IV SA/Gl 986/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-06-24
Skład orzekający: Wiesław Morys, Beata Kalaga – Gajewska, Teresa Kurcyusz – Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do merytorycznego badania zasadności decyzji organu pierwszej instancji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności zaskarżonych rozstrzygnięć, nie jest związany zarzutami skargi i bada sprawę z urzędu pod względem zgodności z prawem. W przypadku zaskarżenia postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, sąd bada wyłącznie legalność tego postanowienia i nie może merytorycznie orzekać za organ administracji ani przywracać z urzędu terminu do wniesienia odwołania. Kwestie merytoryczne dotyczące zasadności decyzji organu pierwszej instancji nie podlegają kontroli sądu w takim postępowaniu.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Strona wniosła odwołanie, które Wojewoda postanowieniem stwierdził jako wniesione z uchybieniem terminu, wskazując na spóźnienie o jeden dzień i brak wniosku o przywrócenie terminu. Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu brak zbadania meritum sprawy i niewłaściwe pouczenie o możliwości przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę.
Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], orzekł o obowiązku zwrotu przez K. F. nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia [...] do dnia [...] r., w wysokości [...]- zł., w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Powołana decyzja, w dniu [...] r., została doręczona K. F., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych.
K. F. wyrażając swoje niezadowolenie z treści powyższej decyzji wniósł odwołanie, które nadał za pośrednictwem poczty w dniu [...] r. (data stempla pocztowego).
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W jego uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym odwołujący został pouczony w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Organ na podstawie zgromadzonych akt administracyjnych uznał, że skoro odwołujący otrzymał przedmiotową decyzję w dniu [...] r., to odwołanie nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. okazało się spóźnione o jeden dzień. Nadto, odwołujący składając z opóźnieniem odwołanie nie wniósł również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. F. domagał się rozpoznania "meritum" sprawy, podnosząc, że według jego rozeznania zmieścił się w 14 - dniowym terminie do wniesienia odwołania. Argumentował nadto, że w trakcie postępowania przed organem odwoławczym przebywał poza [...]i nie wiedział o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącego, brak odpowiedniego pouczenia w tym zakresie skutkował brakiem rozeznania w możliwościach wniesienia odwołania. Ostatecznie zarzucił organowi odwoławczemu podjęcie wyłącznie działań proceduralnych i to bez zbadania istoty sprawy.
Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślając, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Jak stanowi art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swoich kompetencji sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym kontrolę wydawanych przez organy administracji postanowień. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Wyłącznie, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd administracyjny kontrolujący dane postanowienie władny jest je wzruszyć. Bierze przy tym pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu, gdyż jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Mając na uwadze powyższe uregulowania, skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom prawa.
Dodatkowo zaznaczyć przyjdzie, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do zmiany decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., Nr [...], tak jak tego oczekiwałby skarżący. Nie może tego uczynić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Sąd w tej sprawie bada wyłącznie legalność zaskarżonego aktu i nie może w sposób merytoryczny orzekać za organ administracji, jak również nie może przywrócić z urzędu stronie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym nie może oceniać legalności decyzji wydanych wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym. W takiej sytuacji merytoryczne kwestie związane z zasadnością nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych nie mogły podlegać kontroli Sądu ani wpłynąć na treść wydanego w niniejszej sprawie wyroku.
Zaprezentowany pogląd znajduje oparcie w utrwalonym stanowisku orzecznictwa sądowego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 618/06, publ. Lex nr 221959 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02, publ. OSP 2007/3/25).
Podsumowując powyższe rozważania podnieść trzeba, że Sąd w niniejszym postępowaniu uprawniony jest jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Wojewody [...]ego z dnia [...] r.
W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że problematyka związana z wnoszeniem środków odwoławczych od rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej uregulowana została w K.p.a. i stosownie do treści art. 129 § 1 i 2 K.p.a., odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał tą decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie. Pouczenie o tym zostało prawidłowo zawarte w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że doręczenie skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło za pośrednictwem poczty w dniu [...]r., co znajduje potwierdzenie w karcie doręczeń przesyłek poleconych i zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach administracyjnych (k - 15).
Poza sporem jest okoliczność, że wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu [...] r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano odwołanie) bez złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Okoliczności tej nie kwestionuje sam skarżący.
W konsekwencji, termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. (poniedziałek), dlatego organ administracji był zobowiązany bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa do stwierdzenia, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu.
Na marginesie rozpoznawanej sprawy zaznaczyć należy, iż organ administracji ma obowiązek przywrócić termin na prośbę osoby zainteresowanej, jeżeli łącznie zachodzą cztery przesłanki, o których mowa w art. 58 K.p.a., a mianowicie:
- uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy,
- wniesienie prośby o przywrócenie terminu,
- dochowanie terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu,
- dopełnienie wraz z prośbą o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Jednocześnie brak tylko jednej z tych przesłanek bezwzględnie uniemożliwia usprawiedliwienie niezachowania terminu do złożenia odwołania.
W tym stanie rzeczy, skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania p.p.s.a. oraz powołane przepisy K.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło