II SA/Bk 476/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-10-01

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia orzeczeń wraz z uzasadnieniami, wydanych na podstawie określonych przepisów Kodeksu karnego skarbowego i Ordynacji podatkowej, dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający jej udostępnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia orzeczeń wraz z uzasadnieniami, dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej określonych osób, stanowi informację przetworzoną, ponieważ jej wyodrębnienie wymaga indywidualnej analizy 831 akt spraw, co wykracza poza zwykłe czynności techniczno-administracyjne i angażuje znaczne środki. Ponadto, sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, gdyż cel publikacji popularno-naukowej nie jest równoznaczny z realnym wpływem na funkcjonowanie organów państwa lub ochroną interesu publicznego.
Stan faktyczny
M. S. wniosła o udostępnienie orzeczeń z uzasadnieniami dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządów, prezesów i rad nadzorczych. Organ odmówił, uznając żądanie za informację przetworzoną, która wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a wnioskodawczyni tego nie uczyniła. Odwołująca się kwestionowała charakter informacji jako przetworzonej i podnosiła, że żądanie dotyczy istniejących dokumentów wymagających jedynie anonimizacji. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Bk 476/15 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w B. z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Wnioskiem z dnia 13 marca 2015 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w B.), powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej M. S., zwróciła się o przesłanie orzeczeń z uzasadnieniami za okres od 1 stycznia 2014 r. wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (w szczególności na podstawie art. 9 § 3, 17, 24, 56, 84 kks) oraz art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych. 2. W piśmie z dnia 24 marca 2015 r. wnioskodawczyni została poinformowana, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w podanej formie nie może być uwzględniony na tym etapie, albowiem udzielnie informacji publicznej w żądanej formie nie jest możliwe bez konieczności podjęcia dodatkowych, czasochłonnych działań, prowadzących do wytworzenia informacji przetworzonej, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym wskazano, że wnioskodawczyni zobowiązana jest wykazać, iż uzyskanie informacji w żądanym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, uzasadniającego powstanie obowiązku jej wytworzenia. 3. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 8 kwietnia 2015 r., wnioskodawczyni zakwestionowała zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej, przy czym niezależnie od powyższego wskazała, iż żądane treści orzeczeń mają być wykorzystane do publikacji popularno-naukowej, która ma się przyczynić do poszerzenia wiedzy społeczeństwa na temat odpowiedzialności karnej skarbowej. 4. Prezes Sądu Rejonowego w B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie z powodu nie wykazania, iż uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W uzasadnieniu podano, że wnioskowana informacja publiczna w zakresie treści orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych przez sąd za okres od 1 stycznia 2014 r. na podstawie przepisów ustawy - Kodeks karny skarbowy, dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządów, prezesów zarządów oraz członków rad nadzorczych (w szczególności art. 9 § 3, art. 17, art. 24, art. 56, art. 84 kks) i art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa - wbrew stanowisku wnioskodawczyni, nie stanowi informacji prostej, lecz informację przetworzoną. Podniesiono, że zbiór informacji prostych, nieistniejący wcześniej i wymagający wyodrębnienia z jeszcze większego zbioru, a zatem podjęcia dodatkowych czynności na podstawie analizy treści informacji prostych (wyroków i ich uzasadnień) według oznaczonych przez wnioskodawcę kryteriów, w istocie stanowi informację przetworzoną. Sąd nie dysponuje gotowym zbiorem orzeczeń dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządów, prezesów zarządów oraz członków rad nadzorczych, nie posiada również instrumentów informatycznych pozwalających na wyodrębnienie orzeczeń przy uwzględnieniu pozostających w zainteresowaniu wnioskodawczyni osób, spośród spraw zarejestrowanych w systemie informatycznym. Podano, że przygotowanie wnioskowanej informacji wymagałoby dokonania jednostkowej analizy 831 akt spraw załatwionych w okresie od 1 stycznia 2014r. (dane wg stanu na dzień 23 kwietnia 2015 r.) z zakresu przepisów ustawy - Kodeks karny skarbowy za 2014 r. (brak spraw art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa), poprzez zaangażowanie znacznych środków, w szczególności organizacyjnych i osobowych. W konsekwencji wnioskodawczyni powinna wykazać, że wnioskowana informacja publiczna - jako informacja przetworzona jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, do czego została wezwana. W odpowiedzi wnioskodawczyni, kwestionując co do zasady charakter oczekiwanej informacji - jako przetworzonej wskazała, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ponieważ uzyskane dane mają być podstawą publikacji popularno-naukowej, która przyczyni się do poszerzenia wiedzy społeczeństwa na temat odpowiedzialności karnej skarbowej. W ocenie organu jakkolwiek publikacja tego rodzaju niewątpliwie miałaby walor społecznie użyteczny, to jednak nie sposób dostrzec w tak określonym przez wnioskodawczynię celu pozyskania informacji "szczególnej istotności dla interesu publicznego", rozumianego jako realne wykorzystanie w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Nadto wskazano, że w pierwotnym wniosku z dnia 13 marca 2015 r. wnioskodawczyni powoływała się na pozyskanie wnioskowanej informacji celem zapoznania się z praktycznym wymiarem stosowania przepisów prawa karnego przez analizę poszczególnych wyroków, co tym bardziej wskazuje na indywidualny, a nie publiczny interes w pozyskaniu wnioskowanej informacji przetworzonej. 5. Odwołanie od tej decyzji złożyła M. S. i podniosła, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że wnioskowane orzeczenia wraz z uzasadnieniami nie stanowią informacji przetworzonej. Wskazała, że na podstawie odpowiednich urządzeń biurowości sądowej nie ma przeszkód do zidentyfikowania konkretnych spraw i ich sygnatur, akt spraw i odnalezienia żądanych orzeczeń. W ocenie odwołującej nie jest konieczne przy tym, aby wykonane zostały jakiekolwiek czynności, oprócz czysto techniczno - administracyjnych. W szczególności, nie jest konieczne, aby sąd przygotowywał specjalnie dla strony jakiekolwiek informacje przetworzone. Odwołująca podniosła, że wnioskuje jedynie o udostępnienie informacji już istniejących, tj. orzeczeń już wydanych obecnie wymagających jedynie anonimizacji danych przed ich udostępnieniem. Równocześnie, w trakcie anonimizacji nie jest konieczne wnikliwe zapoznawanie się z treścią wyroku i jej analiza przez pracowników sądu. Dodatkowo podała, że w zakresie pozyskania wnioskowanych orzeczeń ułatwieniem mogą być także powszechnie używane w sądach wewnętrzne systemy informatyczne, pozwalające na szybki dostęp do elektronicznych wersji protokołów rozpraw, orzeczeń i uzasadnień. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy co do istoty. 6. Prezes Sądu Okręgowego w B., decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że bezsprzecznie żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast istota sporu sprowadza się do kwestii zakwalifikowania żądanej informacji do kategorii informacji przetworzonych z konsekwencjami wskazanymi w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej jest ograniczone do zakresu, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu, wbrew stanowisku wyrażonemu przez odwołującą, informacja publiczna, której się domaga stanowi niewątpliwie informację przetworzoną. Wskazano, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego. W realiach sprawy niniejszej zrealizowanie żądanej przez wnioskodawczynię informacji wymagałoby dokonania analizy 831 akt spraw. Indywidualna kontrola każdej z nich, w celu ostatecznego wyodrębnienia spraw spełniających kryteria wskazane w żądaniu, byłaby bardzo pracochłonna i zdezorganizowałaby bieżącą pracę sądu. Zatem również w tym kontekście informacja w istocie ma charakter przetworzony. Rozważania zawarte w odwołaniu, w zakresie rzekomej łatwości uzyskania żądanych informacji, także przy wykorzystaniu systemów informatycznych sądu, nie zasługują na uwzględnienie. Zdecydowanie nie można dokonać selekcji opisywanych orzeczeń na zasadzie automatycznego wygenerowania takich informacji z systemów informatycznych sądu. Taka analiza wymaga indywidualnego przeglądania akt wszystkich wskazanych spraw. Wnioskodawczyni nie wskazała we wniosku konkretnych elementów identyfikacyjnych informacji prostych - sygnatur akt spraw pozwalających na natychmiastowe wyodrębnienie i uzyskanie danej informacji. Wskazała jedynie ogólnikowo orzeczenia, które zostały wydane w okresie od 1 stycznia 2014 r. na podstawie przepisów ustawy - Kodeks karny skarbowy (w szczególności na podstawie art. 9 § 3, 17, 24, 56, 84 kks) oraz art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczące odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych. Nie ma możliwości przedstawienia żądanej grupy informacji prostych "od ręki", bez przedsięwzięcia dodatkowych działań. W celu odnalezienia orzeczeń spełniających warunki określone we wniosku, koniecznym jest przeszukanie całej bazy danych, którą dysponuje sąd w formie papierowej lub elektronicznej. Do przygotowania żądanej informacji niezbędnym jest dodatkowe zaangażowanie pracowników sądowych. Powyższe czynności, co oczywiste, pociągają za sobą konieczność poświęcenia określonej ilości czasu na wyodrębnienie zespołu informacji z ogólnego zbioru i wiążą się z konkretnymi i wymiernymi nakładami finansowymi, jakie musi ponieść dana jednostka organizacyjna sądu. Z uwagi na powyższe oczywistym jest, że żądanie należy zakwalifikować, jako dotyczące informacji przetworzonej. Nadto podano, że należy też zgodzić się z treścią zaskarżonej decyzji w tym zakresie, iż wnioskodawczyni nie wykazała, iż żądana przez nią informacja publiczna przetworzona jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Zdaniem organu należy więc przyjąć, że wnioskodawczyni nie zamierza wykorzystać żądanej informacji publicznej zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym, tj. w sposób mogący, na przykład, wpłynąć na usprawnienie funkcjonowania organów państwa, czy w celu ochrony interesu publicznego. 7. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła M. S. i zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, przez co jej uzyskanie wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, co ostatecznie doprowadziło do naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy, czyli nieuzasadnionej odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; - art. 14 ust. 2 ustaw, poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podtrzymano stanowisko, że wnioskowane informacje nie są informacją przetworzoną. Podano, że dla uznania informacji za informację przetworzoną niezbędne jest, aby była to informacja nowa jakościowo, stworzona przez dany podmiot, przykładowo w formie zestawienia, tabeli, statystyki. Natomiast selekcja dokumentów i protokołów spośród zasobów sądu oraz pobieżna analiza ich treści przez pryzmat wnioskowanego zakresu informacji, nie wiążą się z powstaniem żadnej nowej informacji. Również ewentualna pracochłonność zebrania wnioskowanych informacji publicznych lub fakt, że są one sporządzone na wniosek konkretnego podmiotu nie czyni z nich informacji przetworzonych. Skarżąca podała, że stanowisko to znajduje oparcie w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych i wskazała na następujące wyroki: WSA w Szczecinie z 9 stycznia 2014 r., II SA/Sz 1416/13; WSA w Warszawie z 6 sierpnia 2014 r., II SA/Wa 842/14; WSA w Lublinie z 18 września 2014 r., II SAB/Lu 267/14; WSA w Łodzi z 9 października 2014 r., II SA/Łd 812/14; WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2014 r., VIII SA/Wa 26/14; WSA w Białymstoku z 29 lipca 2014 r., II SA/Bk 465/14; WSA w Warszawie, II SA/Wa 1824/14. Skarżąca wywiodła, że wnosi jedynie o udostępnienie informacji, które już istnieją i są w posiadaniu sądu. We wniosku określiła, że interesują ja orzeczenia wraz z ewentualnymi uzasadnieniami wydane na podstawie przepisów k.k.s. dotyczące odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych. Uszczegółowiła swoje żądanie wskazując konkretne przepisy k.k.s. i o.p. będące podstawą prawną wydanych orzeczeń. W ocenie skarżącej informacje o takich orzeczeniach powinny znajdować się przede wszystkim w repertorium "Ks" do którego prowadzenia zobowiązane są wydziały karne sądów rejonowych. Powołując się na treść § 355 i § 378 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. nr 81/03/DO w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej, skarżąca podała, że do repertorium "Ks" wpisuje się m.in. kwalifikację prawną czynu oraz datę i treść wyroku albo postanowienia. Powyższe, zdaniem skarżącej, oznacza, że sąd miał możliwość, aby spośród spraw zarejestrowanych w repertorium w prosty sposób wybrać te postępowania, w których zapadły orzeczenia, gdzie sąd przyjął jako kwalifikację prawną wskazane przepisy k.k.s. i o.p. Nie było przy tym konieczności "dokonania jednostkowej analizy 831 akt spraw", w szczególności nie wydaje się konieczne zapoznawanie się z samą treścią wyroków lub uzasadnieniami ponieważ podstawa prawna orzeczenia powinna być już uwidoczniona w repertorium "Ks". W ocenie skarżącej, żądane przez nią informacje nie wymagają indywidualnego przeglądania akt ani indywidualnej kontroli angażującej znaczne zasoby ludzkie lub nakłady finansowe. Niewątpliwie po zidentyfikowaniu konkretnych spraw i ich sygnatur, sąd miał możliwość sięgnięcia do odpowiednich konkretnych akt sprawy i odnalezienia orzeczeń we wnioskowanym zakresie. Nie było konieczne przy tym, aby wykonane zostały jakiekolwiek czynności, oprócz czysto techniczno - administracyjnych, w szczególności, aby przygotowywano specjalnie dla skarżącej jakiekolwiek informacje przetworzone. Wniosek obejmował jedynie te informacje, które już istnieją, tj. orzeczenia zostały już wydane i wymagają jedynie usunięcia danych wrażliwych przed ich udostępnieniem. Równocześnie, w trakcie anonimizacji nie jest konieczne wnikliwe zapoznawanie się z treścią wyroku i jej analiza przez pracowników. Tym bardziej, że jest ona dokonywana automatycznie po imporcie z systemu SAWA. Skarżąca wywiodła przy tym, że sąd dysponuje narzędziami informatycznymi pozwalającymi na sprawne i szybkie zidentyfikowanie, anonimizację i przekazanie wnioskowanej informacji. Końcowo skarżąca wywiodła, że skoro udostępnienie informacji publicznej w żądanej przez nią formie nie było możliwe, to zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, powinna być pisemnie powiadomiona o przyczynach braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem a także należało wskazać w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Zatem jeżeli wyszczególnienie tych spraw, w których orzekano o odpowiedzialności członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych nie było możliwe, to organ mógł udostępnić wszystkie orzeczenia, w których podstawą prawną kwalifikacji czynu był art. 9 § 3 w zw. z art. 7, art. 24, art. 56, art. 84 kks lub art. 116 op (wybierając z repertorium "Ks" wszystkie sprawy, w których w kolumnie z podstawą prawną orzeczenia pojawiają się przedmiotowe przepisy). W takim przypadku skarżąca mogłaby sama dokonać selekcji negatywnej przesłanych orzeczeń. 8. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie orzeczeń z uzasadnieniami za okres od 1 stycznia 2014 r. wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (w szczególności na podstawie art. 9 § 3, 17, 24, 56, 84 kks) oraz art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych, z powodu nie wykazania, iż uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W sprawie nie budziło wątpliwości Sądu, ani organów wydających rozstrzygnięcia, że wnioskodawczyni zwróciła się o udzielenie informacji publicznej do organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej powoływana jako ustawa), który posiada tę informację i nie kwestionuje jej publicznego charakteru. Spór w sprawie dotyczy wyłącznie uznania żądanych informacji przez organ jako informacji przetworzonych z konsekwencjami o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, związanymi z ograniczeniem uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej do zakresu, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, albowiem jej udostępnienie wymaga dokonania indywidualnej kontroli 831 akt spraw w celu ostatecznego wyodrębnienia spraw spełniających kryteria wskazane w żądaniu. Nie można bowiem dokonać selekcji wnioskowanych orzeczeń na zasadzie automatycznego wygenerowania takich informacji z systemów informatycznych sądu. Wnioskodawczyni nie wskazała bowiem we wniosku konkretnych elementów identyfikacyjnych informacji prostych - sygnatur akt spraw pozwalających na natychmiastowe wyodrębnienie i uzyskanie danej informacji. Do przygotowania żądanej informacji niezbędnym jest dodatkowe zaangażowanie pracowników sądowych a to wiąże się z konkretnymi i wymiernymi nakładami finansowymi. Zdaniem skarżącej wnioskowane informacje nie są informacją przetworzoną, albowiem nie wymagają indywidualnego przeglądania akt, angażującego znaczne zasoby ludzkie lub nakłady finansowe. Nie było konieczne przy tym, aby wykonane zostały jakiekolwiek czynności, oprócz czysto techniczno - administracyjnych, w szczególności, aby przygotowywano specjalnie dla skarżącej jakiekolwiek informacje przetworzone. Wniosek obejmował jedynie te informacje, które już istnieją i które powinny być zawarte w repertorium "Ks". Informacje te wymagają jedynie usunięcia danych wrażliwych przed ich udostępnieniem poprze ich zanonimizowanie, co też następuje automatycznie. W realiach sprawy niniejszej Sąd podziela stanowisko organu. Przechodząc do rozważań w tym zakresie podać należy, że ustawodawca używając w art. 3 ust. 1 ustawy pojęcia "informacja przetworzona" nie zawarł równocześnie w ustawie jego legalnej definicji. W judykaturze przyjmuje się, że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada (z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 ustawy), przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych. Z kolei informacja przetworzona, w zasadzie, w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Intencją ustawodawcy nie było przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej stworzenie instrumentów pozwalających na utrudnienie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Poprzez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest pozbawiony tego prawa. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (vide: wyrok NSA z 23 stycznia 2015 r., I OSK 315/14, Lex nr 1683050) Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela stanowiska wyrażone w wyrokach wskazanych w skardze. W orzeczeniach tych zostały sformułowane następujące tezy: - WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r., II SA/Sz 1416/13 w pkt 3 i 4 sformułował następujący pogląd "Informacja przetworzona to jakościowo nowa informacja, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji (pkt 3); W przeciwieństwie do informacji przetworzonej, informacja prosta, to informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Wyłączenie pewnych danych (ze względu na ochronę informacji niejawnych, ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej czy też tajemnicę przedsiębiorcy) z treści udostępnianej informacji publicznej, nie powoduje nadania tej informacji, charakteru informacji przetworzonej"; - WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 r., II SA/Wa 842/14 sformułował tezę zgodnie z którą "W ujęciu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., stwierdzić należy, że informacje przetworzone, to takie informacje, które są z jednej strony istotne z punktu interesu państwa, zaś z drugiej strony ich przetworzenie w sensie fizycznym musi się wiązać nie tyle z nakładem pracy i to nawet znacznym w zakresie czasowym, lecz - a właściwie przede wszystkim - z formą owego przetworzenia. Stąd też za takie informacje uznać należy - co jest zgodne z ustalonym już stanowiskiem doktryny oraz judykatury - określony zbiór (suma) informacji prostych, których przetworzenie wymaga dokonania koniecznych analiz, obliczeń, wyciągów, zestawień statystycznych, środków finansowych i osobowych. Natomiast takie czynności organu, jak np. selekcja dokumentów, ich analiza pod względem treści, anomimizacja danych chronionych, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji"; - WSA w Lublinie w wyroku z dnia 18 września 2014 r., II SAB/Lu 267/14 sformułował pogląd, że "Czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej przewidzianego w art. 3 u.d.i.p"; - WSA w Łodzi w wyroku z dnia 9 października 2014 r., II SA/Łd 812/14 sformułował tezę, że "Traktowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej, tylko dlatego, że miałaby to być ona przygotowana specjalnie dla wnioskującego o nią podmiotu, a owo przygotowanie ogranicza się do odnalezienia odpowiednich dokumentów, ich zeskanowania i anonimizacji, pozostaje w sprzeczności z zasadą dostępu do informacji publicznej. Tym samym wyjątki od owej zasady nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający"; - WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r., VIII SA/Wa 26/14 stwierdził, że "Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej treści i postaci. Sam fakt czasochłonnego procesu odnajdywania żądanej informacji, czy też jej porządkowania, nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej, albowiem taka informacja nie jest informacją nową. Tylko jednoznaczne wykazanie np. ze względu na specyfikę gromadzenia i przechowywania dokumentów, ich obszerność, szczególne zasady prowadzenia biurowości mogłoby w szczególnych sytuacjach uzasadniać uznanie tego rodzaju informacji za informację przetworzoną. Także przeprowadzenie niezbędnych czynności anonimizacji poprzez ewentualne usunięcie danych chronionych prawem nie stanowi o wytworzeniu informacji przetworzonej, gdyż anonimizacja to wyłącznie czynność techniczna, w wyniku której nie powstaje żadna nowa informacja"; - WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 29 lipca 2014 r., II SA/Bk 465/14 sformułował tezę zgodnie z którą " 1. Techniczne czynności organu takie jak selekcja wyroków z zakreślonego przez skarżącego zbioru, ich analiza pod względem treści z uwagi m.in. na dokonanie koniecznej anonimizacji są zwykłymi zabiegami dokonywanymi na poszczególnych informacjach prostych (wyrokach sądów) i nie wpływając na treść tych informacji nie noszą cech ich przetwarzania. To nie informacje proste będą przetwarzane w informacje złożone, tylko na informacjach prostych ujętych w zamkniętych i dostępnych organowi zbiorach będą dokonywane czynności, pozwalające zgrupować je w informację, która będzie udzielona zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Nie ma zatem mowy o powstaniu jakościowo nowej informacji, nieistniejącej dotychczas w przyjętej ostatecznie treści czy też postaci. Również nakład pracy konieczny do rozpatrzenia danego wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie przesądzają o tym, czy dana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony. 2. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniem z lat 2010-2014, wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056s, pomimo tego, iż bezsprzecznie wymaga dodatkowego nakładu pracy, nie jest wnioskiem o udzielenie informacji publicznej przetworzonej i jako taki nie wymaga wykazania istnienia interesu publicznego"; - WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r., II SA/Wa 1824/14 definiując pojęcie informacji przetworzonej stwierdził, że jest to informacja "(...) na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego". Tezy te jednak nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie niniejszej. Zwrócić należy uwagę, że zostały one wydane w sprawach w których wnioski były sformułowane w inny sposób niż uczyniła to skarżąca. A mianowicie wyroki te zostały wydane w sprawach w których żądano odpowiednio: udostępnienia protokołu pokontrolnego w sprawie wypadku zaistniałego na budowie budynku mieszkalnego; zestawienia przeprowadzonych prac wykonanych po nadzorem konserwatora zabytków; wszelkich decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy oraz przebudowy i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej; wszystkich decyzji jakie zostały wydane przez SKO dotyczących opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości od roku 2010 do dnia złożenia wniosku; liczby i treści opinii wydanych przez Departament Prawny MF w 2013 r.; wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniem z lat 2010 - 2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056s; postanowień z roku 2014 wydanych na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia sądów okręgowych wydziałów penitencjarnych. Wszystkie te wnioski zostały sformułowane w taki sposób, że udostępnienie żądanych informacji wymagało co prawda od organów odpowiedniego nakładu pracy, nakładów finansowych, anonimizacji ale czynności organu miały charakter czysto techniczny sprowadzający się do selekcji wskazanej grupy orzeczeń (w przeważającej mierze wnioski dotyczyły wszystkich orzeczeń w danym przedmiocie czy też za dany okres). Informacja żądana w sprawie niniejszej, zdaniem Sądu, nie mogła być wyselekcjonowana na zasadzie automatycznego wygenerowania. Jej udostepnienie wymagało dokonania indywidualnej kontroli 831 akt spraw. Skarżąca wnioskowała o wydanie orzeczeń z uzasadnieniami za okres od 1 stycznia 2014 r. wydanych na podstawie przepisów ustawy - Kodeks karny skarbowy (w szczególności na podstawie art. 9 § 3, 17, 24, 56, 84 kks) oraz art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządu oraz członków rad nadzorczych. W tym miejscu podać należy, że w art. 9 § 3, 17 i 24 kks dotyczą ogólnych zasad odpowiedzialności. Przepis art. 9 § 3 kks dotyczy współsprawstwa, art. 17 dobrowolnego poddania się odpowiedzialności, art. 24 odpowiedzialności posiłkowej. Poszczególnych przestępstw i wykroczeń skarbowych dotyczą przepisy art. 56 i 84 kks. Przepis art. 54 kks penalizuje uchylanie się od opodatkowania. Podmiotem odpowiedzialności karnej w omawianym przepisie jest podatnik, czyli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu (art. 7 o.p.), jak również osoba zobligowana do uiszczenia opłat oraz niepodatkowych należności Skarbu Państwa. Oznacza to, że przepis ten dotyczy przestępstwa indywidulanego, przy czym podmiot odpowiedzialny nie został zindywidualizowany w ten sposób, że penalizacji podlega członek zarządu, prezes zarządu lub członek rady nadzorczej. Penalizacji podlega podatnik, który może być jednym z podmiotów wskazanych we wniosku ale nie musi. Z kolei przepis art. 84 kks penalizuje niedopełnienie nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w działalności danego przedsiębiorcy lub danej jednostki organizacyjnej. Wykroczenie to też jest deliktem indywidulanym, gdyż jego sprawcą może być wyłącznie osoba, na której ciąży taki obowiązek, i to niezależnie od tego, czy osoba ta będzie pracownikiem czy przedstawicielem władz danego podmiotu, czy podejmie sprawowanie funkcji incydentalnie, byleby tylko przyjęła na siebie takie zobowiązanie np. na podstawie umowy bądź z istoty sprawowanej funkcji. Również i w tym wypadku indywidualizacja podmiotu odpowiedzialnego nie jest równoznaczna z tym, że wykroczenie to może popełnić tylko jeden z podmiotów wskazanych we wniosku. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w zapisach repertorium a także w systemie informacyjnym. Udostępniane są w nich dane dotyczące sygnatury sprawy, sędziego referenta, nazwisko i imię oskarżonego, kwalifikacja aktu oskarżenia, data wpływu i zakończenia. Brak jest informacji czy osoba oskarżona jest członkiem zarządu, prezesem zarządu czy też członkiem rady nadzorczej. A jak już wskazano powyżej sama kwalifikacja prawna nie daje odpowiedzi w tym zakresie, albowiem czyny z art. 56 i 84 kks, mogą być popełnione między innymi przez podmioty pełniące funkcje wskazane we wniosku ale również mogą być popełnione przez podmioty nie pełniące takich funkcji. Oznacza to, że wyodrębnienie spraw spełniających kryteria wskazane we wniosku wymaga indywidulanej analizy 831 akt sprawy. Sąd nie dysponuje bowiem gotowym zbiorem orzeczeń dotyczącym odpowiedzialności karnej skarbowej członków zarządu, prezesów zarządów, członków rad nadzorczych. Wnioskowana informacja wymagała specjalnego przygotowania a to oznacza, że słusznie została zakwalifikowana przez organy jako informacja przetworzona. Zakwalifikowanie żądanej informacji jako przetworzonej obligowało wnioskodawczynię do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Pojęcie "szczególnie istotnego interesu publicznego", podobnie jak pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie to jest znaczeniowo węższe od funkcjonującego w powszechnym użyciu pojęcia interesu społecznego. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się zatem z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, musi być nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny. Na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie informacji przetworzonych ma wpływ charakter czy też pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia takich informacji, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot tak uzyskanych danych. Przykładem w tym zakresie może być np. poseł lub senator zasiadający w komisji ustawodawczej, mający możliwość kształtowania uchwalanych przepisów prawa, organizacja zawodowa lub społeczna mogąca realnie wpłynąć na funkcjonowanie organu np. poprzez realne przeprowadzenie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. Podmioty te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych przetworzonych informacji publicznych w celu "usprawnienia" funkcjonowania odpowiednich organów (vide: wyrok NSA z 5 marca 2015 r., I OSK 865/14, Lex nr 1677565). Podkreślić należy, że uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami konkretnych organów. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udzielenie im żądanej przetworzonej informacji publicznej. W kontekście powyższego Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że skarżąca nie wykazania, iż uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skutecznym uzasadnieniem tej przesłanki nie może być wykorzystanie uzyskanych informacji do publikacji popularno-naukowej, która przyczyni się do poszerzenia wiedzy społeczeństwa na temat odpowiedzialności karnej skarbowej. Jak słusznie podnosi organ I instancji bez wątpienia taka publikacja miałaby walor społecznie użyteczny, niemniej jednak nie sposób dostrzec aby mogła być realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Marginalnie podnieść należy, że pierwotnym celem uzyskania żądanej informacji było zapoznanie się z praktycznym wymiarem stosowania przepisów prawa karnego (vide: wniosek z 13 marca 2015 r.). Powyższe w ocenie Sądu przemawia za indywidulanym a nie publicznym interesem w pozyskaniu wnioskowanej informacji przetworzonej. Końcowo podać należy, że nic nie stoi na przeszkodzie aby skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie wszystkich orzeczeń w których podstawą prawną kwalifikacji czynu był art. 9 § 3 w zw. z art. 7, art. 24, art. 56, art. 84 kks lub art. 116 op. Na taką możliwość wskazuje sama skarżąca w treści uzasadnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło