IV SA/Gl 866/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 235¹ i art. 235 ² Kodeksu pracy, nie stwierdził u H.W. choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego, wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U, Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny ustalił, iż H.W. będąc zatrudniony w Kompanii Węglowej S.A. Kopalnia Węgla Kamiennego "[...]" w latach 1983-1985 i 1987-2010 jako kolejno: robotnik niewykwalifikowany, młodszy górnik, górnik pod ziemią, był narażony na oddziaływanie drgań mechanicznych miejscowych o poziomie X=1,81-9,3 m/s², Y=1,92-6,4 m/s², Z=1,88-6,4 m/s², powstałych w trakcie obsługi wiertarek elektrycznych, z którymi wykonywał pracę kilka razy w tygodniu. H.W. został zbadany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., w wyniku przeprowadzonych badań i konsultacji, wydano orzeczenie z dnia [...]r. o braku rozpoznania choroby zawodowej. W konsekwencji organ uznał, że H.W. nie spełnia niezbędnej przesłanki do stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci jej rozpoznania. H.W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, postulując o jej uchylenie z powodu pogorszenia występujących u niego zmian w kończynach górnych (drętwienia, zaburzenia czucia). [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę H.W. w latach 1983-1985 i 1987-2010 w narażeniu na oddziaływanie drgań mechanicznych miejscowych w trakcie obsługi wiertarek elektrycznych, z którymi wykonywał pracę kilka razy w tygodniu. W toku postępowania odwoławczego był badany w Szpitalu Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w okresie od 4-8 kwietnia 2011 r. i otrzymał orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...], w którym nie stwierdzono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespół wibracyjny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczeń lekarskich, nie było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik H.W. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej, bowiem na stanowisku górniczym, gdzie przez wiele lat pracował, występował czynnik szkodliwy w postaci drgań ponadnormatywnych. Zdaniem skarżącego, warunki tam panujące miały bezpośredni wpływ na jego zachorowanie. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie oraz podniósł, iż brak rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników mimo wykonywania pracy w narażeniu na działanie czynników szkodliwych uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. wynika, że w wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ten stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, ewentualnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi kontrola legalności zaskarżonej decyzji w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ten właśnie sposób, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała w sposób istotny przepisy prawa materialnego, bądź przepisy postępowania administracyjnego, a tym samym, by istniały w sprawie podstawy z wyżej powołanych przepisów prawa do uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., Nr [...], którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne z dnia [...]r., nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego, wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U, Nr 105, poz. 869). Przepis art. 235¹ Kodeksu pracy stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 876/09 (Lex 577707): "Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych." Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wspomniane rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z prawidłowych ustaleń organów decyzyjnych poczynionych na podstawie wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym nie tylko dowodów przedłożonych przez skarżącego, ale także karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, wyników pomiarów wibracji ogólnej na stanowisku pracy, a także charakterystyki zajmowanych przez niego stanowisk pracy w czasie wykonywania pracy zawodowej, ustalono, że był on w latach 1983-1985 i 1987-2010 narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym. Z akt administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący był poddany badaniu w postępowaniu administracyjnym w dwóch jednostkach medycznych uprawnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych (I i II stopnia). Każda z tych jednostek wypowiadała się w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego, ale jej nie rozpoznała. W wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych, po przeprowadzeniu badań diagnostycznych, orzekła o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia placówka orzecznicza podała, że w obrazie Rtg kości kończyn górnych stwierdzono jedynie wyostrzenie wyrostków dziobiastych obu kości łokciowych, w badaniu palestezjometrycznym niewielkiego stopnia zaburzenia czucia wibracji w ręce prawej a w ręce lewej czucie wibracji w granicach normy. Jednostka medyczna II stopnia uprawniona do orzekania w zakresie chorób zawodowych w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r., nr [...], nie stwierdziła u skarżącego podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu zaznaczyła, że przeprowadzone badania nie wykazały obecności zmian radiologicznych dostatecznie odpowiadających skutkom klinicznym działania wibracji miejscowej, a dolegliwości mogą być skutkiem samoistnych zmian zwyrodnieniowych, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych, nadto analiza narażenia zawodowego wykazała, iż prace w narażeniu na drgania miejscowe skarżący wykonywał w okresie zatrudnienia kilka razy w miesiącu. Wymienione powyżej orzeczenia są ze sobą zgodne, wyczerpująco uzasadnione i przekonujące. Trafnie w tej sytuacji, mając na uwadze treść orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze, organy rozpoznające sprawę orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Nie można w tej sytuacji zarzucić organom naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że rozpoznając sprawę organ administracji nie wyjaśnił wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Z akt sprawy bowiem wynika, że zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnej i wyczerpującej analizie wszystkich zebranych w niej dowodów. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, orzeczenia lekarskie wydane w sprawie przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest nimi związany. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 – wszystkie dostępnie www.orzeczeniansa.gov.pl). Zauważyć przyjdzie, iż organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, odmiennej w swej treści od orzeczeń wydanych w sprawie przez jednostki orzecznicze wskazane w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Konkludując stwierdzić należy, że brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia przez upoważnioną placówkę diagnostyczną, uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Nie ma w tej sytuacji znaczenia okoliczność, że skarżący wykonywał pracę w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, co przyjęto w sprawie jako okoliczność bezsporną, skoro rozpoznanemu u niego schorzeniu nie można przypisać cech choroby zawodowej wymienionej w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należało za prawidłowe. W niczym, bowiem nie naruszają one zarówno przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę orzekania w sprawie, jak i przepisów procedury administracyjnej. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zawiera trafne rozstrzygnięcie w związku z treścią wydanych w sprawie przez uprawnione placówki diagnostyczne orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - zespół wibracyjny. Dodać należy w związku z zarzutami skargi, że rozpoznanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii uprawnionych do tego placówek medycznych, a organy państwowej inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do postawienia rozpoznania odmiennego od treści tych orzeczeń. Jeśli orzeczenia lekarskie stwierdzają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji, będąc związane takimi orzeczeniami, nie mogą wydać decyzji o treści oczekiwanej przez zainteresowanego. Dodać należy, że celem postępowania administracyjnego w sprawie chorób zawodowych jest orzeczenie w formie decyzji administracyjnej o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co wynika wprost z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Uprawnione jednostki orzecznicze służby zdrowia I i II stopnia wydające orzeczenia w postępowaniu dotyczącym istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie rozstrzygają problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na inne tematy, niż będące celem tego postępowania administracyjnego. Skoro, zatem wydane w sprawie decyzje administracyjne w niczym nie naruszają prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.