IV SA/Gl 425/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 149 z późn. zm.- dalej "ustawa") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o utracie przez M.K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 stycznia 2016 r. na okres 270 dni. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i dokonaną przez ten organ ocenę prawną tych ustaleń. Wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że M.K. został uznany z dniem 13 grudnia 2015 r. za osobę bezrobotną. Został prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach związanych z uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej, a w szczególności o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach oraz na wezwanie urzędu pracy oraz powiadamiania w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. M.K. w dniu 14 stycznia 2016 r. własnoręcznym podpisem potwierdził przyjęcie do wiadomości wyznaczonego, kolejnego terminu zgłoszenia się w PUP w B. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy oraz rozliczenia się ze skierowania do pracy na dzień 15 stycznia 2016 r. W wyznaczonym przez urząd pracy terminie nie zgłosił się i nie poinformował w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Na tej podstawie wydano decyzję, w której orzeczono o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 stycznia 2016 r. na okres 270 dni. W uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji poinformowano stronę, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się odpowiednio na okres 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. M.K. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji stwierdzając, że urząd pracy przed skierowaniem go na "roboty publiczne" zobowiązany był do poddania go badaniom lekarskim i zarzucił błędne zastosowanie art. 33 ustawy. W uzasadnieniu wskazał, że cierpi na [...], która uniemożliwia mu podjęcie ciężkiej pracy fizycznej, a w tym zakresie powołał się na postanowienie Sądu Okręgowego w G. a z dnia [...] r. o sygn. [...]. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie go na badania lekarskie, wykonane przez dwóch [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu sprawy wskazał na treść art. 33 ust. 3 ustawy, który tworzy po stronie osoby bezrobotnej obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Dalej zauważył, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3 w zależności od liczby niestawiennictw. Zdaniem organu odwoławczego zebrana w sprawie dokumentacja wskazuje, że odwołujący nie spełnił obowiązków wynikających z art. 33 ust. 3 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie stawił się bowiem w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy w B., a ponadto nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa przed upływem siedmiodniowego terminu przewidzianego przez ustawę. Organ odwoławczy zauważył, że odwołujący otrzymał właściwą informację na temat daty obowiązkowego zgłoszenia się w Urzędzie Pracy był świadomy nałożonego na niego obowiązku, a nadto wziął na siebie także odpowiedzialność za jego spełnienie. Ze względu na zarzuty odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że odwołujący nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego, orzekającego o niezdolności strony do pracy z powodu choroby w dniu 15 stycznia 2016 r., a także w dniach kolejnych. Ponadto stwierdził, że w załączonym do odwołania zażaleniu z 26 listopada 2015 r. adwokat M.D. ogólnie opisuje chorobę strony. Wskazał na brak jakiegokolwiek dowodu, z którego można by wnosić, że odwołujący był niezdolny do pracy 15 stycznia 2016 r. Organ odwoławczy zauważył, że pismem z dnia 23 lutego 2016 r. zobowiązał M.K. do przedłożenia dowodów wskazujących, czy w dniu 15 stycznia 2016 r., tj. w wyznaczonym dniu zgłoszenia się w PUP w B., oraz w dniach kolejnych, był on niezdolny do pracy z uwagi na zły stan zdrowia, a także potwierdzających czas trwania tej niezdolności. Stwierdził, że wiarygodnym dokumentem byłoby zaświadczenie lekarskie wystawione przez [...], stwierdzające, że odwołujący był niezdolny do pracy w wyznaczonym mu dniu stawiennictwa w Urzędzie Pracy, tj. w dniu 15 stycznia 2016 r., a wobec powyższego nie było przesłanek, aby uwzględnić odwołanie strony. Poinformowano nadto odwołującego o wynikającej z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych możliwości ubiegania się wydaniu decyzji administracyjnej, potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej oraz o możliwości ponownego uzyskania statusu osoby bezrobotnej po dokonaniu rejestracji w PUP w B. o ile spełni on warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nadto organ odwoławczy zauważył, że odwołujący zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy może zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy, co pozwoli mu na korzystanie z pośrednictwa pracy i innych form pomocy określonych w ustawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.K. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu i wyraził opinię, że Wojewoda [...] winien był uchylić decyzję organu I instancji i zobligować PUP w B. do skierowania go na badania lekarskie w tym do lekarza [...] celem potwierdzenia gotowości i zdolności do pracy skarżącego. Jednocześnie skarżący wskazał jako wniosek dowodowy postanowienie Sądu Okręgowego w G. VII Wydziały Penitencjarnego z dnia [...]r. ([...]). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 3 lutego 2017 r. skarżący wniósł o "uwzględnienie skargi" podkreślając, że postanowieniem "[...] G.-Wschód ([...])...lekarze [...] stwierdzili u mnie [...] co skutkuje powołaniem art.31 § 1 kk." Stwierdził, że po zwolnieniu z ZK jest pod opieką pomocy społecznej, która uzależnia przyznanie mu pomocy materialnej od uzyskania przez niego orzeczenia o niepełnosprawności od lekarza [...]. Ponownie zauważył, że jego problemy [...] potwierdzają: postanowienie Sądu Okręgowego w G. z [...]r. oraz akta Prokuratury Rejonowej w G. i w J. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie: art. 78 § 1 Kpa w związku z art. 7 Kpa, poprzez brak przeprowadzenia zawnioskowanego przez skarżącego dowodu z postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r,, a tym samym brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, poprzez uznanie, ze niestawiennictwo należy usprawiedliwić zaświadczeniem lekarskim; art. 8 Kpa i art. 9 Kpa, żądanie od skarżącego przedstawienia zaświadczenia lekarskiego od lekarza [...], wprowadzając go tym samym w błąd co do tego, że tylko w ten sposób musi on wykazać uzasadnione niestawiennictwo w urzędzie pracy oraz art.10 § 1 Kpa i ustanowionej w powołanym przepisie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez niewyznaczenie skarżącemu terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - tak w postępowaniu w I jak i w II instancji. Pełnomocnik podkreślił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych odnoszących się do stanu zdrowia skarżącego. Stwierdził, że organ odwoławczy bezpodstawnie domagał się, by skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza [...]. Nadto zauważył, że brak jest w aktach sprawy dokumentu wskazującego, że organ I instancji przed wydaniem decyzji umożliwił skarżącemu zapoznanie się z materiałami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego . Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. Stosownie do postanowień art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz.149 ze zm.) bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi natomiast, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. W przypadku piątego niestawiennictwa ( jak w przypadku skarżącego) okresem tym jest 270 dni ( art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy). Z przywołanych powyżej przepisów wynika jednoznacznie, że wyłącznie wówczas nie jest możliwe pozbawienie bezrobotnego statusu bezrobotnego w przypadku jego niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki: przyczyna niestawiennictwa będzie uzasadniona oraz w ściśle określonym czasie powiatowy urząd pracy zostanie o niej poinformowany. Z akt sprawy wynika, że w wyznaczonym terminie skarżący nie stawił się w PUP i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Oznacza to, że w sytuacji, gdy bezrobotny wskazuje przyczynę nie stawienia się w PUP każdorazowo organy orzekające powinny zbadać, czy mają do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym ostateczną jego treść musi ustalać organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. W odniesieniu do omawianej przesłanki "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa" sądy administracyjne konsekwentnie wskazują, że będzie nią uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą więc wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu. Okolicznościami, które stanowią uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa są np. nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź (wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 142/12; z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2805/13; z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt I OSK 734/14, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej CBOS). W wyroku z dnia 10 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 1023/13 (CBOS) NSA zauważył, że omawiany art. 33 ust. 4 ustawy nie nakazuje we wskazanym terminie usprawiedliwić przyczyn nieobecności w dniu wyznaczonym a jedynie strona ma podać uzasadnioną przyczynę tej nieobecności. Nie wymaga się więc usprawiedliwienia, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. W wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I OSK 2805/13 (CBOS) dodano także, że przepisy ustawy nie wymagają przedstawienia zaświadczenia lekarskiego jako dowodu wskazującego na uzasadnione niestawiennictwo. Podnieść także trzeba, że termin wskazany w powołanym art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, jest terminem materialno-prawnym i jako taki nie podlega przywróceniu (wyroki NSA: z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1319/09; z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt I OSK 734/14, CBOS). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący nie powiadomił w okresie 7 dni od 15 stycznia 2015 r. o uzasadnionej przyczynie niezgłoszenia się w PUP. Skoro skarżący w dniu 14 stycznia 2015 r. własnoręcznym podpisem potwierdził wyznaczenie terminu stawiennictwa w PUP w B. na dzień 15 stycznia 2015 r. to jego obowiązkiem było zgłoszenie się do urzędu w wyznaczonym terminie. Skarżącego pouczono o konsekwencjach niestawienia się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w okresie 7 dni o przyczynach tego niestawiennictwa. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że nawet przy braku przeprowadzenia zawnioskowanego przez skarżącego dowodu z postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r., o sygnaturze [...] oraz mając na uwadze przedstawiane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego argumenty uznać należy, że brak ten nie mógł wpłynąć i nie wpłynął na wynik sprawy. Jak wiadomo tut. Sądowi postanowienie z dnia [...] r. dotyczy skargi na decyzję dyrektora Zakładu Karnego w J. w przedmiocie [...]. Zarzuty odnoszące się do konieczności skierowania skarżącego na badania lekarskie w tym badania [...] celem potwierdzenia jego zdolności i gotowości do pracy są w niniejszej sprawie chybione. Należy również zauważyć, że organ odwoławczy w piśmie z dnia 23 marca 2016 r. powiadomił skarżącego o jego prawie do przeglądania dokumentów i wypowiadania się co do zebranych materiałów, a strona do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie skorzystała z przysługujących jej praw. Wobec powyższego również zarzuty podniesione w piśmie pełnomocnika z dnia 16 lutego 2017 r. uznać należy za chybione. Zestawienie powyższego stanu faktycznego z przeprowadzoną wykładnią przepisów mających zastosowanie w sprawie pozwala uznać, że stanowisko zajęte przez organy obu instancji zasługuje na aprobatę. Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska organów orzekających, iż skarżący nie spełnił warunku w postaci wskazania w okresie 7 dni uzasadnionych powodów niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek możliwości odstąpienia od zasad przewidzianych w ustawie, a tym samym nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania statusu bezrobotnego. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.