IV SA/Gl 623/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-03
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności obszarowych, dokonane w terminie wyznaczonym przez organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., skutkuje uznaniem wniosku za złożony w terminie, mimo że braki zostały uzupełnione po upływie terminu do składania wniosków określonego w przepisach szczególnych?Ratio decidendi
Uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności obszarowych, dokonane w terminie wyznaczonym przez organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., skutkuje konwalidacją wniosku z mocą wsteczną (ex tunc) od daty jego pierwotnego złożenia. Oznacza to, że wniosek powinien być traktowany jako złożony w terminie, nawet jeśli braki zostały uzupełnione po upływie terminu do składania wniosków określonego w przepisach szczególnych. Organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące terminowego składania wniosków i zmian do wniosku, nie uwzględniając specyfiki uzupełniania braków formalnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2014. Organ I instancji wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Skarżący uzupełnił braki w wyznaczonym terminie, jednak organ uznał, że wniosek został złożony po terminie, co skutkowało pomniejszeniem należnej płatności. Dyrektor ARiMR utrzymał decyzję w mocy, uznając, że uzupełnienie braków po terminie składania wniosków nie przywraca terminu. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając błędne zastosowanie przepisów dotyczących terminów i uzupełniania braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. i zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J. Z., w trybie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm., dalej zwanej w skrócie jako: "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"), wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2014 z dnia [...] r. (data stempla pocztowego) w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO), złożonym do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., deklarował [...] działek ewidencyjnych i położone na nich działki rolne oznaczone symbolem [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha (karta 1-8 akt administracyjnych).
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w M. w dniu [...] r., działając w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej w skrócie: "K.p.a."), wezwał wnioskodawcę do usunięcia stwierdzonych braków formalnych (wezwanie nr [...] ).
W dniu [...] r. J. Z. (dalej skarżący) złożył korektę wniosku wraz z brakującymi załącznikami w ilości [...] sztuk (k. 11-64), a w dniu [...] r. (data stempla pocztowego) złożył zmianę do wniosku, w której dodał działkę rolną [...] o powierzchni [...] ha, zwiększając tym samym powierzchnię deklarowaną działek rolnych do jednolitej płatności obszarowej o powierzchni kwalifikowanej [...] ha (k. 65-72).
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rozporządzeń unijnych obowiązujących w przedmiotowym zakresie, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121 z późn. zm.), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową JPO do powierzchni deklarowanej [...] ha, w kwocie [...]-zł. z jednoczesnym pomniejszeniem o kwotę [...] zł. z tytułu 13% sankcji za złożenie wniosku po wyznaczonym terminie, z pomniejszeniem o kwotę [...] zł z tytułu 5% sankcji za złożenie zmiany do wniosku po dniu [...] r. oraz pomniejszeniem płatności o kwotę [...] zł. z tytułu zastosowania współczynnika korygującego z zastosowaniem art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., bowiem w przypadku, gdy różnica między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną a całkowitą powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20% całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej, wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej. Mając na uwadze powyższe płatność została przyznana do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej [...] ha z zastosowaniem art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, bowiem zmiany do wniosku można składać do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego. Jednocześnie organ uznał, że dniu [...] r. złożono zmianę do wniosku, co stanowi przekroczenie terminu na składanie zmian do wniosku o 5 dni roboczych. Zmianą tą zwiększono o [...] ha powierzchnię deklarowaną do jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 złożenie po dniu 31 maja danego roku zmiany do wniosku zwiększającej deklarowaną powierzchnię skutkuje, zmniejszeniem o jeden procent za każdy dzień roboczy kwoty płatności przypadającej na dodane powierzchnie. W związku z powyższym jednolita płatność obszarowa przyznana do powierzchni dodanej w wyniku złożenia zmiany do wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o 5%, co stanowi pomniejszenie o kwotę w wysokości [...] zł. ([...] ha x [...] zł (stawka płatności JPO do 1 ha uprawy w 2014 r.) = [...] zł x 5%= [...] zł.). Organ akcentował, że na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wniosek składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek skarżącego o przyznanie jednolitej płatności obszarowej został złożony w dniu [...] r., co stanowi przekroczenie terminu na składanie wniosków o 13 dni roboczych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 złożenie wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek został złożony w terminie. Mając na uwadze powyższe kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o 13%, co stanowi pomniejszenie o kwotę w wysokości [...]zł. ([...] ha x [...]zł. (stawka płatności JPO do 1 ha uprawy w 2014 r.) = [...] zł.; [...]ha – [...] ha (powierzchnia dodana zmianą do wniosku po 31 maja) = [...] ha; [...] ha x [...]zł. = [...] zł [...] x 13% = [...]zł.). Na mocy art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r. z późn. zm.) oraz zgodnie z wykonawczym Rozporządzeniem Rady (UE) Nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w Rozporządzeniu nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014: "w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r. z póżn. zm.) kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,30221400%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi [...] euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wynosi [...]zł., co stanowi [...] euro, dlatego przyznano kwotę [...]zł. z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Stosownie do art. 26 ust. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej... (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347) oraz § 14g Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań ARiMR państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia Nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący.
W terminowo złożonym odwołaniu skarżący domagał się uchylenia w części decyzji organu nr [...] z dnia [...] r. odmawiającej przyznania płatności w pełnej wysokości wskutek pomniejszenia naliczonej płatności o 13% tj. kwotę [...] zł. Zarzucił organowi I instancji błędne zastosowanie art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który dotyczy składania poprawek do wniosku o przyznanie pomocy, gdy tymczasem w niniejszej sprawie miało miejsce uzupełnienie braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 K.p.a., o co skarżący został przez organ wezwany. Braki te zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, a zatem wniosek powinien zostać w całości uwzględniony, gdyż wniosek ten złożono z zachowaniem terminu określonego w rozporządzeniu Nr 1122/2009, a prawidłowe uzupełnienie wniosku nie zmienia tego terminu.
Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją nr [...]dnia [...] r., w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną (k. 100-105), podzielając jej ustalenia i wnioski. Odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że postępowanie administracyjne uruchamia dopiero podanie spełniające wszystkie warunki określone zarówno w K.p.a., jak i przepisach szczególnych. W przypadku, kiedy wniosek nie spełnia wymagań formalnych, termin doręczenia żądania organowi administracji publicznej należy liczyć od daty usunięcia braków formalnych, bowiem wszczęcie postępowania administracyjnego może spowodować tylko żądanie strony niedotknięte brakami formalnymi (komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego XI wydanie, Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, str. 292 pkt. 13). W rozpatrywanej sprawie braki zostały uzupełnione po upływie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności, wskazanego w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wspierania bezpośredniego, który to termin nie podlega przywróceniu (por. art. 18 ust. 3 tej samej ustawy). Organ odwoławczy podkreślił, że dla wniosków składanych osobiście w momencie ich przyjmowania pracownik ARiMR przeprowadza kontrolę wizualną wniosku, załączników graficznych i innych załączników (wymaganych w zależności od rodzaju płatności, o które ubiega się rolnik), która nie jest przeprowadzana dla wniosków składnych za pośrednictwem Poczty Polskiej czy też przesyłek kurierskich, dlatego w rozpatrywanej sprawie kontroli wizualnej nie przeprowadzono. Przywołał także regulacje art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w zakresie w jakim wniosek został uwzględniony, oraz w całości podzielił ustalenia organu I instancji w zakresie powierzchni zadeklarowanych działek, w stosunku do której według powołanych w uzasadnieniu decyzji przepisów, obliczano jednolitą płatność obszarową oraz zwrot dyscypliny finansowej.
W skardze z dnia [...] r. skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz powołał te same zarzuty co w odwołaniu, a mianowicie: naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 57 § 5 pkt 2 i art. 64 § 2 K.p.a. w związku z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności po terminie, w sytuacji gdy wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. i zgodnie z powołanym przepisem - termin uważa się za zachowany - jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż uzupełnienie braków formalnych wniosku wskutek wystosowanego przez organ wezwania z dnia [...] r. należy traktować jako złożenie samego wniosku po terminie, w sytuacji gdy w przypadku uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie, za chwilę złożenia samego wniosku przyjmuje się dzień złożenia wniosku a nie moment uzupełnienia jego braków formalnych; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten nie powinien być w ogóle przez organ zastosowany, bowiem nie dotyczy sytuacji uzupełnienia wniosku wskutek wystosowanego przez organ wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, a odnosi się jedynie do złożenia przez stronę wniosku po terminie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca; a także naruszenie przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji i art. 9 K.p.a. poprzez nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków oraz art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz zaprezentował stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący dodatkowo wywiódł, że terminowe uzupełnienie braków konwaliduje wniosek ex tunc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2014 jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wnioskodawca starając się o przyznanie dopłat musi też spełniać wymogi z § 2 ust. 1 pkt 1-4 tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zatem przepisów K.p.a. nie stosuje się "odpowiednio", lecz stosuje się je bez modyfikacji, ale z zastrzeżeniem, o którym wyżej mowa. Jeżeli zatem brak jest odmiennej regulacji w przepisach Unii Europejskiej wymienionych w art. 1 pkt 1 lub w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to wówczas przepisy K.p.a. stosuje się wprost. Do takich przepisów należą art. 8 i art. 64 § 2 K.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2). Termin ten, jak wynika z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie podlega przywróceniu.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia przyznania skarżącemu płatności rolnej w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, powołując się art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z uwagi na nieterminowe w ocenie organów uzupełnienie braków złożonego wniosku. Zgodnie z powołanym przez organ przepisem art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy, a jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych odmawia się przyznania płatności.
W ocenie Sądu stanowiska organu, że data usunięcia braku formalnego wniosku o płatność decyduje o zachowaniu terminu złożenia wniosku w rozumieniu art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie można podzielić.
Mając na uwadze specyfikę postępowania w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 rozróżnia poprawki do wniosku oraz korekty oczywistych błędów.
Stosownie do treści art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009, po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów (ust. 1). Bez uszczerbku dla terminów składania jednolitych wniosków ustalonych przez Estonię, Łotwę, Litwę, Finlandię i Szwecję, zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii i Szwecji najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.
W ramach odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą ustalić wcześniejszy ostateczny termin powiadomienia o zmianach. Termin ten nie może jednak wykraczać poza 15 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu na złożenie pojedynczego wniosku ustanowionego zgodnie z art. 11 ust. 2 (ust. 2). Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3). Zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.
Z powyższego wynika, że regulacja przewidziana w art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy merytorycznych zmian wniosku, zaś przepis art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczy oczywistych błędów, które nie wpływają na zakres żądania, a więc przede wszystkim kwestii związanych z brakami, błędami formalnymi.
Stwierdzony w niniejszej sprawie przez organ brak formalny wniosku w postaci braku załączników graficznym mieści się w dyspozycji art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, co wynika z treści wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia [...] r., przesłanego skarżącemu.
Brak formalny wniosku może być poprawiony w każdym czasie, z uwzględnieniem przepisów prawa krajowego dotyczących usuwania błędów formalnych podania.
W świetle przywołanego powyżej przepisu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, organ może wezwać do poprawy wniosku o przyznanie płatności. Wezwanie do usunięcia braków może być dokonane w trybie przepisów K.p.a., bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawie przyznania płatności stosuje się przepisy k.p.a. W myśl art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jeżeli strona uzupełniła brak formalny wniosku przed terminem zakreślonym przez organ nastąpi konwalidacja czynności w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności.
W tej sytuacji wniosek skarżącego należało uznać za skutecznie złożony w wymaganym terminie, a nie jak twierdziły organy w dniu usunięcia braku formalnego wniosku.
Zwrócić należy uwagę, że przedstawione wyżej stanowisko co do skutków usunięcia w zakreślonym przez organ terminie braków formalnych wniosku o płatności prezentowane jest - chociaż z nieco inną motywacją - w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (por. wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 16 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 29/15 oraz z dnia 24 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 226/15; w Kielcach :z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawach I SA/Ke 343/15 i 344/15 oraz z dnia 3 września 2015 r. w sprawie I SA/Ke 422/15, a także we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie III SA/Wr 334/15).
Zdaniem składu orzekającego, organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji regulacji materialnoprawnych związanych ze składaniem poprawek do wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników oraz instytucji uzupełniania braków formalnych podania (wniosku), w trybie art. 64 § 2 K.p.a., który został uruchomiony przez organ I instancji wezwaniem z dnia [...] r., wysłanym do skarżącego dniu [...] r. i doręczonym w dniu [...] r. (k. 9 i 10 akt administracyjnych). Zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków upływał z dniem [...] r.
Tymczasem według ustaleń organów skarżący dokonał tej czynności w dniu [...] r. Okoliczności tej nie kwestionowały oba organy orzekające w sprawie, co wynika z obu uzasadnień wydanych w sprawie decyzji. Dodatkowo, co do samej zasady dopuszczalności stosowania w tej kategorii spraw art. 64 § 2 K.p.a. nie było sporu między stronami, czego wyrazem było wystosowanie do skarżącego wezwania w tym trybie. Możliwość taka została potwierdzona w orzecznictwie, wskazującym na art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nakazującej (z zastrzeżeniami) stosowanie przepisów K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 300/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA oraz powołanie w nim dalsze orzeczenia).
Normatywną zmianę w tym zakresie wprowadziła dopiero ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1551). Stosownie do treści jej art. 23 ust. 1 zdanie drugie wskazano, że przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się. Przywołana nowa ustawa weszła w życie z dniem 15 marca 2015 r. i stosownie do jej art. 60 ust. 2 pkt 1 nie ma zastosowania do postępowań wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia jej w życie, a więc i do niniejszej sprawy wszczętej w 2014 r.
Istotą problemu występującego w tym postępowaniu jest to, że organy termin uzupełnienia braków formalnych ograniczyły materialnoprawnym terminem przewidzianym w art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, do czego brak jest prawnego uzasadnienia. Wbrew bowiem ich twierdzeniu, że termin zgłoszenia żądania należy liczyć od daty usunięcia braków formalnych, to jednak na gruncie art. 64 § 2 K.p.a. obowiązuje odmienna reguła, zgodnie z którą uzupełnienie braków formalnych podania wywołuje skutki ex tunc, co trafnie podniósł skarżący dopiero w piśmie procesowym złożonym w toku postępowania sądowego. Konwalidacja wniosku następuje zatem z mocą prawną od chwili jego złożenia a nie uzupełnienia.
W przeciwnym razie nie miałoby sensu wyznaczenie terminu do uzupełnienia braków, gdyż skutki prawne uzupełnionego wniosku byłyby takie same jak przy wniesieniu całkowicie nowego wniosku w tej dacie, w jakiej nastąpiło wyłącznie tylko uzupełnienie. Odstępstwo od podanej reguły musi wynikać wyraźnie z przepisu szczególnego. W żadnym razie nie stanowi go regulacja z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 dotycząca innej materii.
W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że zaprezentowane przez organy orzekające stanowisko oznaczałaby, że to od aktywności samych organów zależałoby, kiedy strona postępowania zostanie wezwana do usunięcia braków formalnych wniosku, a także wpływ na to miałaby procedura doręczenia wezwania.
W identycznych stanach faktycznych sprawy byłyby zatem różnie rozstrzygane i to w zależności od chwili doręczenia wezwania do uzupełnienia braków, oczywiście w kontekście treści art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Również względy konstytucyjne przemawiają przeciwko takiemu stanowisku obu organów orzekających w sprawie (art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP).
Ograniczenie przez organy rozmiaru płatności na rzecz skarżącego nastąpiło po ogólnikowym stwierdzeniu uzupełnienia braków formalnych wniosku dopiero po ostatecznym terminie składania wniosków. Uniemożliwia to ocenę zakresu płatności należnej skarżącemu. Dokonanie ustaleń w tym względzie spoczywać będzie na organie I instancji zważywszy na potrzebę ścisłego określenia łącznej wysokości płatności oraz zakres żądania skargi.
W tym stanie rzeczy, skoro omawiane decyzje zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 8, art. 61 § 3 i art. 64 § 2 K.p.a., które spowodowało w konsekwencji, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), jak również z naruszeniem art. 21 i art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji, przy czym o kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło