IV SA/Gl 539/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-02-25

Skład orzekający: Beata Kozicka, Bożena Miliczek – Ciszewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli wyniki badań spirometrycznych (FEV1) mieszczą się w granicach poniżej i nieznacznie powyżej 60% wartości należnej, a próby rozkurczowe z zastosowaniem leków rozkurczających mogły wpłynąć na te wyniki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo wykonały zalecenia sądu z poprzedniego wyroku. Kluczowe było wyjaśnienie, że trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc, wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej, oznacza utrzymywanie się obturacji pomimo stosowania leków rozkurczających. Wyniki badań spirometrycznych, nawet jeśli poniżej 60% FEV1, nie mogły być podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli nie potwierdzały trwałego upośledzenia, a dodatkowo nie wystąpiły inne przesłanki, jak np. objawy chorobowe w ciągu roku od zakończenia narażenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby, wskazując na brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% wartości należnej, mimo narażenia na pyły. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organ odwoławczy ponownie wydał decyzję odmowną, opierając się na uzupełniającej opinii lekarskiej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak realizacji zaleceń sądu z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska - Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. (dalej "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), odmówił stwierdzenia u D.G. (dalej "strona" lub "skarżący") choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń, wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), dalej "rozporządzenie". Organ stwierdził, że skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., dalej "WOMP PChZ" (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]) i w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Klinika w S., dalej "IMPiZŚ" (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]). W tym ostatnim orzeczeniu podano, że w trakcie obserwacji w badaniu fizykalnym stwierdzono nad polami płucnymi prawidłowy szmer pęcherzykowy. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie wykryto cech niewydolności oddechowej. Badanie spirometryczne wykazało zaburzenia wentylacji typu obturacji umiarkowanego stopnia (FEV 1 w kolejnych badaniach wyniosło 52%, 56% i 57% wartości należnej). Ujemnie wypadły próby rozkurczowe: z Berotekiem FEV1 po rozkurczeniu wynosiło 60% wartości należnej, a z Antroventem 62%. Podobnie w badaniach przeprowadzonych w jednostce I stopnia nie wykazano upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% (wyniki badań w okresie czerwiec – sierpień 2013 r. 58%, 61%, 62% i 64%). Organ pierwszej instancji wskazał, że z wywiadu w sprawie przebiegu i warunków pracy wynikało, że strona pracując w KWK A w latach 1988 - 2010 na stanowisku robotnik niewykwalifikowany, młodszy górnik i górnik pod ziemią, była narażona na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 4 do 5 mg/m3 przy zawartości wolnej SiO2 od 4 do 5%. Organ stwierdził, że brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej nie uzasadnia rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. W odwołaniu strona podniosła, że codziennie przyjmuje leki wziewne. Wskazała, że w IMPiZŚ przeprowadzono próby rozkurczowe z lekiem Berotec, jednakże zastosowana dawka w ilości 400 mcq była zbyt wysoka i miała na celu rozszerzenie oskrzeli. W związku z tym FEV-1 wynosiło powyżej 60% wartości należnej. Zdaniem odwołującego definicja choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób nie zawiera wymogu, aby wskaźnik FEV-1 miał wynosić poniżej 60% wartości po zastosowaniu leków wziewnych oraz próbach rozkurczowych z dużymi dawkami leków rozkurczowych w postaci Berotecu o dawce 400 mcq i Atroventu o dawce 40 mcq. Takie dawki leków czterokrotnie przewyższają stosowane przez odwołującego. Wobec powyższego wniósł o ponowne przeprowadzenie badań w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w pełnym zakresie podzielając stanowisko tego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 339/14 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd odwołał się do definicji legalnej choroby zawodowej, zamieszczonej w art. 235¹ Kodeksu pracy (dalej – "K.p.") oraz wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu. Wskazał, że uznanie określonego schorzenia za chorobę zawodową nie zostało pozostawione ani swobodnemu uznaniu organu orzekającego w sprawie, ani nie odbywa się na zasadzie słuszności, czy na zasadzie sprawiedliwości społecznej. Jest to materia uregulowana normatywnie i dana jednostka chorobowa może zostać uznana za zawodową, tylko jeżeli została za taką uznana przez prawodawcę w stosownym akcie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 699/12 publ. CBOSA). Sąd akcentował, że obok upoważnienia Rady Ministrów do określenia w akcie wykonawczym wykazu chorób zawodowych, ustawodawca upoważnił także ministra właściwego do spraw zdrowia do uregulowania w sposób normatywny wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych, a więc do określenia rodzaju czynności i badań jakie należy wykonać w przypadku podejrzenia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie bowiem z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia, wydanego na mocy delegacji zawartej w art. 237 § 1 K.p., ocenę medyczną stanu zdrowia pracownika przeprowadza się min. na podstawie właściwych badań lekarskich i pomocniczych. Wskazał na konieczność rozróżnienia treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 K.p. od treści upoważnienia, o którym mowa w art. 237 § 4 K.p., gdyż prowadzą one do wydania aktów wykonawczych w odmiennej materii – czego nie dostrzegł organ odwoławczy; traktując rozporządzenie zawierające wykaz chorób zawodowych jako akt normatywny zawierający jednocześnie wytyczne diagnostyczno-orzecznicze. Sąd podkreślił, że zgodnie z procedurą wymaganą w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, o której mowa w rozporządzeniu właściwymi do rozpoznania kryteriów medycznych wymaganych dla choroby zawodowej zamieszczonej w wykazie są spełniający wymagania kwalifikacyjne lekarze zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 rozporządzenia. Lekarze ci zobowiązani są do stosowania właściwych metod diagnostycznych. Natomiast organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. Ponieważ w decyzji z dnia [...] r. organ odwoławczy stwierdził, że ocena medyczna stanu zdrowia skarżącego dokonana została zgodnie z przyjętymi kryteriami diagnostyczno – orzeczniczymi i nie ma podstaw, by orzeczenia te kwestionować, to w sytuacji, gdy nie został wydany akt wykonawczy zawierający wskazania, jakie procedury diagnostyczno-orzecznicze powinny być stosowane w przypadku podejrzenia choroby zawodowej określonej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, a strona występuje o wyjaśnienie metody badań zastosowanej w stosunku do niej, ograniczenie się do stwierdzenia, że metody te były prawidłowe nie jest wystarczające. Sąd wskazał, że w orzeczeniu z [...] r. stwierdzono, że badanie spirometryczne wykazało zaburzenia wentylacji typu obturacji umiarkowanego stopnia, a FEV1 w kolejnych badaniach wyniosło 52%, 56% i 57% wartości należnej. Jak wynika z opisu poz. 5 wykazu chorób zawodowych przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli pochodzenia zawodowego charakteryzuje się trwałym upośledzeniem sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. Przedstawione wyniki badania skarżącego odpowiadały więc opisowi choroby zawodowej, w którym brak jest warunku, by upośledzenie wentylacji płuc poniżej FEV1 występowało po zastosowaniu środków rozkurczowych. Próby rozkurczowe wykonane z zastosowaniem określonych leków należą natomiast do czynności, które określić można jako rodzaj czynności i badań, jakie należy wykonać w przypadku podejrzenia choroby opisanej pod poz. 5 wykazu chorób zawodowych. Te metody diagnostyczno-orzecznicze nie wynikają z aktu normatywnego, gdyż akt taki nie został wydany. W przypadku, gdy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na wynikach prób rozkurczowych przedstawionych w orzeczeniach placówek medycznych, które stanowią jedną z metod diagnostyki, powinien wyjaśnić skarżącemu (zwłaszcza, gdy tego domagał się w treści odwołania), z jakiego powodu metodę tę zastosowano i czy zmienia ona obraz chorobowy czy też właśnie pozwala obraz ten w sposób prawidłowy odtworzyć. Sąd odwołał się do wymogów wynikających z art. 107 § 3, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., a nadto przypomniał, że obowiązkiem organu jest ocena całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym orzeczeń uprawnionych placówek diagnostycznych. Wskazał na uchybienia organu odwoławczego w tym zakresie. W ponownym postępowaniu nakazał organowi odwoławczemu wyjaśnić, czy zastosowanie leków o nazwach Berotec (dawka 400 mcg) i Atrovent (40 mcg) było konieczne w badaniu skarżącego oraz czy mogło przyczynić się do podwyższenia wskaźnika FEV1 powyżej 60% wartości należnej. Wreszcie, czy przeprowadzenie badań bez tych leków pozwoliłoby uzyskać inne wyniki. Wskazał, że odpowiedź na powyższe pytania organ powinien uzyskać po wystąpieniu do placówki medycznej o uzupełnienie wydanego orzeczenia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia. W wystąpieniu o wydanie orzeczenia uzupełniającego organ powinien zauważyć, że przeprowadzane badania spirometryczne wskazywały na różniące się wartości. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego IMPiZŚ badanie spirometryczne wykazało FEV1 w kolejnych badaniach 52%, 56% i 57% wartości należnej. W tym orzeczeniu także odwołano się do wyników badań w jednostce orzeczniczej I stopnia z okresu czerwiec – sierpień 2013 r, które wykazały wyniki FEV1 58%, 61%, 62% i 64% wartości należnej. Przedstawione wyniki pozwalają zauważyć, że rezultaty badań wahają się pomiędzy wartościami poniżej i minimalnie powyżej parametru wymaganego dla choroby zawodowej opisanej pod poz. 5 wykazu chorób zawodowych. Kwestia ta również wymaga ustosunkowania się. Sąd zauważył jednocześnie, że dla zdiagnozowania choroby zawodowej, której stwierdzenia domagał się skarżący wymagane jest nie tylko, by wystąpiło upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. Wymaga się dodatkowo, by upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc wywołane zostało narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń, a także, by wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej nastąpiło w ciągu 1 roku od zakończenia pracy w warunkach narażenia zawodowego. W decyzjach organów obydwu instancji ograniczono się wyłącznie do oceny stopnia upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc byłego pracownika i kolejne rozstrzygnięcie należy w tym zakresie uzupełnić. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania i podał, że wypełniając zalecenia Sądu zwrócił się do lekarzy orzeczników IMPiZŚ o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego w wymaganym zakresie. Wskazał, że w opinii uzupełniającej z dnia 8 kwietnia 2015 r. zostało podtrzymane stanowisko zawarte w orzeczeniu z dnia [...]r. W tej opinii wyjaśniono, że w opisie choroby zawodowej wymienionej w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych nie ma mowy o konieczności wykazania u pacjenta upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc w postaci obniżenia FEV1 poniżej 60% wartości należnej w badaniach spirometrycznych wykonanych po odstawieniu leków rozkurczających oskrzela (bądź bez ich podawania pacjentowi), a takimi są zarówno Berotec (fenoterol), jak i Atrovent (bromek ipratropium). Natomiast w opisie tym jednoznacznie wskazano, iż tylko przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% wartości należnej może być kwalifikowane jako choroba zawodowa (przy spełnieniu jeszcze innych warunków dalej wymienionych). Trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc oznacza, że pomimo stosowania leków rozkurczających oskrzela obturacja utrzymuje się. Kontynuując organ zauważył, że lekarze orzecznicy podali, iż próby rozkurczowe wykonuje się w celu oceny odwracalności obturacji, a więc właśnie dla określenia, czy obturacja ta jest trwała (utrwalona), czy też nie. Przedstawione w orzeczeniu lekarskim strony wartości FEV1 (52%, 56% i 57%) są wynikami badań wykonanych bez wcześniejszego podania leku rozkurczającego oskrzela. Organ – odnosząc się akceptująco do opinii uzupełniającej – wypowiedział się również w zakresie wystąpienia w sprawie innych przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, niż upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc. Organ odwoławczy ocenił, że w świetle zebranych dowodów brak podstaw do stwierdzenia u strony przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Stwierdził, że uzupełnione orzeczenia lekarskie są wyczerpujące, zgodne w konkluzjach, spójne, oparte na szczegółowej diagnostyce. Wypełniono zalecenia Sądu. Akcentował okoliczność, że nie kwestionuje narażenia zawodowego strony na ponadnormatywne zapylenie pyłem kamienno – węglowym, jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych wobec treści orzeczeń lekarskich, jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Podkreślił wyczerpanie trybu diagnostyczno – orzeczniczego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie: 1) prawa materialnego tj. § 8 rozporządzenia poprzez uznanie, że nie istnieją podstawy do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, a także poprzez uznanie, iż nie doszło kumulatywnie do spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w rozporządzeniu do tego, by mogło dojść do uznania u skarżącego choroby zawodowej, 2) prawa materialnego, tj. § 8 rozporządzenia poprzez uznanie, iż dla określenia czy doszło do trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc u skarżącego koniecznym było przeprowadzenie badań z zastosowaniem leków rozkurczających, wbrew braku podstawy prawnej do zastosowania powyższego trybu postępowania, 3) prawa procesowego poprzez brak realizacji obowiązku nałożonego przez Sąd w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r., tj. brak przeprowadzenia opinii uzupełniającej poprzez jednostkę orzeczniczą II stopnia, inną niż IMPiZŚ, co mogło w istotny sposób wpłynąć na treść decyzji. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości bądź jej zmianę i uznanie, że istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organ naruszył przepisy postępowania, bowiem uniemożliwił przeprowadzenie badań w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., o które wnioskował w odwołaniu. Kwestionował zasadność powtórnego wydania opinii uzupełniającej przez IMPiZŚ, podczas gdy zalecenia Sądu nie wykluczały możliwości wydania opinii przez inną jednostkę, a co w okolicznościach sprawy było celowe. Jednocześnie podtrzymał zarzuty odwołania. Powtórzył, że podawanie wysokich dawek leków wziewnych (tak w skardze: Bertohec 400 Mcg i Atroyent 400 Mcg) mogło spowodować przekroczenie wartości spirometrycznej FEV1 powyżej 60%. Skarżący poinformował lekarzy orzeczników o codziennym stosowaniu leków wziewnych. Pomimo tego w trakcie badania w IMPiZŚ poddano go próbom rozkurczowym o wysokim stężeniu tych leków, co w jego ocenie mogło narazić go na przedawkowanie leków i utratę zdrowia. Jednocześnie skarżący powołał się na długoletnie zatrudnienie w warunkach narażenia zawodowego. Zdaniem skarżącego organ zastosował próby rozkurczowe z wysokimi stężeniami leków, aby doprowadzić do uzyskania wyników spirometrycznych FEV1 powyżej 60%, co uniemożliwiło stwierdzenie choroby zawodowej. Skarżący akcentował, że z wyroku Sądu wynika brak podstawy prawnej do przeprowadzenia badań przy zastosowaniu leków rozkurczających, a z uzasadnienia decyzji nie wynika dlaczego takie leki zastosowano. Z rozporządzenie nie wynika, iż "trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc oznacza, że pomimo stosowania leków rozkurczających oskrzela obturacja utrzymuje się". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację, zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 28 lipca 2015 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. oraz wyników badań spirometrycznych z dnia [...] i [...] r. (celem analizy porównawczej) na okoliczność ustalenia oraz wykazania faktu pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego, związanego ze zmianą wyników badań czynnościowych układu oddechowego, polegających na stopniowym obniżaniu się wartości parametrów wentylacyjnych płuc w badaniach spirometrycznych, pomimo stosowanej farmakoterapii – a w konsekwencji wykazania występowania u skarżącego choroby zawodowej. W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2016 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. oraz wyników badań spirometrycznych z dnia [...] r. na okoliczność ustalenia oraz wykazania faktu pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego, związanego ze zmianą wyników badań czynnościowych układu oddechowego, polegających na stopniowym obniżaniu się wartości parametrów wentylacyjnych płuc w badaniach spirometrycznych, pomimo stosowanej farmakoterapii – a w konsekwencji wykazania występowania u skarżącego choroby zawodowej. Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Wskazał, że jego stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu i gdyby dzisiaj miał wykonywane badania, to ich wynik dowiódłby istnienia u niego choroby zawodowej, niezależnie od ilości podanego środka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest niezasadna. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., mocą której odmówiono stwierdzenia u strony choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń, wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych. Jak wyżej szczegółowo opisano Sąd orzeka w tej sprawie po raz drugi. Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Z treści powyższego przepisu wynika, że zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen. Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest więc w pierwszej kolejności kwestia wypełnienia zaleceń sformułowanych w poprzednim wyroku Sądu oraz kwestia zastosowania się przez organ do oceny prawnej wyartykułowanej w tym wyroku. W zakresie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i sformułowanej na tym gruncie wiążącej oceny prawnej wskazać trzeba, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie z procedurą wymaganą w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, o której mowa w rozporządzeniu, właściwymi do rozpoznania kryteriów medycznych wymaganych dla choroby zawodowej zamieszczonej w wykazie są spełniający wymagania kwalifikacyjne lekarze zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 rozporządzenia. Lekarze ci zobowiązani są do stosowania właściwych metod diagnostycznych. Natomiast organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. Natomiast w zakresie zaleceń sformułowanych w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r., zaakcentować trzeba, iż Sąd wskazał, że w systemie prawnym nie ma aktu określającego procedury diagnostyczno-orzecznicze, które powinny być stosowane w przypadku podejrzenia choroby zawodowej określonej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych – nie zostały one również wskazane w opisie choroby i dlatego konieczne jest wyjaśnienie powodów zastosowania metody diagnostycznej polegającej na stosowaniu prób rozkurczowych z zastosowaniem leków rozkurczowych. Sąd nakazał wyjaśnić, czy zastosowanie leków o nazwach Berotec (dawka 400 mcg) i Atrovent (40 mcg) było konieczne w badaniu skarżącego oraz czy mogło przyczynić się do podwyższenia wskaźnika FEV1 powyżej 60% wartości należnej oraz czy przeprowadzenie badań bez tych leków pozwoliłoby uzyskać inne wyniki. Wskazał, że odpowiedź na powyższe pytania organ powinien uzyskać po wystąpieniu do placówki medycznej o uzupełnienie wydanego orzeczenia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia. W wystąpieniu o wydanie orzeczenia uzupełniającego organ powinien zauważyć, że przeprowadzane badania spirometryczne wskazywały na różniące się wartości; wahały się pomiędzy wartościami poniżej i minimalnie powyżej parametru wymaganego dla choroby zawodowej opisanej pod poz. 5 wykazu chorób zawodowych. Kwestia ta wymaga ustosunkowania się. Sąd zauważył, że dla zdiagnozowania choroby zawodowej, której stwierdzenia domagał się skarżący wymagane jest nie tylko, by wystąpiło upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. Wymaga się dodatkowo, by upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc wywołane zostało narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń, a także, by wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej nastąpiło w ciągu 1 roku od zakończenia pracy w warunkach narażenia zawodowego. Nakazał wypowiedzenie się w rozstrzygnięciu co do wystąpienia tych przesłanek w przypadku skarżącego. Sąd akcentował obowiązki proceduralne organu, w tym obowiązek należytego uzasadnienia decyzji, z odniesieniem się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Mając na uwadze opisane wyżej wiążące zalecenia oraz ocenę prawną Sąd stwierdza, że orzekając ponownie w sprawie organ odwoławczy uwzględnił tę ocenę prawną i wykonał zalecenia w sposób należyty. Nie doszło więc do naruszenia art. 153 ustawy p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pierwszej kolejności wyjaśni, że w wyroku z dnia 14 grudnia 2014 r. nakazano uzupełnienie orzeczenia, ale Sąd nie wskazał jednostki orzeczniczej II stopnia, do której organ odwoławczy powinien się zwrócić. Skarżący wywodził na tę okoliczność, iż Sąd nie wykluczył wystąpienia do innej jednostki orzeczniczej niż IMPiZŚ w S. i należało wystąpić do innej jednostki w sytuacji, gdy skarżący kwestionował jakość i bezstronność orzecznictwa IMPiZŚ. Prawdą jest, że w wyroku z dnia 14 grudnia 2014 r. nie wskazano jednostki orzeczniczej II stopnia, jednak wyciąganie z tego wniosku o możliwości wystąpienia do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (jak chciał skarżący) pozostaje w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa i brak jakichkolwiek podstaw do odczytania zalecenia Sądu w sposób zakładający konieczność złamania prawa. Sąd działa na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z regulacją zawarta w § 5 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 (ust. 1). Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, 2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych), 3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych, 4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (ust. 2). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (ust. 3). Właściwość jednostki, o której mowa w ust. 2, ustala się zgodnie z kryteriami określonymi w § 3 ust. 1 (według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie), a w przypadku gdy pracownik zamieszkuje w innym województwie niż była wykonywana praca w narażeniu zawodowym, właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia ustala się według aktualnego miejsca zamieszkania pracownika (ust. 4). § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Natomiast zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (ust. 1). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2). Z przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca uregulował właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia; nie wypowiedział się natomiast o właściwości jednostki orzeczniczej II stopnia. Nadto jednoznacznie rozstrzygnął, że w przypadku kwestionowania orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia pracownik może wystąpić o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Uregulowany w rozporządzeniu tryb rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych nie przewiduje możliwości przeprowadzenia badania przez kolejną jednostkę orzeczniczą. Jest to tryb dwuinstancyjny - jeżeli orzeczenie jednostki I stopnia jest kwestionowane. W sytuacji, gdy organ znajduje potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia; jak też wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. W badanej sprawie orzecznictwo lekarskie miało charakter dwuinstancyjny już na etapie prowadzenia postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.. Orzeczenie jednostki I stopnia, którą był WOMP PChZ nosi datę [...] r. Orzeczenie jednostki II stopnia, którą był IMPiZŚ w S. nosi datę [...] r. Zalecone przez Sąd uzupełnienie wydanego orzeczenia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia dotyczy więc orzeczenia IMPiZŚ w S. z dnia [...] r. Tryb uzupełnienia orzeczenia, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia, to tryb wyjaśniania przez jednostkę - która orzeczenie wydała - jego treści, usuwania wątpliwości. Ten przepis nie daje podstaw do wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia do innej jednostki orzeczniczej, niż ta, która je wydała. Wskazuje na to wyraźne i jednoznaczne sformułowanie przepisu. Podstaw takich nie zawiera również żaden inny przepis wchodzący w skład systemu prawa obowiązującego. Nota bene takie wystąpienie do innej jednostki orzeczniczej II stopnia miałoby charakter nie uzupełnienia orzeczenia, lecz – nie mającego oparcia w prawie - uruchomienia III instancji orzeczniczej. Z tego względu Sąd ocenia jako prawidłowe wypełnienie przez organ odwoławczy zalecenia wystąpienia do placówki medycznej o uzupełnienie wydanego orzeczenia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia, poprzez wystąpienie do IMPiZŚ w S. Prawidłowo również organ odwoławczy ocenił, że opinia uzupełniająca z dnia [...] r. dała podstawę do usunięcia wątpliwości, z powodu których Sąd zalecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Lekarze orzecznicy z jednostki II stopnia precyzyjnie i przekonująco wyjaśnili wybór metod diagnostycznych w badaniach, których wyniki legły u podstaw wydania orzeczenia z dnia [...] r. Zasadnicza wątpliwość dotyczyła kwestii, czy w próbach rozkurczowych zasadne było podanie leków rozkurczowych, czy też należało je przeprowadzić u pacjenta wolnego od wpływu takich leków; czy podanie leków rozkurczowych mogło wpłynąć na wyniki – przyczynić się do podwyższenia wskaźnika FEV1 powyżej 60% wartości należnej. Kwestia ta była kluczowa, ponieważ wyniki koncentrowały się wokół tej wartości granicznej, a skarżący zarzucał wypaczenie wyników badań, poprzez podanie – jego zdaniem – w sposób nieuprawniony takich leków i to w nadmiernych dawkach. Lekarze orzecznicy w pierwszej kolejności wskazali, że w opisie choroby zawodowej wymienionej w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych nie ma mowy o konieczności wykazania u pacjenta upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc w postaci obniżenia FEV1 poniżej 60% wartości należnej w badaniach spirometrycznych wykonanych po odstawieniu leków rozkurczających oskrzela (bądź bez ich podawania pacjentowi), a takimi są zarówno Berotec (fenoterol), jak i Atrovent (bromek ipratropium). Leki te, działając rozszerzająco na oskrzela, mają za zadanie poprawę parametrów wentylacji i ograniczenie obturacji (m. in. wzrost FEV1) i w tym właśnie celu są stosowane w przewlekłym obturacyjnym zapaleniu oskrzeli (przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc). Lekarze orzecznicy podkreślili, że opis choroby zawodowej wymienionej w pozycji 5 wykazu nie zawiera wymogu wykonywania badań spirometrycznych u pacjenta wolnego od wpływu ww. leków, jednak w opisie tym jednoznacznie wskazano, iż tylko przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% wartości należnej, może być kwalifikowane jako choroba zawodowa (przy spełnieniu jeszcze innych warunków dalej wymienionych). Trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc oznacza, że pomimo stosowania leków rozkurczających oskrzela obturacja utrzymuje się. Lekarze orzecznicy podali, iż wskaźnik FEV1/FVC (wskaźnik Tiffaneau) po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela wynoszący poniżej 0,7 stanowi kryterium rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli (POCHP), natomiast na podstawie wartości FEV1 (w % wartości należnej) klasyfikuje się ciężkość obturacji dróg oddechowych. Próby rozkurczowe, tj. badania spirometryczne po inhalacji leków rozkurczających oskrzela wykonuje się w celu oceny odwracalności obturacji, a więc właśnie dla określenia, czy obturacja ta jest trwała (utrwalona), czy też nie. Jednostka orzecznicza II stopnia podała, że standardowo (zgodnie z obowiązującymi wytycznymi zawartymi w literaturze fachowej) podaje się pacjentowi 400 ug fenoterolu (np. preparat Berotec) lub salbutamolu (np. Ventolin), tj. 4 dawki inhalacyjne po 100 ug. W przypadku bromku ipratropium (preparat Atrovent) podaje się nawet dawkę 160 ug (w trakcie hospitalizacji w Instytucie pacjent otrzymał dawkę czterokrotnie mniejszą, tj. 40 ug, a i tak uzyskano wzrost FEV1 z 56% do 62% wartości należnej). Zatem wykonanie prób rozkurczowych u pacjenta było jak najbardziej zasadne ze względu na konieczność sprawdzenia, czy istniejąca u niego obturacja ma charakter utrwalony i dla uzyskania pełnego obrazu jego choroby (m.in. wyniki prób rozkurczowych pomagają w wyborze dla pacjenta najbardziej skutecznego leku rozkurczającego oskrzela). Natomiast przedstawione w orzeczeniu lekarskim strony wartości FEV1 (52%, 56% i 57%) są wynikami badań wykonanych bez wcześniejszego podania leku rozkurczającego oskrzela. Prawidłowo organ odwoławczy ocenił, że ta uzupełniająca opinia orzecznicza wątpliwości wyjaśnia. W sytuacji, gdy ustawodawca nie wypowiedział się, czy badania prowadzone w celu zdiagnozowania choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych winny być wykonywane po podaniu leków rozkurczowych (czy też u pacjentów wolnych od takich leków), konieczne było odwołanie się do wiedzy medycznej w zakresie wyboru wariantu badań pod kątem celu ich prowadzenia. Okoliczność, iż nie wydano rozporządzenia wykonawczego regulującego wytyczne diagnostyczno – orzecznicze i kryteria rozpoznawania chorób zawodowych nie tamuje możliwości prowadzenia badań lekarskich mających na celu stwierdzenie takich chorób. Natomiast w orzeczeniu lekarskim konieczne jest wyjaśnienie wyboru procedur diagnostycznych. Organ odwoławczy takie wyjaśnienie uzyskał. Zasadnie przyjął, że opinia uzupełniająca, w której akcentowano konieczność wykazania trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc, ze względu na opis choroby zawodowej w poz. 5 wykazu, rzetelnie wyjaśniła przesłanki stosowania w diagnostyce leków rozkurczowych. Ma rację organ akceptujący twierdzenie lekarzy orzeczników wywodzących, że ustawodawca nakazuje kwalifikować jako chorobę zawodową (przy spełnieniu jeszcze innych warunków) tylko przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% wartości należnej. Trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc oznacza, że pomimo stosowania leków rozkurczających oskrzela obturacja utrzymuje się. Brak było przeto podstaw do wykonania badań bez podania leków i ich odstawieniu, gdyż takie badania nie pozwoliłyby na stwierdzenie, czy upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% wartości należnej ma charakter trwały. Badania, w których odnotowano obniżenie FEV1 poniżej 60% wartości należnej były wykonane bez podania leków rozkurczowych. Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo wykonał zalecenie Sądu dotyczące wyjaśnienia kwestii wątpliwych. Zasadnie też ocenił, że uzupełnione orzeczenia lekarskie są wyczerpujące, zgodne w konkluzjach, spójne, oparte na szczegółowej diagnostyce. Jeszcze raz przypomnieć trzeba, że organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. Wykonane zostało również kolejne zalecenie Sądu dotyczące uzupełnienia orzeczenia organu w zakresie wystąpienia w sprawie innych przesłanek niż upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych (poz. 5) okres czasu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym - w przypadku przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli - wynosi 1 rok. Podkreślił, iż bezspornie strona zakończyła pracę w narażeniu zawodowym na ponadnormatywne zapylenie pyłem kamienno-węglowym w dniu [...] r. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że w okresie zatrudnienia pracownika dokonywano oznaczeń stężeń pyłu na stanowiskach pracy - wyniki pomiarów były porównywalne do uzyskanych w 2012 r., wskazywały więc na przekroczenie obowiązujących normatywów higienicznych. Dostępna dokumentacja medyczna jednoznacznie wskazuje, że w grudniu 2010 r., a więc już po zakończeniu pracy w narażeniu, podczas badań w kierunku pylicy płuc w PCHZ WOMP wykonano u pacjenta spirometrię - uzyskano wówczas FEV1=72% wartości należnej, a więc nie spełniające kryterium diagnostycznego zawartego w wykazie chorób zawodowych. Kolejne wyniki spirometrii w WOMP z czerwca i sierpnia [...] r., a więc wykonanych prawie po trzech latach od zakończenia pracy w narażeniu również nie potwierdzały istnienia u badanego trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 60% wartości należnej (58%, 61%, 62%, 64% w.n.), podobnie jak i wyniki uzyskane w trakcie hospitalizacji w IMPiZŚ (52%, 56%, 57%, 60%, 62%). Przedstawione wartości FEV1 z 2013 r. wprawdzie nieznacznie, ale jednak przekraczają granicę 60%, o której jest mowa w wykazie chorób zawodowych. Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że w świetle zebranych dowodów brak podstaw do stwierdzenia u strony przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Wszystkie zalecenia Sądu zostały prawidłowo wykonane, a zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do wydania przez organ odwoławczy zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niezasadne są twierdzenia strony skarżącej zawarte w skardze, dotyczące naruszeń prawa materialnego i procesowego. Cały proces stosowania prawa został przeprowadzony prawidłowo. Nie uchybiono ani art. 153 ustawy p.p.s.a., ani § 8 rozporządzenia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa w zakresie kontroli legalności prowadzonej z urzędu. Tym samym zaskarżona decyzja zasługuje na pozostawienie jej w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło