IV SA/Gl 313/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej: [...]PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: Kpa) art. 2351 Kodeksu pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm., dalej: Kp) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115, ze zm. dalej: rozporządzenie), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 764/12 – po ponownym rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] (dalej: PPIS) orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej skóry pod postacią liszaja płaskiego kontaktowego wywołanego odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej wymienionej w poz. 18/8 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy – orzeczenie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u G. K. toczy się ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 764/12, mocą którego (po raz kolejny) uchylono zaskarżoną decyzję. Zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie o uznanie u strony choroby zawodowej skóry trwa od roku 2004. W oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. nr [...] (dalej: WOMP PChZ) Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...] (dalej: IMPiZŚ) organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej skóry wymienionej w poz. 18/8 – obowiązującego w czasie orzekania – wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Decyzję tę, wskutek jej zaskarżenia przez stronę, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy. Następnie WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 maja 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję zobowiązując organ odwoławczy do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez uzyskanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego. Realizując wskazania zawarte w orzeczeniu tut. Sądu – na co zwrócił uwagę organ odwoławczy – uzyskano z IMPiZŚ w S. opinię lekarską podtrzymującą ustalenia zawarte w orzeczeniu Instytutu z dnia [...] r. oraz kartę informacyjną Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. Na tej podstawie [...]PWIS w K. decyzję z dnia [...] r. ponownie rozpoznając odwołanie strony od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał ją mocy. Wyrażając niezadowolenie z rozstrzygnięcia strona złożyła skargę do WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na potrzebę wykonania zaleceń wynikających z poprzedniego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2007 r. Przedstawiając tok postępowania organ odwoławczy stwierdził, że po kolejnym już wyroku tut. Sądu z dnia 24 kwietnia 2009 r. [...]PWIS uzyskał uzupełniające orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej skóry wymienionej w poz. 18/8 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., w którym stwierdzono, iż pierwsze objawy w obrębie błon śluzowych wystąpiły w roku 1974 –otrzymując po zastosowanym leczeniu dermatologicznym remisję objawów trwającą do roku 2001. Podkreślono, że gdyby istniał związek z zawodowym narażeniem, nawet czasowym na czynniki prowokujące – choroba miałaby charakter nawrotowy z pogorszeniem obrazu klinicznego, a nie przebiegałaby z ponad 20-letnią remisją. Z uzupełniającym orzeczeniem Instytutu nie zgodziła się strona przedstawiając swoje wątpliwości w piśmie z dnia [...] r., które zostało przesłane do IMPiZŚ w S. z prośbą o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych uwag. W dniu 06 czerwca 2012 r. [...]PWIS uzyskał kolejne uzupełniające orzeczenie lekarskie Instytutu z dnia [...] r. podtrzymujące poprzednie opinie o braku podstaw do rozpoznania u strony zawodowej etiologii liszaja płaskiego skóry i błony śluzowej. Nadto odniesiono się do działania substancji wskazywanych jako czynnik wpływający na chorobę, że parafenylenodiaminy, to substancja bardzo rozpowszechniona również w warunkach pozazawodowych (farby, barwniki, kosmetyki, "atramenty") i samo wykazanie narażenia nie jest wystarczające do wykazania podłoża zawodowego przy równoczesnym braku charakterystycznego przebiegu choroby (pogarszanie objawów w trakcie narażenia, remisja po ustąpieniu kontaktu z czynnikiem szkodliwym oraz lokalizacja w miejscu bezpośredniego kontaktu). Stwierdzono, że u strony warunki te nie są spełnione. Argumentując podniósł, iż strona poinformowana pismem z dnia [...] r. w trybie art.10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji dostarczyła pismo z dnia [...] r., w którym stwierdziła, iż kolejne uzupełniające orzeczenie lekarskie IMPiZŚ w S. z dnia [...] r. nie wnosi nic nowego w jej ocenie rozpoznawane u niej schorzenie skóry ma etiologię zawodową i spełnia kryteria choroby zawodowej wymienionej w poz. 18/8 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Mając powyższe na uwadze organ drugoinstancyjny wyeksponował, że decyzją z dnia [...] r. ponownie utrzymał w mocy decyzję PPIS w K. z dnia [...] r. Zaznaczył, że uwzględnił opinie trzech jednostek orzeczniczych (WOMP i IMPiZŚ w S., IMP w Ł.) badających stronę i wydających przez kolejne lata swoje opinie (orzeczenia), które – w jego ocenie – są wiarygodne, konsekwentne, jednoznaczne, niezmienne – co najważniejsze – wykluczają schorzenie zawodowe. Powyższą decyzję ponownie uchylił WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 września 2013 r. zobowiązując organ odwoławczy do wyjaśnienia narażenia strony na czynniki chorobotwórcze w latach 1972, 1975-1985, 1987-2005 i uzyskanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, w którym wyjaśniono by czy liszaj płaski może występować zarówno w obrębie skóry jak i błon śluzowych, odpowiadając jednoznacznie – czy w konkretnej analizowanej sytuacji, objawy występujące u strony zlokalizowały się w sposób całkowicie nietypowy, zaprzeczając możliwości uznania etiologii zawodowej schorzenia. W kolejnych motywach uzasadnienia organ odwoławczy zaznaczył, że wykonując zalecenia uzyskał z IMPiZŚ w S. uzupełnione orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., w którym po ponownej analizie całości dostępnej dokumentacji medycznej podtrzymano opinię o braku podstaw do rozpoznania u strony zawodowej etiologii liszaja płaskiego skóry i błon śluzowych, gdyż – na co zwrócono uwagę – "m.in. brak jest jednoczasowego związku między wystąpieniem zmian na śluzówkach jamy ustnej, a okresem narażenia oraz ujemne wyniki testów alergologicznych przemawiają za niemożnością rozpoznania u w/wym. liszaja płaskiego kontaktowego pochodzenia zawodowego". Zauważył, że wykonując wskazanie Kierownika Przychodni Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. skierował G. K. do IMP w Ł. na badania konsultacyjne. W tych ramach była ona w dniach [...] r. poddana hospitalizacji. W dniu 31 grudnia 2014 r. otrzymał on uzupełnione orzeczenie lekarskie IMPiZŚ w S. wydane po konsultacji w IMP w Ł., w którym na podstawie dotychczasowych orzeczeń lekarskich oraz konsultacji niezależnych specjalistów dermatologów (WOMP w K., IMP w Ł., IMPiZŚ w S.) ponownie podtrzymano opinię o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej w postaci liszaja płaskiego skóry i błon śluzowych. Organ drugoinstancyjny uwypuklił, że "lekarze orzecznicy stwierdzili, iż kilkakrotnie przeprowadzone testy płatkowe w okresie od 2004 r. do 2014 r. wypadły ujemnie tzn. nie stwierdzono uczulenia na składnik wywoływaczy fotografii barwnej, ponadto pierwsze zmiany chorobowe pojawiły się w 1974 r. i przebiegały z okresami wieloletniej remisji (wpisy w historii choroby) mimo kontynuowania pracy na stanowisku technika analityka a lokalizacja zmian chorobowych nie tylko na skórze ale też w obrębie błon śluzowych jamy ustnej przemawia za endogenną etiologią choroby". Wyniki badań i wyrażoną ocenę zanegowała strona, która w piśmie z dnia [...] r., podniosła, że nie zgadza się z nimi, czyli orzeczeniem lekarskim IMPiZŚ w S. oraz z kartą informacyjną Kliniki Chorób Zawodowych IMP w Ł. z dnia [...] r., konsekwentnie uważając, że rozpoznawane u niej schorzenie dermatologiczne (liszaj płaski kontaktowy) ma etiologię zawodową. Przy czym – negując zawarte w specjalistycznych dokumentach twierdzenia – strona nie przedstawiła żadnych dowodów ani dodatkowej dokumentacji podważającej wiarygodność i moc dowodową dokumentacji medycznej. Tym samym [...]PWIS – po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego – uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia u strony choroby zawodowej skóry wymienionej w poz. 18/8 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w poprzednio wywiedzionych środkach zaskarżenia – zarzuciła, co do istoty, błędną ocenę zebranego materiału, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W jej motywach autor skargi wyraził niezrozumienie i niemożność pogodzenia się z rozstrzygnięciem, które nie uwzględnia warunków jego pracy. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, które jest dla niego krzywdzące. Strona skarżąca podkreśliła, że w trakcie postępowania dopuszczono się błędów proceduralnych, wskazując, że: po pierwsze – orzeczenie lekarskie wydano bez oceny narażenia zawodowego oraz bez badań specjalistycznych w tym testów naskórkowych, po drugie – orzeczenie wydano również bez badań specjalistycznych oraz w oparciu o ocenę narażenia zawodowego z fałszywymi danymi dotyczącymi warunków jej pracy. Jednocześnie strona wyraziła "zdziwienie", że "osoba wydająca opinię o moim narażeniu w miejscu pracy wcześniej była studentem tego samego wydziału lekarskiego w K.- L. potem pełniła funkcję kierownika Katedry Biochemii oraz była redaktorem skryptu z biochemii dla studentów II roku tegoż wydziału lekarskiego, więc trudno by nie zdawała sobie sprawy jakie były ćwiczenia, a co za tym idzie na jakie odczynniki byłam narażona. Błędy te skutkowały wydawaniem konsekwentnie negatywnych dla mnie decyzji opartych o fałszywe dane". W jej ocenie w zaskarżonej decyzji "powielane są też fałszywe dane dotyczące testów naskórkowych". Argumentując podniosła, że na Karcie Informacyjnej Leczenia Klinicznego z dnia [...] r. oraz w decyzji "napisano, kilkakrotnie przeprowadzone testy płatkowe w okresie od 2004 do 2014" –co, jak uznała, może sugerować, że w 2004 r. przy orzeczeniu lekarskim były wykonane testy, "co jak wiadomo jest nieprawdą". Jednocześnie wskazała, że ujemne wyniki testów płatkowych po ustaniu narażenia zawodowego potwierdzają, że był to liszaj płaski kontaktowy o etiologii zawodowej. Potwierdzają też charakterystyczny przebieg, czyli brak narażenia skutkuje brakiem odczynów alergicznych. Wśród testów płatkowych wykonanych w 2008 i 2014 r. brak jest najważniejszego odczynnika stosowanego w fotografii barwnej dichlorowodorkuparafenylenodiaminy (dołączono Ksero "Fototechnika" Gerhard Teichert), na którego to działanie, w czasie pełnienia obowiązków służbowych w miejscu pracy, była narażona. Zaakcentowała, że m.in. organ sanitarny uwypukla narażenie na parafenylenodiaminę, a o dichlorowodorkuparafenylodiaminy, na którego działanie dermatopatogenne w miejscu pracy była narażona, nawet – jak uznała – "nie wspomina się". Na zakończenie podała, że wpływ na "błędną ocenę przez IMP S. i IMP Ł. miał brak ustosunkowania się do moich wyjaśnień dotyczących lat od 1974 r. do 2001 r. Nie wzięto pod uwagę okresu leczenia, zmiany miejsca zamieszkania i pracy, dwóch urlopów macierzyńskich i wychowawczych oraz tego, że ze względu na tok ćwiczeń i różną ich konfigurację nie zawsze w tym okresie byłam narażona na działanie odczynników stosowanych w fotografii barwnej. Prowadziło to do wielokrotnego podnoszenia kwestii długiej u mnie remisji, która to jakoby miała przemawiać na moją niekorzyść choć narażenie równa się choroba, brak narażenia- brak choroby- to charakterystyczny przebieg liszaja płaskiego kontaktowego o etiologii zawodowej". Nadto wskazała, że po leczeniu liszaja płaskiego, którego objawy wystąpiły w 1974 r. nastąpiła remisja choroby. W 2001 r. ponownie wystąpił liszaj plaski kontaktowy na skutek działania dichlorowodorkuparafenylenodiaminy – odczynnika stosowanego w fotografii barwnej, na którego działanie była w miejscu pracy narażona. Działanie jego było bezpośrednią przyczyną jej schorzenia liszaja płaskiego kontaktowego. Jej zdaniem "zarzut dotyczący skąpych zapisów w mojej kartotece poradni dermatologicznej nie może mnie obciążać i powodować po mojej stronie negatywnych skutków, gdyż ja nie miałam wpływu na sposób prowadzenia wpisów przez dokonujących go lekarzy". Podsumowując stwierdziła, że decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora jest błędna, co wynika nawet z ustaleń tej decyzji. Wskazała także, że w sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny już trzykrotnie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora wskazując na liczne uchybienia w toku tego postępowania. Wyraziła pogląd, że "Wojewódzki Inspektor wydając cztery decyzje nie wyjaśnił w żadnym z poszczególnych postępowań wątpliwości oraz występujących nieprawidłowości wskazanych przez Sąd ani nie ustosunkował się do moich sprostowań i wyjaśnień wyraźnie je ignorując". Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. dalej Ppsa), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów jak i strony skarżącej. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ drugiej instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 764/12. W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12 – wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanym orzeczeniu sądowym WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 764/12. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 Kpa). W tym miejscu – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – wskazać należy, że Sąd w wyroku z 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 764/12 zobowiązał organ do wystąpienia "do uprawnionej placówki medycznej, by dokonała oceny stanu zdrowia skarżącej z uwzględnieniem przedstawionych przez nią kart historii choroby, a następnie dokonał przełożenia tych ustaleń na okresy jej zatrudnienia i narażenia na czynniki szkodliwie, jakie występowały w tych poszczególnych okresach zatrudnienia. Oceni także, w aspekcie wykonywanych przez skarżącą czynności, lokalizację jej schorzenia odpowiadając jednoznacznie czy w konkretnej, analizowanej sytuacji, objawy występujące u skarżącej zlokalizowały się w sposób całkowicie nietypowy, zaprzeczając możliwości etiologii zawodowej". Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie rygorom tym podporządkowały się orzekające w niej organy i instytucje orzecznicze. Wyjaśniono także podstawy i kryteria orzeczniczo – diagnostyczne, które legły u podstaw podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. I tak, w orzeczeniu lekarskim IMPiZŚ z dnia [...] r., wskazano, że u strony stwierdzono "brak jednoczasowego związku między wystąpieniem zmian na śluzówkach jamy ustnej a okresem narażenia". Podniesiono, że parafenylenodiaminy, to substancja bardzo rozpowszechniona również w warunkach pozazawodowych (farby, barwniki, kosmetyki, "atramenty") i samo wykazanie narażenia nie jest wystarczające do wykazania podłoża zawodowego, przy równoczesnym braku charakterystycznego przebiegu (pogarszanie w trakcie narażenia, remisja po ustąpieniu kontaktu oraz lokalizacja w miejscu bezpośredniego kontaktu. Z kolei w orzeczeniu IMPiZŚ z dnia [...] r., realizując zalecenia Sądu wyrażone w przytoczonym powyżej wyroku z dnia 12 września 2013 r. podniesiono, że "pierwszy rzut zmian skórnych wystąpił u badanej w 1974 roku w okresie, w którym brak jest jednoznacznej oceny narażenia na odczynniki stosowane w fotografii barwnej. Zmiany wystąpiły na śluzówkach. Następny rzut wystąpił w 2001 roku. Zmiany wystąpiły na skórze dekoltu, ramion, ud i śluzówek jamy ustnej, natomiast brak zmian na skórze rąk gdzie mógł być kontakt. W czasie pobytu w IMP w Ł. wykonano testy naskórkowe obejmujące poszerzony standard europejski w tym parafenylenodiaminę, siarczan 4-amino-N N-dietyloaniliny, hydrochinon – wypadły ujemnie. Substancje te występują poza laboratoriami jako składnik substancji stosowanych w życiu codziennym między innymi farb do włosów, barwników, kosmetyków itp. Brak uczulenia na ww. substancje w testach, zmiany na śluzówkach jamy ustnej a nie w obrębie rąk, częste występowanie liszaja płaskiego w populacji ogólnej przemawiają za pozazawodową etiologią schorzenia". Ponadto w karcie informacyjnego leczenia klinicznego Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytuty Medycyny Pracy z Ł. z dnia [...] r., stwierdzono –m.in., że "przeciwko etiologii rozpatrywanej jednostki chorobowej przemawia również fakt, że pierwsze zmiany chorobowe pojawiły się w 1974 roku i przebiegały z okresami wieloletniej remisji (sporadyczne wpisy w historii choroby z poradni dermatologicznej), mimo kontynuowania przez wiele lat pracy na stanowisku technika analityka", a także "lokalizacja zmian chorobowych nie tylko na skórze, ale też w obrębie błon śluzowych jamy ustnej przemawia za endogenną etiologią choroby". Sąd zauważa, że strona jakkolwiek każdorazowo pisemnie neguje treść orzeczeń, to jednakże – na żadnym etapie – nie przedstawiła żadnych dowodów ani dodatkowej dokumentacji podważającej wiarygodność i moc dowodową znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej, która jest logiczna, spójna oraz koresponduje z całokształtem zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W tym miejscu podkreślenia wymaga także – na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy – że zebrana w sprawie dokumentacja medyczna nie daje podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej. Jednostki orzecznicze każdorazowo odnosiły znamiona chorobowe, ich posadowienie na skórze i ciele strony, czy intensywność ich występowania do warunków pracy strony i związku z nią, kategorycznie i stanowczo wywodząc o braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby skóry - liszaja płaskiego kontaktowego wywołanego odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej. W ocenie Sądu zasadnie organ drugiej instancji uznał te orzeczenie, za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swoich rozstrzygnięć. Trafnie zatem powyższe wnioski orzeczenia lekarskiego organ ten przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie. Wnioski przytoczonych powyżej orzeczeń, w szczególności stanowczo i konsekwentnie podtrzymane i uzupełniane w zakresie wskazań tut. Sądu były bowiem jednoznaczne, a ponadto wzajemnie spójne i zgodne ze sobą, o czym była mowa wyżej. W konsekwencji prawidłowo również organ uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto podkreślenia wymaga, że zakres ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jest wyznaczony przedmiotem tego postępowania. Wbrew zatem zarzutom skargi, organ odwoławczy, nie dopuścił się naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ani też art. 153 Ppsa. Autor skargi wprawdzie sformułował zarzut, że "Wojewódzki Inspektor wydając cztery decyzje nie wyjaśnił w żadnym z poszczególnych postępowań wątpliwości oraz występujących nieprawidłowości wskazanych przez Sąd ani nie ustosunkował się do moich sprostowań i wyjaśnień wyraźnie je ignorując" – jednakże nie znajduje on potwierdzenia w aktach sprawy. Na uwagę zasługuje to, że już po wydaniu wyroku [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] r., nota bene wykonując zalecenia zawarte w orzeczeniu tut. Sądu, skierował do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego pismo, w którym zwrócił się o wydanie opinii uzupełniającej w przedmiocie rozpoznania, obszernie przy tym cytując fragmenty zawarte w tym wyroku oraz wskazując na konieczność ustosunkowania się do przywołanych treści. W odpowiedzi stanowiącej de facto opinię uzupełniającą do wcześniejszych orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej IMPiZŚ uwzględniając te zalecenia wyjaśnił przesłanki będące przedmiotem rozpoznania, uzasadniając z jakiego względu, z powołaniem się na specjalistyczną wiedzę, stwierdzone u badanej objawy nie pozostają w związku z wykonywaną przez nią pracą, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia ich zawodowej etologii. Wobec tego, wbrew zarzutom skarżącej, organ nie naruszył również reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i 77 § 1 Kpa. Ustalił bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 Kpa. Jakkolwiek nie uchronił się od powtórzeń i cytowania fragmentów wcześniejszych orzeczeń powielając zasadnicze kwestie, to właśnie dowodzi konsekwencji a nie – jak twierdzi strona – "ignorancji organu", a odnosząc je do wciąż aktualnych danych korygując je i uzupełniając, wskazał, że przyjmuje ustalenia w nich wskazane. Zatem także w zakresie testów wykonanych w 2008 i 2014 r. i ich negatywnych wyników, o czym szerzej powyżej. Podsumowując powyższe Sąd stwierdza, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób zanegować legalność działania organów i na jego podstawie wykreować odmienne od poczynionych ustalenia. Nie sposób nie przyjąć akcentowanego przez organy sanitarne uwypuklanego i wskazywanego przez specjalistyczne jednostki medyczne braku: po pierwsze – narażenia na czynniki stosowane w fotografii barwnej (tak: w orzeczeniach IMPiZŚ z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., i wcześniejszych; po drugie – podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry. W tym miejscu Sąd wskazuje, że w karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] r. uznano, że w roku akacemickim 1999/2000 oraz 2000/2001 nie można wykluczyć pojedyńczego kontaktu z p-fenylenodiamina. Jednocześnie dr n. medycznych specjalista dermatolog-wenerolog w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, jej występowanie i odziaływanie na człowieka konstatując, że zmiany liszaja płaskiego pochodzenia zawodowego lokalizują się w miejscu bezpośredniego kontaktu z czynnikiem dermatopatogennym (praktycznie nie zajmują błon śluzowych) ustępują najczęściej całkowicie po przerwaniu narażenia zawodowego. Zbieżną ocenę wyrazili kolejni specjaliści wypowiadający się w sparwie: konsultacja dermatologiczna z dnia [...] r., z dnia [...] r., a także z dnia [...] r. Powyższe dokumenty zostały poddane kolejnej analizie przez zespół specjalistów z Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii z Ł., którzy w orzeczeniu z dnia [...] r. (wskazanemu także powyżej) jednomyślnie stwierdzili, że wnikliwym przeanalizowaniu obszernej dokumentacji oraz po przeprowadzeniu badania dermatologicznego i testów płatkowych zawierających związki chemiczne wchodzące w skład odczynników do wywoływania fotografii banwnej nie znaleźliśmy podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii liszaja płaskiego. Nadto wskazali, że wyniki testów naskórkowych obejmujące poszerzony standard europejski oraz zestaw zawierający związki chemiczne wchodzące w skład odczynników do wywoływania fotografii barwnej wypadły ujemnie. Uwypuklili także, że u strony nie stwierdzono uczulenia na składnik wywoławczy fotografii barwnej. Trudno wynikom testów zarzucić stronniczość czy brak obiektywizmu, błędność oceny czy analizy, nieprawdziwość danych czy wyników. Testy stanowiły jeden z elementów kompleksowych wyników badań i ocen diagnostycznych, zbiorczo zostały poddane ocenie niezależnym fachowcom, specjalistom w swojej dziedzinie. Ich twierdzenia nie zostały obalone dowodem przeciwnym zatem nie mogły też nie zostać nie uwzględnione przez organy sanitarne. Wieloletnie postępowanie pozwoliło na zgromadzenie dokumentacji medycznej z różnego okresu, która stała się podstawą rozważań organów sanitarnych. Dysponując tak zebranym materiałem dowodowym uzyskanym zarówno z urzędu jak i przedstawionym przez stronę skarżącą organ odowławczy podniósł, że pierwsze zmiany chorobowe pojawiły się w roku 1974 i przebiegały z okresami wieloletniej remisji – czego dowodzą wpisy w historii choroby – mimo kontynuowania pracy na stanowisku technika analityka a lokalizacja zmian chorobowych nie tylko na skórze ale też w obrębie błon śluzowych jamy ustnej przemawia za endogenną etiologią choroby. Po tym czasie – jak uwypuklił, u strony po zastosowanym leczeniu dermatologicznym nastąpiła remisja objawów trwająca do 2001 roku. Podkreślił także, że lekarze specjaliści wskazali, iż gdyby istniał związek z zawodowym narażeniem, nawet czasowym na czynniki prowokujące, to choroba miałaby charakter nawrotowy z pogorszeniem obrazu klinicznego, a nie przebiegałaby z ponad 20-letnią remisją. Za specjalistami, eksperatmi w dziedzinie medycyny, organ drugoinstancyjny ujawnione zmiany chorobowe u strony odniósł do działania parafenylenodiaminy. Wyjaśnił, że jest to substancja bardzo rozpowszechniona również w warunkach pozazawodowych (farby, barwniki, kosmetyki, "atramenty") i samo wykazanie narażenia nie jest, w takich postępowaniach, wystarczające do wykazania podłoża zawodowego przy równoczesnym braku charakterystycznego przebiegu choroby (pogarszanie objawów w trakcie narażenia, remisja po ustąpieniu kontaktu z czynnikiem szkodliwym oraz lokalizacja w miejscu bezpośredniego kontaktu). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że nie wzięto pod uwagę okresu leczenia, zmiany miejsca zamieszkania i pracy, dwóch urlopów macierzyńskich i wychowawczych oraz tego, że ze względu na tok ćwiczeń i różną ich konfigurację nie zawsze w tym okresie była narażona na działanie odczynników stosowanych w fotografii barwnej. Pozostaje to bowiem w sprzeczności z zacytowanymi powyżej twierdzeniami organów sanitarnych, które zobrazowały okresy i warunki pracy wskazujac na objawy – udokumentowane – zmian chorobowych ich przebieg i możliwość przyjęcia ich etipoligii zawodowej. Strona potwierdza, że po leczeniu liszaja płaskiego, którego objawy wystąpiły w roku 1974 nastąpiła remisja choroby. Wskazała także, że w roku 2001 ponownie wystąpił liszaj plaski kontaktowy na skutek działania dichlorowodorkuparafenylenodiaminy – odczynnika stosowanego w fotografii barwnej, na którego działanie – co uwypukliła – była w miejscu pracy narażona, a czego – w jej ocenie – nie wzął pod uwagę organ odwoławczy. Tymczasem organ ten, co koresponduje z twierdzeniami specjalistów z zakresu medycyny, zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie brak jest jednoczasowego związku między wystąpieniem zmian na śluzówkach jamy ustnej, a okresem narażenia. Zaznaczył także, że ujemne wyniki testów alergologicznych przemawiają za niemożnością rozpoznania u strony liszaja płaskiego kontaktowego pochodzenia zawodowego. Tym samym jednoznacznie stwierdzając – po uzyskaniu uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, w którym wyjaśniono czy liszaj płaski może występować zarówno w obrębie skóry jak i błon śluzowych – że w konkretnej analizowanej sytuacji w okresie narażenia strony na czynniki chorobotwórcze – czyli w latach 1972, 1975-1985, 1987-2005 – nie stwierdzono u niej uczulenia na składnik wywoływaczy fotografii barwnej. Akcentując brak jednoczasowego związku między wystąpieniem zmian na śluzówkach jamy ustnej, a okresem narażenia oraz ujemne wyniki testów alergologicznych, o czym szerzej powyżej. Toteż – w ocenie składu orzekającego – w wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 Ppsa – orzekł jak w sentencji.