IV SA/Gl 9/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006r. w sprawie o sygn. IV SAB/Gl 17/06 ze skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w przedmiocie funkcjonariuszy straży pożarnej postanawia: odrzucić skargę W dniu [...]r. J.R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SAB/Gl 17/06. Skarżący wskazał jako podstawę prawną swego żądania przepis art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Nowe okoliczności faktyczne uzasadniające skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, według skarżącego stanowić miało bezprawne pozbawienie go stanowiska [...] w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G. oraz bezprawne zaniżanie uposażenia skarżącego, a także bezprawne wydanie świadectwa pracy. Jako dowód potwierdzający wskazane fakty skarżący wskazał decyzję Nr [...] wydaną w dniu [...]r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. Decyzja ta stwierdzała nieważność decyzji Nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...]r. Skarżący oświadczył, iż o wydaniu decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. dowiedział się w dniu jej doręczenia, a to w dniu [...]r. Zdaniem skarżącego wyrok rozstrzygający sprawę, której domagał się wznowienia, oparty został na usuniętej z obrotu prawnego decyzji Nr [...]. Sprawa o sygn. akt IV SAB/Gl 17/06, zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006r., której wznowienia domagał się skarżący, wszczęta została jego skargą na bezczynność. W skardze tej J.R. dowodził, iż organ Państwowej Straży Pożarnej powinien był wszcząć postępowanie inicjowane jego wnioskiem z dnia [...]r., złożonym w celu ustalenia zgodności z przepisami prawa i pragmatyki sposobu obliczania i przyznawania mu uposażenia strażaka w latach [...], ze szczególnym zwróceniem uwagi na dodatek służbowy i jednorazowe obniżenie stawki uposażenia zasadniczego o cztery grupy z jednoczesnym przeniesieniem go na stanowisko służbowe zaszeregowane do najniższej stawki uposażenia zasadniczego w [...]r. Nadto, w opinii skarżącego, postępowanie administracyjne powinno było być wszczęte w celu naprawienie wyrządzonej mu szkody materialnej oraz o "dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia negatywnych skutków uporczywego i umyślnego naruszania przez ten organ przepisów prawa i pragmatyki" wobec jego osoby. Organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jednoznaczne określenie i sprecyzowanie jego treści, a w miejsce wykonania wezwania J.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SAB/Gl 40/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, iż sformułowanie wniosku wskazywać może, że żądanie skarżącego obejmuje wszystkie kwestie związane z jego wynagrodzeniem w latach [...], a ponadto skarżący jest stroną szeregu postępowań administracyjnych, których przedmiotem jest dochodzenie roszczeń z tytułu pełnionej wcześniej służby w PSP, przy czym część z wydanych w tych postępowaniach orzeczeń ma status prawomocności. W dniu [...]r. J.R. złożył do Komendanta Miejskiego PSP w G. "pismo-wyjaśnienie wezwanej strony postępowania administracyjnego". W piśmie tym wskazał, iż przedmiotem toczącego się postępowania zainicjowanego jego wnioskiem [...]r. powinno być wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie w drodze decyzji administracyjnej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (PSP) w G. zgodności z przepisami prawa i pragmatyki sposobu obliczania i przyznawania dodatku służbowego w latach [...] oraz jednorazowego obniżenia stawki uposażenia zasadniczego o cztery grupy z jednoczesnym przeniesieniem go na stanowisko służbowe zaszeregowane do najniższej stawki uposażenia zasadniczego w [...]r. Nadto wnosił w przedmiotowym piśmie o naprawienie wyrządzonej mu szkody materialnej oraz o "dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia negatywnych skutków uporczywego i umyślnego naruszania przez ten organ przepisów prawa i pragmatyki" wobec jego osoby. Komendant Miejski PSP w G. zwrócił się do wnioskodawcy o przedstawienie wszystkich dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie, oraz udzielenie pisemnej informacji, co do aktualnie prowadzonych, bądź już zakończonych postępowań administracyjnych i sądowych, w odpowiedzi na co J.R. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...]r. stwierdzając, że wszelkie informacje i dokumenty w jego sprawach ze stosunku służbowego bądź z nim związanych posiadają Komendant Miejski PSP w G., Ś. Komendant Wojewódzki PSP w K. oraz Komendant Główny PSP, zatem do tych organów należy się zwrócić w przedmiotowej sprawie. W dniu [...]r. J.R. złożył zażalenie do Ś. Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. na bezczynność Komendanta Miejskiego PSP w G. [...]r. Komendant Miejski PSP w G. ponownie skierował do J.R. pismo o treści jak w piśmie z dnia [...]r. Ś. Komendant Wojewódzki PSP w K. w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do J.R. podzielił stanowisko Komendanta Miejskiego PSP w G., podkreślając m.in., że organ zwrócił się o przestawienie dowodów oraz sprecyzowanie żądań administracyjnych, co przyspieszy postępowanie w sprawie. Pismami z dnia [...]r., a następnie z dnia [...]r. Komendant Miejski PSP w G. działając na podstawie art. 63 § 2 k.p.a. wezwał ostatecznie J.R. do usunięcia w terminie 7 dni braków podania poprzez jednoznaczne sprecyzowanie i określenie przedmiotu żądania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania powołując przepis art. 64 § 2 k.p.a. Wskazał, że przepisy prawa nie przewidują dokonywania przez organ administracji publicznej prowadzenia postępowania administracyjnego w celu "ustalenia i rozstrzygnięcia w drodze decyzji zgodności z przepisami prawa i pragmatyki sposobu obliczania dodatku służbowego". Podkreślił, że wnioskodawca otrzymywał uposażenie zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś przeniesienie go w [...]r. na inne stanowisko służbowe wynika z decyzji personalnej Nr [...] Komendanta Rejonowego PSP w G., która jest ostateczna i prawomocna. Komendant zauważył, iż z wniosku nie wynika czego dotyczy żądanie wnioskodawcy podkreślając, że próba rozstrzygania spraw zakończonych prawomocnymi rozstrzygnięciami prowadzi z mocy prawa do nieważności, a nadto brak sprecyzowania żądania uniemożliwia zajęcie przez organ stanowiska w kwestii właściwości organu do załatwienia sprawy. W konsekwencji stanowiska organu J.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając bezczynność Komendantowi Miejskiemu PSP w G. polegającą na niezałatwieniu sprawy w terminie i w formie przewidzianej przepisami prawa zainicjowanej jego wnioskiem z dnia [...]r., który został przez niego ostatecznie sprecyzowany w piśmie z dnia [...]r. W skardze domagał się zobowiązania wyrokiem organu - Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. do rozstrzygnięcia w drodze decyzji jego żądań i zakończenia zgodnie z prawem postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.R. na bezczynność organu administracji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż organ ten podjął czynności zmierzające do sprecyzowania przez skarżącego ogólnie sformułowanego we wniosku przedmiotu, którego ma dotyczyć postępowanie administracyjne, co umożliwiłoby organowi jednoznaczną ocenę przedmiotu sprawy i podjęcia dalszego postępowania, a w efekcie wydanie decyzji. Nie można uznać przeto, że pozostaje on w bezczynności. Powyższy wyrok stał się prawomocny. Skarga J.R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazanym wyrokiem uruchomiła postępowanie sądowoadministracyjne, a na rozprawie przed tut. Sądem skarżący powtórzył, iż żądanie swoje opiera na przesłance wznowieniowej opisanej w treści art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie zauważyć należy, iż instytucja wznowienia postępowania sądowego, której uruchomienia domaga się skarżący, ma charakter wyjątkowy. Opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o ponowne przeprowadzenie procesu zakończonego prawomocnym orzeczeniem i zastąpienie zapadłego w sprawie orzeczenia nowym rozstrzygnięciem. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu, a więc niewzruszalnemu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych orzeczeniu powoduje, że instytucja ta może być wykorzystana wyłącznie wtedy, gdy znajdzie to oparcie w prawie, a katalog podstaw wznowieniowych jest katalogiem zamkniętym, nie zezwalającym na rozszerzającą wykładnię wymienionych w nim przesłanek. Zgodnie z treścią przepisu art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem na zasadach określonych w dziale VII tej ustawy. Po myśli art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga w tym przedmiocie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie podstaw wznowienia na posiedzeniu niejawnym polega jedynie na stwierdzeniu, czy skarżący wskazał podstawę wznowienia wymienioną w katalogu przesłanek wznowieniowych W przypadku wniesienia skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia, a także w przypadku wskazania, jako jej podstawy, innych niż wymienione w ustawie przesłanek, sąd skargę odrzuci, natomiast w przypadku ich spełnienia wyznaczy rozprawę. Wyznaczenie rozprawy nie oznacza jednak jeszcze, iż na tym etapie skarga o wznowienie postępowania sądowego musi zostać rozpoznana merytorycznie. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 - 273 p.p.s.a. nie stanowi bowiem per se oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Na rozprawie przeto, zgodnie z art. 281 p.p.s.a. w pierwszej kolejności sąd administracyjny rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej postawy wznowienia. Bada więc, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia istnieją w rzeczywistości. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia w rzeczywistości nie zachodzi, taka skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. (por. postanowienie SN z 28.10.1999 r., II UKN 174/99, OSNAP 2001, nr 4, poz. 133). Odnosząc powyższe przepisy do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w dniu [...]r., a wskazana przez skarżącego, jako nowy dowód, decyzja Nr [...] wydana w dniu [...]r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. doręczona została mu w dniu [...]r. Skarżący zachował przeto termin, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano w skardze przesłankę restytucyjną opisaną w art. 273 § 2 p.p.s.a. Przesłanka ta uzależnia dopuszczalność żądania wznowienia postępowania od późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazywana w skardze podstawa wznowienia mieściła się zatem w katalogu przyczyn wznowieniowych wymienionych w przepisach art. 271-271 p.p.s.a. Mając na względzie zapis zawarty w art. 280 tejże ustawy odrzucenie niniejszej skargi na posiedzeniu niejawnym nie było więc możliwe i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczył rozprawę w celu ustalenia czy rozpoznawana skarga opiera się w rzeczywistości na ustawowej podstawie wznowienia. Istotnym dla oceny dopuszczalności skargi J.R. faktem jest, iż domagał się on wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na bezczynność organu. Skarga na bezczynność organu administracji dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności, do której był zobowiązany (T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). Specyfika spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargą na bezczynność organu administracji nakazuje oceniać czy stan faktyczny istniejący w dacie orzekania przez Sąd wskazuje na bezczynność organu administracji. Zaznaczyć należy, iż w skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem także postępowania oddalającego skargę na bezczynność organu, powołanie się na wykrycie okoliczności, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, może być skuteczne, jeżeli okoliczności te pozostają w związku z rozstrzygnięciem, które jest zaskarżone. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006r. sygn. II OSK 689/05 ). Staje się więc oczywiste, iż wykryta przez skarżącego okoliczność faktyczna, którą określił, jako bezprawne pozbawienie go stanowiska [...] w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G. oraz bezprawne zaniżanie uposażenia skarżącego, a także bezprawne wydanie mu świadectwa pracy, jak również dowód potwierdzający wskazane fakty w postaci decyzji Nr [...] wydanej w dniu [...]r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. stwierdzającej nieważność decyzji Nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...]r. nie są następstwem zdarzeń powstałych w postępowaniu sądowym i nie mogą przesądzać o bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. zaistniałej do dnia wydania wyroku tut. Sądu z dnia 14 sierpnia 2006r. sygn. akt IV SAB/17/06. Istotą wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych, jest ponowne przeprowadzenie postępowania z uwagi na fakt, że wykryto okoliczność lub środek dowodowy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, którego Sąd nie uwzględnił, gdyż do czasu zakończenia postępowania sądowego pozostawały one "niewykryte". Wbrew stanowisku skarżącego, który podnosił, iż wyrok rozstrzygający sprawę, której domagał się wznowienia, oparty został na usuniętej z obrotu prawnego decyzji Nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G., w rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę na bezczynność nie oceniano wskazanej decyzji [...], ani też nie zawarto żadnych rozważań dotyczących jakiejkolwiek innej decyzji Komendanta Wojewódzkiego czy Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej. Okoliczności wskazane w skardze o wznowienie postępowania nie uzasadniają zatem konieczności ponownego rozpoznania prawomocnie zakończonej sprawy sygn. akt IV SAB 17/06, jako że nie pozostają z nią w bezpośrednim związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne ocenić dopuszczalność skargi J.R. również w aspekcie podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego określonej w art. 273 § 3 p.p.s.a. Przy rozważaniu przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w wyjaśnianym przepisie za w pełni aktualne uznać należy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r., I PZ 20/67 (OSNC 1967, nr 11, poz. 209) przyjmujące, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może "tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda". Późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku dotyczącego tej samej sprawy stanowi przeto podstawę wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy wykryty wyrok już istniał w czasie postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie, lecz o którym to wyroku strona wówczas nie wiedziała. Powoływanie się skarżącego na decyzję, która zapadła w dniu [...]r. , wobec faktu, iż domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2006 r., nie mieści się w katalogu przesłanek wymaganych dla wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ze względu na fakt, iż decyzja ta nie istniała w chwili wydawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyroku z dnia 14 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SAB/Gl 17/06. W konsekwencji uznać należy, że wprawdzie skarżący w skardze o wznowienie postępowania sądowego formalnie powołał ustawowe podstawy wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawy te nie występują, co wywieźć można z samego uzasadnienia skargi i wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wskazane przez skarżącego w niniejszej sprawie podstawy wznowienia nie wystąpiły, a zatem Sąd nie może ponownie rozpoznać sprawy oznaczonej sygn. akt IV SAB/Gl 17/06 . Tym samym orzeczono, na mocy art. 280 § 1 w zw. z art. 273 §2. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.