IV SA/Gl 849/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-07-02
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Teresa Kurcyusz - Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zespół cieśni nadgarstka, występujący u pracownika, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli istnieją zarówno czynniki związane ze sposobem wykonywania pracy, jak i pozazawodowe przyczyny schorzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy sanitarne nie wykazały w sposób jednoznaczny i przekonujący, że zespół cieśni nadgarstka u skarżącej ma wyłącznie pozazawodowe podłoże. W przypadku współistnienia czynników zawodowych i pozazawodowych, organy są zobowiązane do wykazania, że to te drugie są dominującą przyczyną schorzenia, co nie zostało uczynione. Wątpliwości budzi również brak szczegółowej analizy charakteru wykonywanej pracy pod kątem monotypowości ruchów i stopnia obciążenia kończyn.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na pozazawodowe przyczyny schorzenia (m.in. niedoczynność tarczycy, terapia hormonalna, zmiany dyskopatyczne). Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując na wieloletnią pracę w warunkach obciążających stawy nadgarstkowe i zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie stwierdził u M. S. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 11 ustawy Kodeks Pracy.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że M. S. podczas zatrudnienia w latach 1978 - 2013 w A w T. na stanowiskach: szwaczka, krojczy, krajacz – wykrawacz i robotnik magazynowy, pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, gdyż była narażona na wykonywanie pracy w sposób obciążający kończyny górne w stawach nadgarstkowych.
Organ powołał się jednak na orzeczenia lekarskie: z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...] wydane odpowiednio przez: Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (WOMP) oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (IMPiZŚ), mocą których u strony rozpoznano wprawdzie zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (stan po leczeniu operacyjnym),aczkolwiek wykluczono zawodową etiologię rozpoznanego schorzenia. W ocenie lekarzy placówki I stopnia przeciwko etiologii zawodowej schorzenia przemawia fakt jednostronnego wystąpienia tych objawów, pomimo zaangażowania obu kończyn górnych w czynności zawodowe, jak również pozazawodowe czynniki mogące spowodować to schorzenie takie jak niedoczynność tarczycy, zaburzenia hormonalne związane z [...] i [...] – stosowanie terapii hormonalnej od 2008 r. oraz współistnienie zmian dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego z cechami szyjnego zespołu korzeniowego. Także lekarze IMPiZŚ uznali, że zdiagnozowane i leczone już wcześniej zaburzenia endokrynologiczne, a także zaburzenia gospodarki lipidowej oraz współistniejące zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne odcinka szyjnego kręgosłupa z równoczesnym uszkodzeniem korzeni szyjnych nie dały podstaw do rozpoznania u badanej bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem choroby zawodowej. Ponownie wskazali na pozazawodowe przyczyny schorzenia, takie jak m.in. niedoczynność tarczycy oraz hormonalną terapię zastępczą po dokonanych operacjach [...] i [...] w 2008 r. argumentując, że w przypadku neuropatii obwodowej jaką jest zespół cieśni nadgarstka, częściej neuropatia ta występuje u kobiet w wieku 45-54 lat, a wśród udokumentowanych epidemiologicznie przyczyn wymienia się m.in. niedoczynność tarczycy, hormonalna terapię zastępczą po operacjach [...] i [...] i [...]. Zaznaczyli, że sposób wykonywania pracy może być uznany za czynnik sprawczy neuropatii po wykluczeniu innych pozazawodowych przyczyn lub ich niewielkim stopniu zaawansowania.
W odwołaniu wniesionym przez M. S., reprezentowaną przez pełnomocnika, zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie orzeczeń lekarskich jako jedynej podstawy wydanej decyzji oraz naruszenie art. 77 i art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania akcentowano, że odwołująca się przez 35 lat pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, zaś lekarze orzecznicy potwierdzili rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka prawego. Wskazano, że podczas zatrudnienia M. S. dużo bardziej obciążała rękę prawą z uwagi na rodzaj pracy i wykonywane przez nią czynności. Natomiast lekarze nie uzasadnili żadną rzetelną wiedzą ani przykładami z praktyki, że zespół cieśni nadgarstka z uwagi na terapię hormonalną oraz współistnienie zmian dyskopatycznych kręgosłupa mógł powstać w związku z tymi chorobami. Zdaniem pełnomocnika, brak jednoznacznego wskazania, że zespół cieśni powstał z innych przyczyn niż praca zawodowa, i że mógł powstać w związku z tą pracą powinien być interpretowany na korzyść strony. Wobec tego wniesiono o zmianę decyzji i stwierdzenie u strony choroby zawodowej, a nadto o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia czy stan chorobowy strony stanowi chorobę zawodowa oraz przesłuchanie strony na potwierdzenie okoliczności wskazanych w odwołaniu.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że strona pracowała obciążając stawy nadgarstkowe rąk w latach 1978-2013 w A w T. jako szwaczka, krojczy, robotnik magazynowy oraz przywołał ustalenia poczynione przez lekarzy orzeczników, co do braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej określonej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. W ocenie organu opinie obu placówek diagnostycznych są zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Orzeczenia te organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na ich przyjęcie jako podstawę rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów i wniosków odwołania Inspektor wskazał, że wydane orzeczenia lekarskie są opiniami biegłego, a organ prowadzący jest nimi związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. Związanie oznacza, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W ocenie organu zespół cieśni w obrębie nadgarstka występuje w populacji ogólnej z częstotliwością zbliżoną do tej w grupach zawodowych, gdzie sposób wykonywania pracy może być uznany za czynnik sprawczy. Etiologia choroby jest wieloczynnikowa i nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej. Tymczasem uznanie zawodowego pochodzenia schorzenia wymaga wykazania w sposób bezsporny lub z co najmniej z przeważającym prawdopodobieństwem istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą zawodową a warunkami pracy. Odnosząc się do wniosków o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (w tym zawartego w odpowiedzi na wezwanie organu podjęte w trybie art. 10 K.p.a.) Inspektor wskazał, że nie jest możliwe przeprowadzenie nowych badań lekarskich, gdyż został wyczerpany tryb określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz nie jest możliwe przesłuchanie odwołującej.
W konkluzji organ wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich nie dały podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik M. S. ponownie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie orzeczeń lekarskich jako jedynej podstawy zaskarżonej decyzji, z którymi skarżąca się nie zgadza. Ponadto zarzucił naruszenie art. 2351 K.p. poprzez przyjęcie, że choroba nie została spowodowana warunkami pracy. Wobec tego domagał się uchylenia skarżonej decyzji, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, a nadto wniósł o przesłuchanie strony na okoliczności wymienione w skardze oraz przeprowadzenie dowodu ze świadectwa wykonywania przez skarżącą prac w szczególnych warunkach z dnia [...] października 2013 r., które dołączył do skargi.
W uzasadnieniu skargi zasadniczo powtórzono argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji akcentując niekompletność zebranego materiału dowodowego i brak jednoznacznych stanowisk w orzeczeniach lekarskich, co winno skutkować uzyskaniem opinii uzupełniającej. Zdaniem pełnomocnika szkodliwe warunki pracy (potwierdzone stosownym świadectwem) wskazują na duże prawdopodobieństwo zawodowej etiologii schorzenia. Ponownie wskazano na brak w orzeczeniach lekarskich uzasadnienia stanowiska co do przyjęcia pozazawodowych czynników chorobotwórczych jako przyczyn rozpoznanego u skarżącej schorzenia cieśni nadgarstka prawego oraz konieczność rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony. Podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy ustalenie, że została spowodowana przez działanie czynników szkodliwych w pracy, natomiast dla odmowy ustalenia jej istnienia konieczne jest stwierdzenie, że rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia.
W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie i powołując się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji wywiódł, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 20 września 2014 r. po raz kolejny zakwestionował stanowisko organu dotyczące braku podstaw do przyjęcia w sposób bezsporny, że rozpoznane u skarżącej schorzenie jest wywołane sposobem wykonywania pracy w związku z innymi pozazawodowymi czynnikami ryzyka. W takiej bowiem sytuacji, w przypadku dodatkowych czynników ryzyka nie można by stwierdzić choroby zawodowej u żadnej z osób badanych. Jeżeli więc brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy zespół cieśni nadgarstka jest spowodowany sposobem wykonywania pracy, to wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy, takimi jak okres pracy w warunkach narażenia zawodowego.
Na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącej akcentował, że w trakcie postępowania nie zbadano w jakich odstępach czasowych w zakresie dniówki roboczej skarżąca wykonywała typowe czynności monotypowe obciążające stawy nadgarstkowe, a tym samym czynności, które w sposób szczególny obciążały nadgarstek prawej ręki. Nadto, że z opinii lekarskich nie wynika w sposób jednoznaczny dlaczego przyjęto, że wyłącznie czynniki pozazawodowe miały istotny wpływ na powstanie zdiagnozowanego schorzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014, poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) - zwanego dalej "rozporządzeniem", zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 omawianego aktu wykonawczego.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że u skarżącej rozpoznano zespół cieśni w obrębie prawego nadgarstka. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje przy tym, że przez ponad 30 lat skarżąca pracowała obciążając kończyny górne w obrębie nadgarstków. Jednakże obie orzekające w sprawie placówki medyczne, w swoich orzeczeniach lekarskich - które stanowiły podstawę decyzji wydanych przez organy sanitarne - nie rozpoznały u niej tego schorzenia wywodząc, iż nie ma ono charakteru zawodowego.
Należy zaznaczyć, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: Lex nr 45833).
Wprawdzie, z treści powołanego wyżej §8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z takich orzeczeń, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro bowiem są one opiniami w rozumieniu art. 84 k.p.a., to podlegają weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a., powinny być ocenione w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej organ drugiej instancji – podobnie jak organ pierwszoinstancyjny - powołał się na wnioski sformułowane w orzeczeniach lekarskich wydanych przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenia: z dnia [...] r. nr [...]) . W orzeczeniach tych lekarze specjaliści uznali, iż nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy powstaniem u skarżącej spornego schorzenia a wykonywaną pracą. Lekarze placówki I stopnia uznali, że przeciwko zawodowej etiologii przemawia fakt jednostronnego występowania objawów mimo angażowania obu kończyn górnych w czynności zawodowe oraz szereg stwierdzonych u badanej pozazawodowych czynników ryzyka, jakimi są niedoczynność tarczycy leczonej od 2009 r., zaburzenia hormonalne związane z [...] i [...] – stosowanie terapii hormonalnej od 2008 r. oraz zmiany dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego z cechami szyjnego zespołu korzeniowego. Również wymienione wyżej schorzenia, w tym także zaburzenia gospodarki lipidowej, nie dały podstaw lekarzom Instytutu do przyjęcia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia. Jednocześnie w obu tych orzeczeniach podnoszono okoliczność wykonywania przez skarżąca różnorodnych czynności, których nie można charakteryzować jako monotypowe.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przepis art. 235¹ Kodeksu pracy wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie ( vide między innymi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 538/11, w Krakowie, z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające – jak już wielokrotnie stwierdzono w orzecznictwie – wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały dolegliwość (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 699/12, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu, obowiązek ten nie został w sprawie zachowany. Jakkolwiek jest bezsporne, że w przypadku skarżącej występują zaburzenia gospodarki hormonalnej oraz lipidowej a także zmiany dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego z cechami szyjnego zespołu korzeniowego, które wskazano jako pozazawodowe czynniki mogące wywołać zespół cieśni nadgarstka, to jednak nie uzasadniono w sposób wolny od wątpliwości, że to właśnie one, nie zaś praca związana z przeciążeniem kończyn górnych, którą strona wykonywała przez ponad 30 lat, stanowią przyczynę spornej choroby. W związku z tym Sąd za zasadny uznał zarzut skargi, że z opinii lekarskich nie wynika w sposób jednoznaczny dlaczego przyjęto, że wyłącznie czynniki pozazawodowe miały istotny wpływ na powstanie zdiagnozowanego schorzenia.
Obie orzekające w sprawie placówki medyczne w swoich orzeczeniach wskazały jednocześnie, że skarżąca na stanowisku pracy krajacz-wykrawacz na skosowni i krojczy wykonywała kilkanaście różnych czynności w trakcie zmiany roboczej, które obciążały obie kończyny górne w stawach nadgarstkowych, jednakże ze względu na ich różnorodność nie można ich charakteryzować jako monotypowe. Jednak twierdzenia te nie są przekonujące, skoro pozostają w sprzeczności z poczynionymi w toku postępowania pierwszoinstancyjnego ustaleniami o wykonywaniu przez stronę czynności, związanych z koniecznością powtarzających się ruchów rąk (praca monotypowa) - (karta oceny narażenia zawodowego – str. 2)Kwestie te wymagały zatem wyjaśnienia skoro w wydanych orzeczeniach wykluczających etiologię zawodową schorzenia przyjęto również, że sposób wykonywania pracy nie był związany z monotypią ruchów. Wątpliwości budzi przy tym także stwierdzenie zawarte w orzeczeniu placówki I stopnia, że przeciwko zawodowej etiologii przemawia fakt jednostronnego występowania objawów mimo angażowania obu kończyn górnych w czynności zawodowe, w sytuacji gdy skarżąca jest osobą praworęczną, z czego można wnosić, że stopień zaangażowania ręki prawej jest większy. Nadto skarżąca w toku postępowania wskazywała, że dominującą czynnością zawodową w trakcie zmiany roboczej było krojenie skosu, wymagającego dużego wysiłku kończyny górnej prawej, związanego z dociskaniem bel materiału, ich przytrzymywaniem i przesuwaniem. Powyższe obligowało organ do jednoznacznego ustalenia, czy czynności jakie wykonywała skarżąca miały charakter monotypowy. W związku z tym organ obowiązany był ustalić w jakich odstępach czasowych w zakresie dniówki roboczej skarżąca wykonywała czynności monotypowe obciążające stawy nadgarstkowe, jaki był rodzaj i czas trwania tych czynności, jaki był stopień zaangażowania rąk itp. Tymczasem organ kwestii tych nie wyjaśnił, choć, jak wynika z orzeczeń lekarskich, które organ przyjął bezkrytycznie za podstawę swojego rozstrzygnięcia, także i one miały wpływ na uznanie braku związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy, skoro odwoływały się również do oceny narażenia zawodowego.
Zdaniem Sądu, opisane wyżej nieprawidłowości stanowią naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., jak również art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy właściwy organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego wyroku co do potrzeby uzupełnienia tych braków i rozważy skorzystanie ze środków prawnych, przewidzianych w §8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., które z mocy tego przepisu mogą zostać zastosowane przez właściwy organ, polegających na żądaniu od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, na wystąpieniu do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację lub na podjęciu innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego. Konieczna będzie również ponowna analiza etiologii występującej u strony choroby, prowadząca do jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy schorzenie to zostało spowodowane w związku z wykonywaną pracą czy też ma ona podłoże pozazawodowe. W tym drugim przypadku, jednostka orzecznicza powinna uzasadnić swoje stanowisko wnikliwie i szczegółowo, wykazując w sposób przekonujący, dlaczego uznała, że dolegliwość stanowi następstwo istnienia czynników pozazawodowych, a nie sposobu wykonywania pracy.
Po uzyskaniu orzeczenia lekarskiego zawierającego wyjaśnienie opisanych wyżej kwestii organ sanitarny ponownie zbada zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz oceni go pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u strony, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 200 oraz 205 § 2 P.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składają się koszty zastępstwa prawnego, ustalone według stawki opłat określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) w wysokości 240 zł.
Natomiast, mając na uwadze charakter tego aktu, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 P.p.s.a. w kwestii jego wykonalności. Zaskarżona decyzja jest bowiem rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej, a zatem nie podlega ona wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło