IV SO/Gl 53/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-02-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) w sytuacji, gdy skarga na postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie zażalenia na bezczynność organu jest oczywiście bezzasadna z uwagi na niedopuszczalność zaskarżenia takiego postanowienia do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie, gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. W niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zażalenia na bezczynność organu jest oczywiście bezzasadna, ponieważ takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony.Stan faktyczny
M. F. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odrzucające jego zażalenie na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w sprawie zasiłku stałego. Jednocześnie M. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Sąd uznał skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie zażalenia na bezczynność nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (odnoszącego się do sprawy z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...]) postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy;
Pismem procesowym datowanym na [...] r. M. F. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...]. Wraz z powyższą skargą złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Wskazana wyżej skarga zarejestrowana została w Dz. IV KO/Gl 144/12 a następnie przesłana organowi administracyjnemu celem sporządzenia odpowiedzi na skargę i nadesłania jej do Sądu wraz z aktami sprawy. Związany z tą skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowi natomiast przedmiot niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 245 §2 cytowanej ustawy) albo częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w jego treści pełnomocników procesowych - art. 245 §3 p.p.s.a.).
Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.
Zdaniem Sądu, taka sytuacja ma w niniejszej sprawie miejsce, jako że skarga, do której odnosi się wniosek strony jest oczywiście bezzasadna.
Trzeba w tym miejscu podnieść, iż stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z art. 3 §2 p.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a.
Jest poza sporem, że M. F. domaga się przyznania prawa pomocy w sprawie, w której zaskarżeniu podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nr [...] z dnia [...]r., (tak strona określiła przedmiot zaskarżenia zarówno w samym wniosku - vide: rubryki nr 3.2 i 3.3 formularza "PPF" jak i w treści skargi z dnia [...]r.).
Mocą tego postanowienia (patrz: karta nr 7 akt sprawy) Kolegium uznało za nieuzasadnione zażalenie wyżej wymienionego na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w przedmiocie zasiłku stałego.
Tymczasem trzeba podkreślić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego, postanowienia tego rodzaju - zawierające stanowisko organu względem zażalenia wniesionego w trybie art. 37 §1 K.p.a. nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Złożenie wskazanego w tym przepisie zażalenia na bezczynność organu administracji publicznej do organu wyższego stopnia jest wyłącznie warunkiem formalnym umożliwiającym wniesienie skargi na tą bezczynność, a zatem wspomniane postanowienie nie może być traktowane jako akt kończący odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Nie jest to akt rozstrzygający sprawę co do istoty lecz postanowienie wpadkowe wydawane w toku postępowania. Na postanowienie to nie przysługuje też zażalenie (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2259/10, publ. LEX nr 1145577 oraz postanowienia tego Sądu: z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 872/12, publ. LEX nr 1145135 i z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 306/05, publ.: LEX nr 196463).
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Nawiasem mówiąc warto zwrócić uwagę, iż z treści skargi wynika, że strona sama sobie to uświadamia.
W konsekwencji, skarga na ten akt jest oczywiście bezzasadna, a w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje i dlatego związany z rzeczoną skargą wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a.
Tylko na marginesie trzeba zasygnalizować, że postanowienie stanowiące przedmiot zaskarżenia w sprawie związanej z niniejszym wnioskiem dotyczy bezczynności organu w przedmiocie zasiłku stałego. Niezależnie więc od kwestii dopuszczalności skargi, strona jest w tej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło