IV SA/Gl 65/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-09-25
Skład orzekający: Szczepan Prax, Renata Siudyka, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która podjęła inną pracę zarobkową (umowa zlecenia) i nie powiadomiła o tym właściwego urzędu pracy, może być zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego, mimo że nie zawarła formalnej umowy o pracę?Ratio decidendi
Osoba, która podjęła inną pracę zarobkową, w tym na podstawie umowy zlecenia, i nie powiadomiła o tym właściwego urzędu pracy, traci status osoby bezrobotnej. W związku z tym nie przysługuje jej prawo do skierowania na staż i pobierania stypendium. Jeśli mimo to pobrała stypendium, jest zobowiązana do jego zwrotu jako świadczenia nienależnie pobranego, pod warunkiem, że była prawidłowo pouczona o skutkach niezgłoszenia podjęcia pracy zarobkowej.Stan faktyczny
Skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna i pobierał stypendium stażowe. W trakcie pobierania stypendium podjął pracę na podstawie umowy zlecenia, o czym nie powiadomił urzędu pracy. Organy administracji uznały, że skarżący świadomie wprowadził w błąd urząd pracy, co skutkowało utratą statusu bezrobotnego i koniecznością zwrotu nienależnie pobranego stypendium. Skarżący kwestionował fakt podjęcia pracy zarobkowej i świadomość konsekwencji niezgłoszenia tego faktu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta R. zobowiązał A. W. (dalej skarżący lub strona) do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 20 kwietnia 2015 r. do dnia 19 września 2015 r. w wysokości 4.920, 40 zł. W podstawie prawnej powołał się na art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm., dalej ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej K.p.a.).
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji podał, że skarżący w dniu 6 czerwca 2014 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych W związku z rozpoczęciem stażu w dniu 20 kwietnia 2015 r., przyznano stronie prawo do stypendium. Prawo do przedmiotowego świadczenia strona utraciła z dniem 19 września 2015 r., w związku z zakończeniem wskazanej formy pomocy. W dniu kolejnej rejestracji, to jest w dniu 30 marca 2016 r. A. W. przedłożył zaświadczenie potwierdzające, że od dnia 10 kwietnia 2014 r. wykonywał inną pracę zarobkową. Wobec powyższego organ I instancji wznowił postępowanie w zakresie decyzji dotyczących przyznania oraz utraty stypendium, o którym mowa wyżej i wydano nowe decyzje orzekające co do istoty spraw. Organ I instancji podniósł, że zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne zobowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od daty doręczenia stosownej decyzji. Wyjaśnił, że określenie "nienależne świadczenie pieniężne" obejmuje swoim zakresem m. in. stypendium wypłacone na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Zdaniem organu I instancji strona zataiła fakt podjęcia pracy dzięki czemu kontynuowała rejestrację w Urzędzie Pracy, czego skutkiem było rozpoczęcie stażu i pobranie stypendium za cały okres jego odbywania mimo, iż z datą wcześniejszą strona powinna utracić status bezrobotnego. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że skarżącemu zostało wypłacone świadczenie, gdyż świadomie wprowadził w błąd Urząd Pracy. Zauważył, że skarżący w dniu rejestracji został pouczony o sytuacjach związanych z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i konieczności zgłaszania podjęć pracy, a zatem słusznym jest domaganie się zwrotu od skarżącego kwoty nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w postaci stypendium stażowego, albowiem zachodzą ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wyjaśnił, że dostał ofertę z firmy "A" Sp. z o.o. S. z filią w G. i w dniu 10 października 2014 r. został skierowany na szkolenie wstępne do magazynu "B" – G., w tym czasie został pouczony w zakresie BHP, warunków pracy, uzyskania uprawnień do obsługi wózka widłowego, zapoznania się z infrastrukturą magazynu. Jak podkreślił skarżący szkolenie trwało 5 dni, po czym miał odbyć staż pod opieką tzw. koordynatora - pracownika firmy "B". Po ukończeniu szkolenia, odbyciu stażu miał podjąć pracę. Jednakże w trakcie odbywania stażu okazało się, że wada wzroku nie pozwala mu na kontynuację stażu i zatrudnienie. Wskazał, że w związku z przedstawionymi okolicznościami przerwał staż, ale nie powiadomił o tym fakcie PUP. Ponadto stwierdził, że w dniu 9 grudnia 2014 r. otrzymał listem poleconym umowę zlecenia z firmy "A" Sp. z o.o., a umowa została sporządzona i podpisana tylko przez zleceniodawcę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] (dalej organ odwoławczy lub Wojewoda) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej okresu podlegającego zwrotowi, orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie za okres od 20 kwietnia 2015 r. do 18 września 2015 r. oraz utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części. Wojewoda podzielił zasadnicze ustalenia organu I instancji zwłaszcza co do podjęcia przez skarżącego innej pracy zarobkowej w czasie posiadania statusu osoby bezrobotnej. Wskazał, że na staż może zostać skierowana tylko osoba bezrobotna, a skarżący w dniu 10 października 2014 r. podejmując pracę w ramach umowy zlecenia, nie spełniał warunków z art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy do posiadania statusu osoby bezrobotnej, zatem nie był również uprawniony do kierowania na staż i pobierania z tego tytułu stypendium. Zauważył, że świadczenie pracy przez skarżącego miało miejsce od 10 października 2014 r. i zakończyło się 31 października 2014 r., zatem przed przystąpieniem do odbywania stażu. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują automatycznego uznania danej osoby za osobę bezrobotną wraz z ustaniem okoliczności stanowiących przeszkodę do posiadania statusu bezrobotnego. Osoba świadcząca pracę powinna była, po jej zakończeniu, ponownie zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, by móc korzystać z uprawnień wynikających z ustawy np. odbywać staż i pobierać z tego tytułu stypendium. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotnym jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Pod pojęciem pracy zarobkowej należy rozumieć m.in. umowę zlecenia. Organ odwoławczy zaakcentował, że fakt świadczenia pracy w firmie "A" Sp. z o.o., potwierdza, oprócz umowy zlecenia zawartej w dniu 10 października 2014 r., zaświadczenie wystawione w dniu 16 marca 2016 r. przez zleceniodawcę oraz raport ZUS-U1 informujący o podleganiu przez stronę ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu świadczenia pracy w ramach umowy cywilnoprawnej. Wojewoda wskazał, że strona będąc pouczona o obowiązkach bezrobotnego w tym obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej tego nie dopełniła tego obowiązku mimo świadomości jego istnienia. Zaniechanie w tym zakresie wprowadziło organ I instancji w błąd, co doprowadziło do wypłaty stypendium w podanej przez ten organ wysokości. Wypłacone stypendium, które podlega zwrotowi jest konsekwencją niewywiązania się przez stronę z obowiązków nałożonych na bezrobotnego przez ustawę tj. niezgłoszenia w ciągu 7 dni faktu podjęcia pracy. Wojewoda stwierdził, że organ I instancji w decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia prawidłowo wyliczył kwotę podlegającą zwrotowi, natomiast błędnie określił okres, za jaki należy dokonać zwrotu bowiem odwołujący odbywał staż do 18 września 2016 r. i do tego dnia pobierał stypendium, zatem zwrotowi podlega okres pobierania stypendium od 20 kwietnia 2015 r. do 18 września 2016 r., a nie jak mylnie określił w decyzji organ I instancji do 19 września 2015 r.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, podobnie jak w odwołaniu, wskazał na okoliczności podjęcia przez niego dodatkowego zatrudnienia akcentując, że ostatecznie nie zawarł umowy o pracę. Wyjaśnił, że przewał staż i nie powiadomił "o fakcie PUP". Dodatkowo zauważył, że umowę zlecenia, jednostronnie podpisaną przez zleceniodawcę, otrzymał listem poleconym w dniu 9 grudnia 2014 r. Załączył też do skargi druk ZUS P ZWUA , który potwierdza wyrejestrowanie z ubezpieczeń od dnia 11 października 2014 r. (doręczony skarżącemu w grudniu 2016 r.) oraz PIT-11 za 2014 r. z Agencji Pracy Tymczasowej "A Sp. z o.o." informujący o dochodach podatnika w wysokości 122,00 zł .
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 25 września 2017 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze akcentując, że nie podpisał umowy zlecenia. Pieniądze z firmy, która wystawiła umowę wpłynęły na jego konto, a skarżący potraktował je jako rekompensatę za dojazdy. Wyjaśnił, że w okresie, na który opiewa umowa w jednym dniu odbył kurs na operatora wózka widłowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej okresu podlegającego zwrotowi i orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 20 kwietnia 2015 r. do 18 września 2015 r. oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącego świadczenia (stypendium) w kwocie 4.920,40 zł
Podstawę materialnoprawną zapadłych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.- dalej "ustawa").
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotnym jest m.in. osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. W myśl art. 53 ust. 1 ustawy, bezrobotni mogą zostać skierowani do odbycia stażu, a w czasie jego odbywania przysługuje im stypendium. Z art. 53 ust. 6 ustawy wynika, że stypendium przysługuje wyłącznie w okresie odbywania stażu, co oznacza, że nie przysługuje w przypadku, gdy staż został zakończony wskutek upływu czasu, na jaki została zawarta umowa stażowa lub w związku z pozbawieniem bezrobotnego możliwości kontynuowania stażu. Stypendium takie nie przysługuje również wówczas, gdy osoba odbywająca staż zostanie pozbawiona statusu osoby bezrobotnej.
Jak wskazuje się w judykaturze i w doktrynie prawa odbycie stażu ma na celu zdobycie przez bezrobotnego nowych kwalifikacji, które pozwolą mu uzyskać zatrudnienie. Stypendium stażowe nie jest wynagrodzeniem za pracę lecz jest instrumentem przy wykorzystaniu, którego organ zatrudnienia stara się podnieść kwalifikacje i umiejętności bezrobotnego, tak aby wzmocnić jego pozycję na rynku pracy. Kwestie dotyczące szczegółowego sposobu i trybu organizowania stażu uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz.U. z 2009 r., nr 142, poz. 1160 ). Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, starosta zawiera z organizatorem umowę, o której mowa w art. 53 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy określając w niej wskazane w tym przepisie elementy. Starosta może, po wysłuchaniu organizatora stażu, rozwiązać z nim umowę o odbycie stażu na wniosek bezrobotnego odbywającego staż lub z urzędu (§ 9 ust. 1 rozporządzenia) w przypadku niezrealizowania przez organizatora programu stażu lub niedotrzymywania warunków jego odbywania, jak również może na wniosek organizatora lub z urzędu, po zasięgnięciu opinii organizatora i wysłuchaniu bezrobotnego, pozbawić bezrobotnego możliwości kontynuowania stażu (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Z przywołanych regulacji prawnych wynika, że bezrobotny nie zawiera z pracodawcą umowy o pracę (pozostaje osobą bezrobotną), a więc nie wchodzi z nim w stosunek pracy. Przyjmujący na staż nie jest więc w ścisłym znaczeniu pracodawcą, zaś ta forma aktywizowania bezrobotnych nie jest w ścisłym znaczeniu tego słowa zatrudnieniem. Kwestie związane z przyjmowaniem osób bezrobotnych na staż pozostawione są swobodzie stron umowy, tj. staroście i pracodawcy. Umowa stażowa to rodzaj umowy cywilnoprawnej (por. NSA w wyroku z dnia z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 135/13, LEX nr 1480125).
Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie pozostawały poza sporem.
A. W. (dalej jako - "strona" lub "skarżący") zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 6 czerwca 2014 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia [...] r. przyznano skarżącemu prawo do stypendium w okresie odbywania stażu, od dnia 20 kwietnia 2015 r. wysokości i na zasadach określonych ustawą. Strona odbyła staż od dnia 20 kwietnia 2015 r. do dnia 18 września 2015 r. i z tego tytułu otrzymała stypendium w łącznej wysokości 4.920,40 zł.
Stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy, osoba, która pobierała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenia zdrowotne.
Zaś ust. 2 tego przepisu prawnego stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w rozumieniu ust. 1 uważa się między innymi:
1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach,
2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.
Można tu zaznaczyć, że świadome wprowadzenie w błąd organu, o jakim mowa w przedmiotowym przepisie ustawy, jak podnosi się w judykaturze, nie można ograniczać jedynie do tzw. zamiaru bezpośredniego. Hipotezę przepisu wyczerpują zarówno działania podejmowane z zamiarem bezpośredniego wprowadzenia organu w błąd, jak i działania realizowane z zamiarem pośrednim, który przejawia się w tym, że działający nie ma bezpośredniego zamiaru wprowadzenia organu w błąd co do danej okoliczności, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa mógł się spodziewać, że skutek taki nastąpi (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 30 września 2010 r., w sprawie II SA/Op 368/10 czy wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r., w sprawie II SA/Bd 251/11).
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań trzeba podkreślić, że przywołane powyżej unormowania posiadają charakter bezwzględny, a zatem wystąpienie okoliczności przewidzianych wskazanymi przepisami obliguje organ zatrudnienia do podjęcia określonego rozstrzygnięcia.
Jak wynika z poczynionych przez organy ustaleń w sprawie, skarżący w dniu 10 października 2014 r. podjął pracę na podstawie umowy zlecenia, o czym nie powiadomił urzędu pracy. O okoliczności tej organ powziął wiadomość w dniu kolejnej rejestracji w PUP w dniu 30 marca 2016 r., bowiem w tym dniu skarżący przedłożył zaświadczenie potwierdzające, że od 10 października 2014 r. wykonywał inną pracę zarobkową oraz umowę zlecenia z "A" z dnia 10 października 2014 r. (w aktach administracyjnych sprawy). Fakt ten legł u podstaw utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Następstwem zaś utraty statusu osoby bezrobotnej stało się wznowienie postępowania w zakresie przyznania stypendium stażowego. Należy bowiem zauważyć, że stypendium takie może otrzymać jedynie osoba legitymująca się statusem bezrobotnego. Skoro strona taki status utraciła tym samym brak było podstaw do wydania decyzji przyznającej jej stypendium stażowe.
Wobec powyższego, po wznowieniu postępowania, została wydana przez Prezydenta Miasta R. decyzją z [...] r., którą uchylił decyzje ostateczne: z [...] r. o przyznaniu z dniem 20 kwietnia 2015 r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu: z [...] r. o utracie z dniem 19 września 2015 r. prawa do stypendium ; z [...] r. o utracie z dniem 1 października 2015 r. statusu osoby bezrobotnej oraz orzekł o: umorzeniu postępowania w zakresie przyznania i utraty prawa do stypendium, utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 października 2014 r., z powołaniem się na przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 53 ust. 6 ustawy, bowiem od 10 października 2014 r. skarżący świadczył pracę w ramach umowy zlecenia, Skarżący utracił więc status osoby bezrobotnej z dniem 10 października 2014 r r. i tym samym nie przysługiwały mu jakiekolwiek uprawnienia dla bezrobotnych przewidziane ustawą, a więc m.in. prawo do skierowania go na staż i prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu. Jeżeli okolicznością powodującą ustanie prawa do pobierania stypendium jest utrata statusu bezrobotnego, to organ wydający decyzję w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia związany jest w tym zakresie ostateczną decyzją o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Podobnie, jak decyzją ostateczną o odmowie przyznania prawa do świadczenia - stypendium za odbycie stażu. Decyzja nakładająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (stypendium) nie jest więc decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany. Natomiast organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest przede wszystkim ustalić, czy zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania zasiłku, czy zostały one wypłacone oraz czy pobierający świadczenie był pouczony o tych okolicznościach, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Trzeba też tu wskazać, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest kwestia domagania się zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego i podjęte w związku z tym rozstrzygnięcie Wojewody z dnia [...] r., nakładające na stronę obowiązek jego zwrotu (które zapadły w konsekwencji wydania ww. decyzji). Warunkiem orzeczenia o obowiązku zwrotu pobranego świadczenia jest zaistnienie równocześnie dwóch przesłanek: obiektywnej - polegającej na tym, że świadczenie wypłacono mimo wystąpienia okoliczności skutkujących utratą prawa do jego pobierania i subiektywnej - polegającej na tym, że osoba, która świadczenie pobrała była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących utratę uprawnień do tego świadczenia. Jak wynika z poczynionych już rozważań, pierwsza z wymienionych przesłanek została spełniona. W niniejszym postępowaniu organy również wykazały, że skarżący został we właściwy sposób pouczony o okolicznościach powodujących utratę uprawnień do świadczenia, jak i ciążących na nim obowiązkach.
Skarżący zarejestrował się po raz kolejny w PUP jako bezrobotny w dniu 6 czerwca 2014 r. i w trakcie tej rejestracji został pouczony między innymi, że status bezrobotnego ma osoba, która nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. Strona otrzymała bowiem egzemplarz "Informacji dla osoby zarejestrowanej jako bezrobotny", zapoznała się z nią i zobowiązała do jej przestrzegania, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Przedmiotowa Informacja w części II dotyczącej utraty statusu bezrobotnego zawiera wyjaśnienie w punkcie 1, że utrata ta następuje, gdy nie zostały spełnione warunki określone w art.2 ust.1 pkt 2 ustawy (wskazanych również w poz. I). W części I informacji dotyczącej statusu bezrobotnego jednoznacznie wyjaśniono, że status bezrobotnego ma osoba, która nie wykonuje innej pracy zarobkowej ( inna praca zarobkowa – oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia , umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych).. Natomiast w części III Informacji odnoszącej się do obowiązków bezrobotnego w punkcie 5 zawarto pouczenie, że bezrobotny zobowiązany jest do zawiadomienia urzędu pracy w terminie 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Informacja zawierała również wyjaśnienie w punkcie 9, co należy rozumieć pod pojęciem nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego i kiedy powstaje obowiązek jego zwrotu. W dniu rejestracji także na stronie "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego skarżący oświadczył m.in., że nie jest zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz zobowiązał się do zawiadomienia urzędu pracy o wszelkich zmianach danych przekazywanych w trakcie rejestracji oraz złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia. Ponadto, w dniu 17 kwietnia 2015 r. strona otrzymała egzemplarz dokumentu "Oświadczenie osoby bezrobotnej /poszukującej pracy skierowanej do odbycia stażu u organizatora stażu", z którym zapoznał się i zobowiązał do przestrzegania. Podpisując ten dokument skarżący ponownie oświadczył, że zapoznał się z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zobowiązał się do informowania PUP w R. o wszelkich przeszkodach w odbywaniu stażu u organizatora stażu. Oceniając treść i zakres pouczeń, zgodzić należy się z Wojewodą, że były one prawidłowe i skuteczne, zaś strona była świadoma znaczenia określonych faktów, w tym okoliczności decydujących o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, której przysługują określone w ustawie świadczenia. Skarżący otrzymał informację pełną, jasną i nie wymagającą dokonywania jakichkolwiek interpretacji jej treści, a zatem w sposób zrozumiały został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej i był świadomy, co należy rozumieć pod pojęciem statusu bezrobotnego, jego utraty oraz skutkach i przyczynach takiego stanu rzeczy. Był również świadomy tego, co należy rozumieć pod pojęciem nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego oraz skutkach i przyczynach, a także możliwości powstania takiej sytuacji. Podkreślić należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby w czasie odbierania pouczeń, ani w czasie późniejszym, skarżący zgłaszał organowi, że nie rozumie pojęcia bezrobotny, obowiązków bezrobotnego czy konsekwencji ich niedotrzymania. Przy czym skarżący, co zostało już podniesione, potwierdził własnoręcznym podpisem, zapoznanie się z otrzymanymi informacjami (pouczeniami), zobowiązując się do ich przestrzegania. W konsekwencji poczynionych rozważań, nie może odnieść oczekiwanego przez stronę rezultatu powoływanie się na brak świadomości, że w dniu 10 października 2014 r . zawarł umowę zlecenia , gdyż twierdzenie skarżącego nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Skarżący wskazał, że w dniu 9 grudnia 2014 r. otrzymał listem poleconym egzemplarz umowy z "A Sp. z o.o.". Na jego konto wpłynęły pieniądze z tejże firmy. Przesłano również skarżącemu PIT -11 za 2014 r. Skarżący miał świadomość ciążących na nim obowiązków jako osobie bezrobotnej i skutków nie wywiązania się z nich, w tym w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej. Zatem warunki do uznania świadczenia za nienależnie pobrane zostały spełnione i słusznie organy zobowiązały skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego stypendium. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy organy zatrudnienia były zobowiązane do orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, gdyż omówione powyżej przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione.
W ocenie Sądu orzekającego, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie decyzji (w całości lub w części). Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części jeżeli występuje jedna z przesłanek określonych w tym przepisie ustawy. Zatem skarżący może się ubiegać o odroczenie płatności, rozłożenia na raty lub umorzenia nienależnie pobranego świadczenia.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło