IV SA/Gl 364/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-11-25
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, prawidłowo wykonał wytyczne sądu administracyjnego dotyczące wyjaśnienia rozbieżności w opiniach lekarskich i należytego uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, naruszył przepisy postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a., poprzez niewykonanie wiążących wytycznych sądu administracyjnego zawartych w poprzednich orzeczeniach. Organ nie wyjaśnił rozbieżności między opiniami lekarskimi, nie zebrał należytego materiału dowodowego i nie dokonał jego samodzielnej oceny, a także nie uzasadnił przekonująco swojego stanowiska, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia u S. C. choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń. Po wydaniu przez organy pierwszej i drugiej instancji decyzji odmawiających stwierdzenia choroby, skarżąca wnosiła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd wielokrotnie uchylał decyzje organów, wskazując na brak należytego wyjaśnienia rozbieżności między opiniami lekarskimi oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji. W ostatnim zaskarżonym postępowaniu organ ponownie odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniu lekarskim, które zdaniem sądu nie spełniało wymogów formalnych i merytorycznych, a organ nie wykonał wytycznych sądu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję. 2) zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 480 złotych (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. stwierdził u S. C. chorobę zawodową w postaci pylicy górników kopalń, wymienioną w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U, Nr 105, poz. 869). Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynikało, że S. C. była zatrudniona w Kopalni S.A. Oddział KWK A w latach 1967-1977 i 1978 jako sprzątaczka na powierzchni oraz w latach 1986-1999 jako maszynista rusztów stałych, ruchomych i przesiewaczy oraz maszynista maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w latach 1986-1999 była narażona na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 0,9 do 2,8 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO2 od 1,75 do 3,0%. Lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych (WOMP), biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową oraz ocenę obrazu rtg płuc rozpoznali u badanej z wysokim prawdopodobieństwem pylicę górników kopalń węgla. Jak wynika z orzeczenia wskazanej placówki diagnostycznej podstawą rozpoznania pylicy były zmiany stwierdzone na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 r. W obrazie rtg płuc wykonanym w dniu 6 kwietnia 2010 r. stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej.
Na podstawie ustalonego stanu faktycznego, biorąc pod uwagę orzeczenie uprawnionej placówki medycznej organ uznał, że istnieją podstawy do stwierdzenia u S. C. choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń węgla.
W odwołaniu wniesionym przez pracodawcę – Kopalnię Węgla [...] S.A. Oddział KWK A uznano, że wyniki badań przeprowadzonych w placówce medycznej nie wskazały w sposób jednoznaczny na fakt wystąpienia u badanej choroby zawodowej. Zdaniem odwołującego wystąpienie choroby powinno być stwierdzone w sposób jednoznaczny, natomiast dopuszczalne jest uznanie wpływu czynnika szkodliwego na zdrowie pracownika, jako wpływu z wysokim prawdopodobieństwem.
W wyniku wniesionego odwołania, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMPiZŚ) w S. o wydanie stosownego orzeczenia lekarskiego.
IMPiZŚ w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. wydanym na podstawie radiogramów ocenianych poprzednio przez lekarzy WOMP uznał, że radiogramy te nie wykazują obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r.
Po uzyskaniu w/w orzeczenia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u S.C choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
Organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego strona była badana w IMPiZŚ, gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z dnia [...]r. nie rozpoznali u niej choroby zawodowej - pylicy płuc, gdyż w pełnowymiarowych zdjęciach rtg klatki piersiowej z okresu od lutego 2015 r. do kwietnia 2011 r. nie wykazano obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie tej choroby zgodnie ze standardami Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 r. Jednocześnie lekarze podkreślili, iż w obrazie płuc brak jest wyraźnych zmian ogniskowych mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny oraz nie stwierdzili zaburzeń wentylacyjnych w badaniu spirometrycznym, jak też w badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie została wykazana niewydolność oddechowa.
Na skutek wniesionej przez S. C. skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/11 uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd podzielił ustalenia organów co do tego, że S.C w okresie zatrudnienia 1986-1999 na stanowisku maszynista rusztów stałych, ruchomych i przesiewaczy oraz maszynista maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni pracowała w warunkach narażenia na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3.2 wykazu chorób zawodowych.
Natomiast w ocenie Sądu organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań w kwestii rozbieżności wydanych w sprawie opinii jednostek orzeczniczych. W orzeczeniu WOMP w K. rozpoznano bowiem chorobę zawodową na podstawie obrazu rtg z dnia 6 kwietnia 2010 r. i stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych, które uznano za efekt oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Natomiast z orzeczenia IMPiZŚ w S. wynika, iż odmiennie oceniono ten sam radiogram klatki piersiowej. Przy czym obu ocen dokonano według tych samych standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Rozbieżność ta nie została jednak wyjaśniona w opinii jednostki orzeczniczej drugiego szczebla, ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd uznał to za istotne, bowiem w badaniach dodatkowych ta sama jednostka (IMPiZŚ) zaznaczyła, iż płuca skarżącej są o wzmożonej przejrzystości i wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, przy czym wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono. Stąd też - zdaniem Sądu - orzeczenie Instytutu nie odpowiada wymaganiom określonym w treści art. 84 § 1 k.p.a. Jest ono bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd uznał za konieczne rozstrzygnięcie spornej kwestii oceny tego samego zdjęcia rtg z dnia 6 kwietnia 2010 r. Jednocześnie wskazał, że klasyfikacja pylic Międzynarodowego Biura Pracy ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł, zatem posługiwanie się tymi zaleceniami nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w orzeczeniu lekarskim. W konsekwencji, jak wskazał Sąd, powoływanie się na te zalecenia, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie zmienia faktu, że jednostka orzecznicza zobligowana jest wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian stwierdzonych u badanego, a nadto ustosunkować się do ewentualnych wyników innych badań. Zdaniem Sądu, powyższy wymóg nie został w sprawie zachowany, co rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość zaskarżonego aktu. W ostateczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz wskazał na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez zwrócenie się do placówki orzeczniczej (IMPiZŚ w S.) o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy są prawidłowe dotychczasowe ustalenia w zakresie stwierdzonych u skarżącej zmian chorobowych, w tym również różnic wynikających z już wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich oraz, czy schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w pozycji 3/2 jako pylica górników kopalń węgla występuje u skarżącej czy też nie.
W toku ponownego postępowania organ odwoławczy przesłał IMPiZŚ w S. całość dokumentacji dowodowej z prośbą o wydanie szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego zgodnie z wymogami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r.
[...] 31 maja 2012 r. nr [...]orzeczono o braku podstaw do rozpoznania u S.C choroby zawodowej pylicy płuc. Orzeczenie to wydano w oparciu o ponowne badania podmiotowe, przedmiotowe, rtg płuc z dnia 28 maja 2012 r., badania gazometryczne i spirometryczne. Uznano, że czynnik pod postacią pyłu kamienno-węglowego występował w przekroczeniach normatywów higienicznych, natomiast brak jest widocznego efektu w narządzie krytycznym tj. płucach pod postacią zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Oceniając rtg z dnia 28 maja 2012 r. wskazano, że opisano płuca o nieznacznie wzmożonej przejrzystości bez zagęszczeń ogniskowych. Stwierdzono także, że "po zapoznaniu się uprzednio ze zdjęciami, na podstawie których WOMP K. rozpoznał chorobę zawodową naszym zdaniem nie było podstaw do postawienia takiego rozpoznania."
Decyzją z dnia [...]r.. Nr [...]wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u S.C choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, że po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2012 r. uzyskał orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u S.C choroby zawodowej pylicy płuc. Orzeczenie to wydano w oparciu o ponowne badania podmiotowe, przedmiotowe, rtg płuc z dnia 28 maja 2012 r., badania gazometryczne i spirometryczne. Na tej podstawie uznano, że czynnik pod postacią pyłu kamienno- węglowego występował w przekroczeniach normatywów higienicznych, natomiast brak jest widocznego efektu w narządzie krytycznym tj. płucach pod postacią zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Zalecono badania kontrolne w IMPiZŚ za rok.
Ponadto organ odnosząc się do wniosku strony o powołanie innego biegłego spoza Poradni Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy wskazał, że w trakcie postępowania został wyczerpany II stopniowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy przewidziany w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik S.C domagał się uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu do ponownego rozpoznania podnosząc, że o ile organ jest związany wnioskami płynącymi z opinii wydanych w trybie diagnostyczno-orzeczniczym określonym w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, to wnioski takie nie powinny być przyjmowane bezkrytycznie, jak to określono w wyroku WSA w Gliwicach, gdyż podlegają one weryfikacji na równi z innymi dowodami w sprawie. Pełnomocnik wskazał, że w orzeczeniu z dnia [...] r. nr [...]posłużono się zaświadczeniem o stanie zdrowia skarżącej z Diagnostycznej Poradni [...]w K. z dnia [...]r., z treści którego wynika, że skarżąca jest leczona w poradni na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc i że taką chorobę u niej rozpoznano. Skoro stwierdzono u niej taką chorobę płuc i z tego powodu jest leczona to nie wiadomo dlaczego orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. stwierdza brak podstaw do rozpoznania pylicy płuc u skarżącej, w sytuacji gdy bezspornym jest że pracowała ona w narażeniu na pył kamienno - węglowy. Zdaniem pełnomocnika decyzja organu I instancji została niesłusznie uchylona, gdyż rtg klatki piersiowej z dnia 6 września 2010 r. znajdujący się w aktach wykazał na polach płuc u skarżącej siateczkowo-smużkowate nieregularne zacienienia oraz w polach środkowo-dolnych niejednolicie wysoce nieliczne drobnoguzkowe zagęszczenia znamionujące pylicę płuc. To samo dotyczy wartości badań spirometrycznych i gazometrycznych, które różnią wcześniejsze od obecnych na niekorzyść skarżącej. Zaznaczono, że w odpowiedzi na poprzednią skargę organ odwoławczy przyznał, że proces pyliczy ma charakter rozwojowy i jest długotrwały, co pasuje do procesu chorobowego skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną stwierdzając, że decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a.
Zwrócił uwagę na wyrok tutejszego Sądu - z dnia 12 stycznia 2012 r., którego wskazania i ocena prawna tam zawarta stosownie do art. 153 P.p.s.a. są wiążące przy dalszym procedowaniu zarówno dla sądu, jak i organu administracyjnego.
Zauważył, że we wskazanym wyroku przedstawiono konkretne stanowisko oraz wskazania, jakie należało wypełnić w dalszym postępowaniu administracyjnym. Dotyczyły one orzekania medycznego w zakresie rozpoznawania choroby zawodowej. W sprawie nie jest bowiem sporna kwestia, że skarżąca od 1986 do 1999 była narażona na czynnik szkodliwy pod postacią pyłu kamienno-węglowego o przekroczonych normatywach higienicznych, co mogło skutkować powstaniem choroby zawodowej pylicy płuc. Wyjaśnieniu podlegała natomiast rozbieżność jaka zaistniała pomiędzy orzeczeniem WOMP w K a orzeczeniem IMPiZŚ w S. Pierwsza z tych jednostek rozpoznała bowiem chorobę zawodową pylicę płuc na podstawie obrazu rtg z dnia 6 kwietnia 2010 r. stwierdzając obecność zagęszczeń ogniskowych, które uznano za efekt oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Natomiast lekarze Instytutu odmiennie ocenili radiogramy klatki piersiowej z 2005, 2006 i z 6 kwietnia 2010 r. według tych samych, co jednostka I szczebla, standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. orzekając o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej tego schorzenia. Jednocześnie w badaniach dodatkowych ta sama jednostka (IMPiZŚ) zaznaczyła, iż płuca skarżącej są o wzmożonej przejrzystości i wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, przy czym wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono.
W ocenie Sądu ponownie kontrolującego wydaną decyzję istotna dla sprawy rozbieżność nie została nadal wyjaśniona. W nowym orzeczeniu IMPiZŚ wydanym na podstawie przeprowadzonych badań, w tym zdjęć rtg klatki piersiowej z dnia 28 maja 2012 r., ponownie nie rozpoznawano u skarżącej pylicy płuc. W uzasadnieniu natomiast jedynie ogólnie wskazano na brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Tymczasem Sąd w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. wyraźnie stwierdził, że nie jest wystarczające ogólnikowe odwołanie się do standardów klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, które ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł oraz że posługiwanie się tymi zaleceniami nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w orzeczeniu lekarskim. Nie ulega zatem wątpliwości, że nowe orzeczenie wymogów tych nie spełnia.
Sąd zwrócił uwagę na kolejną rozbieżność na tle odczytów radiogramów badanej. Zauważył bowiem, że w orzeczeniu z dnia 28 maja 2012 r. w pozycji badania dodatkowe wskazano: RTG z [...] r. płuca o nieznacznie wzmożonej przejrzystości bez zagęszczeń ogniskowych. Tymczasem w poprzednim orzeczeniu tej jednostki wydanym na podstawie rtg klatki piersiowej z 2005, 2006 i z 6 kwietnia 2010 r. opisano zmiany w postaci nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w polach dolnych. Zdaniem Sądu Instytut nie wskazał, czy u skarżącej nadal występują takie zmiany w obrazie płuc a jeżeli występują (bądź są to już inne zmiany) to dlaczego nie są tego rodzaju, które Instytut uznaje za konieczne do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc. Stwierdzenie występowania u skarżącej zmian w obrazie płuc obligowało natomiast tę jednostkę do ich dokładnego opisania, wyjaśnienia ich charakteru oraz przyczyn z powodu których nie można ich zdiagnozować jako pylica. Kwestia ta jest istotna również z tego powodu, gdyż na podstawie oceny zmian dostrzeżonych na zdjęciu rtg z 6 kwietnia 2010 r. WOMP rozpoznał u skarżącej pylicę płuc. Jako nie do zaakceptowania potraktował Sąd stwierdzenie zawarte w orzeczeniu Instytutu, że "po zapoznaniu się uprzednio ze zdjęciami, na podstawie których WOMP K. rozpoznał chorobę zawodową, naszym zdaniem nie było podstaw do postawienia takiego rozpoznania" bez wyjaśnienia i szczegółowego uzasadnienia tych kwestii. Podsumowując Sąd uznał że orzeczenie Instytutu nadal nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 k.p.a., jest ono bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Tym samym uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Bez względu na przewidziane prawem tylko dwuszczeblowe postępowanie diagnostyczne, na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia i oceny. Mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie niewyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u badanego jednostki chorobowej organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji. W skierowanych do organu zaleceniach Sąd wskazał, że zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy, skoro wytknięte w poprzednim wyroku naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. nie zostało usunięte. Zobowiązał organ administracyjny do wypełnienia ocen i wskazań zawartych w uprzednio wydanym wyroku stosownie do art. 153 P.p.s.a., w sposób przybliżony w motywach niniejszego wyroku. Podkreślił, że nowe, lub uzupełniające orzeczenie lekarskie IMPiZŚ obejmujące wskazane wyżej zagadnienia i uwzględniające ewentualne nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącej winno spełniać wymogi przewidziane dla opinii biegłego i zawierać wszechstronne i wyczerpujące wyjaśnienie zajętego stanowiska. Dopiero w oparciu o wszechstronne wyjaśnienie sprawy we wskazanym kierunku organ podejmie stosowną decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
W postępowaniu prowadzonym w następstwie kolejnego już uchylenia zaskarżonej decyzji, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do IMPiZŚ w S. z prośbą o wydanie orzeczenia uzupełniającego przywołując stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 podkreślając, że nie jest wystarczające ogólnikowe odwołanie się do standardów klasyfikacji MBP mających charakter zaleceń, a nie wiążących reguł -posługiwanie się zaleceniami nie zwalnia lekarzy orzeczników od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia stanowiska ujętego w orzeczeniu lekarskim.
W orzeczeniu lekarskim Nr [...]z dnia z dnia [...] r. wydanym przez IMPiZŚ w S. stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania pylicy płuc u S.C.
Tak, jak w orzeczeniu z dnia [...] r., wskazano, że przy rozpoznaniu choroby zawodowej bierze się czynnik występujący w środowisku pracy mogący wywołać chorobę zawodową oraz efekt pod postacią zmian w narządzie krytycznym. W przypadku S.C czynnik pod postacią pyłu kamienno-węglowego występował w przekroczeniach normatywów higienicznych, natomiast brak jest efektu w narządzie krytycznym tj. płucach pod postacią zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u pacjentki pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylicy Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. W pozostałych badaniach nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej oraz zaburzeń wentylacji. Po zapoznaniu się z uprzednio ze zdjęciami, na podstawie których WOMP w K. rozpoznał chorobę zawodową, zdaniem orzeczników IMP nie było podstaw do postawienia takiego rozpoznania.
Oświadczono dodatkowo (zauważając, że WOMP w K. rozpoznał chorobę zawodową, a IMPiZŚ w S. jej nie rozpoznał), że lekarzom IMP trudno wypowiadać się za lekarzy WOMP. Rozbieżności w ocenie zdjęć radiologicznych mogą wynikać z rozwijającej się rozedmy płuc, który to proces utrudnia ocenę tych zmian rozwijających się w obrębie pól płucnych. Wskazano, że nierozpoznanie pylicy płuc nie świadczy o zakończeniu sprawy, gdyż pylica ma postępujący charakter zmian i nie jest ograniczona żadnym okresem od zakończenia pracy, a pacjentka wymaga dalszej obserwacji.
Pełnomocnik S.C odnosząc się do orzeczenia IMPiZŚ z dnia [...] r. zakwestionował stanowisko zajęte przez lekarzy placówki medycznej. Stwierdził, że zmiany w płucach zostały u badanej radiologicznie potwierdzone, a pylica płuc ma charakter postępujący. Postęp choroby nastąpił skoro wartości spirometryczne i gazometryczne wykazują różnice w pomiarach na niekorzyść badanej. Okoliczność ta nie została należycie oceniona przez biegłych lekarzy.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u S.C choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania odnosząc się do wydawanych kolejno orzeczeń medycznych, decyzji i wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zauważono, że w postępowaniu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2013 r. uzyskano kolejne orzeczenie medyczne o braku podstaw do rozpoznana choroby zawodowej. Analiza jego treści nakazała organowi uwzględnić odwołanie pracodawcy S.C i uchylić decyzję organu I instancji. Lekarze IMPiZŚ poinformowali, że po zapoznaniu się ze zdjęciami rtg płuc, na podstawie których WOMP w K. rozpoznał chorobę zawodową nie znaleziono podstaw do postawienia takiego rozpoznania. Stwierdzili także, że trudno jest im wypowiadać się za lekarzy WOMP, a rozbieżności w ocenie zdjęć rtg mogą wynikać z rozwijającej się u badanej rozedmy płuc, który to proces utrudnia ocenę drobnych zmian rozwijających się w obrębie pól płucnych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, działająca przez swego pełnomocnika wniosła o uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie całości decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania
.Podtrzymano zarzuty podniesione w stosunku o orzeczenia IMPiZŚ w S. podkreślając, że w obrazie rtg płuc wykonanym w dniu 6 kwietnia 2010 r. ujawniono zagęszczenia ogniskowe odpowiadające efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy płuc. Nie przedstawiono natomiast wyników badań, jakim poddano skarżącą w dniu 28 maja 2012 r. W opinii IMPiZŚ stwierdza się natomiast, że pylica płuc ma charakter choroby postępującej. Ocenie poddano jednak badania zaszłe, a nie aktualne. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, jeżeli choroba ma charakter postępujący należałoby poddać pacjentkę badaniom aktualnym, by móc porównać wyniki aktualne z poprzednimi. Skoro badań takich nie przeprowadzono nie można wykluczać choroby zawodowej u badanej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 275/14 uchylił decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., podkreślając, że powoływanie się w decyzji odmawiającej stwierdzenie choroby zawodowej jako na przyczynę rozstrzygnięcia wyłącznie na Klasyfikację Międzynarodowego Biura Pracy nie implikującej prawnych definicji pylicy i nie stanowiącej wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej, jest istotnym uchybienie procesowym. Sąd podkreślił, że orzeczenia medyczne w sprawach pylicy płuc, jako choroby zawodowej wymagają szczególnie starannego uzasadnienia odmowy jej stwierdzenia z powołaniem na wiedzę medyczną, co poddane musi być kontroli organu wydającego decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej. Sąd zauważył, że decyzja uchylana była już dwukrotnie ze względu na brak należytego uzasadnienia odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem obowiązkiem organu było dołożenie najwyższej możliwej staranności w wypełnieniu tego zadania, czemu organ nie sprostał. Organ nie dokonał jakiejkolwiek oceny wydanych orzeczeń lekarskich, przyjmując jedynie ich konkluzję za podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Sąd stwierdził, że organ nie wykonał wytycznych wynikających z treści wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. nakazujących wyjaśnić rozbieżność pomiędzy odczytem radiogramów klatki piersiowej skarżącej z roku 2005, 2006 i 6 kwietnia 2010 r., w których opisano zmiany w postaci nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w polach dolnych, a radiogramem z dnia 28 maja 2012 r., w którym wskazano wyłącznie, że brak jest zagęszczeń ogniskowych. Niezbędne było zatem wyjaśnienie czy u skarżącej nadal występują takie zmiany w obrazie płuc a jeżeli występują (bądź są to już inne zmiany) to dlaczego nie są tego rodzaju, które Instytut uznaje za konieczne do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc. Dalej Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została po raz trzeci z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art.84 a także art. 107 k.p.a, a także z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., a to na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia.
Sąd stwierdził, że rolą organu będzie uzyskanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, w którym zawarty zostanie dokładny opis zmian zaobserwowanych na podstawie kolejno ocenianych radiogramów w obrazie płuc skarżącej i wyjaśnienie ich charakteru. Jeżeli zaobserwowane i opisane zmiany nie będą zdaniem uprawnionych lekarzy upoważniać do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla, organ jest zobowiązany do uzyskania wyjaśnienia z jakich przyczyn nie są one objawami tej choroby zawodowej. Zaakcentował, że brak możliwości stwierdzenia choroby zawodowej wynikać musi z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarskim.
Sąd nakazał, był organ zwrócił się do WOMP o sprecyzowanie jakie zmiany zaobserwowane zostały w radiogramie płuc skarżącej z dnia 6 kwietnia 2010 i dlaczego uzasadniały rozpoznanie choroby zawodowej w postaci pylicy płuc, a będąc w posiadaniu tak uzupełnionego materiału dowodowego, wyjaśnił samodzielnie przyczyny rozbieżności pomiędzy wydanymi w sprawie orzeczeniami medycznymi i uzasadnił w sposób przekonywujący, która z wydanych w sprawie diagnoz jest jego zdaniem słuszna i z jakich przyczyn. Dalej wskazał na obowiązek organu wynikający z treści art. 11 k.p.a. polegający na należytym i wyczerpującym informowaniu stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy w toku załatwiania spraw zauważając, że wydaje się celowym, by powołując się na zalecenia MPB ILO, organ dołączył je do akt sprawy, jako całość materiału braną pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia.
W toku ponownego postępowania organ odwoławczy wystąpił do IMPiZŚ wnosząc o wydanie nowego lub uzupełniającego orzeczenia lekarskiego zgodnie z wymogami wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 712/12 oraz z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14.
IMPiZŚ w S. wezwał S.C do nadesłania zdjęć rtg płuc wykonanych po 2012 r., podkreślając, że na zdjęciach rtg wykonanych do 2012 r. nie ma zmian świadczących o pylicy płuc. Jednocześnie wskazywano na konieczność wykonania aktualnych dużych zdjęć rtg płuc i przesłania ich do Instytutu jeśli byłyby one wykonane w miejscu zamieszkania strony. W związku z tym, że nie nadesłano zdjęć rtg płuc wykonanych do 2015 r. IMPiZŚ na podstawie dotychczasowej dokumentacji wydał w dniu [...]. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc u S.C. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie dotychczasowych zdjęć, które były podstawą wydania poprzednich orzeczeń lekarskich nie można rozpoznać pylicy płuc, gdyż nie wykazują charakterystycznych zmian dla tej choroby.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u S.C choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, że po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r. uzyskał zaoczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. o braku podstaw do rozpoznania u S.C choroby zawodowej pylicy płuc. Wskazano, że S.C wraz ze swoim pełnomocnikiem poinformowani pismem z dnia 28 stycznia 2016 r. w trybie art.10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - do dnia 23 lutego 2015 r. nie udzielili odpowiedzi. Organ wyjaśnił, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Podkreślił, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic opiera się na metodzie porównawczej standardów rtg klatki piersiowej-wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy, traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich-z radiogramu badanego. Organ po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego ponownie uwzględnił odwołanie zakładu pracy KW S.A. Oddział "KWK A w R..
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, działająca przez swego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a., a także art. 153 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w przedmiotowej sprawie i § 8 ust. 1 rozp. R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez zgromadzenie niewystarczającego materiału dowodowego oraz błąd w ustalenia faktycznych dokonanych przez organ mający wpływ na treść decyzji, polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie choruje na chorobę zawodową - pylicę górników kopalń węgla. W uzasadnieniu skarżąca nie kwestionowała, że aktualne zdjęcie rtg nie zostało przesłane do organu jednocześnie wskazała, że leczy się [...], w związku z czym jedyne aktualne zdjęcie rtg jakie posiadała musiała bezwzględnie przedstawić na potrzeby leczenia onkologicznego. Dalej wskazała, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. zostało sporządzone w oparciu o dokumentację stanowiącą podstawę orzeczeń lekarskich, które w ocenie skarżącej błędnie nie stwierdzały już wcześniej u niej choroby zawodowej, a organ zaskarżoną decyzję oparł wyłącznie na wadliwym orzeczeniu lekarskim. Krytycznie odniosła się do działania organu, który wydał bez stosownego uzasadnienia decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, jednocześnie pomijając ocenę prawną i wytyczne WSA, a także nie czekając na dostarczenie zdjęcia rtg przez skarżącą, a które to zostało uznane przez ten sam organ za niezbędne w sprawie. Zdaniem skarżącej organ winien był zawiesić postępowanie lub je przedłużyć, a organ nie uzupełnił materiału dowodowego i nie zrealizował wytycznych WSA.
W odpowiedzi na skargę [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska i powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.. Dz.U. z 2016 poz. 718 z późn. zm. - dalej: "P.p.s.a".) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/11, z dnia17 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 712/12 oraz z 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14. Wytyczne przestawione we wskazanych wyrokach były jasne i precyzyjne.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Z treści powyższego przepisu wynika, że zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen.
Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest więc w pierwszej kolejności kwestia wypełnienia zaleceń sformułowanych w poprzednich wyrokach Sądu oraz kwestia zastosowania się przez organ do oceny prawnej wyartykułowanej w tychże wyrokach.
W zakresie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i sformułowanej na tym gruncie wiążącej oceny prawnej wskazać trzeba, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy).
Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zgodnie z procedurą wymaganą w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, o której mowa w rozporządzeniu, właściwymi do rozpoznania kryteriów medycznych wymaganych dla choroby zawodowej zamieszczonej w wykazie są spełniający wymagania kwalifikacyjne lekarze zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 rozporządzenia. Lekarze ci zobowiązani są do stosowania właściwych metod diagnostycznych. Natomiast organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji.
Sąd w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. stwierdził, że organ nie wykonał wytycznych wynikających z treści wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. nakazujących wyjaśnić rozbieżność pomiędzy odczytem radiogramów klatki piersiowej skarżącej z roku 2005 r., 2006 r. i z 6 kwietnia 2010 r., w których opisano zmiany w postaci nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w polach dolnych, a radiogramem z dnia 28 maja 2012 r., w którym wskazano wyłącznie, że brak jest zagęszczeń ogniskowych. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została po raz trzeci z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art.84 a także art. 107 k.p.a, a także z naruszeniem art. 153 P.p.s.a.
Sąd akcentował obowiązki proceduralne organu, w tym obowiązek należytego uzasadnienia decyzji, z odniesieniem się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Dalej wskazał, że rolą organu będzie uzyskanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, w którym zawarty zostanie dokładny opis zmian zaobserwowanych na podstawie kolejno ocenianych radiogramów w obrazie płuc skarżącej i wyjaśnienie ich charakteru. Jeżeli zaobserwowane i opisane zmiany nie będą zdaniem uprawnionych lekarzy upoważniać do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla, organ jest zobowiązany do uzyskania wyjaśnienia z jakich przyczyn nie są one objawami tej choroby zawodowej, a brak możliwości jej stwierdzenia wynikać musi z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarski. Dodatkowo Sąd nakazał, by organ zwrócił się do WOMP o sprecyzowanie jakie zmiany zaobserwowane zostały w radiogramie płuc skarżącej z dnia 6 kwietnia 2010 r. i dlaczego uzasadniały rozpoznanie choroby zawodowej w postaci pylicy płuc.
Jak stwierdził dalej Sąd, "dopiero będąc w posiadaniu tak uzupełnionego materiału dowodowego, organ wyjaśni samodzielnie przyczyny rozbieżności pomiędzy wydanymi w sprawie orzeczeniami medycznymi i uzasadni w sposób przekonywujący, która z wydanych w sprawie diagnoz jest jego zdaniem słuszna i z jakich przyczyn". Nadto Sąd uznał za celowe w przypadku, gdy organ powołuje się na zalecenia MPB ILO, aby dołączył je do akt sprawy, jako całość materiału braną pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Mając na uwadze opisane wyżej wiążące zalecenia oraz ocenę prawną Sąd stwierdza, że orzekając ponownie w sprawie organ odwoławczy ich nie wykonał w sposób prawidłowy, a zatem doszło do naruszenia art.153 P.p.s.a.
Z zaocznego orzeczenia lekarskiego IMPZŚ nr [...] braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r., wynika, że zostało ono wydane na podstawie dotychczasowych zdjęć, które były podstawą wydania poprzednich decyzji. Jednocześnie z treści tegoż orzeczenia wynika, że skarżąca usprawiedliwiała się, iż ze względu na stan zdrowia nie może przyjechać na badania, a także wyraziła zgodę na przesłanie nowego zdjęcia rtg. W skardze nie kwestionowano, że skarżąca nie przesłała aktualnego zdjęcia rtg wyjaśniając, że było one wykorzystywane w trakcie leczenia onkologicznego. Sąd zauważa, że uzupełnione orzeczenie lekarskie nie jest wyczerpujące, a organ wbrew wskazówkom wynikającym z wyroku tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2015 r. nie wystąpił do WOPM, nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego, a w konsekwencji nie dokonał samodzielnej jego oceny. Nadto w decyzji nie uzasadnił swojego stanowiska. Jeszcze raz przypomnieć trzeba, że organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji.
W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, organ odwoławczy w sposób niewłaściwy zrealizował obowiązki nałożone przez Sąd w wyrokach z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 712/12 oraz z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14, a wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego. W konsekwencji niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności organ wydał decyzję w oparciu o nieustalony stan faktyczny.
Ponieważ w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należało uchylić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło