IV SA/Gl 466/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: kpa) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) – po rozpatrzeniu odwołania J.K. od decyzji Naczelnika Wydziału Polityki Społecznej i Działalności Gospodarczej w Urzędzie Miasta B., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r., nr [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy. Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym. W dniu 27 stycznia 2012 r., do organu pierwszoinstancyjnego wpłynęło pismo J.K. (K.) o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W związku z koniecznością ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy do zajmowanego lokalu Gmina B. skierowała do Sądu Rejonowego w B. pozew o ustalenie istnienia stosunku najmu, który wyrokiem z dnia 14 lipca 2012 r., sygn. akt [...] oddalił je. Sąd przyjął, że w sprawie nie doszło do skutecznego zawarcia umowy najmu lokalu położonego w B. przy ul. [...]. Zaznaczył, że powód wypowiedział umowę najmu z dniem 30 czerwca 2003 r. Na poparcie twierdzenia wskazał, że w aktach sprawy znajduje się złożone przez powoda wypowiedzenie z dniem 30 czerwca 2003 r. umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Zdaniem Sądu ponieważ powód wypowiedział umowę najmu, to nie można przyjąć, że przedmiotowa umowa nadal obowiązuje. Nadto – jak stwierdził – w dniu 26 stycznia 2010 r. strony zawarły umowę najmu przedmiotowego lokalu na okres 1-go roku. Skoro stosunek najmu został zawarty na czas oznaczony to ustał z chwilą upływu tego czasu. W ocenie Sądu nie istnieją przesłanki do ustalenia istnienia umowy najmu pomiędzy stronami przedmiotowego lokalu bowiem nie istnieje w tym przedmiocie żadna umowa, a pozwany zdecydowanie zaprzecza istnieniu stosunku. Podsumowując dokonane ustalenia Sąd przyjął, że nie istnieją przesłanki do ustalenia istnienia umowy najmu pomiędzy stronami przedmiotowego lokalu. Sąd odwołał się do treści art. 660 k.c., zgodnie z którym dla umowy najmu na czas dłuższy niż rok wymagana jest forma pisemna, co po myśli art. 78 § 1 k.c. oznaczać może również wymianę dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli stron, z których każdy podpisany jest przez jedną ze stron. Brak formy pisemnej nie ma jednak wpływu na ważność umowy, a poczytuje się ją wtedy za zawartą na czas nieoznaczony. Zdaniem Sądu nie można jednak przyjąć, że umowa najmu została zawarta w sposób dorozumiany poprzez objęcie i korzystanie z lokalu przez pozwanego, gdyż w jego ocenie lokal ten był lokalem tymczasowym i pozwany nie wyraża woli zawarcia umowy. Fakt jego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wynika natomiast z braku innego lokum dla pozwanego. Mając powyższe na uwadze przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta B. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego J.K. zam. w B. przy ul. [...]. Jako podstawę odmowy wskazał na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a także okoliczność, że skarżący nie oczekuje na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Odwołując się do regulacji prawnych przedmiotu organ pierwszoinstancyjny podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm., dalej także: ustawa) – dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem bądź też zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującymi na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wskazano, że strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a więc nie spełnia ustawowego, niezbędnego kryterium przyznania świadczenia. Na zakończenie organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest, na dzień składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, spełnienia przez stronę kryterium warunkującego jego przyznanie, tj. przesłanki posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Strona, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podnosząc, że przysługuje jej prawo do dodatku mieszkaniowego, albowiem jest osobą oczekującą na lokal zamienny lub socjalny. Zaakcentował, że spełnia wszystkie przesłanki wymienione w ustawie o dodatkach mieszkaniowych uprawniające go do uzyskania dodatku mieszkaniowego, albowiem – jak podał: a) "oczekuję na mieszkanie docelowe – stałe", b) "obecny lokal przy ul. [...] w B. jest lokalem tymczasowym, zastępczym", c) "obecny lokal tymczasowy – zastępczy przy ulicy [...] w B. nie posiada tytułu prawnego", d) "obecny lokal tymczasowy – zastępczy przy ulicy [...] w B. spełnia kryterium metrażowe", e) "spełniam kryterium dochodowe". Uzasadniając prezentowane stanowisko autor odwołania zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i nie uwzględnienie – co do zasady – okoliczności dotyczących jego związku z mieszkaniem, w którym przebywa oraz nie odniesienie się do jego wniosków składanych tak pisemnie, jak i ustnie. Odwołujący domagał się nadto rzetelnego rozpoznania sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach wyeksponował, treść art. 2, art. 3 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Po czym skonstatował, że wszystkie wskazane w nich warunki i kryteria muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 ustawy. Odnosząc poczynione ustalenia do regulacji prawnych przedmiotu zważył, że skoro J.K. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i nie jest również osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, to decyzja odmawiająca przyznania dodatku mieszkaniowego jest prawnie uzasadniona. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję strona skarżąca – co do meritum – powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Wyraziła swoje niezadowolenie z decyzji Kolegium, które – w jej ocenie – nie rozpoznało wnikliwie wniesionego odwołania. Autor skargi wyjaśnił, że mieszkanie przez niego zajmowane jest lokalem zastępczym, tymczasowym. Powtórzył też, że oczekuje na przyznanie lokalu stałego i docelowego. Na zakończenie wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Ponadto oświadczył, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, jest osobą oczekującą na mieszkanie. Jednocześnie powołał się na wyrok Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego w B. z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt [...], o eksmisję, mocą którego Sąd –m.in. 1) nakazał pozwanemu J.K., aby opuścił i opróżnił z rzeczy lokal mieszkalny położony w B., przy ul. [...]; 2) ustalił, że pozwanemu J.K. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego; 3) wstrzymał opuszczenie i opróżnienia lokalu do czasu zaproponowania pozwanemu J.K. przez Gminę B. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi nastąpić może jedynie z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej ramach wykazała, że odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Spór koncentruje się wokół uznania czy zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych strona spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej dodatku mieszkaniowego, czy też wprost przeciwnie. Na wstępie wskazać należy, że stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził także WSA w Gliwicach w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 366/13 oraz z dnia 22 października 2014r., sygn. akt IV SA/Gl 51/14 zapadłych także w sprawie J.K. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ drugiej instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji. Prawem materialnym w randze ustawy, jakie powinno być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu spraw w przedmiocie dodatku mieszkaniowego jest nie tylko wielokrotnie już przywoływana ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ale także ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (wersja obecna – tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm., dalej: ustawa o ochronie praw lokatorów). Bezspornie stan faktyczny sprawy pozwala przyjąć, że do dnia pożaru budynku przy [...] w B., a więc do dnia [...] 2002 r., skarżący posiadał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, a tytułem tym była umowa najmu. Lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego należał do zasobów gminnych. Zatem na gminie, jako właścicielu mieszkania, ciążył obowiązek dostarczenia skarżącemu lokalu zamiennego. Sytuację tę regulują przepisy art. 10 ust. 4 i art. 11 ust. 9 w zw. z ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów (...). Pierwsza z wymienionych regulacji dotyczy awarii budynku lub lokalu mieszkalnego, który wymaga naprawy. W takim wypadku lokator uprawniony jest w ramach istniejącego stosunku prawnego do otrzymania lokalu zamiennego na czas naprawy, nie dłuższy niż rok. Po upływie tego terminu właściciel lokalu zobowiązany jest udostępnić lokatorowi naprawiony lokal. Druga z wskazanych regulacji dotyczy sytuacji, gdy zajmowany przez lokatora lokal wymaga rozbiórki lub remontu budynku. W tym przypadku lokatorom przysługuje prawo do lokalu zamiennego, co wymaga zawarcia nowego stosunku umowy najmu. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania prowadzonego na przestrzeni 5 lat organ podejmował wiele prób, których celem było doprowadzenie do nawiązania stosunku najmu ze skarżącym zajmującym lokal należący do zasobów gminy, łącznie z wystąpienie do sądu powszechnego z pozwem o ustalenie istnienie umowy najmu. Istotne dla oceny sprawy jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lipca 2012 r., sygn. akt [...] powództwo to zostało oddalone, a Sąd uwzględnił w pełni stanowisko J.K., który konsekwentnie zaprzeczał, jakoby posiadać miał tytuł prawny do mieszkania. W ramach stanu faktycznego sprawy Sąd ten przyjął, że do dnia 26 stycznia 2010 r. strona zajmowała lokal przy ul. [...] bez tytułu prawnego. Umowa najmu z dnia 26 stycznia 2010 r. wygasła z upływem czasu, na jaki została zawarta. Nie można także pominąć faktu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dwukrotnie