IV SA/Gl 749/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia odmówić przywrócenia terminu Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2011 r. ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu, którym został J.B. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D.C. Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 17 sierpnia 2011 r. Skarżąca w piśmie z dnia [...] (k. 69), sprecyzowanym [...] (k. 80) wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Wskazała, że do prowadzenia jej sprawy przed sądem został wyznaczony adwokat J.B. Pełnomocnik nie poinformował jednakże skarżącej, że po zakończeniu rozprawy należy samemu wystąpić do Sądu z wnioskiem o wydanie uzasadnienia wyroku. Dodatkowo nie odpowiadał na korespondencję skarżącej wysyłaną w tej sprawie. Przez cały czas była przekonana, że jej sprawa przed sądem jest w toku. Skarżąca adwokatowi J.B. wypowiedziała pełnomocnictwo i złożyła na niego skargę do Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie. Jako przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu wskazano świadome wprowadzenie skarżącej w błąd przez J.B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca przyczynę uchybienia terminu usprawiedliwiła wprowadzeniem jej w błąd przez ustanowionego dla niej pełnomocnika z urzędu oraz dokonanym przez niego zaniechaniem zgłoszenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. Odnosząc się bezpośrednio do podnoszonych przez skarżącego okoliczności uznać należy, iż nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez niego przyczyny nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. Przyjdzie bowiem wskazać, że skarżąca w postępowaniu przed Sądem była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem. Powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić wobec niej bezpośredni skutek prawny. Dlatego też nie ulega wątpliwości, że zaniechanie dokonania czynności przez pełnomocnika strony musi być traktowane jako zachowanie samej strony. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem niedochowanie przez radcę prawnego lub adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mandanta, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (por. post. NSA z 11 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 924/11, post. NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07; post. NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09; post. NSA z 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 800/09; post. NSA z 23 października 2009 r., sygn. akt II OZ 911/09 – dostępne w internetowej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Ponad to pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej miał niczym nie zakłóconą możliwość zgłoszenia w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadnienia wyroku z dnia 14 lipca 2011 r., czego nie uczynił. Za zaniechanie pełnomocnika w dokonaniu tej czynności procesowej ponosi jednakże sama strona. Skoro za zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona, to okoliczność, że wyznaczony dla niej pełnomocnik unikał kontaktu, nie informował jej o podejmowanych czynnościach i w konsekwencji zaniedbał złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, nie mogą stanowić o braku winy skarżącej. Strona nie wykazała natomiast, że istniały inne obiektywne przeszkody do zgłoszenia przez pełnomocnika wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.