IV SAB/Gl 6/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 grudnia 2016 r. dotyczącego przyznania pomocy na utrzymanie rodziny w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: przyznać adwokatowi M. W. kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem zł 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu; Postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy ustanowił dla A. W. pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata M. W. W dniu 16 kwietnia 2018 r. wspomniany pełnomocnik przeglądał akta niniejszej sprawy. Postanowieniem wydanym w dniu 16 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. Następnie, w dniu 9 maja 2018 r. adwokat M. W. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia wywodząc, iż orzeczenie to nie narusza obowiązującego prawa. Równocześnie zażądał przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu - za reprezentację skarżącego w postępowaniu przed tutejszym Sądem jak również za sporządzenie przedmiotowej opinii oświadczając, iż należne mu z tego tytułu wynagrodzenie nie zostało zapłacone w całości ani w części. Sędzia sprawozdawca nie zgłosiła zastrzeżeń co do staranności sporządzenia wspomnianej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego należy podnieść, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W treści § 4 ust. 1 sformułowano zasadę, zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei ustęp 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., przyznano mu opłatę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b przywołanego rozporządzenia, w kwocie 120 zł odpowiadającej 50 % opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c tego aktu. Przedmiotową kwotę podwyższono o podatek od towarów i usług, w wysokości 27,60 zł, zgodnie z § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Brak jest natomiast podstaw do przyznania wnioskującemu wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji, zakończonym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 16 kwietnia 2018 r. odrzucającym skargę. Z akt sprawy wynika bowiem, że na tym etapie postępowania pełnomocnik strony ograniczył swoje działanie do przejrzenia akt niniejszej sprawy, co samo w sobie nie stanowi wystarczającego uzasadnienia do przyznania tego wynagrodzenia. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem judykatury, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu przysługuje mu tylko za pomoc prawną faktycznie udzieloną stronie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Tymczasem trudno zgodzić się, aby w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zakończonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. adwokat M. W. udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej, skoro na tym etapie postępowania nie zgłosił żadnych wniosków procesowych w interesie skarżącego, nie przedstawił dowodów, nie wskazał okoliczności mogących rzutować na rozstrzygnięcie, nie podniósł żadnej argumentacji mogącej przemawiać za uwzględnieniem skargi ani też w jakikolwiek inny sposób nie zajął w niniejszej sprawie stanowiska. Z kolei zapoznanie się z aktami sprawy nie jest udzieleniem pomocy prawnej, a stanowi jedynie czynność techniczną poprzedzającą udzielenie takiej pomocy. Chociaż bowiem warunkuje ono skuteczne reprezentowanie strony, to jednak samo w sobie nie przyczynia się do wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz nie wywiera wpływu na jej rozstrzygnięcie, jeżeli w jego następstwie pełnomocnik nie dokona żadnych czynności procesowych zmierzających do tego celu. Zaprezentowane wyżej stanowisko jest zgodne z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanym w postanowieniach: z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 60/15, z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II OZ 882/14 oraz z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11 (orzeczenia dostępne w CBOSA), gdzie wskazano, iż za rzeczywiście udzieloną pomoc prawną nie może być uznane samo przejrzenie akt sprawy, czy też wykonanie fotokopii, bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności procesowych. Jest to pogląd utrwalony, wyrażony także w wielu innych orzeczeniach sądów administracyjnych (vide między innymi postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3780/14, w Poznaniu, z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 103/16, w Łodzi, z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 868/13 oraz w Gdańsku z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 827/15 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.