rozpoznawał skargi J.K. na decyzję w przedmiocie odmowy dodatku mieszkaniowego. W prawomocnym wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r., o sygn. akt IV SA/Gl 978/08, oddalającym skargę Sąd stwierdzał, że skarżący zajmuje lokal mieszkalny przy ul. [...] bez tytułu prawnego. Strona de facto tego nie kwestionuje, wskazuje natomiast konsekwentnie, że oczekuje na lokal zamienny . Okoliczność ta potwierdzona została także w okazanym przez skarżącego na rozprawie wyrokiem Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego w B. z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt [...], o eksmisję, mocą którego Sąd, jak wskazano powyżej, m.in.: 1) nakazał pozwanemu J.K., aby opuścił i opróżnił z rzeczy lokal mieszkalny położony w B., przy ul. [...]; 2) ustalił, że pozwanemu J.K. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego; 3) wstrzymał opuszczenie i opróżnienia lokalu do czasu zaproponowania pozwanemu J.K. przez Gminę B. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwraca przy tym uwagę, że w prawym górnym rogu przedłożonego przez stronę orzeczenia z dnia 27 marca 2014 r., Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] Cywilny, sygn. akt [...] znajduje się odręczna adnotacja "07/05/2014 info do p. K. + apelacja". Sąd nadto z urzędu wskazuje, że sentencja wyroku nie jest opatrzona klauzulą stwierdzającą prawomocność wyroku. Niemniej jednak, co także wymaga podkreślenia, dla przedmiotowej sprawy okoliczność ta jest prawnie obojętna. W tym miejscu wskazać także należy, że wyrok ten, jakkolwiek byłby w czasie orzekania przez tut. Sąd prawomocny, to także jego ustalenia wiązałby organy, zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c., od dnia jego wydania, tj. 27 marca 2014 r., albowiem nie wynika z niego jakoby określał prawo strony do lokalu socjalnego wstecz (ex tunc). W sprawie bowiem poza sporem jest, że podstawę do uzyskania dodatku mieszkaniowego strona skarżąca upatruje w przesłance z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowiącej, że prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje wyłącznie osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, Tymczasem z materiału dowodowego nie wynika, ażeby w czasie rozstrzygania przez orzekające w sprawie organy z wniosku strony o dodatek mieszkaniowy prawo takowe posiadał. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że jest on osobą, która oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, jako osoba poszkodowana wskutek pożaru mieszkania, gdyż jego prawo do lokalu zamiennego zostało już zrealizowane przez gminę. Obowiązkiem właściciela lokalu położonego w budynku wymagającym rozbiórki lub remontu jest dostarczenie lokatorowi lokalu zamiennego, a więc lokalu położonego w tej samej miejscowości, w której położony był lokal dotychczasowy, wyposażonego w co najmniej takie urządzenia techniczne, w jakie wyposażony był lokal używany dotychczas, o powierzchni pokoi takiej, jak w lokalu dotychczas używanym, a warunek ten jest spełniony jeśli na członka gospodarstwa domowego przypada 10 m² powierzchni łącznej pokoi, a w wypadku gospodarstwa jednoosobowego - 20 m² tej powierzchni (por. art. 2 pkt 6 ustawy o ochronie praw lokatorów). Przydzielony skarżącemu lokal zajmował powierzchnię 28,40 m² i spełniał ustawowe wymogi lokalu zamiennego. Okoliczność, że nie odpowiadał indywidualnym upodobaniom skarżącego, co spowodowało, że konsekwentnie odmawiał sformalizowania swego pobytu w dostarczonym lokalu, nie mógł mieć znaczenia dla oceny wykonania obowiązku obciążającego właściciela budynku z mocy art. 11 ust. 9 w związku z ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie lokatorów. Przepis ten nie nakłada na wynajmującego obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego, który będzie mu odpowiadał lecz lokalu, który spełnia ustawowo określone przesłanki. Czynność prawna, jaka jest umowa najmu, wymaga natomiast oświadczenia woli obu stron umowy. W przypadku, gdy jedna z nich nie wyraża zgody na zawarcie umowy, wbrew jej woli nie może dojść do nawiązania stosunku prawnego. Tak też, gdy skarżący w toku całego obecnie kontrolowanego postępowania, jak też i w innych prowadzonych w tym samym przedmiocie (por. wyrok tut. Sądu z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 811/11) kontestował nie tylko decyzje odmawiające mu dodatku mieszkaniowego ale także przyznające mu ten dodatek, zaprzeczając konsekwentnie posiadaniu umowy najmu na przyznany mu lokal zamienny, słusznie uznano, że nie spełnia przesłanek wymaganych w treści art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Okazany na rozprawie wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 marca 2014 r., co wymaga zaakcentowania, nie zmienia również tego stanu rzeczy, bowiem, o czym także szerzej powyżej, rozstrzygnięcie o uprawnieniu skarżącego do lokalu socjalnego dotyczy okresu wychodzącego poza ramy czasowe kontrolowanej decyzji. Stwarza natomiast podstawy do ewentualnego nabycia uprawnienia do dodatku mieszkaniowego z chwilą prawomocności wskazanego wyroku. Dokonując analizy stanowiska zajmowanego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, a także treści jego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdza, że poprzez kwestionowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nie neguje on swego uprawnieniu do dodatku mieszkaniowego lecz wyłącznie pragnie tą drogą uzyskać inny lokal mieszkalny. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 779/12, że "jeżeli osoba nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania dodatku mieszkaniowego z art. 2 ust. 1 ustawy z 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, jakim jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie należy do osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, to jest oczywiste, iż w tym stanie rzeczy odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest prawnie uzasadniona. Bez znaczenia pozostaje fakt długości zamieszkiwania w tym lokalu". Ponieważ skarżący powołuje się na prawo do dodatku mieszkaniowego wywodząc je z treści art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, to zasadnym jest wskazanie, że jak stanowi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zawarte w przytoczonym przepisie sformułowanie "osobom (...) oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny" oznacza przede wszystkim, że strona będzie spełniała przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu prawa do lokalu zamiennego albo socjalnego. Wpis na listę oczekujących uprawnia do ewentualnego zawarcia, dopiero w przyszłości, umowy najmu lokalu z zasobów gminnych na czas nieoznaczony. Jest nadto oczywiste, że oczekiwanie na lokal mieszkalny wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy przyznawany na podstawie uchwał rady gminy wydawanej w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych nie może być traktowane w sposób tożsamy, co oczekiwanie na "lokal zamienny", jak i "lokal socjalny" – tak też WSA w Gliwicach w wyrokach z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1035/12, 10 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 27/13 czy też z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 693/13. Wyrażone w nich poglądy Sąd meriti w pełni akceptuje i popiera. W art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy ustawodawca wskazał na osoby nie posiadające tytułu prawnego do zajmowanego lokalu lecz "oczekujące na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny". Osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi zatem już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. Takie stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 214/06, Sąd ten stwierdził, że "art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczy osób, które posiadają już prawo do lokalu socjalnego, ale prawo to nie zostało jeszcze zrealizowane. Podkreślić tu także należy, że w ramach obowiązków organu wynikających z zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa) celowe jest przekazywanie stronom wszelkich niezbędnych informacji o ich sytuacji prawnej. Brak znajomości przepisów może stanowić przyczynę nieudolnego, a nawet destrukcyjnego dla strony działania, czemu zapobiec ma obowiązek organu dostarczenia właściwych informacji. Organ nie może ograniczyć się tylko do udzielenie informacji prawnej lecz również musi przekazać odpowiednie wskazówki, jak należy postąpić, aby uniknąć szkody. W pewnym sensie organ jest powołany do roli doradcy i obrońcy stron i uczestników postępowania (por. J. Borkowski, J.Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. II Warszawa 1989r. aneks – Warszawa 1991). Lektura akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że organ wypełnił powyższy obowiązek przedstawiając skarżącemu jego sytuację prawną i faktyczną, a w tym wyjaśniając, że przyznany mu lokal spełnia wymogi lokalu zamiennego, gmina B. nie dokonuje zamian zajmowanych przez najemców lokali na inne, a utrata tytułu prawnego do zajmowanego lokalu wiąże się z odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego należy uznać, że organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uznając, iż skarżący jest osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, jednak nie oczekuje – w czasie składania wniosku i orzekania – na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny w sposób stanowiący o ziszczeniu się przesłanki wymienionej w przytoczonym przepisie. Reasumując należy stwierdzić, że toku postępowania administracyjnego zebrano w sposób wyczerpująco materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty, a także prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonywujący zajęte stanowisko. Biorąc pod uwagę przedstawione rozważania Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.