IV SA/Gl 553/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-01-09

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego z powodu stwierdzonej dysproporcji między deklarowanym dochodem a ponoszonymi wydatkami, nawet jeśli wnioskodawca spełnia formalne kryteria dochodowe i zdrowotne?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego, nawet jeśli wnioskodawca spełnia formalne kryteria dochodowe i zdrowotne, jeśli stwierdzi dysproporcję między deklarowanym dochodem a rzeczywistymi wydatkami, wskazującą, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową. Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego mieści się w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji strony oraz możliwości finansowe organu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.L. ubiegał się o zasiłek celowy na zakup żywności, leków i obuwia. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak współdziałania z pracownikiem socjalnym i potencjalne wspólne gospodarstwo domowe z L.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, ale z innej przyczyny – stwierdzonej dysproporcji między deklarowanym dochodem a wydatkami wnioskodawcy, wskazującej na możliwość samodzielnego zaspokajania potrzeb. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie prawa i fałszowanie jego sytuacji życiowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga- Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] W.L. domagał się pomocy na częściową realizację recept, następnie w dniu [...] poszerzył żądanie o pomoc żywnościową i "zaopatrzenia w obuwie". Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił W.L. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, leków i obuwia. Jako podstawę odmowy wskazał art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst. jedn. Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "ustawa". Decyzja ta została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] nr [...], decyzji organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...], odmawiającej W.L. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do realizacji recept, zakupu żywności i obuwia, z uwagi na brak wyjaśnienia czy prowadzi on jednoosobowe, czy też wspólne z L.C. gospodarstwo domowe. W tym stanie faktycznym, organ pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w sprawie złożonego przez W.L. wniosku oraz zgłoszonych w nim potrzeb. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] ustalono, że strona jest osobą bierną zawodowo, uznaną za całkowicie niezdolną do pracy, legitymującą się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do dnia [...] (orzeczenie z dnia [...]) oraz leczy się z powodu chorób [...], [...] i [...]. Organ uznał, iż z protokołów rozmów z osobami zamieszkałymi w pobliżu wynika, że W.L. od kilku lat zamieszkuje i gospodaruje razem z L.C. Świadczy o tym odbieranie korespondencji, wspólne zamieszkiwanie ich obojga w jednym pokoju na turnusie rehabilitacyjny, mimo, iż strona nie wymaga opieki innych osób oraz ponoszenie kosztów opłat za energię elektryczną i gaz przez L.C. Nadto, W.L. wezwany do złożenia oświadczenia o wysokości dochodu L.C., w dniu [...] odmówił złożenia takiego oświadczenia, co wskazuje na brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej oraz stanowi podstawę do odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń. Zaznaczono, iż o konsekwencjach wynikających z art. 4, art. 11 ust. 2 oraz art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej strona – W.L. został pouczony w piśmie z dnia [...]. Od powyższej decyzji W.L. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi permanentne naruszanie prawa poprzez celowe stosowanie manipulacji oraz fałszowanie rzeczywistego obrazu jego trudnej sytuacji życiowej oraz uchylanie się od udzielenia mu pomocy. Stwierdził, że w swoim wniosku o pomoc i przekazanych do organu pierwszej instancji dokumentach są wszystkie dane wymagane do ustalenia jego sytuacji rodzinnej, jak i dochodowej świadczące o jego niskich dochodów i wysokości ponoszonych wydatków. Odwołujący nie zgadził się z uzasadnieniem decyzji pierwszoinstancyjnej, że zamieszkuje z L.C. wspólne z nią prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał również, że właścicielka zajmowanego przez niego mieszkania – L.C., w sytuacjach, gdy był pozbawiony jakiejkolwiek pomocy żywnościowej i lekowej udzielała mu pomocy i kilkakrotnie przebywała z nim w mieszkaniu ze względu na zagrożenie jego zdrowia i życia. Sytuacja taka miała miejsce w miesiącu [...], co jednak nie daje organowi podstaw do twierdzenia, że stale z nim zamieszkiwała, czy też nadal zamieszkuje. Nadmienił. że w chwili obecnej podobnie, jak w czasie składania wniosku nie ma środków na żywność ani też na leki. Otrzymywane świadczenie rentowe wystarcza mu na opłatę za mieszkanie i na alimenty, ale nie na zapłatę opłat za prąd oraz wodę. Odwołujący szczytem bezczelności nazwał wezwanie go do złożenia oświadczenia o dochodach L.C., gdyż nie posiada na ten temat żadnej wiedzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. W celu usunięcia rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu pierwszej instancji a stwierdzeniami strony zawartymi w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...], przeprowadziło rozprawę administracyjną, na którą został wezwany W.L., przedstawiciele organu pierwszej instancji oraz w charakterze świadka – L.C. W.L. nie przybył na rozprawę, pomimo iż w dniu rozprawy był widziany przez pracownika socjalnego w budynku, w którym znajduje się siedziba Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Na rozprawę natomiast zgłosił się świadek – L.C. oraz pozostałe wezwane osoby - pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Świadek – L.C., uprzedzona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczyła, że mieszka w D. na ul. [...] i nie prowadzi z W.L. wspólnego gospodarstwa domowego, który od dnia [...] wynajmuje od niej mieszkanie. Razem spotykają się dwa do trzech razy w miesiącu na okoliczność tego wynajmu. Oświadczyła, że opłaca za W.L. media, a on płaci czynsz do spółdzielni mieszkaniowej, natomiast nie wywiązuje się w całości z zapłaty względem niej, bowiem ma ok. [...] złotych zaległości. Co więcej, gdy W.L. prosi, aby go podwieź do placówki medycznej, to ona go podwozi. Natomiast przed zawarciem umowy najmu nie zamieszkiwała z W.L. na ul. [...] w D., ale zamieszkiwała tam sama, a on korzystał tam tylko z meldunku. Natomiast od dnia wynajmu tego mieszkania już tam nie mieszka, a W.L. mieszka sam. Oświadczyła, że garaż przy ul. [...] jest jej własnością, a W.L. nie posiada kluczy do garażu ani do samochodu i nie prowadzi tego pojazdu. Pracownicy socjalni nigdy nie zastali jej w wynajmowanym mieszkaniu, jak też nie dokonują oni wspólnie zakupów i nie spędzają razem wolnego czasu. Odmówiła podania wysokości dochodu z emerytury, przedstawiła natomiast dochód uzyskany w 2012 r. z tytułu najmu (formularz PIT-28) oraz dowody wpłat podatku z tego tytułu od miesiąca maja 2011 r. do miesiąca grudnia 2012 r. Na rozprawie Kolegium zobowiązało świadka do złożenia następujących dowodów: 1) rozliczeń z W.L. za cały rok 2012 do miesiąca lutego 2013r.; 2) dowodów utrzymania przez świadka mieszkania w D. przy ul. [...], tj. rachunków za prąd, wodę i opał (świadek oświadczył, że nie przedstawi rachunków za zakup opału, gdyż był on zgromadzony przez matkę, która zmarła w [...] r. i korzysta z tego opału); 3) dowodu na okoliczność dochodu uzyskanego w 2012 r. Kolegium Odwoławcze postanowiło dopuścić jako dowód, na okoliczność ewentualnego wspólnego zamieszkiwania W.L. z L.C., zeznania świadków, tj. pracownika socjalnego – A.K. i J.S., koordynatora Zespołu Działu Pomocy Środowiskowej E.R. oraz Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej T.P. L.C. przesłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., listem poleconym (nadanym w dniu [...]) rozliczenie z tytułu opłat wnoszonych przez W.L. za okres od miesiąca stycznia 2012 r. oraz do miesiąca stycznia 2013 r., jak również zestawienie jego zadłużenia w opłatach za rok 2012; kserokopie opłaty podatku rolnego dotyczącego nieruchomości w D. przy ul. [...] za miesiąc luty i marzec 2012 r.; kserokopię zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego dotyczącego tej nieruchomości za miesiąc styczeń i luty 2012 r.; oświadczenie, że nie ma podpisanej umowy o dostarczanie prądu i wody oraz oświadczenie, że w 2012 r. uzyskała dochód z tytułu emerytury i wynajmu mieszkania, bez podania wysokości emerytury. Po uzupełnieniu materiału dowodowego Kolegium powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy uznało, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia zasoby i możliwości. Pomoc społeczna ma na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego - w dacie ubiegania się o pomoc społeczną. Ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 ustawy wynosi 542,- zł. Dochód W.L. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli w miesiącu [...] z tytułu otrzymywanej renty wyniósł kwotę [...]zł. i został pomniejszony o [...]zł., tj. kwotę alimentów na córkę oraz kwotę [...] zł. renty alimentacyjnej na rzecz byłej żony, stąd też wyniósł [...]zł. Dochód ten przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, zatem pomimo, iż w przypadku strony – W.L. występują okoliczności wymienione w art. 7 pkt 2-15 ustawy, tj. niepełnosprawność i długotrwała choroba, to nie spełnia on wymogów do otrzymania zasiłku celowego. Organ pierwszej instancji decyzją własną odmówił W.L. wnioskowanego świadczenia powołując się na art. 11 ust. 2 ustawy, tj. z powodu braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji zasługuje na utrzymanie w mocy z innej przyczyny niż w niej wskazano. Podstawą prawną utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest art. 12 ustawy, tj. stwierdzona dysproporcja między deklarowanym przez W.L. dochodem a ponoszonymi przez niego wydatkami. W ocenie Kolegium dysproporcję tą potwierdza fakt, że z posiadanego dochodu, po opłaceniu czynszu należnego spółdzielni mieszkaniowej i dodatkowo czynszu na rzecz osoby wynajmującej mu lokal mieszkalny – L.C. (łącznie [...]zł.) pozostaje mu do dyspozycji kwota [...]zł. Nie jest więc możliwe, aby z tej kwoty mógł zaspokoić swoje wszystkie pozostałe potrzeby bytowe, które są systematycznie zaspokajane przez niego we własnym zakresie. Pracownicy socjalni MOPS w D. twierdzą, że W.L. jest osobą bardzo dobrze ubraną, nie sprawia wrażenia osoby ubogiej, posiada telefon komórkowy, pali papierosy. Ustaleniu rzeczywistej sytuacji życiowej i dochodowej strony miała służyć przeprowadzona przez organ odwoławczy rozprawa administracyjna w dniu [...], jednak W.L. nie wziął w niej udziału, nie skorzystał więc z możliwości wyjaśnienia swojej sytuacji życiowej. Zdaniem Kolegium, W.L. z jednej strony opłaca czynsz za mieszkanie (koszt jego wynajmu właścicielce – L.C.), a z drugiej strony korzysta z jej pomocy finansowej, chociażby w postaci wnoszonych przez nią opłat za media w wynajmowanym lokalu mieszkalnym. W rozmowach z pracownikami socjalnymi W.L. wielokrotnie nazywał L.C. "dobrym sponsorem", tym samym potwierdza że korzysta z jej finansowego wsparcia. W ocenie Kolegium zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że razem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Sam "sponsoring" nie oznacza, że L.C. musi zamieszkiwać wraz z W.L. Jednak w takim przypadku, gdyby uznać, że W.L. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, to musi to prowadzić do konstatacji, że występuje dysproporcja między dochodem przez niego dokumentowanym a środkami, które wydatkuje na swoje utrzymanie. Nie można mieć też żadnej wątpliwości co do tego, że W.L. posiada dodatkowe źródło finansowania i to dotyczące nie tylko opłat za media, którego wielkości i źródła nie chce ujawnić. Przesłanka ta może stanowić samoistną przyczynę odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że W.L. jest wspierany finansowo przez L.C. i to przynajmniej w zakresie opłat za media. Zatem z uwagi na wyraźną dysproporcję między dokumentowanym przez W.L. dochodem, a ponoszonymi przez niego wydatkami oraz nie wskazaniem dodatkowego źródła dochodu, w ocenie organu odwoławczego, uwzględniając treść art. 2 ust. 1, art. 4 i art. 12 ustawy zasadna była odmowa przyznania mu pomocy na wnioskowane cele. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił organowi naruszenie obowiązującego prawa, poprzez celowe i złośliwe fałszowanie rzeczywistego obrazu jego trudnej sytuacji życiowej oraz uchylanie się od udzielenia mu pomocy. Stwierdził, że nieobecność na rozprawie była spowodowana chorobą i po przybyciu do siedziby organu odwoławczego nie mógł o własnych siłach dojść do sali posiedzeń. Nadto, w swoim wniosku o pomoc i przekazanych do organu pierwszej instancji dokumentach są wszystkie dane wymagane do ustalenia jego sytuacji rodzinnej, jak i dochodowej świadczące o jego niskich dochodów i wysokości ponoszonych wydatków. Skarżący nie zgodził się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że zamieszkuje i prowadzi z L.C. wspólne gospodarstwo domowe. Nadmienił. że w chwili obecnej podobnie, jak w czasie składania wniosku nie ma środków na żywność ani też na leki. Zdaniem skarżącego, błędna jest deklaracja pracowników organu pierwszej instancji, jakoby palił papierosy i posiada telefon komórkowy, co ma dowodzić ukrywania przez niego faktycznie osiąganych dochodów. Zarzucana mu dysproporcja może zachodzić jedynie wówczas, gdy ubiegający się o pomoc dysponuje majątkiem, który pozwala na zaspokojenie jego potrzeb, ale w jego sprawie organ odwoławczy nie wskazał co miałoby tą dysproporcję stanowić. Zaznaczył, iż ciągle rośnie jego zadłużenie wobec właścicielki mieszkania, na co wskazują wyroki sądu, a pozostała po dokonaniu opłat co miesiąc kwota [...] zł, czy też [...] zł. nie pozwala na zaspokojenie jego potrzeb, w tym tych wnioskowanych, a będąc już wcześniej w takiej samej sytuacji otrzymywał pomoc od organów pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na zakup leków, żywności i obuwia z uwagi na stwierdzoną dysproporcję między deklarowanym i udokumentowanym przez skarżącego dochodem a ponoszonymi przez niego wydatkami oraz sytuację wskazującą na to, że jest w stanie przezwyciężyć swoją trudną sytuację życiową. W ocenie Kolegium ową dysproporcję potwierdza fakt, że z posiadanego dochodu, po opłaceniu czynszu należnego spółdzielni mieszkaniowej i dodatkowo czynszu na rzecz osoby wynajmującej mu lokal mieszkalny – L.C. (łącznie [...]zł.) pozostaje skarżącemu kwota [...]zł. Nie jest więc możliwe, aby z tej kwoty mógł zaspokoić wszystkie pozostałe potrzeby bytowe, dlatego uznać należy, że sam we własnym zakresie potrzeby te zaspokaja wykorzystując posiadane możliwości i środki, których nie chce ujawnić organom pomocy społecznej. Nadto, skarżący przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Z brzmienia przywołanych wyżej unormowań wynika, iż decyzja w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jak również w kwestii określenia jej wysokości podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania. W przypadku zasiłku celowego organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony, mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli wysokość posiadanych środków i liczbę osób wymagających pomocy. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu, co odnosi się również do wysokości przyznanej pomocy. Nawet spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia i to w wysokości jakiej oczekuje. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza więc załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2007 r.o sygn. akt I OSK 1464/06, Lex 299415). Organy orzekające zasady te miały na uwadze, albowiem rozstrzygnęły sprawę zważając na sytuację skarżącego oraz ograniczone możliwości finansowe organu pierwszej instancji, a tym samym ochronę interesów osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy opierając się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o postanowienia art. 12 ustawy zdefiniował kluczowe w niniejszej sprawie pojęcie "dysproporcji między deklarowaną wysokością dochodu a rzeczywistą sytuacją majątkową". Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że wykazana dysproporcja ma być tego typu, że osoba jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe. Zatem istotą wykazania występowania wskazanej dysproporcji jest to, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia jest w stanie samodzielnie zaspokajać swoje niezbędne potrzeby, pomimo spełnienia formalnych wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Dokonane w tym zakresie ustalenia organów obu instancji są wystarczające do oceny sytuacji skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Odmowa przyznanie skarżącemu zasiłku celowego nie narusza zatem postanowień ustawy, bowiem decyzja organu odwoławczego wykazała, w oparciu o treść art. 12 ustawy, występowanie u skarżącego dysproporcji uzasadniającej odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. Bezspornie sytuacja skarżącego jest trudna, to jednak nie należy także tracić z pola widzenia faktu, że celem pomocy społecznej nie jest zastąpienie stron w uzyskiwaniu dochodów i zaspokajanie wszelkich ich potrzeb, a jedynie pomoc w tym zakresie (art. 2 ust. 1 ustawy). Jednocześnie wskazać przyjdzie, iż skarżący jest objęty pomocą społeczną w szerszym zakresie. Z akt administracyjnych wynika, że we wnioskowanym okresie otrzymał pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego na leki w miesiącu [...] i [...] - [...] zł. i dodatek mieszkaniowy w okresie od [...] do [...] w wysokości [...] zł. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącego, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Końcowo już tylko Sąd zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować powierzone im w ustawie cele (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 kwietnia 2002 r. o sygn. akt: II SA/Gd 4332/01, Lex 77665; z dnia 21 grudnia 2005 r. o sygn. akt I OSK 658/05, Lex nr 502005; z dnia 25 stycznia 2008 r. o sygn. akt I OSK 624/07, Lex nr 500091). Istnienie potrzeby przyznania świadczeń z pomocy społecznej wymaga zbadania nie tylko posiadanych środków i dochodów, ale również całokształtu warunków życia osób chcących skorzystać z pomocy społecznej. Spełnienie, bowiem przesłanek warunkujących przyznanie pomocy, o których mowa w art. 7 ustawy, jak i nie przekroczenie kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy oraz cel żądania zgodny z tym, na który może być przyznana pomoc z art. 39 ustawy, nie są wystarczającym uzasadnieniem i jednocześnie gwarancją dla wnioskodawcy uzyskania świadczenia. Z kolei każdy wnioskujący o przyznanie pomocy społecznej ma obowiązek udzielać organowi prawdziwych informacji, bowiem to na ubiegającym się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej spoczywa bowiem obowiązek współdziałania z organem pomocy społecznej. Ów obowiązek współdziałania przejawia się w szczególności w obowiązku uczestniczenia w wywiadzie środowiskowym, jak i rozprawie administracyjnej, których celem jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się oświadczenie (art. 106 ust. 4 ustawy). Ustawa omawiana formułuje podstawową zasadę, wedle której każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Zatem obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i dlatego też został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie (art. 4). Reasumując należy stwierdzić, że toku postępowania administracyjnego zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, a nadto prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonywujący zajęte w sprawie stanowisko. Zatem zaskarżona decyzja nie zapadła z przekroczeniem ram uznania administracyjnego i odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy należało orzec, po myśli art. 151 p.p.s.a, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło