IV SO/Gl 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody [...] o wymierzenie Burmistrzowi Miasta W. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie w terminie skargi na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w W. p o s t a n a w i a wymierzyć Burmistrzowi Miasta W. grzywnę w wysokości 1 000 (tysiąc) złotych Pismem z dnia 22 lutego 2016 r. Wojewoda [...] wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta W. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż dnia 9 czerwca 2015 r. wniósł na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) skargę na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w W. Skarga została doręczona do Urzędu Miasta W. w dniu 15 czerwca 2015 r. Wnioskodawca podniósł, iż mimo wyraźnej dyspozycji zawartej w art. 54 § 2 P.p.s.a. organ w ustawowym terminie, który upłynął w dniu 15 lipca 2015 r. nie przekazał jego skargi do sądu administracyjnego. Nadto z informacji wnioskodawcy wynika, iż do dnia 17 lutego 2016 r. skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz nie kwestionował faktu nie przekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu w ustawowym terminie. Wyjaśnił, że przyczyną nieprzekazania skargi były zmiany organizacyjne w urzędzie miasta (wprowadzenie w obowiązki nowego pracownika) oraz zmiana podmiotu świadczącego obsługę prawną. Jednocześnie wskazał, że z chwilą powzięcia informacji o tym fakcie, czyli w lutym 2016 r. przekazał przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sądowi administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 §1 i 2 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Ten tryb wnoszenia skargi powoduje, że organ jedynie pośredniczy w jej wniesieniu, udzielając odpowiedzi na skargę oraz nadsyłając do sądu akta sprawy. Art. 55 § 1 P.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi natomiast regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Skoro stosownie do komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P. z 2016 r., poz. 145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie wyniosło w 2015 r. 3 899,78 zł, to maksymalna wysokość grzywny wynosi 38.997,80 zł. Mając na względzie powyższe przepisy prawa należy stwierdzić, że przesłankami uprawniającymi Sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny organowi zostały spełnione. Wojewoda [...] złożył wniosek o wymierzenie grzywny, zaś Burmistrz Miasta W. Burmistrz naruszył przewidziany w ustawie trzydziestodniowy termin. Wobec doręczenia skargi wójtowi 15 czerwca 2015 r., termin ten upłynął w dniu 15 lipca 2015 r., tymczasem odpowiedź na skargę Wojewody [...] wraz z aktami nadano w dniu 25 lutego 2016 r. (akta o sygn. IV SA/Gl 155/16), a więc ponad 7 miesięcy po terminie. Tym samym skoro wskazana powinność nie została spełniona, to okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego wniosku. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że wymierzenie grzywny w takiej sytuacji pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także na celu funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 431/11 oraz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12 – orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014r. sygn. akt I OZ 1259/13, Lex nr 1419496). Podnieść należy, że bez znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny są przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi. Mogą one mieć wpływ jedynie na jej wysokość. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Odnosząc się do przedstawionych przez burmistrza wyjaśnień należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku w postaci niewymierzenia grzywny. Nie można uznać, że reorganizacja pracy urzędu i wdrażanie do pracy nowego pracownika uzasadnia działania tegoż organu naruszające przepisy prawa, bowiem organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tym samym pracownicy tych organów winni znać przepisy prawa, o ile prawo to zostało należycie ogłoszone i weszło w życie. Wypada dodać, że zgodnie z art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji m.in. czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wynika z tego, że pracownicy organu powinni na tyle znać przepisy prawa przez nich stosowane, jak też te, których zastosowanie wchodzi w rachubę w ramach ich właściwości rzeczowej, aby mogli udzielać wskazówek i pouczeń stronom i uczestnikom postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1.000,00 zł wystarczająco powinna zdyscyplinować organ do działania w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. Kwota ta stanowi około 2,5 % maksymalnej kwoty grzywny. Sąd uznał ją za wystarczającą ze względu na wypełnienie obowiązku przez organ w chwili rozpatrywania wniosku o wymierzenie grzywny. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.