IV SA/Gl 73/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej; Postanowieniem wydanym w dniu 20 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata A. K. Wyrokiem z dnia 20 września 2016 r., Sąd orzekł o oddaleniu skargi, z kolei postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał wspomnianemu pełnomocnikowi kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W dniu 2 listopada 2016 r. adwokat A. K. złożył do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. W treści tej opinii zażądał przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia rzeczonej opinii, według norm przepisanych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy podnieść, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd), miało miejsce 20 września 2016 r., a zatem nastąpiło pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Dlatego rozpoznając wniosek pełnomocnika strony o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej obejmującej sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego orzeczenia, należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy. W tym miejscu godzi się zaakcentować, iż po myśli § 3 przywołanego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945 i postanowienia tego Sądu: z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 759/14 oraz z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 518/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie składając oświadczenia, o którym mowa wyżej. Jakkolwiek przy tym sformułował swoje żądanie domagając się "przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej..." (patrz: karta nr 106 akt sprawy), to jednak sam fakt użycia przezeń w tym zakresie zwrotu "nieopłaconej" nie może być uznany za równoznaczny ze złożeniem oświadczenia wymienionego w § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś § 3 wspomnianego aktu wykonawczego nie budzi wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (stanowisko wyrażone zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie - vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, publ. LEX nr 1215161 oraz A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 20 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2015 r. - rozważania te są w pełni aktualne na gruncie § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.). Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że wnioskujący pełnomocnik nie złożył oświadczenia, iż koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zostały zapłacone w całości ani w części, a skoro tak, należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.