania żądanej informacji w tym zakresie mają charakter czynności nieskomplikowanych nie wyklucza przyjęcia, że są to jednak informacje przetworzone. Jak słusznie wskazał WSA w Białymstoku w swym wyroku z dnia 13.10.2013r. o sygn. II SA/Bk 549/15 (publ. LEX nr 1940871) informacja przetworzona o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to jakościowo nowa informacja, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Tym samym udzielenie informacji przetworzonej poprzedza wytworzenie nowej informacji. Tak więc takie czynności organu, jak selekcja dokumentów źródłowych i ich analiza pod względem treści są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej. Należy podzielić także pogląd tego samego sądu zawarty w wyroku z dnia 01.10.2015r. o sygn. II SA/Bk 476/15 (publ.LEX nr 1940841), że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada (z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p.), przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych. Z kolei informacja przetworzona, w zasadzie, w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Charakter informacji przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności.
Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie).
Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12.02.2015r. o sygn. II SA/Wa 1824/15, publ. LEX nr 1747135). Podobne stanowisko zajął NSA w Warszawie w wyroku z dnia 23.01.2015r. o sygn. I OSK 315/14, publ. LEX nr 1683050) stwierdzając, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej.
Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku.
W sytuacji uznania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji publicznej przetworzonej, obowiązkiem organu jest poinformowanie o tym wnioskodawcy i wskazanie, na czym przetworzenie ma polegać, oraz wyznaczenie mu terminu - adekwatnego do terminów wynikających z u.d.i.p. - przez który organ oczekiwać będzie na wykazanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a po jego upływie załatwienie wniosku - udostępnienie informacji w przypadku wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub załatwienie wniosku odmowną decyzją administracyjną. (tak WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 15.12.2016r., sygn. II SAB/Go 157/16, publ. CBOSA)
Przetworzenie informacji publicznej może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności czy liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 16.02.2017r. o sygn. II SA/Sz 1489/16, publ. LEX nr 2247684).
Zasadniczą cechą informacji przetworzonej jest okoliczność, że jej uzyskanie wiąże się zawsze z poniesieniem przez podmiot zobowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością. Czynności, jakie należy podjąć w tym zakresie, mogą mieć różny stopień złożoności i dlatego nie można stworzyć takiego ich katalogu, który byłby zamknięty i adekwatny w każdej sytuacji faktycznej. Wszystkie one wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci analizy akt wielu spraw celem selekcji dokumentów i usunięcia danych chronionych prawem, niemniej chodzić może tylko o działania pracochłonne i ponadstandardowe, wykraczające poza zwykłe zadania tych osób, absorbujące znacznie ich czas i siły. Suma tzw. informacji prostych może być uznana za informację przetworzoną pod warunkiem, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji wymaga użycia tak znacznych środków osobowych, np. dla zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, iż zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15.02.2017r. o sygn. IV SA/Po 964/16, publ. LEX nr 2237622).
Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku. (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 03.02.2017r. o sygn. I OSK 1068/15, publ. LEX nr 2231742).
Ponieważ żądana przez skarżącego informacja nie została w całości opublikowana w BIP i organy obu instancji w ogóle nie rozważały kwestii, czy ta informacja ma charakter informacji przetworzonej na podstawie mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji powinien dokonać oceny, czy żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. W razie przyjęcia, że posiada ona taki charakter winien wezwać skarżącego do wykazania istnienia interesu publicznego i dokonać oceny w tym zakresie, a w przypadku jego niewykazania organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że oddalił wniosek strony skarżącej o zniesienie terminu rozprawy i odroczenie rozprawy na nowy termin. Wniosek ten strona skarżąca uzasadniała tym, że fachowy pełnomocnik skarżącego miał obowiązek stawienia się w innym sądzie na wcześniej wyznaczonej rozprawie.
Powyższy wniosek był niezasadny, gdyż ugruntowany jest pogląd, że nie stanowi podstawy do odroczenia rozprawy okoliczność, że adwokat (radca prawny) ma również obowiązki wobec innych podmiotów i musi wybrać w imieniu którego z nich weźmie udział w tym samym czasie w rozprawie przed sądem. W takiej sytuacji musi on wykazać, że nie miał możliwości, skorzystania z instytucji ustanowienia substytuta (wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.06.2005r., sygn. OSK 754/04, publ. Lex nr 179076, a także z dnia 07.11.2008r., sygn. II FSK 1098/07, Lex nr 536808). Podkreślić należy, że do pełnomocnika procesowego należy dołożenie należytej staranności, aby postępowanie sądowe przebiegało sprawnie.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że jego kancelaria z uwagi na okres wakacyjny nie dysponuje osobami mogącymi go zastąpić na rozprawie. Nie negując tego twierdzenia trzeba zauważyć, że instytucja substytuta nie dotyczy jedynie osób zatrudnionych w tej samej kancelarii. Z pisma strony skarżącej w ogóle nie wynika, by pełnomocnik skarżącego rozważał pozyskanie substytuta z innej kancelarii prawnej. Tym samym nie wykazano, by w tym przypadku nie było możliwości ustanowienia substytuta. Ponadto jak wynika z akt skarżący udzielił pełnomocnictwa swemu pełnomocnikowi w dniu 12.08.2017r., kiedy to termin niniejszej rozprawy był już znany skarżącemu od dnia 03.07.2017r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia o rozprawie. Jak wynika ze złożonego przez pełnomocnika protokołu rozprawy cywilnej pełnomocnik skarżącego już od dnia 22.05.2017r. znał termin rozprawy kolizyjnej z niniejszą sprawą. Innymi słowy przyjmując pełnomocnictwo dotyczące niniejszej sprawy wiedział on o tym (a co najmniej przy dołożeniu należytej staranności powinien był wiedzieć), że godzi się na reprezentowanie skarżącego w sytuacji kolizji rozpraw sądowych.
Wobec powyższego nie można przyjąć, by w rozpatrywanej sprawie nieobecność pełnomocnika skarżącego była wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub przeszkodą, której nie można przezwyciężyć w rozumieniu art.109 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło