IV SA/Gl 666/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz- Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. C. na B. R. w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dnia 10 lipca 2017 r. L. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo, którym zaskarżył postanowienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. oraz Urząd Miasta R. w związku z zabraniem dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. Pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia lub innego aktu) lub zaskarżonej czynności. Skarżący został pouczony, że odpowiedzi należy udzielić w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. z upływem dnia 18 sierpnia 2017 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi tut. Sąd postanowieniem z dnia 7 września 2017 r. odrzucił skargę L. C., zaś skarżący pismem nadanym w placówce pocztowej dnia 8 września 2017 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy gdyż pracuje za granicą i nie był w stanie odebrać kierowanej do niego korespondencji sądowej, a Urząd Pocztowy nie wydał jej żadnej z osób z nim zamieszkujących, bowiem na widniała na niej adnotacja "odbiór osobisty". Dalej skarżący podniósł, że dnia 4 września 2017 r. zadzwonił do Sądu, w wyniku czego uzyskał informację czego dotyczyło wezwanie oraz jednocześnie wskazał datę i numer zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto strona winna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika bowiem, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Skarżący jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazuje dzień 4 września 2017 r., kiedy to zadzwonił do tut. Sądu o informację czego dotyczyło skierowane do niego wezwanie. Następnie pismem nadanym dnia 8 września 2017 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Biorąc powyższe pod uwagę przyjąć należało, iż skarżący dochował 7 dniowemu terminowi do złożenia tego wniosku. Nie wykazał natomiast braku swojej winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków. Przesłanka ta oznacza bowiem, jak podnosi orzecznictwo sądowe i literatura, niedochowanie terminu pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienia NSA: z dnia 2 października 2002r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059; z dnia 12 stycznia 2011r., I OZ 997/10). Brak winy polega zatem na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por.: postanowienia NSA: z dnia 8 lipca 2008r., II OZ 712/08; z dnia 10 września 2010r., II OZ 849/10; z dnia 9 czerwca 2011r., I OZ 402/11). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem) - por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002r., V SA 2320/01, LEX nr 109300. To na jej wniosek (prośbę), złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, organ rozstrzyga sprawę przywrócenia terminu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest więc wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest przy tym środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu, środkiem słabszym niż dowód, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002r., II SA/Kr 1977/00, niepubl.). Pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do: postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Z tego powodu uprawdopodobnienie uznawane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1980, nr 3, s. 75). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy, lecz prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie należy natomiast do Sądu. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, ani też upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Tak rozumianej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a więc i podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi wskazana przez skarżącego okoliczność pobytu za granicą w okresie awizowania wezwania. Przede wszystkim podnieść należy, iż swoją argumentację skarżący – pomimo ciążącego na nim jak wskazano obowiązku wykazania okoliczności uchybienia terminowi - ograniczył do jednego zdania o pobycie za granicą. Nie wskazał ani okresu pobytu za granicą, ani też okoliczności uzasadniających ów wyjazd. Co istotne wyjazd za granicę nie stanowi okoliczności nagłej, która uniemożliwiałaby dochowanie terminu do dokonania czynności procesowej przy dochowaniu wymogów należytej dbałości o własne sprawy. Nie wyklucza bowiem wyręczenia się pomocą innej osoby w dopełnieniu czynności. Planowany zagraniczny wyjazd nie jest okolicznością, którego negatywnych skutków dla toczącego się już postępowania nie można uniknąć. Ale również nagły wyjazd za granicę nie stanowi obiektywnej przeszkody w zabezpieczeniu interesów skarżącego w postępowaniu, gdyż nie wyłącza to podjęcia odpowiednich działań. Z tych też względów, na podstawie art. 86 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu