IV SA/Gl 765/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia 19 [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu uzupełniającego p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. G. P. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych. Wraz z wniesieniem skargi strona skarżąca uiściła wpis w wysokości 100 zł. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 22 sierpnia 2017 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało uznane za skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 73 P.p.s.a. z upływem dnia 14 września 2017 r. W wyznaczonym przez Sąd terminie nie uiszczono wymaganego wpisu. Postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 12 października 2017 r.- zpo k. 37), tut. Sąd odrzucił skargę G. P. zwracając jednocześnie stronie skarżącej kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 19 października 2017 r., nadanym w placówce pocztowej w tej samej dacie, wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu uzupełniającego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że korespondencja zawierająca wezwanie z dnia 22 sierpnia 2017 r. nie została mu doręczona z winy pracowników Poczty Polskiej wydających przesyłki awizowane. Dodał, że co najmniej raz w tygodniu odbiera korespondencję awizowaną, więc musiał wystąpić błąd w systemie pocztowym. Ponadto pełnomocnik wniósł o zgłoszenie przez Sąd stosownej reklamacji na poczcie. Jednocześnie z wnioskiem pełnomocnik skarżącego uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu uzupełniającego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. dalej p.p.s.a.), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej składając przedmiotowy wniosek dochował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz dokonał uchybionej czynności, tj. uiścił wpis uzupełniający w kwocie 100 zł. Nie uprawdopodobnił natomiast braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I OZ 465/10). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt I OZ 55/13 oraz z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 712/08 – dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony skarżącej wskazując na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi podał, że korespondencja sądowa nie została mu doręczona z winy pracowników oraz systemu Poczty Polskiej. Odnosząc się do przedstawionej powyżej argumentacji należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r., poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Stosownie zaś do treści art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Z treści powyższych regulacji wynika wyraźnie, że dla stwierdzenia skutku doręczenia konieczne jest po pierwsze, złożenie pisma na okres czternastu dni np. w placówce pocztowej, a po drugie, zawiadomienie o tym adresata. Brzmienie niniejszego przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, które wymogi- zarówno przechowywania przesyłki, jak i zawiadomienia o niej adresata są- z punktu widzenia art. 73 p.p.s.a.- istotne. To, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie danych zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników operatora pocztowego stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., na podstawie podanych informacji stwierdza, czy adresat został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo oraz, czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania przesyłki. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu uzupełniającego doręczono pełnomocnikowi w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) w dniu 14 września 2017 r. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie awizowano po raz pierwszy w dniu 31 sierpnia 2017 r. W dniu 8 września 2017 r. przesyłkę tę awizowano powtórnie, a następnie w dniu 18 września 2017 r. zwrócono przesyłkę nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Skoro zatem pełnomocnika strony skarżącej nie odebrała przesyłki, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. z dniem 14 września 2017 r. Domniemanie doręczenia wynikające z treści cyt. powyżej art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Aby jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem w postaci przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2013r., poz. 1468). W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał, że podjął czynności zmierzające do uprawdopodobnienia swojego stanowiska. Co więcej zwrócił się do Sądu o dokonanie reklamacji przesyłki. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd nie znalazł argumentów, które pozwoliłyby skutecznie podważyć instytucję tzw. doręczenia zastępczego i zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Z danych umieszczonych na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie została wysłana na adres wskazany w skardze i była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, tj. w dniu 31 sierpnia 2017. i 8 września 2017 r., o czym doręczyciel poinformował pełnomocnika poprzez dwukrotne pozostawienie zawiadomień w oddawczej skrzynce pocztowej. Przedstawione natomiast przez pełnomocnika strony skarżącej okoliczności, że nie otrzymał ani pierwszego, ani powtórnego awiza o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej nie zostały skutecznie uprawdopodobnione. Z powyższych względów na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.