IV SAB/Gl 123/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. L. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy odmówił G.L. przyznania prawa pomocy ze względu na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności umożliwiających dokonanie oceny całokształtu sytuacji materialnej skarżącego. Po rozpoznaniu sprzeciwu postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 10 czerwca 2014 r. z powodu nie wniesienia go w terminie. Również postanowienie z dnia 10 czerwca 2014 r. zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 27 czerwca 2014 r. Natomiast zarządzeniem z dnia 31 lipca 2014 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od tego zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie G.L. w dniu 12 sierpnia 2014 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie zobrazował swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób wystarczająco jasny, a złożone przez niego w tym zakresie oświadczenia nie były dostatecznie przekonujące oraz zawierały szereg sprzeczności. W tym zakresie Sąd podkreślił, że skarżący początkowo twierdził, iż uiszcza z tytułu opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem (czynsz i należności za tzw. media) kwotę 100 zł a następnie oświadczył, że w ogóle nie ponosi z tego tytułu wydatków. Także to postanowienie zostało zakwestionowane przez skarżącego zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1203/14 oddalił. W związku z powyższym, po zwrocie akt do tutejszego Sądu, ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 27 czerwca 2014 r. na postanowienie z dnia 10 czerwca 2014 r. w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie G.L. w dniu 30 stycznia 2015 r. złożył następny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się po raz kolejny zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po raz kolejny odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy uzasadniając, iż nie zobrazował on swojej sytuacji materialnej w sposób jasny i wolny od wątpliwości albowiem ponownie jego twierdzenia zawierają sprzeczności, w szczególności jeśli chodzi o posiadanie statusu osoby bezrobotnej, czy też źródeł i wysokości uzyskiwanego dochodu. Wyżej wymienione postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 549/15 oddalił. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie z dnia 27 czerwca 2014 r. na postanowienie z dnia 10 czerwca 2014 r. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od tego środka odwoławczego. Następnie zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej w dniu 24 października 2013 r. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie informacji publicznej. W terminie przewidzianym w wezwaniu skarżący uiścił powyższy wpis. W dniu 29 marca 2016 r. G.L. złożył kolejny (czwarty) wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując zarazem na skomplikowany charakter sprawy i związaną z tym konieczność udziału w postępowaniu fachowego pełnomocnika. Oświadczył, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, gospodaruje samotnie i utrzymuje się z umów cywilnoprawnych, osiągając z tego tytułu średnio dochód w kwocie 600 zł miesięcznie brutto. Poza tym zadeklarował, że ponosi koszty związane z wyżywieniem 500 zł oraz z "wydatkami na artykuły pierwszej potrzeby" takie jak ubiór, środki czystości, artykuły gospodarcze i środki higieny osobistej w wysokości 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie Starszego referendarza sądowego G.L. w dniu 22 kwietnia 2016 r. nadesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" według aktualnie obowiązującego wzoru, wnioskując o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz powtarzając wywody zawarte we wniosku z dnia 29 marca 2016 r. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. Starszy referendarz sądowy oddalił wyżej wymieniony wniosek wyjaśniając, iż skarżący nadal nie potrafi sprecyzować i zarazem zobrazować swojej sytuacji materialnej a jego oświadczenia zawierają liczne sprzeczności, dotyczące chociażby kwestii zajmowanego lokalu i nieponoszenia z tego tytułu żadnych opłat, które za niego uiszcza I.G. W dniu 20 maja 2016 r. wpłynął sprzeciw na postanowienie z dnia 29 kwietnia 2016 r. G.L. wskazał w nim, że przedstawił dwa oświadczenia I.G., potwierdzające jego zdaniem okoliczność bezpłatnego udostępniania lokalu skarżącemu i nie pobierania od niego nawet opłat za media. Jednocześnie oświadczył, iż jego znajoma – I.G. ponosi pełne koszty wynajęcia lokalu, w którym mieszka i czyni to z "dobroci serca". Jednocześnie skarżący oświadczył, iż nie uchyla się od udzielenia dodatkowych wyjaśnień a zarazem zawsze terminowo stosował się do wezwań sądu dotyczących uzupełnienia jego wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko, któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W tym miejscu należy wskazać, że nie jest wystarczające złożenie odpowiednich oświadczeń czy wskazanie okoliczności powodujących w ocenie wnioskodawcy niemożność poniesienia kosztów postępowania w pełnej czy jakiejkolwiek wysokości. Oświadczenia oraz podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności powinny zostać poparte dokumentami lub dowodami przemawiającymi za zasadnością twierdzeń zawartych we wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 518/14, LEX nr 1546014). Poza tym przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest natomiast podstaw prawnych do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane nie umożliwiają pełnej oceny jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 458/10 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem Sądu przesłanki te nie zostały w sprawie zachowane albowiem skarżący nie zobrazował swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób wystarczająco jasny, a złożone przez niego w tym zakresie oświadczenia nie są przekonujące, w szczególności zastrzeżenia dotyczą zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz kosztów z tym związanych, a tym samym faktycznie ponoszonych wydatków na życie. Pomimo, że skarżący złożył czwarty wniosek to ponownie ogranicza się w nim do lakonicznych stwierdzeń, które nie obrazują jego sytuacji materialnej w sposób rzetelny i dostateczny. Z oświadczeń skarżącego znajdujących się zarówno w przedmiotowej sprawie jak i w aktach sprawy o sygn. IV SA/Gl 1279/13 wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Natomiast przedłożone do sprawy IV SA/Gl 1279/13 zaświadczenie potwierdza deklarowany przez skarżącego średni miesięczny dochód z tytułu wykonywania umów zlecenia, w kwocie 600 zł. Jednocześnie w złożonym wniosku skarżący nie odnosi się do kwestii kosztów związanych z zamieszkiwanym lokalem. W związku z tym Sąd przyjął, że podtrzymuje on swoje wcześniejsze wywody, iż koszty te w całości ponosi osoba o nazwisku I.G., która lokal udostępnia mu bezpłatnie. Natomiast skarżący nie podał żadnych konkretnych i wiarygodnych informacji, które mogłyby uprawdopodobnić taki stan rzeczy. W ocenie Sądu twierdzenie strony zawarte w sprzeciwie, że obca dla niego osoba "z dobroci serca" udostępnia mu bezpłatnie mieszkanie i ponosi wszelkie opłaty związane z jego użytkowaniem budzi poważne wątpliwości. Skarżący nie podaje bowiem żadnych konkretnych i wiarygodnych informacji, które mogłyby uprawdopodobnić taki stan rzeczy. Skarżący w oświadczeniu z dnia 16 lutego 2016 r. wskazał, że I.G. nie zamieszkuje razem z nim przy ul. [...] w G., tym samym nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Twierdzenie to również wydaje się niewiarygodne zważywszy, że ten adres zamieszkania wskazała I.G. w swoich oświadczeniach składanych do tutejszego Sądu bez adnotacji, iż jest to tylko adres do doręczeń. Podsumowując należy wskazać, że skarżący w niniejszej sprawie już po raz czwarty złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i pomimo, iż zarówno tut. Sąd jak i Naczelny Sąd Administracyjny wskazywały skarżącemu dlaczego jego oświadczenia są niewiarygodne, a w związku z czym nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienie złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy, skarżący nadal uchyla się od rzetelnego wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej, co w przypadku niniejszego wniosku również miało miejsce. Jednocześnie, w ocenie Sądu, od rozpoznania ostatniego wniosku nie wystąpiły tego rodzaju istotne okoliczności, które mogły mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Mając na względzie zaprezentowany wyżej stan rzeczy Sąd uznał, że oświadczenia wnioskującego nie dają jasnego, pełnego i wolnego od wątpliwości obrazu jego rzeczywistej sytuacji materialnej. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.