IV SA/Gl 572/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Izabeli S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. I. S. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które po rozpatrzeniu odwołania I. S. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...] "1) ustalającą zasiłki rodzinne wypłacone Pani I. S. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 września 2012 r. w łącznej wysokości 1101,00 zł za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne, 2) zobowiązującą Panią I. S. do zwrotu w terminie 30 dni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych od 1 listopada 2011 r. do 30 września 2012 r. w wysokości 1101,00zł łącznie z ustawowymi odsetkami, które są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty, na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy, który wypłacił świadczenia podlegające zwrotowi. Odsetki zostaną naliczone w dniu spłaty, 2) umarzającej postępowania w sprawie ustalenia, czy zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wypłacone Pani I. S. w okresie od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r. są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi". W toku postępowania sądowego skarżąca złożyła ponadto pismem z dnia 4 października 2016 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek skarżąca podniosła, że od ponad 6 lat jest matką samotnie wychowującą dziecko. Skarżąca wskazała, że jej dochód wynosi ok. 1700,00 zł netto oraz 600,00 zł z tytułu alimentów, przy czym koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 650,00zł miesięcznie. Pozostałą kwotę skarżąca przeznacza na wyżywienie, zakup odzieży oraz obuwia dla syna, który "wchodzi w tzw. fazę intensywnego wzrostu". Skarżąca podniosła, że alimenty otrzymuje nieregularnie, z dużymi opóźnieniami oraz nie zawsze w takiej wysokości, w jakiej są przyznane. Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie w sposób jednorazowy zapłacić kwoty, do zwrotu której została zobowiązana. Ponadto brak wstrzymania wykonania decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki związane z możliwością wszczęcia i prowadzenia przeciwko niej postępowanie egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej lub niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym powyższe przesłanki, mogące uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, można rozważać dopiero po stwierdzeniu, że dany akt nadaje się do wykonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 631/08, Lex nr 551927). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J. Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania. Niewątpliwie wykonaniu podlegają akty ustalające dla adresatów nakazy lub zakazy powinnego zachowania bądź akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje uprawnienie lub mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki. Odnosząc powyższy wywód do treści wydanej przez organ I instancji decyzji należy stwierdzić, że do wykonania nadaje się jedynie część tego aktu – w zakresie zobowiązującym skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 września 2012 r. Pozostała część decyzji organu I instancji ma charakter deklaratoryjny. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym użyty przez ustawodawcę termin "znaczna szkoda" oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Uzasadnienie złożonego wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/14; z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1539/14; z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14; z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 763/14; z dnia 20 maja 2014 r.; sygn. akt II GSK 1020/14, wszystkie orzeczenia dostępne na: www.cbois.nsa.gov.pl). Nadto argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pewne wymogi, jakie powinien spełniać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przede wszystkim należy podkreślić, że wniosek winien zawierać uzasadnienie – jego brak uniemożliwia bowiem Sądowi merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Uzasadnienie wniosku powinno być szczególnie wnikliwe, aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Wnioskodawca, powołując w uzasadnieniu określone fakty, powinien również uprawdopodobnić ich wystąpienie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Strona wnioskująca o udzielenie ochrony tymczasowej nie może przenosić na Sąd ciężaru poszukiwania okoliczności, wskazujących na zasadność złożonego wniosku. Nieuzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bądź jego nienależyte uzasadnienie nie stanowi braku formalnego, którego uzupełnienia winien żądać Sąd (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II OZ 189/07). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że strona nie wykazała istnienia przesłanek warunkujących skuteczne domaganie się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca powołała okoliczność w postaci samotnego wychowywania dziecka przy dochodzie wynoszącym ok. 1700,00 zł netto oraz otrzymywanych w sposób nieregularny oraz nie zawsze w odpowiedniej wysokości alimentach zasądzonych w kwocie 600 zł miesięcznie. Ponadto, strona wskazała, że aktualnie nie jest w stanie uiścić tak wysokiej kwoty. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie stanowią realizacji ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek powyższe argumenty świadczą o obecnych możliwościach finansowych strony, to jednak strona w żaden sposób ich nie uprawdopodobniła, w szczególności nie przedłożyła kopii zeznania podatkowego, dokumentów świadczących o wysokości otrzymywanych alimentów oraz rachunków potwierdzających wysokość kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W przedmiotowej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji, nie wskazała żadnych okoliczności uzasadniających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezależnie od kwestii braku uprawdopodobnienia przedstawionych twierdzeń należy zauważyć, że sama niemożność zwrotu przedmiotowej kwoty nie stanowi ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie sposób również zgodzić się z argumentem, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla strony bowiem wystarczający do przywrócenia poprzedniego stanu jest zwrot wyegzekwowanej kwoty, który nie wiąże się ani z dużym nakładem sił i środków, ani długim czasem. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.