IV SA/Gl 399/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-02-06
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie wniosku o wyłączenie pracownika organu, który wydał decyzję pierwszoinstancyjną, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo nierozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika organu, co stanowi wadę proceduralną mogącą być podstawą do wznowienia postępowania, nie można uchylić zaskarżonej decyzji. Sąd oparł się na art. 146 § 2 k.p.a., stwierdzając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, ponieważ przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ prawidłowo wyważył interes społeczny i słuszny interes obywatela, uwzględniając ograniczone środki finansowe i postawę skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący D.B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą mu zasiłek celowy na dofinansowanie opłat za energię elektryczną w kwocie 50 zł oraz na zakup odzieży i obuwia w kwocie 100 zł. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego zasiłku na energię elektryczną, podnosząc, że pominięto istotne okoliczności. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut nierozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika organu, który wydał decyzję pierwszoinstancyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Kierownik Filii nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał D.B. zasiłek celowy na dofinansowanie opłat za energię elektryczną w kwocie 50 zł. oraz na zakup odzieży i obuwia jesienno-zimowego w kwocie 100 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy osobom, których dochód nie przekracza kryterium ustawowego. Przyznaje się go w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku należy uwzględnić sytuację materialną, zdrowotną i zawodową osoby , tak aby wraz z posiadanym dochodem pozwalał na realizację niezbędnych potrzeb bytowych adresata. D. B., jak ustalono w trakcie postępowania wyjaśniającego, nie jest w stanie samodzielnie realizować swoich niezbędnych potrzeb bytowych ze względu na wysokość dochodu nie przekraczającego kryterium ustawowego oraz występowanie dysfunkcji (bezrobocie). Kwota na zaspokojenie zgłoszonej potrzeby w postaci opłat za energie elektryczną, wynosi 61,91 zł. W związku z ograniczonym zakresem środków finansowych w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. przyjęto, iż dofinansowanie na energię elektryczną udzielane jest do kwotę 50 zł.
W odwołaniu z dnia 16 stycznia 2013 r. D.B. podkreślił, iż ustalając wysokość zasiłku celowego na energię elektryczną w wysokości 50 zł, mimo tego, iż wnosił o 60 zł, pominięto szereg istotnych okoliczności. Przedstawiony organowi rachunek obejmuje okres dwu miesięcy, ponadto strona używa energii elektrycznej nie tylko do oświetlenia, ale także do przygotowywania posiłków (ze względu na brak gazu). W ocenie D.B. także i sam system przyznawania zasiłków, w którym podstawa jest wysokość rachunku, a nie okres rozliczeniowy jest absurdalny i sprzeczny z prawem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania oraz poczynione, w jego wyniku, ustalenia.
W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka w lokalu komunalnym o powierzchni 43 m2. D.B. ma lekki stopień niepełnosprawności i związaną z tym obniżoną zdolność do wykonywania pracy. Jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna. Utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, udzielanych w zależności od potrzeb. Jedynym stałem dochodem strony jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 170,58 zł.
W ocenie Kolegium wysokość udzielonego zasiłku na zakup energii elektrycznej była właściwa, zwłaszcza ze względu na ograniczone zasoby finansowe OPS w G. oraz konieczność zabezpieczenia potrzeb innych osób.
W skardze z dnia 19 marca 2013 r. D.B. podnosi zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa ze względu na pominięcie przez organy orzekające w sprawie istotnych dla sprawy okoliczności.
W odpowiedzi na skargę z dnia 28 marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, powołując argumenty analogiczne jak w uzasadnieniu swojej decyzji.
W trakcie rozprawy sądowej przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż decyzja pierwszo instancyjna została podpisana przez osobę, wobec której D. B. złożył wniosek o wyłączenie. Wniosek ten nie został rozpoznany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie podjęte przez Kierownik Filii nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działającej z upoważnienia Prezydenta Miasta G., z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania D.B. zasiłku celowego na dofinansowanie opłat za energię elektryczną w kwocie 50 zł. oraz na zakup odzieży i obuwia jesienno-zimowego w kwocie 100 zł.
Materialnoprawne przesłanki uzyskania prawa do zasiłku celowego określa art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2013 , poz. 182 ze zm., dalej: u.p.s.). Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie przyjdzie rozważyć zarzut natury procesowej, który został podniesiony przez pełnomocnika skarżącego w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2014r., dotyczący nierozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika organu, który wydał decyzję pierwszo instancyjną. Wniosek o wyłączenie był zgłaszany w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji jeszcze przed wydaniem decyzji. Rozważenie tego zarzutu warunkuje przystąpienie do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
Zarzut ten dotyczy braku wyłączenia pracownika organu pełniącego funkcję Kierownika Filii Nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w G., podejmującego decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku.
Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. D.B. złożył wniosek o wyłączenie od prowadzenia jego spraw L.W. - Kierownika Filii Nr [...] OPS w G. uzasadniając to kolejnym uchyleniem przez organ odwoławczy wydanej przez nią decyzji w jego sprawie. Uchylenie to, jak stwierdza, "obnaża dyletanctwo i analfabetyzm" wskazanego pracownika. Na przestrzeni kilku lat wydała ona kilkadziesiąt decyzji uchylanych przez organ wyższego stopnia ze względu na skandaliczne błędy i pomimo licznych wniosków z jego strony ta "skompromitowana gospodyni domowa bawiąc się w urzędnika, dalej prowadzi moje sprawy, popełniając błąd za błędem."
Zgodnie z art. 145 § 1pkt. 1 b i c sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sytuacja w której decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 stanowi, stosownie do art. 145 § 1pkt. 3 k.p.a., przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną.
Wobec tego rozważenia wymaga kwestia czy brak wyłączenia pracownika organu, o które wnosił skarżący, wypełnia hipotezę normy zawartej we wskazanym wyżej przepisie.
Art. 24 k.p.a., który należy brać pod uwagę ze względu na przedmiot wniosku skierowany na wyłączenie pracownika organu, określa sytuacje, w których wyłączenie obligatoryjne, następujące ex lege (§ 1) oraz wyłączenie fakultatywne, na mocy aktu podjętego przez bezpośredniego przełożonego (§ 3). Zarzuty podnoszone przez skarżącego wobec L.W. nie wyczerpują żadnej z przesłanek wyłączenia obligatoryjnego, wskazanych w art. 24 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. Wobec tego pozostaje do rozważenia wyłączenie przewidziane w art. 24 § 3 k.p.a. Wyłączenie na tej podstawie następuje w przypadku uprawdopodobnienia okoliczności nie wymienionych w § 1 art. 24, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika w postępowaniu. Przepisy k.p.a. nie określają formy, w jakiej następuje wyłączenie pracownika, natomiast w doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, iż właściwa będzie tu forma postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Z akt sprawy nie wynika aby wniosek skarżącego o wyłączenie L.W. został formalnie rozpatrzony. Brak bowiem postanowienia wydanego przez bezpośredniego przełożonego. Do kwestii tej nie odniesiono się w wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji, jak i w decyzji organu odwoławczego.
W tej sytuacji, ze względu na brak wyłączenia L.W. od udziału w załatwieniu sprawy dotyczącej przyznania zasiłku okresowego dla skarżącego uznać przyjdzie, iż zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a.
Sąd w składzie orzekającym, podobnie jak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. I OSK 1389/11 (LEX nr 1366422), wyraża następujący pogląd: "Samo stwierdzenie, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jest dotknięte kwalifikowaną wadliwością, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania, nie może prowadzić automatycznie do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Trudno przyjąć, że sąd administracyjny kontrolę legalności decyzji zawęża do badania tzw. pozytywnych przesłanek wznowienia, a pomija przesłanki negatywne. Naprawienie wadliwości proceduralnych nie zawsze wpływa na merytoryczną treść decyzji." Podobny pogląd został sformułowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r. II OSK 2009/11, LEX nr 1358492.
Ustalenie przez sąd administracyjny, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotknięte jest wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., to w dalszej kolejności powinien sprawdzić, czy w sprawie występują negatywne przesłanki wznowienia, w tym ustanowiony w art. 146 § 2 k.p.a. zakaz uchylenia decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (teza wynikająca z wyżej przywołanego wyroku NSA).
W ocenie Sądu, z taka właśnie okolicznością mamy do czynieni a w przedmiotowej sprawie. Zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja pierwszoinstancyjna, zostały podjęte zgodnie z przepisami prawa materialnego i w wyniku wznowienia postępowania ze względu na stwierdzone uchybienie procesowe oraz uchylenia decyzji mogłaby zapaść decyzja o identycznej treści z następujących względów.
Z analizy postanowień art. 39 u.p.s. wynika, że decyzja w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Przyjęcie tego rodzaju konstrukcji przez ustawodawcę oznacza wyposażenie organu administracji w uprawnienie do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych (wyrok NSA z 3 września 2010 r., II GSK 745/09, Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Ramy owej swobody prawo materialne może ograniczać w różny sposób, w szczególności zaś określając kierunkowe dyrektywy korzystania uznania w normach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia (granice zewnętrzne uznania, stanowiące jednocześnie dyrektywy pozytywne bądź negatywne warunkujące korzystanie z uznania), jak również w przepisach wskazujących na cel regulacji prawnej, w której zamieszczone zostało upoważnienie do podjęcia aktu uznaniowego (granice wewnętrzne uznania). Jeśli chodzi o przepisy prawa procesowego, to ramy te wyznacza przede wszystkim zasada ogólna uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli określona w art. 7 k.p.a.
Przenosząc te ustalania na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć co następuje.
Zewnętrznych granic uznania pozostającego w dyspozycji organu podejmującego rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego specjalnego poszukiwać należy w normie zawartej w art. 39 u.p.s. (dyrektywy pozytywne) oraz w przepisach art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 12 u.p.s. (dyrektywy negatywne).
Z postanowień art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. należy wywieść następującą dyrektywę pozytywną: zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, przy czym potrzeby mogą polegać na konieczności pokrycia części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Wyliczenie rodzajów niezbędnych potrzeb bytowych poprzedzone jest zwrotem " w szczególności", zatem mogą w grę wchodzić także inne potrzeby nie ujęte w przepisie, o ile zostaną przez organ zakwalifikowane jako niezbędne i bytowe. Pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych za niezbędną potrzebę bytową należy uznać taką, która jest niezbędna do normalnej egzystencji osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku, w warunkach odpowiadających godności człowieka (wyrok NSA z 3 października 2008 r., I OSK 1523/07, LEX nr 529118). Niezbędna potrzeba to taka zwłaszcza taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie lub zdrowie (wyrok NSA z 30 września 2008 r., I OSK 1451/07, LEX nr 489096).
Przywołana wyżej dyrektywa pozytywna ma o tyle istotne znaczenie dla rozstrzygania w kwestii zasiłku celowego, że dokonanie kwalifikacji potrzeby objętej wnioskiem jako "niezbędnej potrzeby życiowej" możliwość prowadzenia dalszego postępowania w takiej sprawie. Natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc odmowa uznania potrzeby objętej wnioskiem za niezbędną, skutkuje koniecznością podjęcia rozstrzygnięcia negatywnego bez dalszego badania sprawy.
Dyrektywy negatywne, a więc takie, które mimo zakwalifikowania potrzeby bytowej jako niezbędnej, wyłączają możliwość przyznania zasiłku celowego, to marnotrawstwo (art. 11 ust. 1 u.p.s.), brak współdziałania (art. 11 ust. 2 u.p.s.) oraz dysproporcja między deklarowanym dochodem a sytuacją majątkową wnioskodawcy (art. 12 u.p.s.).
Dyrektyw wyznaczonych celami regulacji prawnej trzeba poszukiwać w postanowieniach art. 2 ust. 1 i 3 ust. 1 oraz art. 4 u.p.s. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. I OSK 116/10 LEX nr 594935 w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 u.p.s. W świetle art. 2 zasadniczym celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych uprawnionych, przy równoczesnym umożliwieniu przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których uprawnione osoby i rodziny nie są w stanie pokonać przy użyciu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wsparcie osoby (rodziny) w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (art. 3 ust. 1) oraz umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 u.p.s.) . Dokonując wykładni art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 i art. 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. przyjąć należy następujące dyrektywy korzystania z uznania administracyjnego w sferze odnoszącej się do zasiłków celowych określonych art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. po pierwsze - zasiłek celowy na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej ; po drugie – wsparcie takie może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której osoba (rodzina) samodzielnie nie jest w stanie tej niezbędnej potrzeby bytowej zaspokoić; po trzecie – świadczenia pomocowe, w tym i zasiłek celowy, mają charakter pomocniczy, wspierają osobę (rodzinę) w wysiłkach podejmowanych dla zaspokojenia potrzeby; po czwarte - osoba (rodzina) ubiegająca się o wsparcie powinna współdziałać z instytucjami pomocowymi w rozwiązywaniu jej sytuacji życiowej; po piąte - celem świadczenia pomocowego powinno być umożliwienie jego adresatowi życia w godnych warunkach.
Zasada ogólna zawarta w art. 7 k.p.a., nakazująca uwzględniać w postępowaniu administracyjnym interes społeczny i słuszny interes obywateli , ma na celu przede wszystkim wyważanie interesu publicznego i interesu indywidualnego przy podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji publicznej. Nie zakłada ona dominacji żadnego z tych interesów. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, iż wskazana zasada nakazuje respektowanie interesu indywidualnego do granic jego kolizji z interesem publicznym. Ustalenie treści interesu publicznego w konkretnej sprawie administracyjnej wiązać się będzie z celami regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia takiej sprawy. Wobec tego dla ustalania tego, co leży w interesie publicznym w przypadku podejmowania decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego należy sięgnąć do przywołanych wyżej norm określających cele pomocy społecznej zawartych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. , jak również do art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy.
W ocenie Sądu, skoro przedmiotem żądania skarżącego było przyznanie zasiłku celowego na energię elektryczną należy uznać ją za niezbędną potrzebę bytową w rozumieniu art. 39 ust. 1 u.p.s. Korzystanie z energii elektrycznej stanowi bez wątpienia codzienną, egzystencjalną potrzebę obok żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, zwłaszcza z tej racji, że część niezbędnych przedmiotów użytku domowego wymaga zasilania takiego rodzaju.
Zatem pozostaje do oceny kwestia stanowiąca istotę zarzutu podnoszonego w skardze - wysokość przyznanego zasiłku okresowego.
Kwota zasiłku celowego powinna, z jednej strony, być stosowana do kosztów zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, z drugiej zaś pozostawać w granicach możliwości finansowych organu, zważywszy na ograniczony zasób tych środków oraz konieczność zaspokojenia potrzeb zgłaszanych przez inne osoby. Nie budzi wątpliwości, iż uznaniowy charakter rozstrzygnięcia przesądza o tym, iż potrzeba wnioskodawcy nie musi zostać zaspokojona w pełni.
W ocenie składu orzekającego, wyważenie wszystkich istotnych elementów, jakie powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w sprawie przyznania D.B. przedmiotowego świadczenia uzasadniało kwotę określona przez organ tj. 50 zł, w sytuacji kiedy skarżący wnosił o ok. 60 zł.
W szczególności zważyć trzeba trzy istotne okoliczności, które potwierdzają zasadność skarżonego rozstrzygnięcia:
Po pierwsze – jak wynika z akt postępowania D.B. uchylał się od zawarcia kontraktu socjalnego. Zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.s. kontrakt taki jest zawierany w celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Ma on służyć wzmocnieniu aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Brak współdziałania osoby wyrażający się w odmowie zawarcia kontraktu socjalnego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s.). Skoro brak współdziałania stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, to uchylanie się od zawarcia kontraktu socjalnego musi być ocenione jako okoliczność negatywnie świadcząca o postawie skarżącego, mająca wpływ na wysokość przyznanego zasiłku celowego.
Po drugie – D.B. jest stałym beneficjentem świadczeń z zakresu pomocy społecznej udzielanych przez MOPS w G., w postaci zasiłku stałego zasiłków celowych, dodatku mieszkaniowego itd. Roczna suma przyznanych świadczeń pieniężnych przekracza zdecydowanie kryterium dochodowe odnoszone do osoby samotnie gospodarującej. Zważywszy na to, że skarżący mógłby podjąć pracę (ukończył studia prawnicze, ma tylko lekki stopień niepełnosprawności) i tym samym uzyskiwać dochody na swoje utrzymanie, to obciążanie budżetu MOPS w G. trzeba ocenić jako nadmierne.
Po trzecie – organ pierwszej instancji przyjął pewne zasady przyznawania świadczeń pomocowych, zgodnie z którymi wysokość zasiłku celowego na energię elektryczną wynosi 50 zł. W ocenie Sądu ustalenie takie mieści się w ramach granic uznania administracyjnego, którym dysponował organ podejmując rozstrzygnięcie w kwestii wysokości zasiłku dla D.B., zwłaszcza z tej racji że odpowiada podstawowym zasadom pomocy społecznej (w szczególności zasadzie pomocniczości – art. 2 u.p.s. oraz zasadzie współdziałania – art. 4 u.p.s.).
Wobec powyższego uznać przyjdzie, iż kontrolowana decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego i tym samym w przypadku jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 b, ze względu na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a., w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W ocenie Sądu organy administracji nie dopuściły się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania oraz nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany materiał dowodowy znalazł pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonej zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło