IV SA/Gl 399/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na pismo Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za dostęp do informacji publicznej w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odrzucić wniosek. Wnioskiem z dnia 13 października 2015 r. J. S. zwrócił się do Wójta Gminy N. o udostępnienie informacji publicznej, tj. o kserokopie umów zawieranych przez Urząd Gminy N. w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2015 r. w oparciu o prowadzony rejestr umów z podaniem pozycji, pod którą są one zarejestrowane. Pismem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy N. poinformował J. S., że wysokość opłaty za udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem wynosi 503,52 zł. Jednocześnie pouczono wnioskodawcę, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. Uz. Z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej: u.d.i.p.) udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem nastąpi po upływie 14 dni od dnia powiadomienia o wysokości opłaty, chyba że zostanie dokonana w tym terminie zmiana wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wniosek zostanie wycofany. Dnia 10 stycznia 2017 r. wpłynęło do Urzędu Gminy N. pismo wnioskodawcy, w którym wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa w zakresie żądania pismem z dnia 23 października 2015 r. opłaty za udostępnienie informacji publicznej. J. S. podniósł, że nie został pouczony przez organ o prawie do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi Wójt Gminy N., w piśmie z dnia 25 stycznia 2017 r., wskazał, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają klauzuli nakazującej pouczenie wnioskodawcy o prawie do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, ani też o prawie wniesienia skargi do sądu. Zauważono, że gdyby wnioskodawca zwrócił się ze stosownym zapytaniem, zostałaby mu udzielona odpowiedź w oparciu o obowiązujące normy prawne. Dodatkowo organ podniósł, że wnioskodawca nie określił w jakim zakresie miałoby zostać usunięte naruszenie prawa. Powyższa odpowiedź została doręczona J. S. z dniu 30 stycznia 2017 r. Dnia 6 kwietnia 2017 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...]. W skardze zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek komplikacji zdrowotnych po przebytych operacjach, które polegały na zaburzeniach ruchowych oraz chwilowej utracie pamięci powstałej na skutek zażywanych leków. Ponadto skarżący przedłożył dwie karty informacyjne leczenia szpitalnego, z których wynika, że przebywał w szpitalu od dnia 28 listopada 2016 r. do 3 grudnia 2016 r. oraz od 9 lutego 2017 r. do 24 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skuteczne wniesienie skargi uzależnione jest od wyczerpania trybu określonego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Skargę do sądu, jak to przewiduje art. 53 § 2 P.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z przepisu art. 85 P.p.s.a. wynika, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo takie wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zważyć także należy, że przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa zasad dokonywania oceny zachowania strony, w związku z czym ocena braku winy, w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, pozostawiona jest uznaniu sądu. Dodatkowo należy zauważyć, że stosownie do art. 87 § 5 P.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Wprawdzie ustawa P.p.s.a. nie precyzuje, co należy rozumieć pod tym pojęciem, ale niewątpliwie nie może być ono rozumiane rozszerzająco jak każdy przypadek (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, CBOSA). W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o nadzwyczajną sytuację uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, tj. z zachowaniem terminów do dokonywania czynności procesowych (por. postanowienia NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13). W szczególności może to dotyczyć nieprzewidywalnych okoliczności takich jak, długotrwała poważna klęska żywiołowa, czy inne nie dające się przewidzieć wydarzenia. Taka jednak sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. W dniu 6 kwietnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Wójta Gminy N. z dnia [...] wraz ze skargą. Z treści uzasadnienia tego wniosku wynika, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek komplikacji zdrowotnych po przebytych operacjach, które polegały na zaburzeniach ruchowych oraz chwilowej utracie pamięci powstałej na skutek zażywanych leków. W ocenie Sądu okoliczności podane w ww. wniosku nie usprawiedliwiają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na pismo ustalające wysokość opłaty za udostępnienie informacji publicznej. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący wskazał, że nie został prawidłowo pouczony co do możliwości wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W istocie wymieniony wyżej akt w swej treści nie zawiera pouczenia o tym, jakie przewidziane prawem działania powinna podjąć strona niezadowolona z wyznaczenia opłaty we wskazanej przez organ wysokości. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w powołanym przez skarżącego postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 778/13, w kwestii braku pouczenia o trybie zaskarżenia aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Niemniej jednak, zdaniem Sądu orzekającego, brak pouczenia należy rozpatrywać w świetle danej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, na co także wskazano w treści ww. orzeczenia NSA. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 10 stycznia 2017 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z wyznaczeniem kosztów udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej określonych w piśmie z dnia [...] Zatem skarżący miał świadomość, że ww. pismo, w którym określono wysokość opłaty za udostępnienie informacji publicznej podlega zaskarżeniu do Sądu oraz miał wiedzę co do trybu zaskarżenia tego aktu. Wobec tego brak pouczenia co do możliwości zakwestionowania aktu z dnia [...] wyznaczającego opłatę nie stanowi usprawiedliwienia braku winy dla uchybienia terminu do wniesienia skargi na ten akt, skoro skarżący, podjął czynności procesowe związane z jego zaskarżeniem. W orzecznictwie i doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, czyli do warunków zasadności tego wniosku. Skoro tak, to złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia bez zaistnienia wyjątkowego przypadku powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 140/08, z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 580/10, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 5 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić.