IV SA/Gl 611/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-10-16
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący rozstrzygnięcia postępowania konkursowego na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prawidłowo ocenił spełnienie przez oferentów warunków dotyczących posiadania aplikacji do e-rejestracji i prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej, a także czy zapewnił równe traktowanie oferentów i uczciwą konkurencję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor NFZ naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ nie wykazał w sposób zindywidualizowany przyczyn przyznania punktacji poszczególnym oferentom, nie skonfrontował oceny ofert z ich treścią, a także nieprawidłowo zinterpretował wymogi dotyczące posiadania aplikacji do e-rejestracji i prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej. Brak rzetelnej weryfikacji spełnienia warunków przez oferentów oraz nierówne traktowanie świadczeniodawców doprowadziło do naruszenia interesu prawnego skarżącej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.J. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie postępowania konkursowego na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca zarzuciła m.in. nierówne traktowanie oferentów, podanie nieprawdziwych informacji przez innych oferentów dotyczących posiadania aplikacji do e-rejestracji i prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej, a także nieprawidłową weryfikację ofert przez komisję konkursową. Dyrektor NFZ uznał zarzuty za chybione, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach (dalej: Dyrektor NFZ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa) a także 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. 2016 r., poz. 1793, ze zm., dalej także: "ustawa" lub też "ustawa o świadczeniach" bądź "u.ś.o.z."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez K. J. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z [...]r., nr [...] w sprawie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 września 2017 r. do 30 czerwca 2022 r., kod postępowania: [...], w rodzaju świadczeń leczenie stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne – zaskarżoną w trybie administracyjnym decyzję utrzymał w mocy.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach – w pierwszej kolejności – przypomniał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego OW NFZ działając jako organ I instancji oddalił odwołanie świadczeniodawcy K. J.(dalej także: Wnioskodawca, strona), dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 września 2017 r. do 30 czerwca 2022 r., kod postępowania: [...], w rodzaju świadczeń leczenie stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne.
W drugiej kolejności podał, że uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Śląskiego OW NFZ przytoczył obowiązujące przepisy prawa oraz przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Wnioskodawczyni. Następnie zaznaczył, że od tej decyzji Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że:
po pierwsze – wnosi o ponowne wnikliwe przeanalizowanie postępowania, w szczególności o przyznanie punktów za poszczególne kryteria wyboru ofert;
po drugie – w jego ocenie oferent, który wyprzedził jego ofertę o 0,8 punktu podał nieprawdę poprzez zaznaczenie zapewnienia odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu;
po trzecie – w sprawie zaistniało nierówne potraktowanie oferentów, gdyż wskazany oferent nie został wezwany do przedstawienia dowodu zapewnienia odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, co w przypadku odjęcia punktów za to spowodowałoby zamianę miejsc i to Wnioskodawczyni byłaby zakwalifikowana do zawarcia umowy;
po czwarte – dwóch wybranych oferentów miało zaznaczyć prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej pacjenta w postaci elektronicznej, a z oferty wynika, że posiada moduł [...] firmy A który nie pozwala na wpisywanie wykonanych świadczeń,
po piąte – jeden z oferentów zmienił odpowiedź ankietową wskazując na błąd i niezasadne zaznaczenie posiadania ww. aplikacji, i ostatnie
po szóste – w sprawie zaistniała zmowa cenowa, którą Wnioskodawczyni określiła jako świadczenie usługi "poniżej opłacalności".
W dalszych motywach Dyrektor Śląskiego OW NFZ wyjaśnił, że podstawę materialno – prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w której w dziale VI określono procedurę zawierania umów w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z jej art. 134 ust. 1 Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach (art. 134 ust. 2 ustawy). Co do zasady, jak podniósł, zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu albo rokowań (art. 139 ust. 1 ustawy). W tym celu Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu powołuje komisję konkursową (art. 139 ust. 4 ustawy). Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej konkursu ofert Komisja w obecności oferentów stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy; przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 1 i ust. 2 ustawy).
Z kolei w myśl art. 142 ust. 5 ustawy, w części niejawnej konkursu ofert Komisja może: wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, kompleksowość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej i ich dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia; nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujące w szczególności obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z uwzględnieniem taryfy świadczeń w przypadku jej ustalenia w danym zakresie określa Prezes Funduszu (art. 146 ust. 1 ustawy). W myśl art. 147 ustawy kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Z kolei porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości, ceny (art. 148 ustawy).
Prezentując podstawy prawne działania wskazał nadto, że wyłonienie świadczeniodawcy w postępowaniu konkursowym ma przede wszystkim na celu realizację zadania ustawowego, tj. zapewnienie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na danym obszarze. W toku postępowania Fundusz zobowiązany jest zapewnić równe traktowanie świadczeniodawców, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji.
Analizując te przepisy – jak skonstatował – bezspornym jest, że postępowanie mające na celu wyłonienie świadczeniodawców do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej ma charakter cywilnoprawny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych przyjęto, że wszystkie etapy postępowania poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzonego w ramach NFZ, wzorowane są na zasadach prawa cywilnego i nie podlegają przepisom postępowania administracyjnego, (na dowód tych twierdzeń przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt 11 GSK 1054/11; oraz z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 2056/11, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA ).
Następnie zaznaczył, iż ustawodawca wyraźnie odwołuje się do typowych pojęć prawa cywilnego, takich jak: oferta, konkurs ofert, rokowania. Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym jak wyborem najkorzystniejszej oferty przez zamawiającego. Oczywiste jest więc, że pomimo iż ustawa wprost nie odwołuje się do stosowania kodeksu cywilnego, w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej będzie on miał zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Jednakże sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę, w trybie art. 154 tej ustawy, odwołania do Dyrektora oddziału od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Powyższe uzasadnione jest treścią art. 154 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Od decyzji tej, stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który składa się do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji o której mowa w ust. 3 art. 154. Zgodnie z art. 154 ust. 6 ustawy Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Obowiązkiem organu, w ramach procedury uruchamianej wskutek wniesienia odwołania, a także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o których mowa w art. 154 ustawy, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Dyrektor oddziału w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, nie prowadzi ponownie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznaje sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powiela zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji konkursowej powoływanej przez Dyrektora oddziału. Dyrektor oddziału bada, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do uszczerbku w interesie prawnego Wnioskodawczyni.
Z kolei zgodnie z art. 132 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w dziale VI ustawy o świadczeniach (ust. 2).
Z powyższego wynika zatem niewątpliwie, że uszczerbek interesu prawnego wystąpi po stronie świadczeniodawcy, który nie został wybrany do udzielania świadczeń. Z tego względu oczywiste jest, że posiada on legitymację do wniesienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania (art. 154 ust. 1 ustawy) – celem skontrolowania w postępowaniu administracyjnym, czy niekorzystne rozstrzygnięcie nie jest wynikiem naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad przeprowadzenia tego postępowania.
Istotą badania uszczerbku interesu prawnego i stwierdzenia jego powstania jest zatem ustalenie, czy na skutek naruszenia prawa nie nastąpił uszczerbek w możliwości uzyskania zamówienia, nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zawarcia umów o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdził, iż bezspornym zatem jest, że wnioskodawca ma legitymację do uczestniczenia w postępowaniu, które zostało wszczęte na skutek złożonego przez ten podmiot wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niespornym jest również, że stronami tego postępowania, w świetle art. 154 ust. 6a ustawy, są świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w tym postępowaniu. Analizując ponownie materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania w kontekście zarzutów podniesionych przez Wnioskodawczynię, Dyrektor Śląskiego OW NFZ uznał, że jej argumenty i podniesione zarzuty są chybione, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, a to z przyczyn jak poniżej. Odnosząc się do podniesionych przez nią zarzutów, uznał, że organ ocenił prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez Komisję Konkursową. Nie podzielił stanowiska Wnioskodawczyni, że oferent, który wyprzedził ją o 0,8 punktu miał podać nieprawdę poprzez zaznaczenie zapewnienia odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, na dowód czego podała wydruk z obecnej strony internetowej tego świadczeniodawcy. Wskazał, iż Komisja Konkursowa, pomimo braku wyraźnego nakazu ustawowego w tej kwestii, weryfikowała wszystkie oferty w zakresie zapewnienia e–rejestracji i przyjęła, że świadczeniodawca ten zapewnia e–rejestrację. Zaznaczył, że organ dysponuje zarówno oświadczeniem wykonawcy oprogramowania e–rejestracji jak i fakturą do której odnosi się oświadczenie. Nadto zaznaczył, że Wnioskodawczyni kwestionuje związek pomiędzy tymi dokumentami, bowiem faktura zawiera opis "usługa programistyczna...", tym niemniej – jak zaznaczył – oświadczenie wskazuje również na tę datę umowy i samo w sobie potwierdza zawarcie umowy w tym zakresie. W tych okolicznościach skonstatował, iż "świadczenie usługi ma rozpocząć się z chwilą przystąpienia do wykonywania umowy, świadczeniodawca nie jest zobowiązany do wcześniejszego jej uruchomienia. Jednocześnie brak jest wymogu, by automatyzacja kontaktu była zastrzeżona wyłącznie do kontaktu mailowego, automatyzacji podlega również kontakt telefoniczny". Faktem jest, jak podał, że wskazany oferent nie został wezwany do przedstawienia dowodu zapewnienia odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, tym niemniej – w jego ocenie – nie stanowi to o nierównym potraktowaniu oferentów, gdyż – na co zwrócił uwagę – "Organ posiadał wiedzę o spełnieniu tego warunku przez świadczeniodawcę poprzez złożenie dowodu w innym postępowaniu (kod postępowania [...], numer techniczny oferty [...])".
Argumentując w dalszych motywach podał, że wspomniany świadczeniodawca przedstawił dokument firmy B –Certyfikowanego Partnera A S.A. z którego wynika, że wdrożone u niego oprogramowanie spełnia wymogi powadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej. Z wyjaśnień firmy A , jakimi dysponuje tut. Organ wynika, że aplikacja [...] zapewnia prowadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM), natomiast różnice w poszczególnych modułach sprowadzają się do sposobu realizacji jej prowadzenia. Należy zauważyć, że sposób realizacji nie jest narzucony ustawą. Powadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej, czy też forma papierowa nie stanowiły kryterium rankingującego w postępowaniu. Zaznaczył przy tym, że Komisja Konkursowa jest uprawniona do dokonywania weryfikacji ofert, a wskazanie błędu przez oferenta nie przesądza o tym, że miałby on podać nieprawdę w ofercie, dlatego za dopuszczalne należy uznać umożliwienie zmiany odpowiedzi ankietowej w sytuacji, gdy oferent wskazuje na błąd i niezasadne zaznaczenie konkretnej odpowiedzi. Jest to praktyka przyjęta przez tut. Fundusz i każdy ze świadczeniodawców w tym zakresie jest traktowany tak samo. Przeciwna praktyka mogłaby skutkować odrzucaniem ofert np. szpitala z uwagi na pomyłkę w kwestii zapewnienia, bądź braku zapewnienia np. dostępności mało istotnego elementu wyposażenia, co prowadziłoby do zbytniego formalizmu i nie sprzyjałoby zapewnieniu ciągłości wykonywania świadczeń, a skutki takiego postępowania możliwe byłyby do naprawienia dopiero po przeprowadzeniu postępowania sądowego.
Odnosząc się z kolei do zarzutu zmowy cenowej i wykonywania świadczeń przez wybranych oferentów poniżej opłacalności wskazał, że stosunek wskazanej ceny do oferty złożonej przez Wnioskodawczynię wskazuje na różnicę w cenie jedynie o niespełna 4%. Jego zdaniem w tych okolicznościach nie sposób uznać, by zysk miał wynosić poniżej 4%, nadto – co także zaznaczył – kilku świadczeniodawców nie wybranych zaproponowało cenę niższą. Przy czym podniósł także, że jeżeli Wnioskodawczyni posiada wiarygodne informacje dotyczące tego zarzutu, powinna rozważyć wystąpienie do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w tej sprawie. Po czym podkreślił, że Dyrektor Oddziału bada, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez Komisję Konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego Wnioskodawczyni. W ogłoszonym postępowaniu, na co zwrócił uwagę, zostały wskazane niżej wymienione akty prawne stanowiące podstawę przeprowadzenia i rozstrzygnięcia postępowań konkursowych, które zawierały m.in. wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Funduszu Zdrowia w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania, a także szczegółowe kryteria wyboru ofert:, wymieniając poszczególne akty prawne w pozycjach 1–11, począwszy od ustawy stanowiącej materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia skończywszy na zarządzeniu wewnętrznym nr [...] Dyrektora Śląskiego OW NFZ w Katowicach.
Podsumowując ten wywód wskazał, że wszyscy oferenci w chwili ogłoszenia postępowania mogli zapoznać się z przepisami będącymi podstawą do dokonania wyboru ofert i rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Ponownie wyjaśnił, że w ogłoszeniu tym podano wartość zamówienia na kwotę nie większą niż 1 540 800,00 zł oraz maksymalną liczbę umów w ilości 36. Wartość postępowania to wynik arytmetycznego działania tj. iloczyn planowanej do zakupu liczby świadczeń i ceny oczekiwanej. Przy cenie oczekiwanej w wysokości 1,07 zł zaplanowana do zakupu liczba punktów rozliczeniowych wynosiła 1 440 000 pkt. Prowadząca postępowanie Komisja Konkursowa jest związana planem postępowania, który określa wartość planowanych do zakupu świadczeń na danym obszarze oraz maksymalną liczbę umów/miejsc realizacji świadczeń. Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu [...] roku. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach. W postępowaniu tym złożono 21 ofert obejmujących 22 miejsca udzielania świadczeń. W trakcie oceny spełnienia warunków formalno – prawnych Komisja Konkursowa wezwała do usunięcia braków formalnych 8 oferentów. W postępowaniu nie odrzucono żadnej oferty, u trzech oferentów zostały przeprowadzone weryfikacje. W trakcie postępowania nie złożono środków odwoławczych w postaci protestu. Do części niejawnej zakwalifikowanych zostało 21 ofert. Wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością punktową określił Minister właściwy do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia. W rodzaju leczenie stomatologiczne szczegółowe kryteria wyboru ofert, w podziale na poszczególne zakresy, zostały określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 poz. 1372 z późn. zm.). Wszystkie oferty oceniane były według tych samych, ściśle określonych w art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, kryteriów wyboru ofert:
1) jakości,
2) kompleksowości,
3) dostępności,
4) ciągłości,
5) ceny
– udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.
Zaakcentował, że oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne od początku postępowania i nie podlegały zmianie w jego toku.
Po zaprezentowaniu w zestawieniu tabelarycznym dokonywanej oceny ofert, zawierającej m.in. ilość punktów rankingujących przypisanych poszczególnym kryteriom (na stronie 12) podał, że porównanie ofert w oparciu o wskazane w rozporządzeniu kryteria i ich wagę punktową ze swej istoty zakłada uszeregowanie ofert od najlepiej ocenianej do oferty o najmniejszej liczbie punktów. Równocześnie wskazał, że jak wynika z przedstawionego porównania, ilość punktów osiągniętych przez poszczególnych oferentów za poszczególne kryteria była zróżnicowana. Oferta, która znalazła się na pozycji 1 osiągnęła 55 pkt za kryteria niecenowe, natomiast oferta sklasyfikowana na pozycji 22 uzyskała 15 pkt za kryteria niecenowe.
W dalszej kolejności wyjaśnił, iż w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji Komisja Konkursowa może przeprowadzić je ze wszystkimi lub z wybranymi oferentami, z zachowaniem zasad określonych w art. 142 ust. 2 ustawy). Do negocjacji zaprasza się wyłącznie oferentów, których oferty spełniają wymagania wynikające z warunków zawierania umów oraz nie podlegają odrzuceniu z innych przyczyn. Przesłanką zaproszenia oferenta do negocjacji jest wysoka łączna ocena oferty uzyskana na podstawie kryteriów niecenowych (do negocjacji kwalifikuje się oferentów licząc kolejno od najwyższej oceny). Do przeprowadzenia negocjacji zaprasza się co najmniej taką liczbę oferentów, która zapewni możliwość dokonania skutecznego wyboru przy założeniu wyczerpania planowanej liczby świadczeń lub wartości zamówienia. Komisja Konkursowa przeprowadza negocjacje ze wszystkimi zaproszonymi oferentami. Przed dokonaniem wyboru Komisja może rozszerzyć listę oferentów zaproszonych do negocjacji z zachowaniem zasady jw. – tak § 15 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1980 z późn. zm.). W postępowaniu oznaczonym numerem [...] Komisja Konkursowa zaprosiła do negocjacji 10 oferentów, których oferty uzyskały wysoką łączną ocenę oferty na podstawie kryteriów niecenowych. Przedmiotem negocjacji było 10 miejsc udzielania świadczeń. Oferty obejmujące miejsca wybrane do negocjacji otrzymały od 55 do 39 pkt za kryteria niecenowe. Liczba wybranych do negocjacji oferentów i zaoferowany potencjał gwarantowały możliwość dokonania wyboru przy założeniu wyczerpania wartości ogłoszenia. Oferta Wnioskodawczyni za kryteria niecenowe uzyskała 44 pkt i była przedmiotem negocjacji. Ponownie w zestawieniu tabelarycznym (str. 13–15) organ zaprezentował ocenę ofert podnosząc, że Komisja Konkursowa dokonała podziału środków mając na uwadze brak możliwości przekroczenia planu zakupu. Określona w ogłoszeniu wartość zamówienia na kwotę 1 540 800,00 zł, liczba świadczeń, pozwoliła na wybór ofert od pozycji 1–7, a zaoferowany przez oferentów potencjał wyczerpywał wartość postępowania. Następnie poinformował, że zgodnie z zapisem artykułu 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Narodowy Fundusz Zdrowia jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wskazał, że oferta Wnioskodawczyni uzyskała łączną liczbą punktów w rankingu końcowym, wynoszącą 51,804 (w kryterium pozacenowym 44 pkt, w kryterium cenowym 7,804 pkt). Zgodnie z § 8 ust.1 pkt. 1 Zarządzenia Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 24 marca 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu na obszarze właściwości danego oddziału wojewódzkiego zawiera umowy na nie mniej niż pół etatu przeliczeniowego w odniesieniu do jednej umowy z zachowaniem zasady pracy do godziny 18 jeden raz w tygodniu.
Kontynuując wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 ustawy o świadczeniach Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Ponownie wskazał, że kryteria oceny ofert zostały określone w akcie prawnym powszechne obowiązującym tj. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1372 z późn. zm). Narodowy Fundusz Zdrowia – Komisja Konkursowa jest nimi bezwzględnie związana co oznacza, że nie może dokonywać oceny ofert wg swojego uznania, a w szczególności poprzez stosowanie innych niż wymienione w rozporządzeniu kryteriów oceny. Kwestie budowy kryteriów i oceny ich prawidłowości pozostają poza zakresem rozważań Komisji Konkursowej z uwagi na fakt, że nie jest ona uprawniona do ich zmiany czy odmowy ich stosowania. Oferent złożył oświadczenie, że się zapoznał m.in. z ww. rozporządzeniem i nie wnosi uwag. Stąd też zarzut dotyczący braku zapewnienia dostępu do świadczeń w każdej lokalizacji pozostaje poza oceną NFZ. W konsekwencji stwierdził, że Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Wnioskodawczyni. Organ działając w I instancji przekazał stronie informacje o punktacji zgromadzone w stosownej tabeli. Wydając decyzję 1 instancji Dyrektor Śląskiego OW NFZ zbadał wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia oraz dokonał oceny dowodów, z uwzględnieniem wszystkich twierdzeń i zarzutów Wnioskodawczyni. Organ ustalił w sposób jednoznaczny, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa w tym zakresie obowiązujących, w szczególności: zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, zasad zapewnienia uczciwej konkurencji, kryteriów oceny ofert, zasady dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej. Wielokrotnie w tym zakresie, na co zwrócił uwagę, wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazując m.in. w wyroku z dnia 27 lutego 2012 r., VI SA/Wa 1854/11, że owa zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych określonych kryteriów oceny ofert do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, jak i wymagań, jakie muszą być spełnione przez świadczeniodawców celem zawarcia z nimi umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd zważył również, że zasady równego traktowania określone są w zarządzeniach wydanych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, które ustalają przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców. Natomiast w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r., VII SA/Wa 1391/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 134 ustawy Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Na zakończenie wyjaśnił, że:
po pierwsze – uczestnikom konkursu zostały udostępnione zarządzenia Prezesa NFZ wraz z załącznikami określającymi wymagania stawiane oferentom i kryteria oceny ofert,
po drugie – wszyscy uczestnicy składali odpowiedzi na te same pytania,
po trzecie – ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów , niezmienionych i jawnych w toku postępowania.
Resumując podał, że w jego ocenie Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Wnioskodawczyni.
W skardze na powyższą decyzję, strona skarżąca powtórzyła zasadnicze zarzuty sformułowane w poprzedzającym ją środku zaskarżenia i argumenty w nim zawarte na ich poparcie, wskazując, że zaskarża ją całości i wnosi o jej uchylenie, także w całości, jako wydanej z naruszeniem następujących przepisów prawa:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania, a przez to niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz polegającego na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia wszystkich twierdzeń i zarzutów Skarżącej;
2) art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez błędna jego wykładnię i niezastosowanie przez przyjęcie, iż oferenci: C i D Sp. z o.o. w ofertach złożonych w postępowaniu konkursowym nie podali nieprawdziwych informacji co do spełniania warunków dotyczących kryteriów dostępności i jakości, wymienionych w pkt 3 i 4 poniżej, co powinno skutkować odrzuceniem ich ofert na wstępnym etapie rozpoznania, a co w konsekwencji doprowadziło do niedokonania wyboru oferty Skarżącej i wadliwego uznania w decyzji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu Skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
3) przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej –załącznika nr 7, tabela nr 2 Leczenie stomatologiczne – Część wspólna, II. Jakość – Pozostałe warunki, Lp. 5. Prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań – co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku, w związku z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, (zwanym w dalszej treści skargi "rozporządzeniem kryterialnym"), przez przyjęcie że spełnienie tego warunku polega na wykazaniu przez oferenta tytułu prawnego do oprogramowania, a jego wdrożenie wymagane jest od oferentów dopiero w dniu rozpoczęcia udzielania świadczeń na podstawie umowy, a także przez przyjęcie że oferenci C i D Sp. z o.o. warunek ten spełniali w dniu złożenia oferty,
4) przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, załącznika nr 7, tabela nr 2 Leczenie stomatologiczne – Część wspólna, III. Dostępność, Lp. 2. Odrębna aplikacja służąca do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie że oferent P. T. spełniał ten warunek w dniu złożenia oferty, mimo że nie wykazał jego spełnienia i nie został do tego wezwany przez komisję konkursową jak pozostali oferenci, co dowodzi nierównego traktowania oferentów,
5) § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie złożonych przez oferentów P. T. i D Sp. z o.o. oświadczeń i dokumentów potwierdzających spełnienie warunków bez przeprowadzenia jakiejkolwiek ich weryfikacji lub przyjęcie spełnienia warunków rankingujących za potwierdzone, ponieważ zostały wykazane przez oferenta w innym postępowaniu konkursowym, mimo że nie ma o tym wzmianki w aktach postępowania konkursowego,
6) § 18 ust. 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którym po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania, przez przyjęcie że uzasadniona i dopuszczalna jest zmiana treści oferty przez oferenta w trakcie postępowania konkursowego poprzez umożliwienie zmiany odpowiedzi ankietowej w sytuacji gdy oferent wskazuje na błąd i niezasadne zaznaczenie konkretnej odpowiedzi,
7) art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i 154 ustawy o świadczeniach poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu Skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mimo że rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, w szczególności zasady równego traktowania oferentów i uczciwej konkurencji, poprzez zaniechanie weryfikacji ofert P. T. D Sp. z o.o., co do spełniania przez nich warunków rankingujących jw., podczas gdy pozostałe oferty zostały zweryfikowane.
Mając to na uwadze wniosła o:
a) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z załączonych wydruków dot. rejestracji w C na okoliczność, że oferent ten nie spełniał warunku kryterialnego dotyczącego posiadania aplikacji do rejestracji, na podstawie art. 106 § 3 uoppa, ponieważ jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; Skarżąca nie mogła przedstawić tego dowodu wcześniej, ponieważ umowy z wybranymi oferentami zostały zawarte od dnia 1 września 2017 r. a oferent P. T. dopiero po tej dacie zamieścił na swojej stronie internetowej zmienioną aplikację ofertową;
b) zobowiązanie Dyrektora Śląskiego OW NFZ na podstawie art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wydania w ciągu dwóch tygodni od wydania wyroku w sprawie, decyzji uwzględniającej odwołanie Skarżącego oraz do wszczęcia ze Skarżącą rokowań co do zawarcia umowy na udzielanie świadczeń w zakresie wskazanym w jej ofercie, zgodnie z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach;
c) zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W motywach skargi jej Autor podniósł, że w związku z ogłoszonym i prowadzonym przez komisję konkursową Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Katowicach postępowaniem w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenie stomatologiczne kod postępowania: [...], Skarżąca, złożyła ofertę w sposób przewidziany przepisami prawa. W toku postępowania konkursowego, jej oferta została przyjęta i procedowana w postępowaniu. W dniu [...] r. postępowanie zostało rozstrzygnięte, jednak oferta Skarżącej nie została wybrana do zawarcia umowy, znajdując się na pierwszej pozycji pod tzw. "linią odcięcia". Skarżąca złożyła odwołanie, w którym podniosła ogólne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ nie uzyskała dostępu do akt postępowania. Dyrektor ŚOW NFZ, w dniu [...] r. oddalił odwołanie Skarżącej. W uzasadnieniu decyzji opisał w jaki sposób postępowanie było prowadzone i uznał że nie doszło do naruszenia zasad postępowania. Korzystając z przysługującego jej prawa, Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wnosiła o zmianę decyzji i ponowne wnikliwe przenalizowanie postępowania, w szczególności prawidłowości i zasadności przyznawania oferentom wybranym w konkursie, punktów za poszczególne kryteria wyboru ofert, ponieważ komisja konkursowa nie dokonała należytej weryfikacji kryteriów wyboru ofert, co doprowadziło do naruszenie interesu prawnego oferenta, którego oferta w wyniku tego działania komisji konkursowej nie została wybrana, otrzymując mniejszą liczbę punktów od pozostałych wybranych do zawarcia umowy oferentów. W wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor ponownie opisał przebieg postępowania konkursowego i ustosunkowując się do zarzutów Skarżącej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznał że oferent P. T. spełnił warunek e–rejestracji za zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, ponieważ przedstawił rachunek na usługę programistyczną i złożył oświadczenie od wykonawcy e–rejestracji. Zdaniem Dyrektora, brak jest wymogu by automatyzacja kontaktu była zastrzeżona wyłącznie do kontaktu mailowego, automatyzacji podlega również kontakt telefoniczny.
Jednocześnie, na co zwrócił uwagę, Dyrektor przyznał, że P. T. nie został wezwany do przedstawienia dowodu zapewnienia odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji pacjentów, uznając, że nie stanowi to nierównego traktowania oferentów, ponieważ organ posiadał wiedzę o spełnieniu tego warunku przez świadczeniodawcę poprzez złożenie tego oświadczenia w innym postępowaniu konkursowym.
Ponadto, autor skargi zaznaczył, że od oferentów wymagane jest posiadanie tytułu prawnego do wykazanego w ofercie oprogramowania, a jego wdrożenie tak co do aplikacji do bieżącej rejestracji pacjentów drogą elektroniczną jak i do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, wymagane jest od oferentów w dniu rozpoczęcia udzielania świadczeń na podstawie zawartej umowy. Odnosząc się do kwestii spełnienia warunku prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej przez P. T., Dyrektor uznał, że powyższe potwierdza dokument B Certyfikowanego Partnera A SA z którego wynika, że oferent warunek spełnił, aplikacja [...] zapewnia prowadzenie EDM, a różnice w modułach sprowadzają się do sposobu realizacji jej prowadzenia, przy czym sposób realizacji nie jest narzucony ustawą, prowadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej czy też forma papierowa nie stanowiły kryterium rankingującym w postępowaniu. Jednocześnie, co także zauważył, Dyrektor stwierdził, że wskazania błędu przez oferenta nie przesądza o tym, że miałby on podać nieprawdę w ofercie, dlatego dopuszczalne jest umożliwienie zmiany odpowiedzi ankietowej w sytuacji gdy oferent wskazuje na błąd i niezasadne zaznaczenie konkretnej odpowiedzi. Przeciwna praktyka prowadziłaby do zbytniego formalizmu w postępowaniu.
W konkluzji uzasadnienia decyzji, Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego stwierdził, że komisja konkursowa nie naruszyła prawa, zasad prowadzenia postępowania i interesu prawnego Skarżącej. W tych okolicznościach, zaakcentował, że Skarżąca kwestionuje zgodność z prawem decyzji wydanej przez Dyrektora ŚOW NZF. Podniósł, że z treści uzasadnienia decyzji wynika, że Dyrektor badając prawidłowość postępowania, ograniczył się do opisania jego przebiegu i przyjętych w postępowaniu zasadach dotyczących stosowania przez komisję konkursową dwóch kryteriów wyboru ofert dotyczących dostępności i jakości i w ich ramach dysponowania przez oferentów odpowiednio: odrębną aplikację służącą do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, oraz prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań – co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. Zdaniem Dyrektora, na co zwrócił uwagę, dla spełnienia ww. kryteriów i przyznania za nie punktów w postępowaniu konkursowym, wystarczającym było przedstawienie w postępowaniu tytułu prawnego do oprogramowania, które jednak wdrożone mogło być później, dopiero po zawarciu umowy, w przypadku wyboru oferenta. Dyrektor wydając decyzję, odniósł się do oferty P. T., jednak w ogóle nie dokonał analizy oferty złożonej przez oferenta D Sp. z o.o., w części dotyczącej zakreślonych odpowiedzi na pytania ankietowe dotyczące przedmiotowych kryteriów wyboru ofert, ani dowodów przedstawionych przez tych oferentów w postępowaniu konkursowym, mających potwierdzać spełnianie tych kryteriów, ani też prawidłowości działania komisji konkursowej, która przyznała tym oferentom punkty w postępowaniu, uznając że oferenci warunki spełniają a ich oferty nie zawierały danych nieprawdziwych w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach, nie dokonał też analizy pisma producenta oprogramowania do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Tym samym Dyrektor nie odniósł do wszystkich zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w złożonym odwołaniu oraz piśmie złożonym w toku postępowania administracyjnego. Z analizy akt postępowania konkursowego wynika, że oferent P. T. nie przedstawił w ofercie żadnego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do posiadanej przez niego odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu i nie został do tego wezwany, tak jak pozostali oferenci, którzy zakreślili odpowiedź ankietową dot. spełnienia tego warunku.
Nadto wyeksponował, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. Dyrektor ŚOW NFZ przyznaje, że warunek ten rzeczywiście nie został zweryfikowany, jednak organ posiadał wiedzę o spełnieniu tego warunku przez oferenta, bo ten wykazał go w innym postępowaniu, przedstawiając oświadczenie wykonawcy oprogramowania e–rejestracji oraz fakturę za usługę programistyczną. Z takim stanowiskiem – w jego ocenie – nie można się zgodzić, ponieważ każde postępowanie konkursowe ogłaszane jest odrębnie i w każdym postępowaniu oferent musi wykazać w taki sam sposób spełnienie warunków, zwłaszcza rankingujących, od których zależy wartość punktowa oferty. W przypadku składania kilku ofert, oferent może, a czasami nawet musi, podać w każdej z nich inne zasoby do realizacji umowy (personel, sprzęt) i oferty te w tym zakresie mogą się różnić. Wykazanie przez oferenta, że warunek jest spełniony w jednej ofercie, nie oznacza że będzie spełniony w drugiej, tym bardziej gdy – tak jak w przedmiotowym przypadku, dotyczy zupełnie innego miejsca udzielania świadczeń. Warunek posiadania odrębnej aplikacji mógł dotyczyć jednego tylko, a nie dwóch miejsc udzielania świadczeń, skoro udokumentowany został przez oferenta tylko w jednym postępowaniu. Podanie w uzasadnieniu decyzji, że organ – a więc Dyrektor ŚOW NFZ posiadał wiedzę o spełnieniu warunku przez oferenta w trakcie postępowania, nie jest prawdziwe i może stanowić samo w sobie naruszenie przepisów dot. procedury przeprowadzania postępowania konkursowego, ponieważ to nie organ prowadzi postępowanie konkursowe, ale komisja konkursowa i dyrektor oddziału NFZ nie może ingerować w jej prace.
Ponadto przyjęcie przez komisję konkursową, że oferent warunek spełnia, nie zostało potwierdzone przez żadną czynność komisji w toku postępowania, ponieważ nie ma o tym żadnej wzmianki w aktach postępowania konkursowego, zatem komisja nie podjęła żadnej czynności w tym zakresie, dlatego Dyrektor ŚOW NFZ nie ma żadnych podstaw do uznania w decyzji, że komisja podejmowała jakiekolwiek czynności co do weryfikacji oferty P. T. w przedmiotowym zakresie, wobec czego zasadnym jest zarzut Skarżącej o nierównym traktowaniu oferentów, które miało wpływ na wynik postępowania. W dalszych motywach oświadczył, iż Skarżąca podtrzymuje stanowisko, że zaznaczając w ankiecie powyższą odpowiedź, oferent P. T. podał dane nieprawdziwe w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wobec czego jego oferta powinna była zostać na podstawie tego przepisu odrzucona. Podanie w ofercie nieprawdziwych danych potwierdza strona internetowa tego oferenta, wydruki której Skarżąca przedstawiła w załączeniu do złożonego odwołania. Wydruki zostały wykonane już po zakończeniu postępowania konkursowego. Oferent P.T. dysponował aplikacją, nazwaną "e–rejestracją", która pozwalała na wybór i wpisanie przez pacjenta miejsca udzielania świadczeń i dokonanie wyboru konkretnego lekarza dentysty. Następnie pacjent musiał podać obligatoryjnie dane w postaci imienia i nazwiska i numeru telefonu, opcjonalnie – adresu email, "godziny w których możemy do państwa oddzwonić" i "preferowane przez państwa godziny wizyty", po czym wyrażając zgodę na przetwarzanie danych osobowych, pacjent mógł potwierdzić rejestrację. Po wykonaniu tych czynności, pacjent nie otrzymywał automatycznie żadnej odpowiedzi ze zwrotnym potwierdzeniem terminu wizyty, nie otrzymuje żadnej wiadomości, skoro podanie adresu email nie jest wymagane, nie otrzymywał też automatycznie zwrotnej informacji telefonicznej, ponieważ aplikacja służy wyłącznie do poinformowania, ale wyłącznie przez samego pacjenta, że zamierza skorzystać ze świadczeń, których termin zostanie umówiony przez telefon w terminie wybranym przez oferenta.
Wobec tego, w jej opinii, oczywistym jest, że ten rodzaj "e–rejestracji" nie spełniał warunku określonego w kryteriach wyboru ofert, z uwagi na brak w systemie automatycznego potwierdzenia – wskazania terminu porady, ani mailowo ani telefonicznie. Co więcej – jak zaznaczyła – P. T. nadal, już po podpisaniu umowy, nie posiada zadeklarowanej w ofercie aplikacji spełniającej wymogi kryterialne – co prawda została ona zmodyfikowana i wpisanie adresu mailowego jest już obowiązkowe, a zarejestrowany pacjent otrzymuje wiadomość mailową, jednak nie spełnia ona warunku określonego w kryterium, zgodnie z którym miała to być odrębna aplikacja służąca do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, ponieważ w odpowiedzi udziela się informacji o najbliższym wolnym terminie wizyty, przy czym świadczeniodawca zobowiązuje się do oddzwonienia do pacjenta w celu "ustalenia dogodnego terminu wizyty". Aplikacja powinna zatem wskazywać termin wizyty, w którym pacjent może stawić się u świadczeniodawcy w celu uzyskania świadczenia zdrowotnego, samo podanie pierwszego wolnego terminu wizyty warunku tego nie spełnia.
W załączniku do skargi przedstawił wydruki z obecnej strony internetowej C, oraz odpowiedzi mailowej udzielonej pełnomocnikowi, który zarejestrował się w dniu 20 września 2017 r., przy czym do dnia 24 września 2017 r. nikt z C się z nim nie skontaktował telefonicznie. Wnoszę o przeprowadzenie dowodu z tych wydruków na okoliczność niespełnienia przez oferenta P. T. warunku dot. posiadania aplikacji, o której mowa w rozporządzeniu kryterialnym. Podnosząc zarazem, że Dyrektor ŚOW NFZ przyjął, że spełnienie tego warunku polega na wykazaniu przez oferenta tytułu prawnego do oprogramowania oraz przedstawienia dokumentów to potwierdzających, a oferent nie jest obowiązany do wcześniejszego uruchomienia usługi, jednak zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterialnego, oferent który deklaruje spełnienie warunku podlegającego ocenie, jest zobowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały czas realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Brak uruchomienia oprogramowania, nie pozwala na rzetelną weryfikację spełnienia wykazanego warunku w ofercie.
W aktach postępowania konkursowego, nie ma też żadnego dowodu, że P. T. posiada tytuł prawny do innej aplikacji, która spełnia warunki rozporządzenia kryterialnego. Wszyscy pozostali oferenci, w tym Skarżąca, biorący udział w postępowaniu, którzy nie wykazali z własnej inicjatywy, że spełnili przedmiotowy warunek, byli wzywani przez komisję konkursową do przedstawienia dokumentów poświadczające jego spełnienie, np. w postaci faktur zakupu aplikacji. Oferent P.T. nie został wezwany w tej sprawie, mimo że nie przedstawił ww. dowodów, co oznacza że komisja konkursowa nie traktowała równo wszystkich oferentów, i bezpodstawnie przyjęła że oferent warunek spełnił, nie odrzucając oferty zawierającej nieprawdziwe dane i przyznając oferentowi dodatkowe 2 punkty w ofercie, co sprawiło że jego oferta została wybrana do zawarcia umowy, zajmując ostatnie siódme miejsce w rankingu. Precyzując zarzut naruszenia prawa materialnego – przepisów rozporządzenia kryterialnego dotyczącego kryterium jakości – Pozostałe warunki, Lp. 5. Prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań – co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku, w związku z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, podniósł, że Dyrektor ŚOW NFZ przyjął, iż spełnienie tego warunku polega na wykazaniu przez oferenta tytułu prawnego do oprogramowania, a jego wdrożenie wymagane jest od oferentów dopiero w dniu rozpoczęcia udzielania świadczeń na podstawie umowy i tak właśnie kryterium zostało zastosowane w postępowaniu, jednak zaprezentowana w decyzji wykładnia narusza prawo. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterialnego, oferent który deklaruje spełnienie warunku podlegającego ocenie, jest zobowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały czas realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.
Kryterium dotyczące dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, sformułowane zostało w sposób, który nie pozostawia wątpliwości, przy zastosowaniu wykładni językowej, że oferent oświadczający że spełnia to kryterium, powinien prowadzić dokumentację medyczną w postaci elektronicznej już od dnia złożenia oferty, a nie dopiero wtedy gdy zostanie z nim zawarta umowa, ponieważ nie przewidują tego zapisy rozporządzenia kryterialnego. Na zapytanie ofertowe dotyczące kryterium oferent udziela odpowiedzi "tak" lub "nie" i nie ma obecnie możliwości udzielenia odpowiedzi "będę spełniał warunek na dzień zawarcia umowy", tak jak miało to miejsce wiele lat temu, w postępowaniach konkursowych prowadzonych przez NFZ. Skoro w ankiecie udziela się odpowiedzi na pytanie dotyczące prowadzenia dokumentacji i użyty został czas teraźniejszy ("prowadzenie"), a nie przyszły ("zapewni prowadzenie, będzie prowadził"), to jest jasne, że wypełnienie przez oferenta tego warunku ocenia się według stanu na dzień złożenia oferty, a nie w dacie późniejszej (np. na dzień rozpoczęcia wykonywania umowy). W konsekwencji niewykazanie przez oferenta, na ten dzień, prawdziwości, tj. obiektywnej zgodności z rzeczywistością, informacji zamieszczonych w ofercie, uprawnia komisję konkursową do stwierdzenia, że oferent zawarł w ofercie informacje nieprawdziwe w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy. W zaskarżonej decyzji, Dyrektor ŚOW NFZ nie odniósł się w pełni do zarzutów odwołania dotyczących okoliczności podania przez oferentów P. T. i D Sp. z o.o. nieprawdziwych informacji w ofertach dotyczących kryterium prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej, co powinno stanowić przesłankę odrzucenia tych ofert na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach. P.T. zaznaczył, że spełnia warunek określony w załączniku cyt. wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia, Tabeli nr 2 Leczenie stomatologiczne – Część wspólna, II. Jakość – Pozostałe warunki, Lp. 5– Prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań – co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. W celu udowodnienia spełniania tego warunku, oferent P. T. załączył do oferty fakturę zakupu systemu do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, oraz oświadczenie, że funkcjonalność systemu [...] została wdrożona w B. przy ul. [...]. Oferent P. T. złożył ofertę na miejsce udzielania świadczeń w D., jako że przedmiotowe postępowanie konkursowe ogłoszone zostało na obszar tego miasta. Z przedstawionego zaświadczenia, wynika jednak, że system dotyczący dokumentacji medycznej funkcjonuje w B. , czyli w innym miejscu udzielania świadczeń. W toku postępowania, pozostali oferenci, prowadzący poradnie w różnych miejscach, prezentowali zaświadczenia o spełnieniu warunku dot. dokumentacji medycznej, wystawianego na każde miejsce udzielania świadczeń wykazane w ofercie. Z danych zawartych w ofercie, dotyczących dokumentacji medycznej wynika, że oferent P. T. , posiada jedynie moduł [...] firmy A SA, nie pozwalający np. na wpisywanie wykonanych świadczeń, rozpoznań, zaleceń, ani innych danych, niezbędnych dla prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, zgodnie z przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Jest to moduł służący wyłącznie do obsługi sytemu ewidencyjno – rozliczeniowego, do sprawozdawczości, a dla prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej, konieczne jest zakupienie jeszcze innych licencji dodatkowo – na moduł EDM i moduł stomatologiczny. Zakup modułu [...] bez modułu EDM nie jest wystarczający, podobnie jak zakup wyłącznie jednego z tych modułów, również nie pozwala na przyjęcie że posiadanie go jest równoznaczne z prowadzeniem dokumentacji w postaci elektronicznej, ponieważ nie przewiduje nanoszenia danych na recepty i skierowania w formie wydruku.
Następnie wskazał, że powyższe stanowisko potwierdził sam producent oprogramowania A SA w piśmie z dnia 18 maja 2017 r., oświadczając w pkt 1 tego pisma, że dla prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej, niezbędne jest posiadanie licencji zawierającej także moduł EDM – treść pisma przedstawiona została w załączonej kserokopii do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy tym posiadanie modułu EDM nie oznacza, że oferent prowadzi lub może prowadzić dokumentację medyczną EDM w rozumieniu przepisów ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, ponieważ żadna z obecnych na rynku firm nie oferuje tego systemu, który jak powszechnie wiadomo, jeszcze nie działa. Wymóg dotyczący modułu dotyczy właśnie prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej, o którym jest mowa w rozporządzeniu kryterialnym. O tym, że aplikacja [...] , którą posiada P. T. , nie jest tożsama ze spełnieniem warunku kryterialnego dot. dokumentacji informował NFZ na swoich stronach internetowych. Oferent P. T. w celu wykazania spełniania warunku przedstawił fakturę zakupu, z której wynika że nie nabył licencji na wymagany moduł EDM. W związku z powyższym, oferent P. T. nie spełniał warunku dot. dokumentacji medycznej, podał w ofercie nieprawdziwe dane, a komisja konkursowa nienależycie zweryfikowała przedstawione przez niego dokumenty i zaświadczenia.
Z analizy dokumentów przedłożonych w ofercie C wynika, że również i ten oferent zaznaczył iż spełnia warunek określony w załączniku cyt. wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia, Tabeli nr 2 Leczenie stomatologiczne – Część wspólna, II. Jakość – Pozostałe warunki, Lp. 5. Prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań – co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. Dołączone dokumenty potwierdzające spełnianie tego warunku, świadczą o zakupie i posiadaniu przez tego oferenta tylko modułu stomatologicznego firmy A SA, który nie spełnia wymogów prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej, nie pozwala np. na wpisywanie wykonanych świadczeń, rozpoznań, zaleceń, ani innych danych, niezbędnych dla prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, zgodnie z przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Moduł stomatologiczny pozwala jedynie na sporządzanie diagramów zębowych, co potwierdza instrukcja użytkownika tego systemu. Oferent ten nie nabył licencji ani na moduł [...] , ani na moduł EDM, który jak wskazano wyżej, jest niezbędny dla spełnienia warunku prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej w przypadku zakupu systemu od firmy A SA. W związku z tym, oferent C Sp. z o.o. z takich samych powodów, jak podano wyżej w przypadku oferenta P. T., nie spełniał warunku dot. dokumentacji medycznej, podał w ofercie nieprawdziwe dane, a komisja konkursowa nienależycie zweryfikowała przedstawione przez niego dokumenty i zaświadczenia.
Podsumowując ten wywód wskazał, że każdy oferent, wypełniając ankiety i udzielając odpowiedzi na zapytania ofertowe, jednocześnie składa oświadczenie, że podane dane i informacje są prawdziwe. W przypadku podania w ofercie nieprawdziwych danych, oferta jest odrzucana na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Podanie w ofercie nieprawdziwych danych, które skutkować winny jej odrzuceniem na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach, następuje w celu zatajenia przed Komisją Konkursową faktu niespełnienia wymogów, po to by otrzymać punkty, co z kolei wpłynie na wybranie oferty w postępowaniu konkursowym. Podanie nieprawdziwych danych w ofercie jest ponadto uznane za wykroczenie, które podlega karze grzywny, zgodnie z art. 193 pkt 7 ustawy o świadczeniach.
Warunki określone w rozporządzeniu kryterialnym, czyli rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, są warunkami wyłącznie ankingującymi ofertę, co sprawia że nie muszą zostać obligatoryjnie spełnione przez oferenta, a jego oferta będzie ważnie złożona i procedowana w postępowaniu, tyle że w takim przypadku oferent nie otrzyma za kryteria dodatkowe żadnych punktów, albo otrzyma punkty ujemne – za wyniki kontroli i inne stwierdzone nieprawidłowości – co sprawi że zmniejszy się szansa na wybranie jego oferty w postępowaniu.
Zakreślenie nieprawdziwej odpowiedzi w formularzu ofertowym, jest podaniem w ofercie nieprawdziwych danych, a pogląd ten potwierdzają wyroki sądów administracyjnych, np.: w wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 lutego 2015 r. , sygn. akt: IV SA/Kr 1153/14 i wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 lutego 2015 r., sygn.. akt: IV SA/Po 1046/14, w których Sądy stoją na stanowisku, iż "(...) W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że podstawą prawną odrzucenia oferty strony skarżącej w toku postępowania konkursowego był art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że "odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje". Z powyższego przepisu wynika, że komisja przeprowadzająca konkurs ofert oceniając treść złożonych dokumentów weryfikuje prawdziwość zawartych w nich informacji. W przypadku, w którym taka prawidłowo przeprowadzona weryfikacja dowiedzie, iż w ofercie podano nieprawdziwą informację, komisja konkursowa jest zobowiązana do odrzucenia takiej oferty. Sąd zauważa przy tym, że ustawodawca nie wyposażył komisji konkursowej w możliwość oceny stopnia istotności informacji, które zostały podane niezgodnie z prawdą. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia przez komisję, że jakakolwiek informacja znajdująca się w ofercie uczestnika postępowania konkursowego nie odpowiada prawdzie, oferta takiego uczestnika zostanie odrzucona. Co więcej, komisja konkursowa nie może nawet wezwać oferenta do usunięcia jakichkolwiek nieistotnych nieścisłości w tym zakresie, stosownie do art. 149 ust. 3 ustawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/06, LEX nr 306379). Oceniając zatem zasadność zastosowania powyższego przepisu w toku postępowania konkursowego, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia miał obowiązek zweryfikować ustalenia komisji konkursowej w przedmiocie wykazanych przez nią okoliczności związanych z podaniem przez stronę skarżącą nieprawdziwych informacji (...)". W jego ocenie Dyrektor ŚOW NFZ jako organ, miał za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zgodności czynności komisji konkursowej z przepisami prawa oraz zasady równego traktowania wszystkich oferentów, W uzasadnieniu wydanej decyzji, Dyrektor nie sprostał temu zadaniu, nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, błędnie zinterpretował kryteria wyboru ofert i nie zastosował art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach. W przypadku prawidłowego stosowania rozporządzenia kryterialnego i równego traktowania oferentów w postępowaniu, rozstrzygnięcie konkursu byłoby inne, a oferta Skarżącej zostałaby wybrana w postępowaniu. Jak wynika z podanych okoliczności, błędne czynności podjęte przez komisję konkursową w postępowaniu – nieodrzucenie ofert dwóch oferentów którzy podali nieprawdziwe dane w ofercie, lub przynajmniej odjęcie punktów w ofercie za niespełnione warunki rankingujące, (2 punkty za brak aplikacji i 4 punkty za brak dokumentacji), miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, a ponadto naruszały interes prawny Skarżącej. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może dojść wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu obliguje organ do zbadania okoliczności podnoszonych w odwołaniu, a następnie dokonania oceny, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. Wymienione uchybienia, jego zdaniem, miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, ponieważ wymienione oferty P. T. i D Sp. z o.o. powinny były zostać odrzucone w części jawnej postępowania konkursowego, z uwagi na dopuszczenie się przez tych oferentów tzw. "kłamstwa ofertowego" przez podanie w ofercie nieprawdziwych informacji o spełnieniu warunków rankingujących, co miało na celu zwiększenie wartości punktowej oferty. W przypadku odrzucenia przynajmniej jednej oferty, w postępowaniu wybrana zostałaby do zawarcia umowy oferta Skarżącej, a to z uwagi na okoliczność że jej oferta znajdowała się tuż poniżej tzw. "linii odcięcia". Na zakończenie wskazał, że ponieważ uchylenie decyzji nie usunie ujemnych skutków w interesie prawnym Skarżącej, w szczególności nie spowoduje uznania, że zawarta zostanie z nią umowa na udzielanie świadczeń zdrowotnych, będących przedmiotem oferty, tym bardziej, że Dyrektor ŚOW NFZ może wydać kolejną decyzję w której oddali odwołanie, wnosi o zobowiązanie organu, do wydania w ciągu dwóch tygodni od wydania wyroku decyzji uwzględniającej odwołanie Skarżącej oraz do wszczęcia ze Skarżącą rokowań co do zawarcia umowy na udzielanie świadczeń w zakresie wskazanym w jej ofercie, zgodnie z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Tylko takie zobowiązanie zagwarantuje Skarżącej wykonanie wyroku Sądu przez organ który wydał zaskarżone decyzje.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Powtarzając, że świadczeniodawcom zostały stworzone jednakowe szanse przez równe ich traktowanie, zagwarantowanie uczciwej konkurencji, jawności, niezmienności kryteriów oceny ofert i wymagań w toku postępowania. Ocena ofert została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącą, a dotyczących naruszenia przepisów określających sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, mających polegać na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, mających skutkować niewłaściwymi ustaleniami co do dopuszczalności złożenia przez Skarżącego oświadczenia niezgodnego z prawdą, wskazał, że należy je uznać za chybione. Organ bowiem zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy wszechstronnie wyjaśniając stan faktyczny, dokonał jego oceny i wskazał, dlaczego nie uwzględnił argumentów strony. Ponadto wydana decyzja zawiera szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, odnosi się również w całości do zarzutów podniesionych przez stronę. Wydając przedmiotową decyzję Dyrektor Śląskiego OW NFZ zbadał wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia oraz dokonał oceny dowodów, z uwzględnieniem wszystkich twierdzeń i zarzutów Skarżącej. Organ ustalił w sposób jednoznaczny, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa w tym zakresie obowiązujących. W decyzji w dostatecznym stopniu zostało umotywowane rozstrzygnięcie. Organ w sposób wystarczający i przekonywujący wskazał, dlaczego oferta Skarżącej została odrzucona. Wydana decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, ze wskazaniem podstaw zastosowania przepisów uzasadniających funkcjonowanie tej decyzji w obrocie prawnym.
W konsekwencji stwierdził, iż zarzuty wskazane przez Skarżącą w złożonej skardze są całkowicie chybione i nie zasługują na uwzględnienie, a decyzje organu wydane w ramach I i II instancji zostały wydane prawidłowo, z uwzględnieniem stanu faktycznego jak i obowiązujących przepisów prawa. Tym samym nie narusza ona interesu prawnego Skarżącej. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach podtrzymał zatem , jak wskazano powyżej, stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 października2018 r. pełnomocnik strony skarżącej oraz pełnomocnik organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Mając bowiem na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja Dyrektora NFZ została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji prezentowania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Zakwestionowane przez stronę skarżącą rozstrzygnięcie postępowania konkursowego o zawarcie umów na świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, poprzedzające zawarcie umów z NFZ, zapadło po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Zasady prowadzenia postępowania konkursowego wynikają przede wszystkim z przytoczonych powyżej aktów normatywnych, szczegółowo podanych w części pierwszej uzasadnienia, jak m.in. ustawy o świadczeniach, a także z przepisów wykonawczych, w tym m.in. z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzenia Prezesa NFZ nr 18/2017/DSOZ z 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Ostatnio wskazane zarządzenie, jako akt prawa wewnętrznego, dookreśla w dozwolonym przez ustawę obszarze zasady, na jakich prowadzone jest postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami i współtworzą – wraz z przepisami ustawy oraz w/w aktem wykonawczym – procedurę mającą na celu wyłonienie świadczeniodawców świadczeń opieki zdrowotnej, wiążąc rozstrzygające w sprawie organy, jak i w równym stopniu przystępujące do postępowania podmioty.
Na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców określa Prezes Funduszu. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy). W sytuacji, gdy przeprowadzane jest postępowanie w trybie konkursu ofert, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dokonuje ogłoszenia o konkursie (art. 139 ust. 4 ustawy o świadczeniach). Konkurs ofert przebiega w dwóch etapach: jawnym i niejawnym. W części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów: 1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; 2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki wymagane od świadczeniodawców; 3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. Zakończenie części jawnej następuje w momencie zakończenia weryfikacji formalnej wszystkich złożonych ofert.
W części niejawnej komisja dokonuje merytorycznej oceny ofert zmierzającej do rozstrzygnięcia postępowania. W części niejawnej komisja może: 1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, kompleksowość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej i ich dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia; 2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Z treści art. 142 ust. 6 w zw. z ust. 5 analizowanej ustawy wynika, że istnieją dwie możliwości ustalenia liczby i ceny świadczeń w zawieranej umowie: poprzez proste przyjęcie oferty albo poprzez prowadzenie negocjacji. W przedmiotowej sprawie komisja skorzystała z tej drugiej możliwości i przeprowadziła negocjacje. O rozstrzygnięciu przeprowadzonego konkursu ofert komisja ogłasza w miejscu i terminie określonym w ogłoszeniu o konkursie ofert (art. 151 ust. 2 ustawy). Z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia następuje jego zakończenie i komisja ulega rozwiązaniu.
Wskazania przy tym wymaga, iż w opisanym powyżej, w ogólnym zarysie, postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązują dwie podstawowe zasady, będące jednocześnie wytycznymi kierunkowymi przy ocenie zastosowania i przy interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Są to:
po pierwsze – zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz
po drugie – obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach).
Zdaniem Sądu, w kontrolowanym postępowaniu obydwie te zasady zostały naruszone. Spowodowało to, że interes prawny skarżącej, jako oferenta biorącego udział w konkursie, także został naruszony.
Tym samym ocena, czy doszło do równego traktowania w opartym na zasadzie konkurencji postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w sposób nierozerwalny powiązana jest z dokonaniem oceny ofert świadczeniodawców oraz występujących relacji pomiędzy tymi ocenami, z tym że istotne znaczenie ma porównanie i ocena oferty świadczeniodawcy, który złożył środek odwoławczy oraz świadczeniodawców, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń. Art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach określa kryteria wyboru oferty, do których zalicza ciągłość, kompleksowość i dostępność udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Kryteria porównawcze złożonych ofert wymienione zostały w art. 148 ustawy. Zgodnie z tym przepisem porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:
1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;
2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Szczegółowe kryteria oceny ofert określa Prezes Funduszu.
Przy czym weryfikacja, czy w sprawie w zakresie porównania i oceny ofert zachowano wymóg równego traktowania świadczeniodawców nie może ograniczyć się – jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie – do przedstawienia zasad punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny. Organ ma obowiązek swoją ocenę zindywidualizować i wyjaśnić przyczyny przyznania takiej, a nie innej liczby punktów. Tylko wówczas może skutecznie uwolnić się od zarzutu nierównego traktowania w zakresie oceny oferty odwołującej. Innymi słowy, ocena wszystkich oferentów powinna być odzwierciedlona w uzasadnieniu decyzji rozpatrującej odwołanie, tak aby można było ocenić, czy organ równo traktował oferentów w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stanowisko wskazujące na konieczność zweryfikowania i wyjaśnienia w sposób zindywidualizowany przez organ przyczyn dokonania określonej oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyroki NSA z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12, z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 575/13), i skład orzekający w pełni je podziela, uznając za własne.
Tymczasem, jak wskazano powyżej, organ w zaskarżonej decyzji przedstawił jedynie tabelę punktową poszczególnych oferentów, nie odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, która konsekwentnie podnosiła, że ilość punktów przyznanych niektórym oferentom jest przez nią kwestionowana jako efekt konkretnych ustaleń Komisji – jej zdaniem wadliwych. Zasadnie strona skarżąca podniosła, że w przypadku oferty P. T. wskazał on jako spełniony warunek posiadania odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, podczas gdy składając ofertę dysponował jedynie aplikacją "e–rejestracja", która nie daje pacjentowi możliwości otrzymania automatycznie zwrotnego potwierdzenia terminu wizyty, czego wymagają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kryteriów wyboru ofert.
Co więcej, organ zarówno w odpowiedzi na skargę ale nade wszystko w objętej skargą decyzji podał, że "(...) Faktem jest natomiast, że wskazany oferent nie został wezwany do przedstawienia dowodu zapewnienia odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, tym niemniej nie stanowi to o nierównym potraktowaniu oferentów, gdyż tut. Organ posiadał wiedzę o spełnieniu tego warunku przez świadczeniodawcę poprzez złożenie dowodu w innym postępowaniu (kod postępowania [...],numer techniczny oferty [...]) (...)". Takie twierdzenie bez możliwości jego kontroli wymyka się z możliwości jego weryfikacji w tym postępowaniu, co przesądza o tym, że nie może zostać aprobowane jako prawidłowe. Brak jakiegokolwiek potwierdzenia tej okoliczności materialnym dokumentem wymaganym prawnie i poddającym się kontroli zdawkowe wręcz podanie, li tylko, kodu postępowania wskazującego niejako na posiadanie tej wiedzy z urzędu, nie czyni, gdyż czynić nie może uznaniu spełnienia przez tegoż oferenta warunku posiadania pożądanej aplikacji w tym postępowaniu. Rację ma w tym względzie strona skarżąca. Każde postępowanie konkursowe ogłaszane jest odrębnie i w każdym postępowaniu oferent musi wykazać w taki sam sposób spełnienie warunków, zwłaszcza rankingujących, od których zależy wartość punktowa oferty. W przypadku składania kilku ofert, oferent może, a czasami nawet musi, podać w każdej z nich inne zasoby do realizacji umowy (personel, sprzęt) i oferty te w tym zakresie mogą się różnić. Wykazanie przez oferenta, że warunek jest spełniony w jednej ofercie, nie oznacza że będzie spełniony w drugiej, tym bardziej gdy - tak jak w przedmiotowym przypadku, dotyczy zupełnie innego miejsca udzielania świadczeń. Warunek posiadania odrębnej aplikacji mógł dotyczyć jednego tylko, a nie dwóch miejsc udzielania świadczeń, skoro udokumentowany został przez oferenta tylko w jednym postępowaniu. Przyjęcie zatem przez Komisję Konkursową, że oferent warunek spełnia, nie zostało potwierdzone przez żadną czynność komisji w toku postępowania, ponieważ nie ma o tym żadnej wzmianki w aktach postępowania konkursowego, zatem Komisja nie podjęła żadnej czynności w tym zakresie, dlatego Dyrektor ŚOW NFZ nie miał żadnych podstaw do uznania w decyzji, że komisja podejmowała jakiekolwiek czynności co do weryfikacji oferty P. T. w przedmiotowym zakresie, wobec czego zasadnym jest zarzut Skarżącej o nierównym traktowaniu oferentów, które miało wpływ na wynik postępowania. Nie można także zaaprobować stanowiska organu, iż wspomniany świadczeniodawca przedstawił dokument firmy B -Certyfikowanego Partnera A S.A., z którego wynika, że wdrożone u niego oprogramowanie spełnia wymogi powadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej. Podobnież nie czyni tego potwierdzenia wyjaśnienie firmy A , że aplikacja [...] zapewnia prowadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM), natomiast różnice w poszczególnych modułach sprowadzają się do sposobu realizacji jej prowadzenia.
W ocenie Sądu autor skargi trafnie wskazuje na brak możliwości faktycznego zweryfikowania przydzielonej punktacji dla uczestników konkursu ofert w przypadku każdego z zakwestionowanego, a ocenianego kryterium. Tym bardziej, iż brak jest udokumentowanego dowodzenia czy wyżej prezentowany zakwestionowany przez stronę skarżącą rodzaj "e-rejestracji" spełniał czy też nie spełniał warunku określonego w kryteriach wyboru ofert, zwłaszcza wobec podnoszonego przez nią braku w systemie automatycznego potwierdzenia - wskazania terminu porady, czy mailowo, czy tez telefonicznie.
Tym samym, w świetle powyższego, uznanie organu, że oferent P. T. spełnił warunek e-rejestracji za zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu, ponieważ przedstawił rachunek na usługę programistyczną i złożył oświadczenie od wykonawcy e-rejestracji, jest nie do zaakceptowania. Sąd nie uznaje za prawidłowe przyjęcie, że spełnienie tego warunku polega na wykazaniu przez oferenta tytułu prawnego do oprogramowania oraz przedstawienia dokumentów to potwierdzających, a oferent nie jest obowiązany do wcześniejszego uruchomienia usługi, albowiem zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterialnego, oferent który deklaruje spełnienie warunku podlegającego ocenie, jest zobowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały czas realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Brak uruchomienia oprogramowania, nie pozwala na rzetelną weryfikację spełnienia wykazanego warunku w ofercie. W aktach postępowania konkursowego, na co zwracano uwagę powyżej, nie ma żadnego dowodu, że P. T. posiada tytuł prawny do innej aplikacji, która spełnia warunki rozporządzenia kryterialnego. W tym miejscu zauważenia wymaga, co także słusznie podnosiła strona skarżąca, że wszyscy pozostali oferenci, w tym ona, biorący udział w postępowaniu, którzy nie wykazali z własnej inicjatywy, że spełnili przedmiotowy warunek, byli wzywani przez komisję konkursową do przedstawienia dokumentów poświadczających jego spełnienie, np. w postaci faktur zakupu aplikacji. Oferent P. T. nie został wezwany w tej sprawie, mimo że nie przedstawił pożądanych dowodów, co oznacza że Komisja Konkursowa nie traktowała równo wszystkich oferentów, i bezpodstawnie przyjęła że oferent warunek spełnił, nie odrzucając oferty zawierającej nieprawdziwe dane i przyznając oferentowi dodatkowe 2 punkty w ofercie, co sprawiło że jego oferta została wybrana do zawarcia umowy, zajmując ostatnie siódme miejsce w rankingu. Kryterium dotyczące dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, sformułowane zostało w sposób, który nie pozostawia wątpliwości, przy zastosowaniu wykładni językowej, że oferent oświadczający że spełnia to kryterium, powinien prowadzić dokumentację medyczną w postaci elektronicznej już od dnia złożenia oferty, a nie dopiero wtedy gdy zostanie z nim zawarta umowa, ponieważ nie przewidują tego zapisy rozporządzenia kryterialnego. Na zapytanie ofertowe dotyczące kryterium oferent udziela odpowiedzi "tak" lub "nie" i nie ma obecnie możliwości udzielenia odpowiedzi "będę spełniał warunek na dzień zawarcia umowy", taka konstatacja wynika z brzmienia regulacji prawnych stanowiących przedmiot rozstrzygnięcia. Tym samym skoro w ankiecie udziela się odpowiedzi na pytanie dotyczące prowadzenia dokumentacji i użyty został czas teraźniejszy - "prowadzenie", a nie przyszły - "zapewni prowadzenie, będzie prowadził", to rację ma strona skarżąca, że jasne jest, iż wypełnienie przez oferenta tego warunku ocenia się według stanu na dzień złożenia oferty, a nie w dacie późniejszej (np. na dzień rozpoczęcia wykonywania umowy). W konsekwencji niewykazanie przez oferenta, na ten dzień, prawdziwości, tj. obiektywnej zgodności z rzeczywistością, informacji zamieszczonych w ofercie, uprawnia komisję konkursową do stwierdzenia, że oferent zawarł w ofercie informacje nieprawdziwe w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z.
Wskazania przy tym wymaga, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ na stronach 12 oraz 13-15 ograniczył się jedynie do przedstawienia tabel zawierających ocenę ofert poszczególnych świadczeniodawców, nie konfrontując zawartych tam ustaleń z samymi ofertami, stosownymi przepisami prawa, stanowiskiem Komisji i wreszcie zarzutami odwołującej, co narusza art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kpa. Wymogi określone w tych przepisach nakładają na organ administracji publicznej obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych przesłanek, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, z uwzględnieniem konieczności odniesienia się do argumentów odwołania. Uzasadnienie decyzji spełniać bowiem musi szczególnie istotną rolę, pozwalając na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Powyższa konstatacja nabiera szczególnego znaczenia w kontekście przepisów § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kryteriów wyboru ofert. Przepisy te stanowią, że oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Oferent, który zadeklarował spełnianie określonego warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać dodatkowo ponad warunki realizacji świadczeń określone w rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach (w dalszej konsekwencji odnosi się także do leczenia stomatologicznego).
Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że przepisach prawa warunki posiadania m.in. odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu w przypadku niektórych oferentów mogły zostać niespełnione. W wydanej decyzji organ, nie odnosząc się do tych zarzutów skarżącej w aspekcie naruszenia zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji, stwierdził, że na dzień składania oferty od oferentów wymagany był tytuł prawny do wykazanego oprogramowania, natomiast funkcjonowanie aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, jak i oprogramowania niezbędnego do prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej – wymagane będzie od oferentów w dniu rozpoczęcia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, po zawarciu umowy.
W ocenie Sądu takie stanowisko organu nie może zostać zaakceptowane. Przepisy § 5 w/w rozporządzenia oraz treść załącznika nr 2 jednoznacznie wskazują na konieczność spełniania w/w warunków już w okresie związania ofertą, a nie dopiero związania umową. Zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji wymagają, aby warunki te spełnili oferenci w tym samym stopniu. Tymczasem w wydanej decyzji organ nie przedstawił stosownej argumentacji pozwalającej na ocenę którzy wybrani oferenci spełnili omawiane warunki i jaka punktacja była z tym związana, a którzy nie i dlaczego. Powyższe wskazuje na naruszenie § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kryteriów wyboru ofert, art. 134 § 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kpa.
Podkreślić należy, że skoro przedmiot kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem stanowi rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zawarcia umowy, w którym to na zasadzie konkurencji ofert dokonuje się wyboru oferty określonego świadczeniodawcy (świadczeniodawców) i jednocześnie wskazuje świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takiej umowy, co wymaga przeprowadzenia oceny oraz porównania ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, to tym samym zadaniem organu administracji dokonującego kontroli zgodności rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania, jest nie tylko porównanie oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontowanie tej oceny z samymi ofertami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu (zob. wyrok NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 121/12, CBOSA). Weryfikacja ta powinna w szczególności obejmować materię stanowiąca przedmiot zarzutów odwołania. W kontrolowanej sprawie pomimo, że skarżąca konsekwentnie podnosiła, że w przypadku niektórych, szczegółowo przez nią wskazywanych, oferentów, doszło do bezpodstawnego przyznania im punktów pomimo wątpliwości co do spełnienia warunków posiadania aktywnej e–rejestracji, to organ bez miarodajnego poddającego się jakiejkolwiek ocenie postępowania dowodowego w tym zakresie uznał prawidłowość tych warunków, nie weryfikując w istocie zarzutów strony skarżącej w tym zakresie. W tym stanie rzeczy uznając, że w sprawie organ nie wyjaśnił w sposób odpowiadający wymogom postępowania administracyjnego wszystkich wskazanych powyżej istotnych okoliczności sprawy, nie poczynił w zakresie objętym zarzutami skarżącej ustaleń dotyczących przyznanych oferentom punktów za dane kryteria, nie skonfrontował zakwestionowanej oceny ofert z samymi ofertami, oraz nie wyjaśnił w sposób zindywidualizowany przyczyn przyznania takiej, a nie innej liczby punktów w ramach określonych kryteriów porównawczych (podmiotom: wskazanym w środkach odwoławczych wywodzonych przez stronę skarżącą, ale i jej). Sąd nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 Kpa.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego (Dz.U. z 2015r., poz. 1804) ze zm. Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło