IV SA/Gl 409/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-12-06
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant przywrócony do służby na mocy prawomocnego wyroku uniewinniającego go od popełnienia przestępstwa, który był podstawą jego zwolnienia, musi zgłosić gotowość do podjęcia służby w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku karnego, aby skutecznie powrócić do służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjant przywrócony do służby z mocy prawa na skutek prawomocnego wyroku uniewinniającego go od popełnienia przestępstwa, które było podstawą jego zwolnienia, musi zgłosić gotowość do podjęcia służby w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego. Niezachowanie tego terminu skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego. Wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję o zwolnieniu ze służby, wydany po uprawomocnieniu się wyroku karnego, nie stanowi podstawy do ponownego przywrócenia do służby.Stan faktyczny
Policjant został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Po prawomocnym wyroku uniewinniającym go od zarzucanego czynu, policjant został przywrócony do służby z mocy prawa. Jednakże, zgłosił gotowość do podjęcia służby po upływie 7-dniowego terminu od daty uprawomocnienia się wyroku karnego. W związku z tym, organ policji ponownie zwolnił go ze służby, uznając, że nie dopełnił wymogów formalnych. Policjant zaskarżył tę decyzję, argumentując m.in. wadliwą wykładnię przepisów i znaczenie wyroku sądu administracyjnego uchylającego poprzednią decyzję o zwolnieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w K. działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy z. dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) - zwolnił sierż.szt. G. G. ze służby w Policji z dniem 07 stycznia 2016 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na wyrok Sądu Rejonowego K.-[...] w K. z dnia [...] r., prawomocny od dnia [...] r., uniewinniający G. G. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 231 § 1 i art. 271 § 1 kk, mocą którego w/w został przywrócony do służby w Policji oraz fakt niezłożenia przez policjanta w terminie określonym w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji oświadczenia o gotowości niezwłocznego podjęcia służby w Policji. Organ I instancji podkreślił, że 7-dniowy termin do złożenia takiego oświadczenia biegł od daty uprawomocnienia się wyroku karnego, upłynął zatem w dniu 06 października 2015 r., natomiast G.G gotowość podjęcia służby zgłosił dopiero w dniu 09 grudnia 2015 r. Z uwagi na powyższe – w opinii organu - zaistniała konieczność rozwiązania z nim stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 42 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji nieuzasadnione zastosowanie w sprawie oraz bezzasadne przyjęcie, iż w sprawie na dzień wydania zaskarżonej decyzji zaszły przesłanki do ponownego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, polegające na braku zgłoszenia przez niego, tj. policjanta już uprzednio zwolnionego ze służby na mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] r. gotowości niezwłocznego podjęcia służby w terminie 7 dni od dnia przywrócenia do służby. Dalej strona podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, a to art. 108 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wobec oczywistego braku ustawowych przesłanek do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia oraz art. 10 w zw. z art. 7-9 kpa i art. 61 § 4 kpa poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie. W związku z powyższym strona wniosła o umożliwienie jej zapoznania z materiałami sprawy, uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności, a po rozpoznaniu sprawy - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Uzasadniając podniesione zarzuty strona wskazała, że organ I instancji wadliwie przyjął datę uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego K.-[...] w K., tj. [...] r. za początkową datę, od której biegł termin do złożenia przez stronę oświadczenia o gotowości do podjęcia służby w Policji. Zdaniem odwołującego się, prawomocny wyrok sądu karnego sam w sobie nie stanowi podstawy do liczenia terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, ponieważ na mocy tego wyroku Sąd nie uchylił decyzji Komendanta Miejskiego Policji w K. nr [...] z .dnia [...] r. w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tym samym wydanie wyroku w sprawie karnej nie uchyla skutków wydanej wobec strony decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., utrzymującej w mocy w/w rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w K. nr [...]. Strona wskazała, że okolicznością dowodzącą wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 09 grudnia 2015 r. mocą którego Sąd uchylił decyzje organów obydwóch instancji w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby ze względu na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. Strona wyjaśniła, iż składając w dniu 09 grudnia 2015 r. oświadczenie o gotowości podjęcia służby w Policji, działała w związku z wydaniem przedmiotowego wyroku WSA w Gliwicach, który w tej dacie był nieprawomocny. Strona wyjaśniła, że złożenie oświadczenia nastąpiło z ostrożności procesowej, miała ona bowiem świadomość, że termin, o którym mowa w art. 42 ust 2 ustawy o Policji rozpocznie bieg dopiero z chwilą uprawomocnienia się w/w orzeczenia Sądu. W ocenie strony, wydając jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku WSA w Gliwicach kolejną decyzję w przedmiocie zwolnienia G.G. ze służby w Policji, Komendant Miejski Policji w K. wytworzył stan oczywiście sprzeczny z porządkiem prawnym, w którym zaistniały w obrocie prawnym dwie ostateczne decyzje o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. W ocenie strony stanowisko organu, jakoby doszło do reaktywacji stosunku służbowego skarżącego z mocy wyroku sądu karnego, nie zaś z mocy nabrania przez wyrok sądu administracyjnego cechy prawomocności materialnej jest niezgodne z żadną normą obowiązującego porządku prawnego.
Decyzją z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...]r. Prokurator Prokuratury Rejonowej K. - [...]w K. przedstawił G. G. - funkcjonariuszowi Komendy Miejskiej Policji w K. - zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego określonego w art. 23 1 § 1 kk i art. 271 § 1 kk, tj. przekroczenia uprawnień poprzez dokonanie spisania dwóch protokołów przesłuchania świadka, przyczyni w jednym z protokołów poświadczenia nieprawdy. W dniu 31 października 2013 r. prokurator skierował do Sądu Rejonowego w K. akt oskarżenia przeciwko policjantowi. W związku z powyższym Komendant Miejski Policji w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia G. G. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Po przeprowadzeniu postępowania, rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w K. zwolnił sierż.szt. G.G. ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2014 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Sprawę w II instancji rozpatrzył Komendant Wojewódzki Policji w K., który decyzją nr [...]z dnia [...]r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie organu II instancji stało się przedmiotem skargi wniesionej przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W dniu 29 maja 2015 r. Sąd Rejonowy K.-[...] w K. uniewinnił policjanta od zarzucanego mu czynu. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy strony w dniu 09 grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia G. G. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W tym samym dniu G.G zgłosił pisemnie gotowość niezwłocznego podjęcia służby w Policji. W związku z otrzymanym zgłoszeniem, Komendant Miejski Policji w K. - w celu stwierdzenia, czy nastąpiło ono w wymaganym prawem terminie - podjął czynności zmierzające do ustalenia podstawy prawnej przywrócenia policjanta do służby, a polegające na uzyskaniu odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego K.-W. w K. z dnia [...]r., kończącego postępowanie karne, którego wszczęcie przeciwko G. G. legło u podstaw zwolnienia go ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2014 r. organ zaznaczył, iż przedmiotowe orzeczenie - opatrzone klauzulą prawomocności - wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji w K. w dniu 31 grudnia 2015 r. W oparciu o otrzymany wyrok organ I instancji ustalił, że G.G, zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, został przywrócony do służby z mocy prawa w dniu 29 września 2015 r. (co stwierdził rozkazem dla celów ewidencyjno-finasowych nr [...]z dnia [...]r.) oraz że policjant złożył oświadczenie o gotowości podjęcia służby w Policji po upływie terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. W tym stanie rzeczy - realizując dyspozycję przedmiotowego przepisu - Komendant Miejski Policji w K. podjął rozstrzygnięcie o zwolnieniu policjanta ze służby z dniem 07 stycznia 2016 r. na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 cyt. ustawy.
Dalej organ wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 oraz art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3, przy czym przepis art. 41 ust. 3 ustawy stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W myśl natomiast art. 42 ust. 7 ustawy, przepisy ust. 1-6 (a zatem dot. przywrócenia do służby policjanta na skutek uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu jej wadliwości) stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Organ nadmienił, że powołane przepisy określają warunki reaktywacji stosunku służbowego w odniesieniu do funkcjonariusza uprzednio zwolnionego ze służby w następstwie zaistnienia jednej z sytuacji opisanych w art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy. Odpowiednie stosowanie art. 42 ust. 1 - 6 ustawy o Policji, przewidziane przez art. 42 ust. 7 przedmiotowej ustawy, polega na tym, iż rolę orzeczenia przywracającego policjanta z mocy prawa do służby pełni wyrok uniewinniający policjanta od zarzucanego mu czynu albo o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego (tak NSA w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r. 1 OSK 1409/13). Wynika z tego. że - w przypadku policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 (tj. na skutek popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie) - podstawą do przywrócenia go do służby na stanowisko równorzędne jest stwierdzenie faktu zakończenia toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. W takim wypadku wydanie wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od stawianego mu zarzutu popełnienia przestępstwa będącego podstawą do jego zwolnienia skutkuje samoistną (z mocy prawa) reaktywacją rozwiązanego stosunku służbowego, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie odrębnej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 568/06, LEX nr 290659). W konsekwencji przywrócenie policjanta do służby następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, dopiero bowiem prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 72/10, LEX nr 674891).
W tym stanie rzeczy – w opinii organu – uprawniony jest wniosek, że dla skutecznego prawnie skorzystania przez uniewinnionego funkcjonariusza z uprawnienia przywrócenia go do służby konieczne jest łączne wypełnienie przez niego przesłanek określonych w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, tj. dokonanie zgłoszenia gotowości do podjęcia służby, przy czym zgłoszenie to musi nastąpić w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego. Organ podkreślił, iż zakreślony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji siedmiodniowy termin na zgłoszenie przez policjanta gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że poza sporem pozostaje okoliczność, że wyrokiem Sądu Rejonowego K.-[...] w K. Wydział [...]z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) G.G został uniewinniony od popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (art. 231 § 1 i art. 271 § 1 kodeksu karnego), którego przyjęcie popełnienia legło u podstaw wydania wobec skarżącego decyzji (rozkaz personalny nr [...]Komendanta Miejskiego Policji w K.) o jego zwolnieniu ze służby w Policji. Przedmiotowy wyrok uniewinniający skarżącego uprawomocnił się w dniu [...]r.
Komendant wskazał, iż przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu jest charakter prawny prawomocnego wyroku uniewinniającego policjanta i jego znaczenie dla reaktywacji stosunku służbowego oraz znaczenie wydanego później wyroku sądu administracyjnego uchylającego zaskarżoną decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby i umarzającego postępowanie w sprawie.
Zdaniem strony jedynie wyrok sądu administracyjnego uchylający zaskarżone rozstrzygnięcie o zwolnieniu ze służby może być podstawą przywrócenia do służby i to od daty jego prawomocności biegnie termin do zgłoszenia przez policjanta gotowości podjęcia służby. Natomiast - w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. - z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, a to przez wzgląd na powołaną wyżej regulację art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Przedmiotowy przepis dotyczy dwóch fakultatywnych podstaw zwolnienia ze służby w Policji, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 i art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W myśl pierwszego przepisu, policjanta można zwolnić ze służby, jeżeli popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, w myśl drugiego zaś rozstrzygnięcie takie można podjąć, jeśli upłynęło 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Chodzi zatem o sytuację, kiedy zwolnienie policjanta ze służby następuje w ścisłym związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym, które jednak nie zostało zakończone. Ustawodawca przewidział zatem możliwość zwolnienia ze służby policjanta, co do którego brak jest niezbitych dowodów popełnienia przestępstwa i który okaże się następnie niewinnym zarzucanego mu czynu, a więc niejako "na wyrost", "zapobiegawczo". Dopuszczając taką ewentualność, wynikającą z konieczności maksymalnego zabezpieczenia interesu służby, ustawodawca wprowadził jednocześnie rozwiązania gwarantujące zwalnianemu policjantowi powrót do służby, jeżeli stawiane mu zarzuty okażą się niezasadne lub z innych względów nie zostaną potwierdzone.
Komendant zaznaczył, iż tym rozwiązaniem jest przewidziana w art. 42 ust. 7 instytucja przywrócenia do służby z mocy samego wyroku sądu karnego uniewinniającego policjanta od czynu, który był przyczyną rozwiązania stosunku służbowego w oparciu o jedną z dwóch, wspomnianych wyżej podstaw prawnych. Regulacja ta stanowi lex specialis w stosunku do przepisu ogólnego dot. przywrócenia do służby, jakim jest art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Prawomocny wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym pełni rolę orzeczenia przywracającego policjanta z mocy prawa do służby. Artykuł 42 ust. 7 wskazanej ustawy ma zastosowanie w sytuacji, gdy działalność organów administracji nie była wadliwa, natomiast niezasadne okazało się zarzucanie zwolnionemu policjantowi popełnienia przestępstwa.
Zdaniem organu - skoro w omawianej sprawie wystąpił stan faktyczny wyczerpujący hipotezę normy art. 42 ust. 7 cyt. ustawy (prawomocny wyrok uniewinniający policjanta od czynu, którego zarzut popełnienia był powodem jego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji), to bezsprzecznie powinna mieć zastosowanie jej dyspozycja (reaktywacja stosunku służbowego następująca z mocy prawa, bez konieczności wydawania w tym względzie decyzji administracyjnej). Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zaś konieczność stwierdzenia, że w dniu 29 września 2015 r. G.G został przywrócony do służby w Policji. Powyższe zaś implikuje stwierdzenie, że w tym dniu - zgodnie z art. 42 ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy o Policji - rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na zgłoszenie przez skarżącego gotowości do podjęcia służby. Termin ten zatem upłynął z dniem 06 października 2015 r., natomiast dopiero w dniu 09 grudnia 2015 r. , a zatem po ponad 2 miesiącach od upływu terminu ustawowego policjant zgłosił swoją gotowość do podjęcia służby.
Stąd tez – w opinii organu - G.G nie dopełnił wszystkich wymogów określonych w art. 42 ust. 2 ustawy, uprawniających go do przywrócenia do służby,
gdyż pomimo spełnienia warunku wyrażenia woli gotowości podjęcia służby, zgłoszenie jej nie nastąpiło w wymaganym terminie. Podkreślił przy tym, że określony w art. 42 ust. 2 ustawy termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że tylko w jego okresie może nastąpić ukształtowanie się praw
i obowiązków policjanta związanych z jego przywróceniem do służby. Uchybienie zatem tego terminu wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a termin ten nie jest przywracalny (wyrok WSA w Krakowie z dnia 08 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 752/11, LEX nr 1139273). Powyższe – zdaniem organu - obligowało Komendanta Miejskiego Policji w K. do podjęcia rozstrzygnięcia o zwolnieniu przywróconego policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Dalej Komendant wskazał, iż zbadania wymaga zatem prawidłowość zastosowania omawianej normy prawnej. W myśl art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Wyjaśnił, że nakazane przez ustawodawcę stosowanie omawianego przepisu w związku z art. 42 ust. 2 jest konsekwencją przyjęcia, że niezłożenie przez przywróconego do służby policjanta oświadczenia o gotowości podjęcia służby w terminie 7 dni od dnia przywrócenia do niej jest jednoznaczne z wyrażeniem przez niego woli wystąpienia ze służby. Innymi słowy, ustawodawca nakazuje traktować taką sytuację jako równoznaczną z brakiem woli policjanta kontynuowania służby.
W rezultacie przyjąć należało, że z upływem terminu do zgłoszenia przez G.G. gotowości podjęcia służby w Policji, tj. z dniem 06 października 2015 r. zaistniała podstawa do rozwiązania z nim stosunku służbowego, o której mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Od dnia zatem 07 października 2015 r. zaczął bieg 3-miesięczny termin przewidziany w art. 41 ust. 3 cyt. ustawy, zatem Komendant Miejski Policji w K. zobowiązany był do zwolnienia przywróconego policjanta ze służby do dnia 07 stycznia 2016 r. Powyższe nastąpiło zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]r. doręczonym stronie w tym samym dniu i opatrzonym rygorem natychmiastowej wykonalności, a zatem zgodnie z dyspozycją omawianego przepisu.
Odnosząc się do podniesionej przez odwołującego się kwestii wyroku WSA w Gliwicach z dnia 09 grudnia 2015 r., uchylającego decyzje organów obu instancji w przedmiocie zwolnienia G.G. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, Komendant stwierdził, że powyższe pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętego przez Komendanta Miejskiego Policji w K. rozstrzygnięcia. Wskazał, że wyrok sądu administracyjnego zapadł już po uprawomocnieniu się wyroku karnego dot. uniewinnienia policjanta od zarzucanego mu czynu, a tym samym już po przywróceniu w/w do służby w Policji. Nie mógł zatem stanowić (ani w dacie wydania, kiedy był jeszcze nieprawomocny, ani też w dacie uprawomocnienia się) podstawy przywrócenia G. G. do służby, powyższe nastąpiło już bowiem wcześniej, na mocy przepisu szczególnego, jakim jest art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Zwrócił również uwagę, że w/w wyrok sądu administracyjnego jest niejako następstwem, konsekwencją zapadłego w sprawie karnej wyroku, jak bowiem expressis verbis wynika z jego uzasadnienia, WSA w Gliwicach uchylił decyzje organów Policji dot. zwolnienia G. G. ze służby ze względu na oczywistość popełnienia przez niego przestępstwa z uwagi właśnie na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego K.- [...] w K. z dnia [...]r., którym
policjant został uniewinniony od zarzucanego mu czynu. W związku z tym, w ocenie Sądu, odpadła przesłanka dotycząca oczywistości popełnienia przestępstwa. Uchylenie zatem decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby z dniem 31 stycznia 2014 r. nastąpiło z uwagi na zaistniałą już po wydaniu i uprawomocnieniu się tej decyzji okoliczność, jaką jest wyrok uniewinniający w toczącym się przeciwko policjantowi postępowaniu karnym.
Zatem w opinii organu, przedmiotowy wyrok WSA w Gliwicach nie może stanowić podstawy po ponownego przywrócenia strony do służby, gdyż - de facto - przywrócenie nastąpiłoby dwukrotnie w następstwie uniewinnienia w/w w sprawie karnej od zarzucanego mu czynu. Takie rozwiązanie byłoby również nielogiczne z tego punktu widzenia, że gdyby policjant złożył w terminie, tj. do dnia 06 października 2015 r. oświadczenie o gotowości podjęcia służby w Policji, to w dacie uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego byłby pełnoprawnym funkcjonariuszem Policji (tj. mianowanym na stanowisko służbowe, z prawem do uposażenia), a zatem ponowna reaktywacja stosunku służbowego byłaby bezprzedmiotowa. Niedopuszczalne jest odmienne interpretowanie obowiązujących przepisów i nadawanie różnego znaczenia zapadłemu już po wyroku karnym i uwzględniającemu ten wyrok orzeczeniu sądu administracyjnego w zależności od zaistniałej sytuacji - w tym wypadku od tego, czy policjant dochował terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby w związku z przywróceniem do niej na mocy prawomocnego wyroku uniewinniającego.
Na marginesie poczynionych rozważań Komendant zauważył, że sytuacja wyglądałaby inaczej w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z uwagi na jej wadliwość jeszcze przed zakończeniem postępowania karnego, a wiec niejako w oderwaniu i niezależnie od jego wyniku, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Co do zarzutu, iż w wyniku zwolnienia G. G. ze służby z dniem [...]r. istniały w obrocie prawnym dwie decyzje o zwolnieniu w/w ze służby wskazać należy, że ustawodawca wprowadzając rozwiązanie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji dopuścił i usankcjonował taki stan rzeczy. Należy wziąć pod uwagę, że policjant nie ma obowiązku wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby, a wspomniany przepis nie zawiera żadnych dyspozycji dot. konieczności wycofania z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji.
Co do podniesionych przez odwołującego się zarzutów naruszenia art. 10 k.p.a., statuującego zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, organ wskazał, iż powyższe uchybienie należy rozpatrywać mając na względzie, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby w Policji i podkreślił ponadto, że materiał dowodowy był stronie znany, skoro składały się na niego wyłącznie kopie zapadłych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych i sądowych, a zatem dokumenty doręczone wcześniej stronie. Ponadto, omawiane uchybienie zostało wyeliminowane w postępowaniu przed organem odwoławczym, w toku którego strona zapoznała się z materiałami postępowania. W tym stanie rzeczy w powyższym uchybieniu nie można dopatrywać się naruszenia prawa, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się o zarzutu naruszenia art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Komendant stwierdził, iż jest on bezpodstawny. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy stronie odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Organ I instancji - Komendant Miejski Policji w K. - umotywował fakt nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności interesem społecznym, tożsamym z interesem służby. Wskazał, że interes ten wymaga, aby funkcjonariusz, który faktycznie służby nie pełni i może jej pełnić z uwagi na niezgłoszenie w terminie gotowości do niezwłocznego jej podjęcia został z tej służby bez zbędnej zwłoki zwolniony. Komendant Wojewódzki Policji w K. podał, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji w tej kwestii. Wyjaśnił, że interes służby wyraża się szczególnym statusem i zadaniami Policji. Interes ten wymaga zatem, aby służbę w Policji pełniły osoby mogące faktycznie realizować zadania służbowe. Wobec powyższego - w ocenie organu odwoławczego - nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący G.G domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozkazu ja poprzedzającego. Wskazywał na naruszenie art. 42 ust. 2 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji nieuzasadnione zastosowanie w sprawie oraz bezzasadne przyjęcie, że 7-dniowy termin do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby biegł od dnia [...]r., tj. od daty uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, kończącego prowadzone przeciwko policjantowi postępowanie karne. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przywołała te same argumenty, co w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. (nr [...]) utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. (nr [...]) o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem [...]r. skarżącego.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 42 ust. 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji, zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3, przy czym przepis art. 41 ust. 3 ustawy stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W myśl natomiast art. 42 ust. 7 ustawy przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Powołane przepisy – należące do instytucji przywrócenia policjanta do służby (art. 42 ustawy) – określają warunki reaktywacji stosunku służbowego w odniesieniu do funkcjonariusza uprzednio zwolnionego ze służby w następstwie zaistnienia jednej z sytuacji opisanych w art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy. Wynika z tego, że - w przypadku policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 (tj. zwolnionego na skutek popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie) - podstawą do przywrócenia go do służby na stanowisko równorzędne jest stwierdzenie faktu zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym tego policjanta. W takim wypadku wydanie wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od stawianego mu zarzutu popełnienia przestępstwa będącego podstawą do jego zwolnienia skutkuje:
1/ samoistną (z mocy prawa) reaktywacją rozwiązanego stosunku służbowego, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie odrębnej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 568/06, LEX nr 290659);
2/ przywróceniem policjanta do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, gdyż dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 72/10, LEX nr 674891).
Mając powyższe na uwadze należy dojść do wniosku, że dla skutecznego prawnie skorzystania przez uniewinnionego funkcjonariusza z uprawnienia przywrócenia go do służby konieczne jest łączne wypełnienie przesłanek określonych w art. 42 ust. 2 ustawy, czyli dokonania przez funkcjonariusza zgłoszenia gotowości do podjęcia służby, przy czym zgłoszenie to musi nastąpić w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego. Podkreślić należy, że zakreślony w art. 42 ust. 2 ustawy siedmiodniowy termin na zgłoszenie przez policjanta gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy, a uniewinniony policjant nie ma obowiązku wyrażania gotowości powrotu do służby wyłącznie na piśmie lecz wystarczające jest wyrażenie takiej gotowości ustnie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 510/08, LEX nr 520738 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1324/11, ONSAiWSA 2014/3/41).
Z akt sprawy bezspornie wynika, że wyrokiem z dnia 29 maja 2015 r. Sąd Rejonowy K.-[...]w K. uniewinnił policjanta od zarzucanego mu czynu, którego przyjęcie popełnienia legło u podstaw wydania wobec skarżącego decyzji (rozkazu personalnego) o jego zwolnieniu ze służby w Policji. Przedmiotowy wyrok uniewinniający skarżącego uprawomocnił się w dniu 29 września 2015 r., a zatem w tym dniu – zgodnie z art. 42 ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy – rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na zgłoszenie przez skarżącego gotowości do podjęcia służby. Termin ten zatem upłynął z dniem 06 października 2015 r., natomiast dopiero w dniu 09 grudnia 2015 r. skarżący zgłosił swoją gotowość do podjęcia służby.
Mając na uwadze powyższą sekwencję zdarzeń należy stwierdzić, że skarżący nie dopełnił wszystkich wymogów określonych w art. 42 ust. 2 ustawy, uprawniających go do przywrócenia do służby, gdyż pomimo spełnienia warunku wyrażenia woli gotowości podjęcia służby zgłoszenie jej nie nastąpiło w wymaganym terminie. W tym miejscu należy podkreślić, że określony w art. 42 ust. 2 ustawy termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza że tylko w jego okresie może nastąpić ukształtowanie się praw i obowiązków policjanta związanych z jego reaktywacją do służby. Uchybienie zatem tego terminu wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a termin ten nie jest przywracalny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 752/11, LEX nr 1139273).
Biorąc powyższe pod uwagę należy skonstatować, że – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym organy dokonały prawidłowej wykładni i zastosowania art. 42 ust. 2 ustawy i w sposób prawidłowy orzekły o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem [...]r., tj. w zakreślonym w art. 41 ust. 3 ustawy trzymiesięcznym terminie od dnia przywrócenia go służby, zgodnie z art. 42 ust. 2 in fine ustawy.
W odniesieniu do skargi – wobec jednoznacznego i kategorycznego brzmienia art. 42 ust. 2 ustawy – podniesione w niej zarzuty i przywołane okoliczności faktyczne nie mogły, zdaniem Sądu, skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji (rozkazów personalnych). Należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, dotyczących okoliczności usprawiedliwiających niemożność lub wyłączających możliwość zgłoszenia gotowości podjęcia służby w terminie określonym w art. 42 ust. 2 ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 82/07, LEX nr 462815).
Należy raz jeszcze podkreślić, że zdarzeniem prawnym dającym początek biegu siedmiodniowego terminu określonego w art. 42 ust. 2 ustawy, jest dzień uzyskania przez orzeczenie przymiotu prawomocności, przez co należy rozumieć stan, w którym w stosunku do orzeczenia nie przysługuje środek odwoławczy. Prawomocność orzeczenia jest zatem faktem obiektywnym, niezależnym od jakichkolwiek okoliczności subiektywnych, związanych np. z wiedzą policjanta o uprawomocnieniu się orzeczenia, momentem powzięcia przez niego takiej wiedzy czy też samą możliwością jej uzyskania przez policjanta (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 749/10, LEX nr 755412).
Biorąc powyższe pod uwagę, jak również mając na uwadze fakt, iż termin określony w art. 42 ust. 2 ustawy jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu, należy stwierdzić, że dla oceny prawidłowości kontrolowanych decyzji nie mogły mieć jakiegokolwiek znaczenia opisana w skardze indywidualna interpretacja przepisów prawa przez skarżącego.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że skarżący mając świadomość, iż uprawomocnił się wyrok uniewinniający oraz tego, że art. 42 ust. 2 ustawy ustanawia siedmiodniowy termin na skorzystanie przez niego z uprawnienia do reaktywacji stosunku służbowego od zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, mógł – w terminie dni 7 – zgłosić swoją gotowość do podjęcia służby.
Brzmienie przepisu art. 42 ust. 2 ustawy jednoznacznie wskazuje na to, że zgłoszenie gotowości do służby przez zwolnionego policjanta (a więc oświadczenie przez niego woli powrotu do służby) winno być dokonane w siedmiodniowym terminie zawitym biorącym początek swojego biegu od dnia przywrócenia do służby, czyli w rozpoznawanej sprawie od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 maja 2015 r. o uniewinniającego skarżącego.
Z tego też powodu dla wyniku rozpoznawanej sprawy nie ma jakiegokolwiek znaczenia akcentowany przez skarżącego fakt wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 09 grudnia 2015 r. mocą którego Sąd uchylił decyzje organów obydwóch instancji w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby ze względu na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie i twierdzenie o tym, że już po wydaniu tego wyroku skarżący zgłaszał swoją gotowość do podjęcia służby. Z tego powodu nie można czynić organom zarzutu naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) poprzez niepełne zgromadzenie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego.
Odnosząc się do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 09 grudnia 2015 r., uchylającego decyzje organów obu instancji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, należy podzielić pogląd organu, że powyższe pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętego przez Komendanta Miejskiego Policji w K. rozstrzygnięcia. Ponieważ wyrok sądu administracyjnego zapadł już po uprawomocnieniu się wyroku karnego uniewinniającego skarżącego od zarzucanego mu czynu, a tym samym już po przywróceniu go do służby w Policji, to oczywistym jest, iż nie mógł zatem stanowić (ani w dacie wydania, kiedy był jeszcze nieprawomocny, ani też w dacie uprawomocnienia się) podstawy przywrócenia G.G. do służby, powyższe nastąpiło już bowiem wcześniej, na mocy przepisu szczególnego, jakim jest art. 42 ust. 7 ustawy o Policji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło