IV SA/Gl 827/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Prezydent Miasta S., na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3-6 ust. 1, art. 7 ust. 1, 1a i 5 oraz art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 966), przyznał H.J. dodatek mieszkaniowy w kwocie 153,89 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 30 września 2017 r. W uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalenia dotyczące uprawnień wnioskodawcy do przedmiotowego dodatku oraz szczegółowe wyliczenie jego wysokości. Wskazał, że posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu o powierzchni użytkowej 31,23 m², w którym prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 1 osoby wynosi 35 m², a zwiększona o 30 % stanowi 45,50 m². Lokal jest wyposażony w instalacje c.o., centralnie ciepłej wody i gazu przewodowego oraz w wodomierze. Wydatki mieszkaniowe potwierdzone przez zarządcę wynoszą 313,97 zł, w związku z czym po przeliczeniu, zgodnie z przepisami, do wyliczenia dodatku przyjęto kwotę 289,23 zł. Zgodnie z uchwałą nr 19/VI/2015 Rady Miejskiej w S. z dnia 22 stycznia 2015 r. maksymalna wysokość dodatku wraz z ryczałtem na zakup opału wynosi 60% łącznej kwoty wydatków. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy za miesiąc grudzień 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. wynosi brutto 902,26 zł., co nie przekracza 175% najniższej emerytury, a jest niższy od 150% takiej emerytury (1 750,- zł.). Zatem udział własny w pokryciu należności czynszowych wynosi 15% dochodów, czyli 135,34 zł. Tymczasem wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami na lokal mieszkalny a 15% udziałem średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego, dlatego należny dodatek wynosi kwotę 153,89 zł. W odwołaniu wnioskodawca uznał wydaną decyzję za wadliwą, błędną, szkodliwą i niezgodną z prawem, sprawiedliwością i stanem faktycznym, bez szczegółowego uzasadnienia tych zarzutów. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r., całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. W osobistej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2017 r. H.J. powtórzył przytoczoną wyżej treść odwołania dodając, że ZUS ustalił za niską wysokość wypłacanych na jego rzecz świadczeń. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r. o sygn. akt IV SA/Gl 827/17, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu (k. 48-49 akt sądowoadministracyjnych). Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2017 r. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu wadliwego wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego poprzez zaniżenie o 24,74- zł. wydatków ponoszonych na zajmowany przez skarżącego lokal, potwierdzonych przez zarządcę nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Przy czym, stosownie do postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W następstwie rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które obligowałyby do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przyjdzie zaznaczyć, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 180, zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa"). Stosownie do treści art. 2 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Nie ulega wątpliwości, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem uzupełniającym własne wydatki osoby uprawnionej do jego uzyskania i zajmującej mieszkanie. Stosownie do art. 6 ust. 10 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać - co do zasady - 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Organ administracji publicznej właściwy w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych, jest związany wskazaną regulacją prawną i nie może przyznać wyższego dodatku mieszkaniowego niż 70% wydatków mieszkaniowych. Nie może zatem uczynić zadość żądaniu skarżącego przyznania dodatku mieszkaniowego do 100 % tych wydatków. Ustawodawca uznał, że udział w wydatkach mieszkaniowych osoby zajmującej mieszkanie, ponoszony z uzyskanych własnych środków finansowych, powinien wynosić 30% miesięcznych wydatków. Uzyskanie środków na pokrycie udziału w wydatkach mieszkaniowych spoczywa zatem na osobie uprawnionej do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Zaznaczyć w tym miejscu jeszcze raz przyjdzie, że dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych tylko części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania. Zakres udzielania pomocy określa ustawa, zgodnie z którą, pomoc ta ma charakter częściowy i nie pokrywa w całości wydatków na mieszkanie osoby uprawnionej do takiego dodatku. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Z kolei przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, uprawniającą do przyznania dodatku mieszkaniowego - w przypadku gospodarstwa jednoosobowego - nie może ona przekraczać 35 m². Od tego parametru ("normatywna powierzchnia lokalu") pośrednio zależy także samo uprawnienie do dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30%, a więc w przypadku osoby zamieszkującej samodzielnie będzie to maksymalnie 45,50 m² (35 m² + 30%), co wynika z treści art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z wymienioną sytuacją, czego skarżący nie kwestionuje. Jak wynika z akt administracyjnych, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 31,23m², zatem nie przekracza powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego, która dla 1 osoby wynosi 35 m². Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, że skarżący w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego pobierał dodatek pielęgnacyjny, który nie podlega wliczeniu do dochodu (por. akta administracyjne). Zadeklarowany dochód skarżącego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 2 706,78 - zł., czyli 902,26 - zł. miesięcznie i nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej kwoty dochodu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 3 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między świadczeniami okresowymi ponoszonymi przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą ten dodatek. Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy są: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, wydatki poniesione z tytułu: 1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, 2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego ) na cele bytowe - art. 6 ust. 4a ustawy. W art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy zawarta została delegacje dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia określającego w szczególności rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych: najemców, członków spółdzielni mieszkaniowych, właścicieli domów jednorodzinnych, właścicieli budynków i lokali mieszkalnych, osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny oraz najemców i podnajemców opłacających czynsz wolny. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzeniem), wydanego w ramach delegacji ustawowej, podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych właścicieli lokali mieszkalnych stanowią następujące rodzaje wydatków - opłaty za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Wydatki na mieszkanie w ciągu miesiąca, zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy wynoszą łącznie 289, 23 zł. i zostały potwierdzone przez zarządcę, co znajduje odzwierciedlenie w załączniku nr 6 do decyzji organu I instancji. Wobec tego prawidłowo określono kwotę wydatków przypadających na powierzchnię użytkową mieszkania, przy ustaleniu wysokości należnego dodatku mieszkaniowego oraz udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania. Jako, że średni miesięczny dochód skarżącego nie przekroczył 150% kwoty najniższej emerytury, przy określeniu tego udziału, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, wzięto pod uwagę 15% dochodów. Warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest zatem spełnienie przesłanej wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 7 i 10 ustawy, a ustawodawca nie przewidział odstępstw od ustalonych warunków. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze uzupełnionej pismem pełnomocnika z dnia 24 listopada 2017 r. należy wskazać, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być stosowane bez możliwości odstępstw nawet ze względu indywidualną trudną sytuację skarżącego. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Zatem organy rozpatrujące wnioski o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w omawianej ustawie. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 83/09; z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1898/10; z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1213/09; z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 1449/13 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że organy właściwie zastosowały przywołane przepisy ustawy oraz prawidłowo ustaliły łączny dochód skarżącego, wynikający z deklaracji o wysokości dochodów. Trzeba też dodać, że obliczenia dodatku mieszkaniowego nie budzą wątpliwości i opierają się na danych przedstawionych przez skarżącego, jak też potwierdzonych przez zarządcę nieruchomości we wniosku o jego przyznanie. Stąd też podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej, wobec kompletnych wyliczeń dodatku mieszkaniowego nie mogły być wzięte pod uwagę. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.